- Hoùa hoïc laø moân khoa hoïc thöïc nghieäm, vì theá caàn reøn cho hoïc sinh caùc kyõ naêng cô baûn giaûi moät soá baøi taäp tính theo phöông trình hoùa hoïc moät caùch ñoäc laäp vaø s[r]
Trang 1Sở GD & ĐT tỉnh Yên Bái Phòng GD & ĐT huyện Lục Yên
Sáng kiến kinh nghiệm
Rèn kĩ năng giải bài tập tính theo phơng trình hóa học cho học sinh trờng THCS
Trúc Lâu
Họ và tên : Mông Văn Thờng
Bùi Đặng Hà
Chức vụ : Giáo viên
Tổ chuyên môn: Khoa học Tự Nhiên
Trờng : THCS Trúc Lâu
Yên Bái, tháng …….năm……
I lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm:
Sự nghiệp xây dựng XHCN ở nớc ta đang phát triển với tốc độ ngày càng cao, với qui mô ngày càng lớn và đang đợc tiến hành trong điều kiện cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển nh vũ bão nó tác động một cách toàn diện lên mọi
đối tợng, thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội Một trong những trọng tâm của sự phát triển đất nớc là đổi mới nền giáo dục, phơng hớng giáo dục của đảng, Nhà nớc
và của ngành giáo dục & đào tạo trong thời gian trớc mắt cũng nh lâu dài là đào tạo những con ngời " Lao động, tự chủ, sáng tạo" có năng lực thích ứng với nền kinh tế thị trờng, có năng lực giải quyết đợc những vấn đề thờng gặp, tìm đợc việc làm, biết lập nghiệp và cải thiện đời sống một ngày tốt hơn
Trang 2Để bồi dỡng cho học sinh năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề,
lý luận dạy học hiện đại khẳng định: Cần phải đa học sinh vào vị trí chủ thể hoạt
động nhận thức, học trong hoạt động Học sinh bằng họat động tự lực, tích cực của mình mà chiếm lĩnh kiến thức Quá trình này đợc lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ góp phần hình thành và phát triển cho học sinh năng lực t duy sáng tạo
Tăng cờng tính tích cực phát triển t duy sáng tạo cho học sinh trong quá trình học tập là một yêu cầu rất cần thiết, đòi hỏi ngời học tích cực, tự lực tham gia sáng tạo trong quá trình nhận thức Bộ môn Hoá học ở phổ thông có mục đích trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức cơ bản, bao gồm các kiến thức về cấu tạo chất, phân loại chất và tính chất của chúng Việc nắm vững các kiến thức cơ bản góp phần nâng cao chất lợng đào tạo ở bậc phổ thông, chuẩn bị cho học sinh tham gia các hoạt động sản xuất và các hoạt động sau này
Để đạt đợc mục đích trên, ngoài hệ thống kiến thức về lý thuyết thì hệ thống bài tập Hoá học giữ một vị trí và vai trò rất quan trọng trong việc dạy và học Hoá học ở trờng phổ thông Bài tập Hoá học giúp ngời giáo viên kiểm tra
đánh giá kết quả học tập của học sinh, Từ đó phân loại học sinh để có kế hoạch sát với đối tợng Qua nghiên cứu bài tập Hoá học bản thân tôi thấy rõ nhiệm vụ của mình trong giảng dạy cũng nh trong việc giáo dục học sinh
