[2]Nhiệm vụ của người giáo viên trong điều lệ trường mầm non có quy định đó là “Thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo chương trình giáo dục mầm non: lập kế hoạch
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ
“TỔ CHỨC CÁC HOAT ĐỘNG GIÁO DỤC THEO HƯỚNG TRẢI GHIỆM CHO TRẺ” NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRẺ 4-5 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON
NGA TÂN - NGA SƠN - THANH HÓA
Người thực hiện: Mai Thị Thu Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Tân SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2021
Trang 22.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 32.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 42.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5
2.3.1 Giải pháp 1 Bồi dưỡng, cập nhật nâng cao kiến thức chuyên
đề “Tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ” 5
2.3.2 Giải pháp 2: Sáng tạo trong việc xây dựng môi trường giáo dục
2.3.3 Giải pháp 3: Sáng tạo, linh hoạt trong các hình thức, phương
pháp khi tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong hoạt động học, vui
chơi, lao động cho trẻ
2.5.6 Giải pháp 6: Phối hợp với phụ huynh trong việc tổ chức thực
hiện chuyên đề “Tổ chức các hoạt động giáo dục trải nghiệm” 17
Trang 31 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Trẻ em là thế hệ tương lai của đất
nước, vì vậy việc quan tâm, bảo vệ, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ làtrách nhiệm và nghĩa vụ chung mỗi người, mỗi gia đình và toàn xã hội [1]
Bậc học mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,đặt nền móng đầu tiên cho việc giáo dục con người mới trong tương lai Trườngmầm non là môi trường thuận lợi nhất cho việc hình thành và phát triển toàndiện về nhân cách ban đầu, cũng như phát triển 5 lĩnh vực giáo dục của trẻ [2]Nhiệm vụ của người giáo viên trong điều lệ trường mầm non có quy định
đó là “Thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em theo chương
trình giáo dục mầm non: lập kế hoạch chăm sóc, giáo dục; Xây dựng môi trường giáo dục, tổ chức các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; Đánh giá và quản lý trẻ em; Chịu trách nhiệm về chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em; Tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn, của nhà trường, nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập”.[3]
Nhằm nâng cao chất lượng thực hiện chương trình GDMN, đổi mới các
hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung
tâm” Trường mầm non Nga Tân luôn quan tâm tạo điều kiện cho trẻ được tham
gia các hoạt động trải nghiệm từ những kiến thức thực tế phù hợp với đặc điểmcủa trẻ và các điều kiện thực tế sẵn có của địa phương, trường lớp
Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành, với quanniệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựatrên những đánh giá, phân tích trên những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có của trẻ.Hoạt động trải nghiệm của trẻ sử dụng tất cả các giác quan (nghe, nhìn, chạm,ngửi…) để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận được lâu hơn.Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năngđộng và thích ứng Trẻ được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giảipháp, từ đó giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin Hoạt độngtrải nghiệm giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ giúp giáo viên chủ độngsáng tạo khi thực hiện các hoạt động trên lớp Trong các hoạt động trải nghiệm,giáo viên mầm non có vai trò định hướng, hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai chotrẻ Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, giáo viên đưa ra các tình huống
