KINH NGHIỆM lựa CHỌN bài tập NÂNG CAO THÀNH TÍCH CHO vđv CHẠY 100m đội TUYỂN điền KINH TRƯỜNG THPT NHƯ XUÂN II

Để phong trào TDTT nói chung và thể thao thành tích cao nói riêng củađất nước phát triển thì không thể coi nhẹ giáo dục thể chất trong trường học.. + Chạy lao sau xuất phátĐể đạt được th

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NHƯ XUÂN II

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO THÀNH TÍCH CHO VĐV CHẠY 100M ĐỘI TUYỂN ĐIỀN KINH TRƯỜNG THPT NHƯ XUÂN II

Người viết: Nguyễn Phong Nhã.

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực ( môn) : Thể dục

Thanh hóa, năm 2021

MỤC LỤC

I Mở đầu.

1 Lý do chọn đề tài:

1.2 Mục đích nghiên cứu:

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

1.5 Những điểm mới trong sáng kiến kinh nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Nguyên lí kĩ thuật chạy ngắn

2.1.2 Khái niệm của sức nhanh

3.Kết luận và kiến nghị.

3.1 Kết luận:

3.2 Kiến nghị:

Kinh nghiệm lựa chọn bài tập nâng cao thành tích cho VĐV chạy 100m đội tuyển điền kinh trường THPT Như Xuân II.

I Mở đầu.

1 Lý do chọn đề tài:

Giáo dục thể chất là nhiệm vụ của giáo dục toàn diện, sự nghiệp giáo dụcnói chung và giáo dục thể chất nói riêng đã góp phần hết sức quan trọng trongviệc đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện, hoàn thiện về nhân cách, trí tuệ vàthể chất để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, giữ vững

và tăng cường an ninh quốc phòng

Để phong trào TDTT nói chung và thể thao thành tích cao nói riêng củađất nước phát triển thì không thể coi nhẹ giáo dục thể chất trong trường học Đó

là nhân tố phát hiện, bồi dưỡng và đóng góp các VĐV tài năng cho đất nước

Muốn các phong trào TDTT phát triển mạnh cần có những chính sáchquan tâm tạo điều kiện hơn nữa cho giáo dục thể chất trường học phát triển

Ở nước ta, tập luyện và thi đấu điền kinh đã trở thành truyền thống hàngnăm được tiến hành tổ chức ở các cấp, các ngành Thông qua thi đấu nhằm tìmkiếm, tuyển chọn tài năng cho đất nước Điền kinh là môn được đông đảo họcsinh, ở các cấp học tham gia tập luyện và thi đấu nhằm góp phần tạo ra một thế

hệ thanh, thiếu niên phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú

về tinh thần, trong sáng về đạo đức

Điền kinh là môn thể thao rất đa dạng và phong phú bao gồm các hoạtđộng tự nhiên của con người: Đi bộ, chạy, nhảy, ném, đẩy và nhiều môn phốihợp Ở nước ta môn điền kinh đã có lịch sử phát triển từ lâu đời, với các hìnhthức tập luyện đa dạng Đã thu hút đông đảo mọi tầng lớp, đối tượng quần chúngtham gia tập luyện và thi đấu Khi chạy tất cả các nhóm cơ cùng tham gia hoạtđộng nhưng chủ yếu là cơ quan nội tạng Việc gắng sức luân phiên với thả lỏngtích cực tạo điều kiện cho việc phát triển các tố chất sức nhanh, mạnh, bền, sựmềm dẻo, khéo léo và khả năng phối hợp của con người Môn chạy nói chung vàchạy 100m nói riêng là biện pháp tốt nhất để rèn luyện nâng cao sức khoẻ,ngoài ra còn trang bị cho người tập những phẩm chất đạo đức ý chí cũng nhưtăng cường vốn kỹ xảo vận động cơ bản quan trọng trong cuộc sống

Điền kinh giữ vai trò quan trọng trong nền giáo dục thể chất trong trườnghọc nói chung và trong các trường phổ thông trung học nói riêng Ngày nayphong trào TDTT nói chung và điền kinh nói riêng trong chạy cự ly 100m đangđược phát triển mạnh mẽ ở các trường học, đặc biệt là trường THPT Như Xuân

