Bài giảng Những NLCB của CN Mác – Lênin: Chương I - TS. Lê Ngọc Thông

Bài giảng Những NLCB của CN Mác – Lênin: Chương I trình bày về chủ nghĩa duy vật biện chứng nhằm trang bị những lí luận khái quát nhất về môn học (nhập môn, hình thành và củng cố lòng tin yêu môn học, rèn luyện phẩm chất đạo đức,tư tưởng theo yêu cầu xã hội.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN HN

BỘ MÔN NL MÁC LÊ NIN

TS LÊ NGỌC THÔNG

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN

( TÀI LIỆU ĐIỆN TỬ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP )

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN HN

BỘ MÔN NL MÁC LÊ NIN

TS LÊ NGỌC THÔNG

PHẦN THỨ NHẤT

THẾ GIỚI QUAN

& PHƯƠNG PHÁP LUẬNTRIẾT HỌC

CỦA CN MÁC – LÊ NIN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN HN

BỘ MÔN NL MÁC LÊ NIN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN HN

BỘ MÔN NL MÁC LÊ NIN

I CHỦ NGHĨA DUY VẬT & CHỦ NGHĨA DUY VẬT

BIỆN CHỨNG

LI LUẬN KHÁI QUÁT

NHÂT VỀ MÔN HOC

ĐỐI TƯƠNG PHƯƠNG PHÁP

VAI TRÒ

YÊU CÀU

1/TÀI LIÊU 2/THỜI GIAN 3/CÂU HỎI (XEM GT)

KHÁI NIỆM VỀ TRIẾT HỌC

NHU CẦU

CUỘC SÔNG TÌM HIỂU

THẾ GIỚI

TRIÊT HỌC

HỆ THỐNG TRI THỨC CHUNG NHẤT CỦA CON

1 THẾ GIỚI

3 VỊ TRÍ , VAITRÒ CỦA CON

ĐẶC ĐIỂM

2 MQH VC - YT

TRI THỨC TRI THỨC CỤ THỂ

TRI THỨC KHÁI QUÁT, TRỪU TƯỢNG

1 TÍNH HỆ THỐNG

A = { X, Y, Z,… / CN  ĐT TRỒI }

2 SỰ RA ĐỜI ( XH CHNL – CỔ ĐẠI )

3 HINH THỨC

LÝ LUẬN KHÁI QUÁT, TRỪU TƯỢNG

4 PHÂN BIỆT VỚI T GIÁO TRI THỨC / NIỀM TIN

5 CHỨC NĂNG TGQ PPL

a/ BTL b/ NTL c/ XHL d/ NSQ

THE GIOI QUAN

VA THE GIOI QUAN KHOA HOC

TGQ

LA TOAN BO NHUNG

QUAN ĐIEM, QUAN NIỆM

CỦA CON NGƯỜI

CỦA CON NGƯỜI

TRONG THẾ GIỚI ẤY

PHẢN ÁNH THẾ GIỚI

1 ĐỐI TƯƠNG BÊN NGOAI

2 BẢN THÂN CHỦ THỂ

3 MQH CON NGƯỜI - TG

Quan niệm về một con người

ĐÁNH GIÁ ĐƯỜNG TĂNG LÀ AI ?

Bạch Mã:

Khuân vác Chuyên chở…

Không vũ khí

Tôn ngộ không:

Chọc trời Khuấy nước

Đi mây, về gió…

Gậy như ý

Chư bát giới:

ĐÁNH GIÁ ĐƯỜNG TĂNG LÀ AI ?

Bạch Mã:

Khuân vác Chuyên chở…

Không vũ khí

Tôn ngộ không:

Chọc trời Khuấy nước

Đi mây, về gió…

Gậy như ý

Sa tăng:

Chọc trời Khuấy nước

Đi mây, về gió…

Đinh ba

Chư bát giới:

Tham lam, lười biếng, gian dối…

Ý thức Tri thức Trí tuệ

CON NGƯỜI

THE GIOI QUAN VA THE GIOI QUAN KHOA HOC

TRI THƯC- CƠ SỞ HÌNH THÀNH TGQ

NIỀM TIN – CƠ SỞ HÌNH THÀNH

ĐỘNG CƠ, LÝ TƯỞNG

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TGQ & TGQKH

CÁC HÌNH THỨC

CƠ BẢN CỦA THẾ GIỚI QUAN

CÁC HÌNH THỨC

CƠ BẢN CỦA THẾ GIỚI QUAN

TGQ HUYỀN THOẠI

1 Pha trộn một cách không tự giác

TGQ TÔN GIÁO

Phản ánh TGKQ một cách đặc biệt, dựa trên cơ sở

của niềm tin mãnh liệt vào các lực lượng siêu nhiên

đối với thế giới, đối với con người Điều đó được thể hiện qua các hoạt động của các tôn giáo

Tôn giáo được tạo nên bởi 3 yếu tố:

 Theo mức độ phản ánh TGQ khoa học TGQ phản khoa học

VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC

VAI TRÒ, TÁC DỤNG CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO CÁC TƯ TƯỞNG

& PHONG TRÀO TIẾN BỘ TRONG XÃ

HỘI

CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO CÁC TƯ TƯỞNG

& PHONG TRÀO PHẢN ĐỌNG TRONG

XÃ HỘI, CHO HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO

CÁC TRƯỜNG PHÁI TRIẾT HỌC

1 VẬT CHẤT QUYẾT ĐỊNH Ý THỨC

2 Ý THỨC PHẢN ÁNH & TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI VẬT CHẤT

1 Ý THỨC QUYẾT ĐỊNH VẬT CHẤT

2 VẬT CHẤT PHẢN ÁNH &

BIẾU HIỆN CỦA Ý THỨC

1 NHẬN THỨC SAI VỀ VAI TRÒ Ý THỨC & QT NHẬN THỨC

2 LỰC LƯỢNG PHẢN ĐỘNG TRONG XÃ HỘI

CNDV SIÊU HÌNH

CNDT CHỦ QUAN

TƯ TƯỞNG & PHONG TRÀO

TIẾN BỘ

TƯ TƯỞNG & PHONG TRÀO PHẢN ĐÔNG, TÔN GIÁO

QUAN ĐIỂM DUY VẬT

QUAN ĐIỂM DUY TÂM

Kết quả nhận thức theo lát cắt dọc

ĐỐI TƯỢNG CỦA TRIẾT HỌC

( ĐÃ THAY ĐỔI TRONG LỊCH SỬ )

 định hướng

 MQH VC – YT

 QL CHUNG NHẤT

1 MQH VC - YT

2 QL CHUNG NHẤT TRONG SỰ TỒN TẠI,VẬN ĐỘNG

CỦA TN, XH, TD

3 CÁC VẤN ĐỀ

CHUNG CỦA XÃ HỘI

 MQH TTXH - YTXH  CÁC QT XÃ HỘI  CON NGƯỜI

TRIẾT HỌC ĐỐI TƯỢNG CỦA TRIẾT HỌC HIEN ĐẠI

QL TN

QL TD

QL XH

QL CHUNG NHẤT

1 MQH VC - YT

2 QL CHUNG NHẤT TRONG SỰ TỒN TẠI,VẬN ĐỘNG

CỦA TN, XH, TD

3 CÁC VẤN ĐỀ

CHUNG CỦA XÃ HỘI

TRIẾT HỌC ĐỐI TƯỢNG CỦA TRIẾT HỌC HIEN ĐẠI

QL TN

QL TD

QL XH QL

CHUNG NHẤT

Các quy luật chung nhất của thế giới

CÁC VẤN ĐỀ CHUNG NHẤT CỦA XÃ HỘI

…

CON NGƯỜI:

NGUỒN GỐC BẢN CHẤT VAI TRÒ

SỰ NGHIỆP GIẢI PHÓNG

CON NGƯỜI

ĐẶT RA NHU CẦU

TRI THỨC KHOA HỌC

TG QUAN

PP LUẬN

PHÉP BIỆN CHỨNG

HỌC THUYẾT ( LÝ LUẬN ) N/C VỀ TÍNH BIỆN CHỨNG

+/ PHẠM VI HẸP (CHẤT ĐIỂM) +/ THỜI GIAN NGẮN (THỜI ĐIỂM)

