Bài giảng Lịch sử các học thuyết kinh tế - Chương 6

Nội dung trình bày trong chương 6 Tòan cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam thuộc bài giảng Lịch sử các học thuyết kinh tế nêu khái niệm toàn cầu hóa, nguyên nhân làm nảy sinh và thúc đẩy quá trình tòan cầu hóa, bản chất toàn cầu hóa, tác động 2 mặt của toàn cầu hóa.

Chương 6

TÒAN CẦU HÓA KINH TẾ VÀ HỘI NHẬP KINH

TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

I Tòan cầu hóa

1 Khái niệm tòan cầu hóa

2 Nguyên nhân làm nảy sinh

và thúc đẩy quá trình tòan cầu hóa.

3 Bản chất của tòan cầu hóa.

4 Tác động 2 mặt của tòan cầu hóa

TÒAN CẦU HÓA

II Mở rộng quan hệ đối ngọai và hội nhập quốc tế của VN

1 Quá trình hình thành chủ trương hội nhập quốc tế.

2 Những thành tựu và hạn chế trong quá trình hội nhập quốc tế của nước ta thời gian qua.

III Hội nhập quốc tế trong điều kiện mới

1 Nguyên tắc hội nhập

2 Phương châm hội nhập.

3 Những việc cần làm ngay.

3 Những cơ hội và thách thức khi Việt Nam là thành viên WTO:

I Tòan cầu hóa

1 Khái

niệm tòan

cầu hóa

TCH là quá trình LLSX và quan hệ kinh tế quốc tế vượt ra khỏi biên giới 1 quốc gia, phạm vi khu vực lan tỏa khắp tòan cầu, trong

đó vốn, tiền tệ, thông tin, lao động…vận động thông thóang, sự phân công lao động mang tính chất quốc tế, mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia, khu vực đan xen với nhau, hình thành mạng lưới đa tuyến, vận hành theo

“luật chơi” chung được hình thành thông qua

sự hợp tác và đấu tranh giữa các thành viên trong cộng đồng quốc tế Trong xu thế tất yếu các nền KT ngày càng quan hệ mật thiết với

nhau, tùy thuộc lẫn nhau.

Một số đặc điểm của toàn cầu hóa

• LLSX và quan hệ kinh tế

vượt ra khỏi 1 quốc gia và

lan tỏa toàn cầu.

• Vốn, thông tin, lao động…

vận động thông thoáng.

• Phân công lao động trên

phạm vi quốc tế.

• Các quốc gia quan hệ với

nhau hình thành một quan

hệ chằng chịt, vận hành

theo “ luật chơi” chung.

• Tính tùy thuộc lẫn nhau

giữa các nước trong cộng

đồng thế giới.

2 Nguyên nhân làm nảy sinh và thúc đẩy quá trình tòan cầu hóa

Sự phát

triển

SXHH

Bùng nổ KH- CN

Phân công lao động

Những vấn đề tòan cầu

Vai trò các công ty xuyên quốc gia

3 Bản chất của tòan cầu hóa

Cũng như bất kỳ hiện

tượng KT, chính trị- xã hội ,

TCH phản ánh tương quan

lực lựợng giữa các nước

Trong thời kỳ CNTB thống

trị, TCH chịu sự chi phối của

CNTB

“Nhu cầu bành trướng của XHTS ở thế kỷ XVIII và XIX được thể hiện qua CN thực dân, ở thế kỷ XX qua CNĐQ, hiện nay nó núp bóng đưới cái

gọi là TCH”.

HeinZ Dieterich

- Lực lượng tham gia TCH chủ yếu là các tập đoàn tư bản giử vai trò ưu thế

- Sân chơi, luật chơi là do họ quyết định

Biểu tình chống tòan cầu hóa

Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, CNĐQ không phải muốn là gì thì làm ?

ĐẠI HỘI IX

• “Toàn cầu hóa là xu thế

khách quan, lôi cuốn

ngày càng nhiều nước

tham gia, xu thế nầy đang

bị một số nước phát triển

và các tập đoàn tư bản

chi phối, chứa đụng nhiều

mâu thuẩn, vừa có mặt

tích cực, vừa có mặt tiêu

cực, vừa có hợp tác, vừa

có đấu tranh”

4 Tác động 2 mặt của tòan cầu hóa.

Mặt tích cực

Mặt tiêu cực

Tạo

khả

năng

phát

huy

hiệu

quả

nguồn

lực

trong

nước

Mở rộng giao lưu hàng hóa

Thúc đẩy đầu

tư,

chuyể n giao KH-KT

Tăng cường tính tùy thuộc lẫn nhau.

Phổ biến thành tựu văn hóa

CNTB chi phối quá trình tòan cầu hóa

Nền KT tòan cầu dễ bị chấn thương

Tron

g mặt tích cực

đã có tiêu cực

TC

H

cả mặt tốt

và mặt xấu

II MỞ RỘNG QUAN HỆ ĐỐI NGỌAI VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ CỦAVIỆT NAM

ĐẠI HỘI VI

ĐẠI HỘI VII

ĐAI HỘI VIII

ĐẠI HỘI IX

TRƯỚC

ĐỔI MỚI

trìn h h

ình th

àn h c

Đại hội VII “ Với chính sách đối ngoại rộng mở, chúng ta tuyên bố

rằng: VN muốn là bạn với tất cả các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển.”