Ngời giáo viên dạy Hoá học muốn nắm vững chơng trình Hoá học phổ thông, thì ngoài việc nắm vững nội dung chơng trình, phơng pháp giảng dạy còn cần nắm vững các bài tập Hoá học của từng chơng, hệ thống các bài tập cơ bản nhất và cách giải tổng quát cho từng dạng bài tập, biết sử dụng bài tập phù hợp với từng công việc: Luyện tập, kiểm tra , nghiên cứu nhằm đánh giá trình độ nắm vững kiến thức của học sinh Từ đó cần phải sử dụng bài tập ở các mức khác nhau cho từng đối tợng học sinh khác nhau: Giỏi, Khá , TB, Yếu
Bài tập Hoá học rất đa dạng phong phú song với những nhận thức trên, là một giáo viên giảng dạy tại địa bàn huyện Lục Yên cụ thể là trờng THCS Trúc Lâu Tôi thấy chất lợng đối tợng học sinh ở đây cha đồng đều, một số học sinh vận dụng kiến thức để giải bài toán Hoá học cha đợc thành thạo Vì vậy muốn nâng cao chất lợng ngời giáo viên cần suy nghĩ tìm ra phơng pháp giảng dạy, Phân loại các dạng bài tập Hoá học phù hợp với đặc điểm của học sinh, nhằm phát triển năng lực t duy, sáng tạo và gây hứng thú học tập cho các em
Từ những vấn đề trên, với mong muốn góp phần nhỏ bé của mình vào việc tìm tòi phơng pháp dạy học thích hợp với những điều kiện hiện có của học sinh, nhằm phát triển t duy của học sinh THCS giúp các em tự lực hoạt động tìm tòi chiếm lĩnh tri thức, tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển t duy của các em ở các cấp học cao hơn góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục đào tạo của
địa phơng Nên tôi đã chọn đề tài: " Rèn kĩ năng giải bài tập tính theo phơng trình hóa học cho học sinh trờng THCS Trúc Lâu "
II thời gian thực hiện và triển khai sáng kiến kinh nghiệm:
Bắt đầu từ học kì II lớp 8 và kết thúc tới hết chơng trình hóa học lớp 9
I Cơ sở lý luận của vấn đề:
- Cuừng nhử caực moõn hoùc khaực, Hoựa hoùc laứ moọt trong nửừng moõn hoùc khoõng theồ thieỏu trong caực trửụứng THCS Hoựa hoùc laứ moõn hoùc thửùc nghieọm noự phaỷn aựnh caực hieọn tửụùng xaỷy ra trong cuoọc soỏng vaứ vuừ truù, trong ủoự baứi taọp Hoựa hoùc tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc laứ khaõu quan troùng trong quaự trỡnh daùy vaứ hoùc
Trang 3- Vụựi yeõu caàu treõn laứ giaựo vieõn ủang trửùc tieỏp giaỷng daùy boọ moõn Hoựa hoùc phaỷi xaực ủũnh roừ muùc tieõu giaựo duùc ủoự laứ chuaồn bũ cho hoùc sinh tieỏp caọn ngaứy caứng gaàn vụựi khoa hoùc coõng ngheọ, giuựp hoùc sinh laứm chuỷ tri thửực, tieỏp caọn ủửụùc muừi nhoùn khoa hoùc coõng ngheọ nhaốm phaựt huy naờng lửùc trong xaừ hoọi mụựi
- Hoựa hoùc laứ moõn khoa hoùc thửùc nghieọm, vỡ theỏ caàn reứn cho hoùc sinh caực kyừ naờng cụ baỷn giaỷi moọt soỏ baứi taọp tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc moọt caựch ủoọc laọp vaứ saựng taùo Qua ủoự hoùc sinh tửù ủũnh hửụựng ủeồ giaỷi baứi taọp