có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó.[4]
Là một giáo viên phụ trách chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục lớp 4-5 tuổi, tôinhận thấy được tầm quan trong của hoạt động trải nghiệm đối với sự phát triểncủa trẻ Tuy nhiên trong năm học qua tôi thấy kết quả giáo dục của lớp mìnhchưa đáp ứng với yêu cầu của chương trình đặt ra Trẻ chưa có nhiều cơ hộiđược học qua trải nghiệm Do đó năm học này tôi mạnh dạn đưa ra một số biệnpháp nâng cao chất lượng giáo dục của lớp thông qua việc tổ chức tốt các hoạtđộng giáo dục theo hướng trải nghiệm
Tất cả những lý do này, bản thân tôi luôn trăn trở, tìm tòi, khát khao, luônhọc hỏi mong muốn tìm ra được những giải pháp tốt nhất, sát thực, phù hợp vớiđịa phương, lớp mình để thực hiện có hiệu quả cao mà yêu cầu của chuyên đềđặt ra Tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng với đồng nghiệp dưới dạng đề tài sáng
kiến kinh nghiệm: Một số giải pháp thực hiện chuyên đề “Tổ chức các hoạt
Trang 4động giáo dục theo hướng Trải Nghiệm cho trẻ” nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục trẻ 4-5 tuổi trong trường mần non Nga Tân - Nga Sơn - Thanh Hóa
- Thấy được tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm đối với trẻ
- Tìm ra những mặt tồn tại, hạn chế mà bản thân mình chưa làm được để từ
đó tìm tòi sáng tạo ra các biện pháp, hình thức tổ chức các hoạt động trải nghiệm
- Áp dụng các phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trảinghiệm một cách linh hoạt, hiệu quả trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ, tạotâm thế và tinh thần hoạt động tích cực, nhằm mục đích cao nhất là tạo mọi cơhội để mỗi cá nhân trẻ được thể hiện hết khả năng của bản thân, phát triển toàndiện cho trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Với đề tài này, tôi đi sâu vào nghiên cứu áp dụng chuyên đề tổ chức cáchoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ 4-5 tuổi lớp A2 của tôi chủnhiệm ở trường mầm non Nga Tân- Nga Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý thuyết: Lựa chọn, sưu tầm các nguồn tài liệu có nộidung liên quan đến đề tài nghiên cứu, để vận dụng và đưa ra các biện pháp tổchức thực hiện cho phù hợp
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Việc tổ chức hoạt động trải nghiệmcho trẻ trong trường, thực tế trên trẻ, thu thập thông tin
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Để tìm hiểu, nắm bắt đặc điểm,tình hình của trẻ, giáo viên đi điều tra từng hộ gia đình, gặp gỡ, trao đổi với phụhuynh, ghi chép đầy đủ các thông tin về trẻ
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Tổng hợp cụ thể từng tiêu chí, cácbiểu bảng và điều chỉnh, xử lý số liệu phù hợp với nội dung đề tài
- Phương pháp trực quan, mimh hoạ: Dùng trực quan (vật thật, đồ chơi,hành động mẫu…) cho trẻ quan sát, rèn luyện sự nhạy cảm của các giác quan,thoả mãn nhu cầu tiếp nhận các thông tin
- Phương pháp tác động bằng tình cảm: Dùng cử chỉ vỗ về, vuốt ve, gầngũi, cùng với những điệu bộ, nét mặt, lời nói âu yếm để tạo cho trẻ những cảmxúc an toàn, tin cậy thoả mẫn nhu cầu giao tiếp
- Phương pháp thực hành: Tổ chức cho trẻ hành động, thao tác trực tiếp với
đồ vật, đồ chơi, sử dụng các yếu tố chơi, các trò chơi đơn giản thích hợp để kích thích trẻ hoạt động…
- Phương pháp dùng lời nói (trò chuyện, kể chuyện, giải thích) Sử dụng lờinói, lời kể diễn cảm, câu hỏi gợi mở phối hợp cùng các cử chỉ, điệu bộ phù hợpphù hợp nhằm khuyến khích trẻ tiếp xúc với đồ vật và giao tiếp với người xungquanh…
Trang 5- Phương pháp đánh giá, nêu gương: Ở lứa tuổi nhỏ, người lớn khen, nêugương, kích lệ những việc làm, lời nói tốt của trẻ là chủ yếu, khuyến khích trẻtích cực tham gia vào các hoạt động…