TIÊU CHÍ

ĐỐI TƯỢNG

VĐ, PT

MLH

NN

TỰ THÂN

ĐỐI TƯỢN G

K VĐ

K LH

NN BN

QUAN HỆ GIỮA BC & SH

PHƯƠNG PHÁP ĐẶC ĐIỂM

ĐẶC ĐIỂM ( TÍNH QUY LUAT ) CỦA L.S TRIẤT HOC

ĐẶC ĐIỂM

1 PA & LỆ THUỘC VAO

37

LICH SU TRIET HOC TRƯỚC MÁC

TRIET HOC TRUOC MAC

TRIET HOC

PHUONG DONG

TRIET HOC PHUONG TAY

TU TUONG TRIET HOC VIET NAM

CO TRUNG DAI

TRIET HOC TAY AU TRUNG CO

TRIET HOC TAY AU PHUC HUNG

LAP TRUONG TRIET HOC

CN YEU NUOC

DAO LAM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN HN

BỘ MÔN TRIẾT HỌC MÁC LÊ NIN

II QUAN ĐIỂM CỦA CNDVBC

1 VẬT CHẤT

a PHẠM TRÙ VẬT CHẤT

Các quan niệm phi Mác - xít về Vật chất

1 Các quan niệm duy tâm

2 Các quan niệm duy vật trước Mác

a Quan niệm trong triết học Trung Hoa

b Quan niệm trong triết học Ấn độ

c Quan niệm trong triết học Hy Lạp – La mã

d Quan niệm trong triết học TK XVII - XVIII

Mâu thuẫn

Các thành tựu KHTN cuối TK XIX đầu TK XX

1 Tia Rơn ghen X

ĐỊNH NGHĨA CỦA LÊ NIN VỀ VẬT CHẤT

“ VẬT CHẤT LÀ PHẠM TRÙ TRIẾT HỌC DÙNG ĐỂ CHỈ

THỰC TẠI KHÁCH QUAN ,

ĐƯỢC ĐEM LẠI CHO CON NGƯỜI TRONG CẢM GIÁC ,

ĐƯỢC CẢM GIÁC CỦA CHÚNG TA CHÉP LẠI , CHỤP LẠI , PHẢN ÁNH

VÀ TỒN TẠI KHÔNG LỆ THUỘC VÀO CẢM GIÁC “

( V LÊ NIN TT T18 NXB TB M 1980 Tr 323 )

PHÂN TÍCH ĐỊNH NGHĨA VỀ VẬT CHẤT

I NỘI DUNG Đ/N

1 “ V/C …TTKQ, ĐEM LẠI CẢM GIAC…, TỒN TẠI

KHÔNG LỆ THUỘC VÀO CẢM GIÁC

TĐ

 KHẲNG ĐỊNH VAI TRÒ CỦA TƯ DUY TRIẾT HỌC

 ĐEM LẠI NỘI DUNG ĐÚNG ĐẮN KHOA HỌC CHOPT V/C

 KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG KHỦNG HOẢNG TGQ

TT2

QĐ P/A , TĐ

VC = TTKQ

TT1 KHẢ TRI

CÁC DẠNG TỒN TẠI CỦA VC

CÓ NHIỀU CÁCH PHÂN CHIA -/ CHẤT & TRƯỜNG -/ VI MÔ & VĨ MÔ -/ CHẤT SỐNG & KHÔNG SỐNG -/ ĐÃ BIÊT & CHƯA BIẾT / VẬT CHẤT TỰ NHIEN & VẬT CHẤT XÃ HỘI ( TỒN TẠI XÃ HỘI )

CÁC DẠNG

- NGÔI SAO,TRÁI ĐẤT CÁC HÀNH TINH -VĨ MÔ

- PHÂN TỬ, NGUYÊN TỬ, CÁC HẠT CƠ BẢN VI MÔ

- VÀNG, SÁNG, NẶNG,NHẸ TÍNH CHẤT

- QUAN HỆ SẢN XUẤT,QUAN HỆ VAY MƯỢN, CÁC QUAN HỆ

 TÍNH THỐNG NHẤT

VC CỦA THẾ GIỚI

QĐ CN MÁC VỀ VẬN ĐỘNG

1 KHÁI NIỆM VỀ VẬN ĐỘNG

VĐ =

– VĐ LÀ PHƯƠNG THỨC TỒN TẠI CỦA VC

- VĐ LÀ THUỘC TÍNH CỐ HỮU CỦA VC

5 4 3 2 1

2 CÁC DẠNG VĐ

1/ VĐ CƠ HỌC

2/ VĐ VẬT LÝ

3/ VĐ HOÁ HỌC

4/ VĐ SINH

Tb Ta

Ta´ = Tb´

Ta > Tb Minh họa thuyết “chết nhiệt vũ trụ”

?