- Reứn cho hoùc sinh coự kyừ naờng nhaọn daùng baứi taọp theo mửực ủoọ tửứ deó ủeỏn khoự, phaựt trieồn daàn kyừ naờng hieọn coự cuỷa hoùc sinh, nhaốm phaựt huy theõm khaỷ naờng tửù hoùc, tửù nhaọn thửực vaứ ủoọc laọp, saựng taùo cuỷa hoùc sinh ẹoàng thụứi phaựt huy hoaùt ủoọng nhoựm
- Treõn cụ sụỷ ủoự, ủeồ kớch thớch tớnh tớch cửùc hoùc taọp cuỷa hoùc sinh trong vieọc giaỷi baứi taọp tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc, baỷn thaõn giaựo vieõn caàn xaực ủũnh vai troứ cuỷa mỡnh ủoỏi vụựi hoùc sinh
+ Giaựo vieõn caàn coi troùng lụùi ớch, nhu caàu, hửựng thuự hoùc taọp cuỷa hoùc sinh phát huy toỏi ủa caực naờng lửùc coứn tỡm aồn cuỷa hoùc sinh Hỡnh thaứnh cho hoùc sinh phửụng phaựp hoùc taọp khoa hoùc, naờng lửùc saựng taùo, loứng say meõ yeõu thớch boọ moõn
+ Phaựt huy toỏi ủa tớnh tớch cửùc, ủoọc laọp, saựng taùo cuỷa hoùc sinh
+ Giaựo vieõn hửụựng daón cho hoùc sinh nghieõn cửựu ủeồ tỡm hửụựng giaỷi phuứ hụùp Qua caực baứi taọp tửứ deó ủeỏn khoự daàn taùo ra sửù tớch cửùc, tửù lửùc saựng taùo trong hoùc taọp cuỷa hoùc sinh Giuựp hỡnh thaứnh ụỷ hoùc sinh kyừ naờng giaỷi baứi taọp hoựa hoùc tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc
Ii Thực trạng của vấn đề:
1/ Thuận lợi :
- Đợc sự quan tâm chỉ đạo sát sao của BGH nhà trờng, của ngành cấp trên trong công tác giảng dạy
- Cơ sở vật chất tơng đối đầy đủ
- Tỷ lệ chuyên cần của học sinh cao
- HS có đầy đủ sách vở và đồ dùng học tập khi đến trờng
- Đa số học sinh ngoan, lễ phếp với thầy cô, đoàn kết với bạn bè
- HS có ý thức học tập
- Khả nâng nhận thức của học sinh tơng đối đồng đều
- Có sự phối hợp của GVCN và các giáo viên bộ môn trong quá trình giảng dạy
- Đợc sự quan tâm của phụ huynh học sinh
2/ Khó khăn :
- Nhỡn chung, caực em chửa coự yự thửực cao trong hoùc taọp, phaàn ủoõng caực
em laứ con nhaứ noõng vửứa ủi hoùc vửứa phuùc giuựp gia ủỡnh nhaỏt laứ vaứo vuù muứa, caực em thửụứng hay khoõng thuoọc baứi, khoõng laứm baứi taọp, vaứo lụựp hoùc khoõng
Trang 4chuự yự nghe giaỷng baứi, khoõng chuaồn bũ baứi mụựi laứm aỷnh hửụỷng ủeỏn vieọc hoùc cuỷa caực em
- Học sinh cha phân biệt đợc rõ các kieỏn thửực cụ baỷn nhử: kớ hieọu hoựa hoùc; hoựa trũ; caựch vieỏt coõng thửực cuỷa moọt hụùp chaỏt; laọp phửụng trỡnh hoựa hoùc; caực coõng thửực chuyeồn ủoồi giửừa soỏ mol; khoỏi lửụùng vaứ theồ tớch; cho neõn caực em khoõng theồ vaọn duùng ủeồ giaỷi moọt baứi taọp hoựa hoùc đơn giản và từ đó gặp vớng mắc trong việc giải những bài toán hóa học tổng hợp ở các lớp trên
- Khả năng tóm tắt đề bài của học sinh cha cao, các em chửa xaực ủũnh ủửụùc ủeà baứi ủaừ cho bieỏt nhửừng ủaùi lửụùng gỡ, coự lieõn quan ủeỏn coõng thửực naứo caàn sửỷ duùng những công thức tính toán nào để tìm ra ẩn mà đề bài yêu cầu Caực
em chửa xaực ủửụùc hửụựng giaỷi baứi taọp cho phuứ hụùp Maởt khaực, caực em chửa naộm vửừng nhửừng coõng thửực cụ baỷn vaứ kyừ naờng laọp phửụng trỡnh hoựa hoùc neõn aỷnh hửụỷng ủeỏn khaỷ naờng giaỷi moọt baứi hoựa hoùc tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc
- Những bài tập tính theo phơng trình hóa học có rất nhiều dạng, học sinh cha nắm rõ lên việc vận dụng công thức để tính toán còn gặp vớng mắc
iii các biện pháp đ tiến hành để giải quyết vấn đề ã
- Giaựo vieõn caàn trang bũ cho hoùc sinh voỏn kieỏn thửực cụ baỷn veà Hoựa hoùc Neỏu caàn thieỏt giaựo vieõn ghi toựm taột vaứ hửụựng daón hoùc sinh caựch ghi nhụự
- Giaựo vieõn chuự yự choùn caực baứi taọp naõng cao tửứ deó ủeỏn khoự taùo sửù tớch cửùc, tớnh ủoọc laọp, saựng taùo cho hoùc sinh
- Quan troùng hụn laứ giaựo vieõn giuựp hoùc sinh phaõn tớch, tỡm hieồu kyừ ủeà baứi qua ủoự ủũnh hửụựng ủửụùc phửụng phaựp giaỷi
- Sau ủoự giaựo vieõn cho theõm baứi taọp tửụng tửù, mửực ủoọ naõng daàn leõn ủeồ hỡnh thaứnh ụỷ hoùc sinh kyừ naờng giaỷi baứi taọp hoựa hoùc
Moói baứi taọp hoựa hoùc coự nhieài caựch giaỷi khaực nhau nhửng phaỷi thửùc hieọn ủuỷ 4 bửụực:
+ Tỡm hieồu ủeà bai: Xaực ủũnh ủaùi lửụùng ủaừ cho vaứ ủaùi lửụùng caàn tỡm,
hieồu yự nghúa mụỷ roọng tửứng ủaùi lửụùng Caàn toựm taột ủeà baứi roừ raứng baống kyự hieọu hieọu hoựa hoùc, chuyeồn ủoồi ủụn vũ neỏu caàn thieỏt
+ Xaực ủũnh hửụựng giaỷi baứi taọp: Nhụự laùi caực khaựi nieọm, caực qui taộc,
coõng thửực, … coự lieõn quan Tửứ ủoự tỡm ra moỏi lieõn heọ giửừa ủieàu kieọn ủeà baứi cho vaứ yeõu caàu cuỷa baứi taọp
+ Trỡnh baứy lụứi giaỷi: Thửùc hieọn caực bửụực giaỷi ủaừ vaùch.
+ Kieồm tra keỏt quaỷ: Xem laùi ủaừ traỷ lụứi ủuựng yeõu caàu cuỷa baứi chửa?
Tớnh toaựn coự sai soựt hay khoõng?
Trang 5- Đó là những yêu cầu cơ bản để giải một bài tập hóa học Nếu học sinh nắm được kiến thức, kỹ năng cơ bản thì việc giải bài tập theo qui trình trên sẽ mang lại kết quả cao
- Để “ Rèn kỹ năng tính giai bµi tËp theo phương trình hóa học” bản
thân tôi không ngừng tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu liên quan đến bộ môn, đặc biệt quan trọng hơn nữa là luôn luôn dự giờ, trao dồi học hỏi kinh nghiệm với các đồng nghiệp trong công tác giảng dạy để đưa ra giải pháp tốt nhất trong việc nâng cao chất lượng bộ môn Hóa học
- Sau cùng là thu thập các số liệu cần thiết cho giải pháp khoa học
- Đối với học sinh, bản thân tôi định hướng như sau:
+ Tìm hiểu kĩ đối tượng học sinh, phát hiện ra những chỗ hỏng kiến thức của học sinh mắc phải qua các bài kiểm tra, câu trả lời vấn đáp của học sinh, cách làm bài trong khi kiểm tra bài cũ
+ Chú ý cách học tập của học sinh từ khâu theo dõi bài, ghi chép đến khâu giải bài tập
+ Giành nhiều thời gian để hướng dẫn kĩ cho học sinh cách giải bài tập mẫu tính theo phương trình hóa học nhằm tạo hứng thú học tập cho học sinh
- Để giải một bài tập tính theo phương trình hóa học nhất thiết phải thực hiện đủ 4 bước sau:
+ Bước 1: Tìm số mol chất đã cho theo đề bài.