II Chạy cự li 100 mét là một trong 5 nội dung thi đấu điền kinh đối với nam nữtrong tất cả các giải điền kinh THPT, Hội khoẻ Phù Đổng của tỉnh Thanh Hóa từtrước tới nay

Mặc dù thành tích chạy cự li 100m của các em trường THPT Như Xuân II

đã đạt được những thành tích đáng được ghi nhận nhưng vẫn còn kém so với các

vận động viên của các trường bạn Điều này đang đặt ra cho nhà trường cùngcác huấn luyện viên, các vận động viên nhiệm vụ hết sức nặng nề Đó là làm saonhanh chóng tìm ra phương pháp, hệ thống các bài tập nâng cao thành tích củachạy 100m

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là tư liệu chuyên môn cần thiết cho các

giáo viên giảng dạy bộ môn thể dục ở các nhà trường Đồng thời cũng là nhữngkiến thức cơ bản để áp dụng giảng dạy ở một số địa phương có điều kiện tương

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Vận động viên chạy 100m của đội tuyển điền kinh Trường THPT NhưXuân II năm học 2019 – 2020

- Số lượng: 12 VĐV

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Để giải quyết nhiệm vụ của đề tài chúng tôi sử dụng các phương pháp

- Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

- Phương pháp phỏng vấn tọa đàm.

- Phương pháp quan sát sư phạm.

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

- Phương pháp kiểm tra sư phạm:

- Phương pháp toán học thống kê.

1.5 Những điểm mới trong sáng kiến kinh nghiệm

Các sáng kiến kinh nghiệm của đồng nghiệp chủ yếu đào sâu vào các kỹthuật cơ bản của các giai đoạn kỹ thuật chạy ngắn 100m Sáng kiến kinh nghiệmcủa tôi đi sâu vào việc nghiên cứu, tổng hợp và áp dụng từng nhóm bài tập vàotừng giai đoạn kỹ thuật nhằm giúp các em hiểu thật kỹ về mục đích, yêu cầu vàcách thức thực hiện , tập trung vào nhóm đối tượng cụ thể là 12 học sinh lớp 10trường THPT Như Xuân II Sau khi thực hiện nội dung sáng kiến kinh nghiệmnày đã thấy có hiệu quả rõ rệt, có thể áp dụng với đối tượng rộng hơn

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Nguyên lí kĩ thuật chạy ngắn

- Chạy là hoạt động có chu kì, mỗi chu kì gồm hai bước Nhưng chạy khác đi bộ

ở chỗ trong một chu kì chạy có hai thời kì bay và trong chạy tốc độ, biên độ hoạtđộng lớn

- Trong chạy, khi ở thời kì chống tựa, trọng tâm cơ thể di chuyển về trước.Lúcchống trước tốc độ hơi giảm và lúc đạp sau tốc độ lại tăng lên Tốc độ chạy cànglớn thì phản lực chống trước càng mạnh, sự kìm hãm tốc độ nằm ngang càngnhiều Vì thế khi đặt chân chống trước , vận động viên cần chủ động đặt gần vớiđiểm dọi của trọng tâm của cơ thể và thực hiện động tác miết bàn chân trước rasau

- Động tác đạp sau được bắt đầu khi hình chiếu của trọng tâm cơ thể đi qua điểmchống và kết thúc lúc chân đạp rời đất Để tăng cường hiệu quả đạp sau , vậnđộng viên cần đạp nhanh, mạnh, đúng hướng, duỗi hết các khớp và đạp ở góc độthích hợp

- Trong lúc bay, người chạy không tăng được tốc độ vì hoạt động cơ thể lúc nàykhông tạo nên được phản lực chống, vì thế rút ngắn thời gian bay càng nhiều thìtốc độ càng tăng Biên độ động tác đánh tay phụ thuộc tốc độ chạy, tốc độ càngcao thì biên độ đánh tay càng lớn

- Hoạt động chéo nhau giữa tay và chân khi chạy làm cho trọng tâm cơ thể đỡ bịdao động sang hai bên, giữ thăng bằng