- NHANH, CHẬM CỦA CÁCQÚA TRÌNH

II ĐẶC ĐIỂM 1.TÍNH VC: TÍNH KQ

- VĂN HOÁ -LỜI NÓI -VIỆC LÀM

- SP LĐ

LÝ LUẬN PHAN ÁNH ( CỦA LÊ NIN )

KHÁI NIỆM VỀ PHAN ANH

PHAN ANH LÀ NĂNG LỰC CỦA KẾT CẤU VC

GHI LẠI Ở TRONG NÓ CÁC ĐẶC TÍNH CỦA KẾT

CẤU VC KHÁC ( DƯỚI DẠNG ĐÃ THAY ĐỔI )

TRONG QUÁ TRÌNH TƯƠNG TÁC

VẬT ĐƯỢC PHAN ANH VẬT PHAN ANH

MÔI TRƯỜNG P/A

LÝ LUẬN PHẢN ÁNH ( CỦA LÊ NIN )

NANG DONG SANG TAO

CHU DONG LUA CHON

SỰ PHẢN ÁNH NĂNG ĐỘNG SÁNG TẠO TGKQ VÀO ĐẦU ÓC CON NGƯỜI

1 SỰ PHẢN ÁNH 3 LỊCH SỬ - XÃ HỘI 2 NĂNG ĐỘNG –

SÁNG TẠO

b BẢN CHẤT CỦA Ý THỨC

NĂNG ĐỘNG – SÁNG TẠO

BIỂU HIỆN

 LỰA CHỌN

 TAC DONG TRO LAI TGKQ

 TAO CAI MOI

1.TRAO ĐỔI THÔNG TIN

2.MÔ HÌNH HÓA HIỆN THỰC

3.HIỆN THỰC HÓA MÔ HÌNH

NĂNG ĐỘNG – SÁNG TẠO

TÍNH LỊCH SỬ - XÃ HỘI

CSNT

YT CONG HUU

1 QĐ Ở SỰ RA ĐỜI – THEO NGUỒN GỐC CỦA Y THỨC

2 QĐ Ở NỘI DUNG CỦA Y THỨC CĂN CỨ VÀO B/C Y THỨC

3 QĐ Ở SỰ BIẾN ĐỔI CỦA Y THỨC THEO NGUỒN GỐC & B/C Y THƯC

1 Y THỨC HƯỚNG DẪN HOẠT ĐỘNG

2 TĂNG SỨC MẠNH CHO CON NGƯỜI

3 SỰ TÁC ĐỌNG THEO 2 CHIỀU HƯỚNG:

 Y THỨC TIẾN BỘ KHOA HỌC  PHÁT TRIỂN VC

 Y THỨC LẠC HẬU, PHẢN ĐỘNG  KÈM HÃM PHÁT TRIỂN

YN PPL TRIỆT ĐỂ THỰC HIEN CÁC NGUYEN TÁC CƠ BAN

1 NGUYEN TAC KHÁCH QUAN TRONG NHẠN THỨC & HOAT ĐỘNG

2 NGUYEN TAC NANG ĐỘNG TÍCH CỰC

VẤN ĐỀ HỘI THẢO

1 VẤN ĐỀ TGQ TRIẾT HỌC VÀ CHỨC NĂNG TGQ CỦA TRIẾT HỌC.

2 VẤN ĐỀ TGQ DVBC – ĐỈNH CAO TRONG SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TGQ.

3 CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TGQ DVBC.

4 CÁC NGUYÊN TẮC PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA CNDVBC VÀ SỰ VẬN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