+ Bước 2: Viết phương trình hóa học đúng.
+ Bước 3: Tính số mol chất cần tìm theo phương trình hóa học dựa vào
số mol đề bài đã cho ( áp dụng quy tắc tam suất)
+ Bước 4: Tìm đại lượng mà đề bài yêu cầu tìm ( tìm khối lượng
m = n.M hoặc thể tích khí ở điều kiện tiêu chuẩn V = 22,4.n)
- Sau đây là một vài ví dụ tính theo phương trình hóa học:
* Ví dụ 1: Tính khối lượng CaCO3 cần dùng để điều chế 42g CaO?
Giải
Số mol CaO sinh ra sau phản ứng:
nCaO = 42/100 = 0.75 ( mol )
Phương trình hóa học:
CaCO3 CaO + CO2
1 mol 1 mol 1 mol
?x mol 0,75 mol
Số mol CaCO3 theo phương trình hóa học:
n = x = 0,75 (mol)
Khối lượng CaCO3 cần dùng:
m = n x M = 0,75 x 100 = 75 (g)
Trang 6Ví dụ 2: Tính thể tích khí O2 ( đktc) khi phân hủy 43,4g HgO?
Giải
Số mol HgO phân hủy:
nHgO = 43,4/ 217 = 0,2 (mol)
Phương trình hóa học:
2HgO 2Hg + O2
2mol 2mol 1mol
0,2mol ?xmol
Số mol khí O2 theo phương trình hóa học:
n = x = 0.2/ 2 = 0,1 (mol)
Thể tích khí O2 sinh ra ở đktc:
V = 22,4 x n = 22,4 x 0,1 = 2,24 (l)
Ví dụ 3: Cho sắt tác dụng với axit clohidric theo phương trình hóa học sau:
Fe + 2HCl FeCl2 + H2
Nếu có 5,6g sắt tham gia phản ứng hãy tìm:
a) Thể tích khí hidro thu được ở điều kiện tiêu chuẩn?
b) Khối lượng axit clohidric đã dùng?
c) Khối lượng sắt(II)clorua tạo thành sau phản ứng?