2.1.2 Khái niệm của sức nhanh

- Sức nhanh là tổ hợp những đặc điểm về hình thái chức năng của cơ thể xácđịnh đặc tính tốc độ của động tác và phản ứng vận động

- Sức nhanh có nhiều loại khác nhau, chúng có ít sự liên qua lẫn nhau Chúngbao gồm các thành phần sau:

+ Phản ứng vận động:

- Phản ứng vận động đơn giản : là đáp lại một tín hiệu đã biết trước nhưng xuấthiện một cách bất ngờ bằng những động tác đã định trước

Ví dụ: Phản ứng với tiếng súng trong xuất phát, còi, cờ

- Phản ứng vận động phức tạp: là loại phản ứng đối với vật di động hoặc lựachọn

Ví dụ: Hay gặp trong các môn bóng, đối kháng cá nhân

- Tiêu biểu cho các hoạt động có chu kì, thông thường tần số tay lớn hơn chân,tần số động tác tứ chi lớn hơn thân mình.

- Phương tiện để phát triển tốc độ động tác người ta thường sử dụng các bài tậpphát huy tốc độ tối đa, có chu kì như chạy xuống dốc, chạy có lực kéo cơ học,chạy theo nhịp

thuật này giúp vận động viên bắt đầu

chạy nhanh hơn, sớm đạt được tốc độ

cực đại trong thời gian ngắn Để xuất

phát nhanh người ta sử dụng bàn đạp

xuất phát.Bàn đạp xuất phát đảm bảo

cho vận động viên có điểm tì vững

chắc để đạp sau, ổn định khi đặt chân

( Chú ý: Khoảng cách của hai bàn đạp trước và sau, góc độ mặt tựa bàn bànđạp, bàn đạp trước khoảng 45 - 500, đạp sau khoảng 60-800

Người tập thực hiện hai hiệu lệnh:

+ “Vào chỗ” người tập tiến ra trước 2 bàn đạp, ngồi xuống, tì hai chân lên bànđạp, hai mũi giày chạm đường chạy, chân sau hạ gối, hai tay chống sát sauvạch xuất phát, ngón cái tách ra tạo ra thành hình vòm, hai tay duỗi thẳng tựnhiên, trọng lượng cơ thể được phân đều giữa hai tay, chân chống trước, đầugối chân sau

+ “Sẵn sàng” Người tập duỗi chân, tách khỏi đường chạy, trọng tâm hơichuyển lên trên và ra trước Trọng tâm cơ thể dồn lên hai tay và chân chốngtrước.Vùng hông cao hơn vai 10 - 20 cm, lúc này hai cẳng chân gần như songsong với nhau

Góc độ gấp chân ở gối có vai trò hết sức quan trọng, tạo điều kiện cho đạp saunhanh hơn

Khi có tín hiệu xuất phát thì phải đột ngột lao về trước được bắt đầu đạp mạnhhai chân và đánh tay, đẩy cơ thể lao nhanh về trước bằng tạo áp lực lên bànđạp

+ Chạy lao sau xuất phát

Để đạt được thành tích trong chạy

100m điều quan trọng trong xuất phát

là nhanh chóng đạt được tốc độ gần

cực đại trong giai đoạn chạy lao.Thực

hiện đúng và nhanh các bước chạy từ

lúc xuất phát phụ thuộc vào độ lao

của cơ thể dưới một góc nhọn so với

mặt đường cũng như vào sức mạnh,

sức nhanh của vận động viên

Chạy lao sau xuất phát

Cùng với việc tăng tốc độ, độ nghiêng thân trên về trước của vận động viêngiảm đi và kĩ thuật chạy lao chuyển dần sang kĩ thuật chạy giữa quãng Quãngđường của chạy lao khoảng 23 - 25 m Tốc độ chạy lao sau xuất phát đượctăng lên chủ yếu do độ dài bước chạy và một phần không nhiều do tăng tần sốbước