Ý THỨC

LÝ LUẬN

MQH Y THỨC XÃ HỘI – Y THỨC CÁ NHÂN

1 2

Y T CÁ NHÂN 1

MQH YT XH – YT CN = MQH CHUNG - RIÊNG

Y T CÁ NHÂN 2

Y T XÃ HỘI

BAN CHAT CUA Y THUC XH

B/C Y THUC XH

PHAN ANH TTXH TRONG NHUNG GIAI ĐOAN NĐ CUA LSU

CSNT

YT CONG HUU

TỒN TẠI XÃ HỘI QUYẾT ĐỊNH Ý THỨC XÃ HỘI

TỒN TẠI XÃ HỘI LÀ TOÀN BỘ CÁC ĐIỀU KIỆN

SINH HOẠT VẬT CHẤT VÀ QUAN HỆ VẬT CHẤT

CỦA XÃ HỘI BAO GỒM

TINH ĐỘC LẬP TƯƠNG ĐỐI CỦA Ý THỨC XH

TTXH

Y THUC XA HOI

LAC HAU BAO THU

KE THUA

TIEN PHONG

TAC ĐONG GIUA CAC HTYT XH

TAC ĐONG TRO LAI TTXH

NGUYEN NHAN

BIEU HIEN

PHAT HUY TINH ĐỘC

LẬP TƯƠNG ĐỐI CỦA

CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA Ý THỨC XÃ HỘI

lac hau BAO THU

1 YT P/A KHÔNG KIP THỜI

3 KEM HIEU QUA TRONG CHI DAO

HOAT DONG TT

2 YT P/A KHÔNG CHINH XÁC

 HAN CHE TINH LH,BT

 SỰ XUẤT HIỆN CHẬM HƠN

 MẤT ĐI CHẬM HƠN CỦA

Ý THỨC XÃ HỘI

SO VỚI TỒN TẠI

XÃ HỘI

CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA Ý THỨC XÃ HỘI

CUA CON NGUOI

1 NOI TIEP GIUA CAC THE HE

3 TANG HIEU QUA TRONG CHI ĐAO HOAT ĐỘNG TT

2 TAO ĐK CHO Y THUC PT

TANG CUONG TINH KE THUA

CHON LOC,CAI TAO

Ý THỨC XÃ HỘI GIỮ LẠI Ở TRONG NÓ NHỮNG YẾU TỐ TÍCH CỰC TIẾN BỘ CỦA

Ý THỨC XÃ HỘI TỪ CÁC THẾ HỆ TRƯỚC

&

CẢI TẠO CHO PHÙ HỢP HOÀN CẢNH MỚI

1 NOI TIEP GIUA CAC THE HE

3 MO DUONG ,HUONG DAN CHO HĐ THUC TIEN

2 TAO ĐK CHO Y THUC PT

TANG CUONG TINH TIEN PHONG TANG CUONG CAC DK CUA TINH TP

YT XÃ HỘI XUẤT HIỆN SỚM HƠN

SO VỚI TỒN TẠI

XÃ HỘI

KHÁI NIỆM HÌNH THÁI Ý THỨC – XÃ HỘI

CHÍNH TRI

HOẠT ĐỘNG

NN &

PL

TÔN GIAO TRIẾT HỌC

TÔN TẠI XÃ HỘI

Ý THỨC PHÁP QUYỀN

Y THỨC CHÍNH TRỊ

 HTYT - XÃ HỘI

LÀ LOẠI HÌNH Ý THỨC XH PHẢN ÁNH TỪNG LĨNH VỰC NHẤT ĐỊNH CỦA TỒN TẠI XH

 GỒM:

TÂM LÝ

HỆ TƯ TƯỞNG

ĐẶC ĐIỂM THỂ HIỆN BẢN CHẤT CỦA CNDVBC

.

TN GIỮA TÍNH ĐẢNG &

KH

.

TN GIỮA CNDV

&

PBC

.

TN GIỮA LL &

MANG TÍNH CÁCH MẠNG

MANG TÍNH SÁNG TẠO

.

CNDVLS

CẢI T¹O THÕ GIíI

giai thÝch thÕ giíi

PHẢI XUẤT PHÁT TỪ THỰC TẾ KHÁCH QUAN

TÔN TRỌNG THỰC TẾ KHÁCH QUAN, HÀNH ĐỘNG THEO QUY LUẬT

&

PHÁT HUY TÍNH NĂNG ĐỘNG CHỦ QUAN

VẤN ĐỀ HỘI THẢO

DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