Giải
Số mol sắt tham gia phản ứng:
nFe =5,6/ 56 = 0,1 (mol)
Phương trình hóa học:
Fe + 2HCl FeCl2 + H2
1mol 2mol 1mol 1mol
0,1mol y mol z mol x mol
Thể tích khí hidro thu được ở đktc:
Số mol H2 theo PTHH:
n = x = 0,1 (mol)
Thể tích khí hidro thu được ở đktc:
V = 22,4 x n = 22,4 x 0,1 = 2,24 (l)
Khối lượng HCl cần dùng:
Số mol HCl theo PTHH:
nHCl = y = 0,1x 2 = 0,2 (mol)
Khối lượng HCl cần dùng:
mHCl = nHCl x MHCl = 0,2 x 36,5 = 7,3 (g)
Khối lượng FeCl2 tạo thành sau phản ứng:
Số mol FeCl2 theo PTHH:
n = z = 0,1 (mol)
Trang 7Khoỏi lửụùng FeCl2 taùo thaứnh sau phaỷn ửựng:
m = n x M = 0,1 x 127 = 12,7 (g)
Toựm laùi ủeồ giaỷi baứi taọp hoựa hoùc tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc ủoứi hoỷi hoùc sinh phaỷi thuoọc caực kớ hieọu hoựa hoùc ủeồ vieỏt phửụng trỡnh hoựa hoùc, caõn baống ủuựng phửụng trỡnh hoựa hoùc vaứ phaỷi naộm vửừng caựch bieỏn ủoồi caực coõng thửực tớnh toaựn cụ baỷn
- Tuứy dửừ kieọn ủeà baứi cho maứ aựp duùng caực coõng thửực cho phuứ hụùp
- Sau ủaõy laứ sụ ủoà cho bieỏt sửù chuyeồn ủoồi giửừa lửụùng chaỏt ( soỏ mol) – khoỏi lửụùng chaỏt – theồ tớch khớ ( ủktc)
m = n x M ( gam ) n = m/ M ( mol ) V = n x 22.4 ( Lil )
M laứ khoỏi lửụùng mol
Phân dạng các loại bài toán hoá học tính theo
phơng trình hoá học
I Tìm số mol của chất A theo số mol xác định của 1 chất
bất kỳ trong PTHH
Ví dụ: Tính số mol Na2O tạo thành nếu có 0,2 mol Na bị đốt cháy
Hớng dẫn giải Xác định lời giải
Bớc 1: Viết PTHH xảy ra
Bớc 2: Xác định tỷ lệ số mol giữa chất
cho và chất tìm
Bớc 3: Tính n chất cần tìm
Bớc 4: trả lời
Lời giải 4Na + O2 → 2 Na2O 4mol 2mol 0,2 mol 0,1 mol
Có 0,1 mol Na2O
II Tìm số g của chất A theo số mol xác định của 1 chất bất
kỳ trong PTHH
Ví dụ: Tính số g CH4 bị đốt cháy Biết rằng cần dùng hết 0,5 mol O2
và sản phẩm tạo thành là CO2 và H2O ?
Hớng dẫn giải Xác định lời giải
Bớc 1: Viết PTHH xảy ra
Bớc 2: Xác định tỷ lệ số mol giữa chất
cho và chất tìm
Lời giải
CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O 1mol 2mol
Khoỏi lửụùng
chaỏt (m)
Soỏ mol chaỏt (n)
Theồ tớch chaỏt khớ
Trang 8Bớc 3: Tính n chất cần tìm
Bớc 4: Trả lời 0,25 mol 0,5 molm CH4 = 0,25.16 = 4g
III Tìm thể tích khí tham gia hoặc tạo thành
Ví dụ: Tính thể tích khí H2 đợc tạo thành ở ĐKTC khi cho 2,8 g Fe tác dụng với dd HCl d ?
Hớng dẫn giải Xác định lời giải
Bớc 1: Hớng dẫn học sinh đổi ra số
mol Fe
Bớc 2: Tính số mol H2
- Viết PTHH
- Tìm số mol H2
Bớc 3: Tính thể tích của H2
Bớc 4: Trả lời
Lời giải
nFe = 2,8
56 =0 , 05 mol
Fe + 2HCl → FeCl2 + H2
1mol 1mol 0,05 mol 0,05mol
V H ❑2 = 0,05.22,4 = 1,12lít
Có 1,12 lít H2 sinh ra
IV Bài toán khối lợng chất còn d
Ví dụ: Ngời ta cho 4,48 lít H2 đi qua bột 24gCuO nung nóng Tính khối lợng chất rắn thu đợc sau phản ứng Biết phản ứng sảy ra hoàn toàn ?