+ Chạy giữa quãng

Khi đạt được tốc độ cao nhất, thân

trên của vận động viên chạy hơi đổ về

trước( 72 - 780) Trong khi chạy giữa

quãng các bước chạy thực hiện

thường không bằng nhau, do bước

chân của chân khoẻ thường dài hơn

do vậy để chạy có nhịp điệu và tốc độ

đều nhau nên tập độ dài bước chân

bằng cách phát triển sức mạnh cơ

chân yếu.Tay đánh cần chú ý: đánh ra

trước hơi đưa vào trong, đánh ra sau

hơi đưa ra ngoài Chú ý phải biết thả

lỏng những nhóm cơ không than gia

tích cực vào hoạt động

Chạy giữa quãng

+ Về đích

Để nhanh chóng chạm vào dây đích

được kéo ở độ cao ngang ngực, ở

bước chạy cuối cùng, vận động viên

cần thực hiện động tác gập thân trên

đột ngột về trước để chạm dây đích,

cách này gọi là “đánh ngực” và có thể

gập thân trên và xoay một bên vai để

chạm dây đích Sau khi chạm đích để

khỏi ngã, vận động viên cần đặt chân

lăng xa về trước để giữ thăng bằng

Kĩ thuật đánh đích bằng ngực

Kĩ thuật đánh đích bằng vai

Hình ảnh về kĩ thuật chạy ngắn giai đoạn : xuất phát - chạy lao sau xuất phát

2.2 Các biện pháp thực hiện nâng cao thành tích chạy:

Nội dung chạy ngắn có điều kiện thuận lợi là có trong chương trình chínhkhoá, được sắp xếp ngay đầu kì I với số tiết đảm bảo để các em học sinh làmquen, bước đầu xây dựng khái niệm và nắm được kĩ thuật các động tác bổ trợ.Tuy nhiên với thời lượng như vậy thì không thể đòi hỏi các em học sinh đạt kếtquả về mặt thành tích được Vậy làm thế nào để phát hiện được nhân tố thực sự,

mà thực tế nhân tố TDTT là yếu tố quyết định đến thành tích TDTT Nhân tốphải là những em có tố chất chuyên môn trên cơ sở của tố chất là nhanh, mạnh,

bền và khéo léo Học sinh có thành tích được tạo bởi nền của học sinh đại trà.Thông qua giờ dạy chính khoá, tôi đã không ngừng rèn luyện các kỹ thuật củacác động tác bổ trợ, kĩ thuật của các giai đoạn và phát triển các tố chất thể lực,đồng thời phát hiện những học sinh giỏi hơn, không ngừng nâng cao chất lượnggiờ dạy nhằm rèn luyện các tố chất hình thành trong từng học sinh Từ đó những

em trội hơn sau lần kiểm tra tôi đã chọn vào đội tuyển của trường

Ngoài ra, thông qua các phong trào của lớp kết hợp việc thăm gia đìnhhọc sinh, tôi đã làm công tác tư tưởng với các phụ huynh học sinh vốn có tưtưởng thích con mình thi học sinh giỏi các môn văn hoá (Toán, văn, ngoạingữ ) để các phụ huynh học sinh hiểu đúng về vai trò của các môn thể thaođồng thời thông qua gia đình tôi có thêm hiểu biết về tính cách của học sinhtrong đội tuyển

Thông qua nhiệm vụ thực tiễn của từng năm học của ban giám hiệu nhàtrường, kế hoạch của Sở GD & ĐT Thanh Hóa là năm nào cũng tổ chức giảiđiền kinh học sinh để đánh giá công tác giáo dục thể chất các nhà trường, tuyểnchọn học sinh có thành tích cao thi đấu cấp quốc gia Nhóm bộ môn giáo dục thểchất tham mưu với ban giám hiệu, ban chuyên môn tổ chức giải điền kinh truyềnthống của nhà trường vào tháng 10 với mục đích tạo sân chơi lành mạnh cho họcsinh, thu hút các em vào các hoạt động rèn luyện sức khỏe, qua đó tuyển chọncác em có thành tích tốt để thành lập đội tuyển và huấn luyện đi thi đấu giải điềnkinh các cấp Đội tuyển chạy ngắn của trường gồm có 12 em trong đó có 6 nam,