Đại hội VIII: “”Tích cực, chủ động thâm nhập và mở rộng thị trường quốc tế, tiến hành khẩn trương, vững chắc việc đàm phán thương mại Việt Mỹ, gia nhập APEC và WTO, có kế hoạch cụ thể, chủ động thực hiện cam kết trong khuôn khổ AFTA”

Đại hội IX: “ Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh

thần phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, bảo đảm độc lập, tự chủ và định hướng XHCN, bảo đảm lợi ích dân tộc,

an ninh quốc gia, gìn giử bản sắc văn hoá và dân tộc, bảo vệ môi

trường”

Đại hội X: “ Đẩy mạnh hơn nữa hoạt động kinh tế đối ngoại, hội nhập

kinh tế quốc tế sâu hơn và đầy đủ hơn với các thể chế kinh tế toàn cầu, khu vực và song phương, lấy phục vụ lợi ích đất nước làm mục tiêu cao nhất Chủ động và hội nhập kinh tế quốc tế theo lộ trình phù hợp với chiến lược phát triển đất nước từ nay đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020.”

2 Những thành tựu và hạn chế trong quá trình hội nhập quốc tế nước ta thời gian qua

- Phá thế bao vây, cấm vận của các thế lực thù địch, thâm nhập sâu hơn vào thị trường thế giới.

- Du nhập nhiều tiến bộ kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý, tạo thêm nhiều việc làm, đóng góp đáng kể nguồn thu cho ngân sách.

- Tạo điều kiện kết hợp nội lực và ngọai lực, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại đưa đến những thành tựu to lớn những năm qua.

Thành

tựu

• Chưa làm tốt công tác chuẩn bị khi

công tác hội nhập chuyển qua giai

đoạn mới.

• Chưa hình thành kế hoạch tổng thể

về hội nhập quốc tế cho các cam

kết quốc tế trên tầm nhìn dài hạn.

• Luật pháp, chính sách kinh tế,

thương mại chưa hoàn chỉnh.

• Sức cạnh tranh của các doanh

nghiệp nói chung còn yếu.

• Đội ngũ cán bộ chưa được đào tạo

chu đáo, công tác chỉ đạo chưa

hòan chỉnh.

HẠN CHẾ

3 Những cơ hội và thách thức của VN khi gia nhập WTO

CƠ

HỘI

-VN được tiếp cận thị trường hàng hóa, dịch vụ của tất cả các nước thành viên, thuế nhập khẩu bị cắt giảm và các dịch vụ không bị phân biệt, đối xử

- Việc hoàn thiện hệ thống luật pháp kinh tế theo cô chế TT định hướng XHCN và công khai, minh bạch cách thiết chế quản lý theo quy định của WTO, môi trường kinh doanh của

VN ngày càng tốt hơn

- VN có vị thế bình đẳng với các thành viên khác trong việc hoạch định chính sách toàn cầu, có cơ hội đấu tranh nhằm thiết lập thế giới công bằng hơn

- Thúc đẩy tiến trình cải cách trong nước, làm cho quá trình cải cách đồng bộ và có hiệu quả hơn

- Nâng cao vị thế của VN trên trường quốc tế, tạo điều kiện cho VN triển khai có hiệu quả quan hệ đối ngoại

-Hội nhập kinh tế quốc tế trong thế giới toàn cầu hóa, tính tùy thuộc lẫn nhau giữa các nước sẽ tăng, tiềm lực đất nước có hạn, hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, kinh nghiệm vận hành nền kinh

tế thị trường còn kém

-Vấn đề bảo bệ môi trường, bảo vệ

an ninh quốc gia, bản săc, truyền thống văn hóa tốt đẹp dân tộc, chống lại lối sống thực dụng, lối sống chạy theo đồng tiền

-Cạnh tranh sẽ gay gắt hơn, với

nhiều đối thủ hơn, trên bình điện

rộng hơn và sâu hơn

-Sự phân phối lợi ích của toàn cầu

hóa là không đều, trên phạm vi từng

nước và từng quốc gia

Khó khăn, thách thức

III HỘI NHẬP QUỐC TẾ TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI

Nguyên tắc

hội nhập

Chủ động hội nhập trên cơ sở bảo đảm độc lập tự chủ

và theo định hướng XHCN, bảo đảm an ninh quốc gia, giử gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Phương

châm hội

nhập

Phương châm hội nhập là theo nguyên tắc cùng có lợi trong quan hệ song phương và đa phương mà nước ta cần tham gia, phát huy cao độ nội lực, tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngòai, tranh thủ thời cơ thuận lợi trong hội nhập, đồng thời luôn luôn đề cao trước mọi âm mưu, thủ đọan của kẻ thù lợi dụng quan hệ kinh tế thương mại để thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình đối với nước ta

Những

việc cần

làm ngay

- Nâng cao sức cạnh tranh của từng sản phẩm, từng DN và

cả nền kinh tế.

- Xây dựng và thực hiện cam kết về mở cửa thị trường và xây dựng luật pháp phù hợp thông lệ quốc tế, hội nhập chủ động.

Nâng cao năng lực, phẩm chất của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ làm nhiệm vụ kinh tế đối ngoại