Giải
PTHH: H2 + CuO → Cu + H2O
n H ❑2 = 4 , 48
22 , 4 =0,2 mol ; n CuO =
24
80 =0,3 mol
Theo PTHH tỷ lệ phản ứng giữa H2 và CuO là 1: 1
Vậy CuO d : 0,3 - 0,2 = 0,1 mol Số mol Cu đợc sinh ra là 0,2 mol
mCuO = 0,1 80 = 8 g, mCu = 0,2.64 = 12,8 g
Vậy khối lợng chất rắn sau phản ứng là: 8 + 12,8 ; 20,8 g
Các bài tập tự giải
Bài 1: Nếu cho 16,25 g Zn tham gia phản ứng thì khối lợng HCl cần dùng là bao nhiêu ?
A 18,25 g B 18,1 g C 18,3 g D 15g Bài 2: Cho m g hỗn hợp CuO và FeO tác dụng với H2 tác dụng với H2 ở nhiệt độ thích hợp Hỏi nếu thu đợc 29,6g hỗn hợp 2 kim loại trong đó Fe nhiều hơn Cu là 4 g thì cần dùng bao nhiêu lít H2 ở ĐKTC và khối lợng m là bao nhiêu
?
Bài 3: Kẽm ôxit đợc điều chế bằng cách nung bụi kẽm với không khí trong
lò đặc biệt Tính lợng bụi kẽm cần dùng để điều chế đợc 40,5 kg kẽm ôxit Biết rằng bụi kẽm chứa 2 % tạp chất?
IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
Trang 9Hoá học nói chung bài tập Hoá học nói riêng đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc học tập Hoá học, nó giúp học sinh phát triển t duy sáng tạo,
đồng thời nó góp phần quan trọng trong việc ôn luyện kiến thức cũ, bổ sung thêm những phần thiếu sót về lý thuyết và thực hành trong hoá học
Trong quá trình giảng dạy Môn Hoá học tại trờng THCS cũng gặp không ít khó khăn trong việc giúp các em học sinh làm các dạng bài tập Hoá học, song với lòng yêu nghề, sự tận tâm công việc cùng với một số kinh nghiệm ít ỏi của bản thân và sự giúp đỡ của các bạn đồng nghiệp Tôi đã luôn biết kết hợp giữa hai mặt :"Lý luận dạy học Hoá học và thực tiễn đứng lớp của giáo viên" Chính vì vậy không những từng bớc làm cho đề tài hoàn thiện hơn về mặt lý thuyết, mặt
lý luận dạy học mà làm cho nó có tác dụng trong thực tiễn dạy và học Hoá học
ở trờng THCS
Đề tài này đợc tôi áp dụng trong dạy học tại trờng THCS Trúc Lâu xã Trúc Lâu tôi thu đợc một số kết quả nh sau:
- Số lợng học sinh hiểu bài thao tác thành thạo các dạng bài tập hoá học ngay tại lớp chiếm tỷ lệ cao
- Giáo viên tiết kiệm đợc thời gian, học sinh tự giác, độc lập làm bài Phát huy đợc tính tích cực của học sinh
- Dựa vào sự phân loại bài tập giáo viên có thể dạy nâng cao đợc nhiều đối tợng học sinh
* Kết quả cụ thể nh sau:
a) Chửa aựp duùng giaỷi phaựp
Kieồm tra khaỷo saựt chaỏt lửụùng ủaàu naờm
Thụứi gian ẹaàu hoùc kỡ I
TS
HS Soỏ lửụùngTrung bỡnh trụỷ leõn Tổ leọ (%) Lớp 9
* Nhaọn xeựt: ẹa soỏ hoùc sinh còn vớng mắc trong quá trình viết CTHH cho