6 nữ

Trong thực tế tôi vẫn tiếp tục lựa chọn những em có thành tích để thaynhững em sau một thời gian tập luyện mà thành tích không phát triển đội tuyểncủa trường chính thức có 12 em, nhưng sĩ số có thể thay đổi phụ thuộc vào thànhtích Cuối cùng 4 em có thành tích cao nhất trong đội tuyển sẽ được chọn đi thiđấu

* Các biện pháp rèn luyện nâng cao thành tích :

- Buổi sáng ở trường các em học tập văn hoá

- Buổi chiều luyện tập tại trường từ 14 giờ 30 đến 16 giờ 30, số buổi tập luyện là

3 buổi/ tuần Trong quá trình tập luyện có rất nhiều nội dung, bản thân tôi phảichuẩn bị chu đáo về các nội dung của từng nội dung nhỏ Song trên cơ sở những

nguyên tắc chung của vận động TDTT là “khối lượng vận động từ đơn giản đến

phức tạp, từ nhẹ đến nặng”.

- Phân công nhóm trưởng trong quá trình tập luyện, nhóm trưởng phải chịu tráchnhiệm về chuẩn bị thiết bị, tính kỷ luật, ý thức hoàn thành khối lượng

- Dựa vào các nghiên cứu của các nhà khoa học TDTT mà trực tiếp là thông qua

sơ đồ kỹ năng thực hành thể thao để có kế hoạch huấn luyện và thực hiện

Từ sơ đồ và nghiên cứu các bài tập, ứng dụng ở các tài liệu, sách, giáotrình để đưa ra các nhiệm vụ cụ thể cho công tác huấn luyện chạy cự li 100mbao gồm:

2.2.1 Nhiệm vụ cụ thể:

- Nhiệm vụ 1: Xây dựng khái niệm kĩ thuật và tìm hiểu đặc điểm của học sinh

thông qua các biện pháp chủ yếu sau:

+ Phân tích kĩ thuật, cho xem tranh ảnh, phim ảnh kĩ thuật

+ Cho học sinh chạy lặp lại cự li 30m - 50m, giáo viên nhận xét

+ Chạy trên đường thẳng kẻ vôi

+ Chạy quy định độ dài bước chân

Thể chất Kỹ chiến

thuật

Tâm lý

Chức năng

cơ thể

Tố chất thể lực

Kỹ thuật

Chiến thuật

Phẩm chất ý chí

Năng lực trí tuệ

+ Tự xuất phát không khẩu lệnh

+ Xuất phát với tín hiệu khác nhau

+ Xuất phát thấp - chạy lao sau xuất phát

+ Xuất phát với dây cao su quàng vai

- Nhiệm vụ 4

Dạy chuyển tiếp từ chạy lao sang giữa quãng thông các biện pháp:

+ Chạy tăng tốc độ sau đó chạy theo quán tính

+ Xuất phát thấp sau đó chạy lao sau xuất phát rồi chạy theo quán tính

+ Chạy biến tốc các đoạn ngắn

Hoàn thiện kĩ thuật chạy cự li 100m thông qua các biện pháp

+ Chạy 30m xuất phát thấp (lặp lại)

+ Chạy 60m với tốc độ 80 - 100% sức tối đa

+ Chạy cự li 100m

Để giải quyết được các nhiệm vụ trên thì nhóm và cụ thể cá nhân tôi phảixây dựng cụ thể cho từng buổi tập Có kế hoạch giáo án và điều chỉnh kịp thờiqua các buổi để điều chỉnh lượng vận động phù hợp với thể trạng, sức khỏe, tâmsinh lí của từng học sinh để nâng cao thành tích

2.3 Xác định trình độ sức của các vận động viên chạy 100 m đội tuyển điền kinh trường THPT Như Xuân II.

Để đánh giá trình độ thể lực nói chung, trình độ sức nhanh tốc độ nóiriêng của các vận động viên chạy 100m đội tuyển điền kinh, chúng tôi sử dụngcác test: chạy 60m, chạy 100m, chạy 30m tốc độ cao, chạy 30 m xuất phát thấp,nhảy xa tại chỗ, nhảy 3 bước tại chỗ, kết quả cụ thể được tại bảng 1