các hợp chất, cha vận dụng đợc cách giải bài toán hóa học tính theo PTHH
b) AÙp duùng giaỷi phaựp
Laàn 1: Kieồm tra 1 tieỏt
Thụứi gian Trong hoùc kỡ I
TS HS
Trung bỡnh trụỷ leõn Soỏ lửụùng Tổ leọ (%) Keỏt quaỷ aựp duùng giaỷi phaựp (laàn 1) Lớp 8
Lớp 9
* Nhaọn xeựt: Họọc sinh đã có tiến triển trong cách viết CTHH và có tiến bộ
trong phần giải bài tập hóa học
Laàn 2: Kieồm tra hoùc kỡ I
Thụứi gian Cuoỏi hoùc kỡ I
TS
HS Soỏ lửụùngTrung bỡnh trụỷ leõn Tổ leọ (%)
Trang 10Keỏt quaỷ aựp duùng giaỷi phaựp (laàn 2) Lớp 8
Lớp 9
* Nhaọn xeựt: Hoùc sinh naộm vửừng chaộc caực bớc giải một bài toán hóa học
tính theo PTHH, bieỏt dửùa vaứo caực baứi toaựn ủaừ bieỏt caựch giaỷi truụực ủoự, linh hoaùt bieỏn ủoồi vaứ vaọn duùng các công thức tính toán phù hợp vaứ ủaừ trỡnh baứy baứi giaỷi hụùp lyự hụn coự heọ thoỏng vaứ logic, chổ coứn moọt soỏ ớt hoùc sinh quaự yeỏu, keựm chửa thửùc hieọn toỏt
Hoùc sinh tớch cửùc tỡm hieồu kú phửụng phaựp giaỷi, phaõn loaùi tửứng daùng toaựn, chuỷ ủoọng lúnh hoọi kieỏn thửực, coự kú naờng giaỷi nhanh caực baứi toaựn coự daùng tửụng tửù, ủaởt ra nhieàu vaỏn ủeà mụựi, nhieàu baứi toaựn mụựi
I Kết quả :
Hoùc sinh ủaừ bieỏt tỡm hieồu ủeà baứi vaứ ủửa ra ủửụùc hửụựng giaỷi caực baứi taọp tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc Phaàn naứo hỡnh thaứnh ủửụùc ụỷ hoùc sinh kyừ naờng tớnh theo phửụng trỡnh hoựa hoùc
- Hoùc sinh ủaừ naộm laùi ủửụùc nhửừng kieỏn thửực cụ baỷn boọ moõn Cuỷng coỏ vaứ khaộc saõu nhửừng kieỏn thửực ủaừ hoùc moọt caựch coự heọ thoỏng
II Nhửừng haùn cheỏ:
- Soỏ lửụùng baứi taọp phong phuự vụựi nhieàu daùng khaực nhau neõn giaựo vieõn chửa giaỷi heỏt ủửụùc cho hoùc sinh caực daùng baứi taọp
- Cụ sụỷ vaọt chaỏt cuỷa nhaứ trửụứng coứn haùn cheỏ neõn chửa phuù ủaùo thửụứng xuyeõn cho hoùc sinh
- Moọt soỏ hoùc sinh chửa coự yự thửực cao trong hoùc taọp
III Hửụựng khaộc phuùc:
- Caàn phuù ủaùo thửụứng xuyeõn cho hoùc sinh ủeồ cuỷng coỏ laùi kieỏn thửực, cuừng nhử hoùc sinh tửù tỡm toứi hửụựng giaỷi caực baứi taọp tửụng tửù Qua ủoự giaựo vieõn coự theồ naõng cao caực daùng baứi taọp tửứ mửực ủoọ deó ủeỏn khoự ủeồ kớch thớch tử duy hoùc sinh
- Thửụứng xuyeõn kieồm tra, nhaọn xeựt, sửỷa sai giaỷi thớch lớ do sai vaứ khớch leọ vụựi nhửừng tieỏn boọ maứ hoùc sinh ủaùt ủửụùc nhaốm taùo hửựng thuự cho caực em trong hoùc taọp
- Bổ sung thêm các dạng bài toán định hớng và định lợng ở mức độ dành cho học sinh đại trà và học sinh khá giỏi
- áp dụng điều chỉnh những thiếu sót vào giảng dạy tại nơi công tác