1.5 Những điểm mới của sáng kiến: Không.
2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Căn cứ vào chương trình giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư
số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo và Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016)yêu cầu về phương pháp giáo dục mầm non cho trẻ mẫu giáo đó là:
“Đối với giáo dục mẫu giáo, phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức đa dạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú cho trẻ theo phương châm “Chơi mà học, học bằng chơi” Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động một cách vui vẻ Kết hợp hài hòa giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạn với giáo dục cá nhân, chú ý đặc điểm riêng của từng trẻ để có phương pháp giáo dục phù hợp Tổ chức hợp lý các hình thức hoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ và cả lớp phù hợp với khả năng của từng trẻ, với nhu cầu và hứng thú của trẻ và với điều kiện thực tế.”[2]
Căn cứ vào tài liệu chuyên đề “Tổ chức các hoạt động giáo dục theo
hướng trải nghiệm cho trẻ” hè 2019 đó là:
- Hoạt động trải nghiệm của trẻ mầm non: là quá trình trẻ hành động thựctiễn trong cuộc sống thực với các sự vật, hiện tượng, con người trong tương tác
xã hội, sự định hướng của xã hội nhờ hoạt động tích cực của não, các giác quan,
hệ thần kinh, thân thể trẻ và hành vi ngôn ngữ để có được những nhận thức (cảmnhận) và cảm xúc chính xác về các thuộc tính, tính chất của các sự vật, hiệntượng, con người trong môi trường sống, theo đó hình thành và phát triển vốnsống kinh nghiệm vật lí, xã hội, đồng thời hé lộ những khả năng, năng lực tiềm
ẩn ở mỗi đứa trẻ [5]
Căn cứ theo tạp chí giáo dục mầm non Tháng 12/2017 số đặc biệt: Giáodục trẻ mầm non theo hướng trải nghiệm là phương thức sử dụng các hoạt độnggiáo dục trong đó giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động
để trẻ được tham dự hay tiếp xúc, tương tác trực tiếp, được chiêm nghiệm, tự lựctích lũy kiến thức, kỹ năng, thái độ tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân.Học qua trải nghiệm giúp trẻ có cơ hội và năng lực giải quyết các vấn đề thựctiễn qua các chủ đề đa dạng mang tính tích hợp, hoạt động của trẻ phong phú,hấp dẫn; trẻ được tiếp xúc, tương tác trực tiếp với đối tượng, tự khái quát thànhhiểu biết riêng của mình [6]
Ngay từ xa xưa, con người đã có những hiểu biết nhất định về ý nghĩa vàvai trò của trải nghiệm với việc học tập của mỗi cá nhân Ở phương Đông, hơn
2000 năm trước, Khổng Tử (3-551- 479 TCN) [7] nói: "Những gì tôi nghe, tôi sẽ
quên Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ Những gì tôi làm, tôi sẽ hiểu" Tư tưởng này
thể hiện tinh thần chú trọng học tập từ trải nghiệm và việc làm Ở phương Tây,
Aristotle [4-384- 332TCN] cho rằng: "Những điều chúng ta phải học trước rồi
mới làm, chúng ta học thông qua làm việc đó" (5- tr41)[8]
Trang 6Trong rất nhiều quan điểm, triết lý khác nhau về giáo dục trải nghiệm,
không thể không nhắc đến quan điểm giáo dục Montessori Montessori khẳng
định: “Trẻ tự đào luyện mình trong mối quan hệ với môi trường” (6- tr 60) [9].
Có nghĩa là những gì mà trẻ có được phải "thông qua hoàn cảnh sống bênngoài", thông qua hoạt động tương tác trực tiếp của trẻ với môi trường Vai tròcủa trẻ trong quá trình trải nghiệm không chỉ là người tham gia mà chính là chủthể thực hiện các tương tác với đối tượng; thông qua quá trình tương tác này màkiến tạo những kiến thức mới trở thành kinh nghiệm của bản thân
Do đó thực hiện nghiên cứu áp dụng đề tài này trong năm học là một điều đúngđắn giúp tôi thực hiện được mục tiêu giáo dục năm học cho độ tuổi lớp mình
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi nghiên cứu
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao, giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo
từ Phòng Giáo dục và Đào Tạo Huyện Nga Sơn đến ban giám hiệu nhà trường
đã mở lớp tập huấn và cung cấp đầy đủ tài liệu về chuyên đề “Tổ chức các hoạtđộng giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ”
Bản thân là giáo viên trẻ luôn tâm huyết với nghề, coi học sinh như conmình, luôn có ý thức tự học, tự rèn luyện, tham khảo sách báo, tập san, thông tinđại chúng để tìm ra các phương pháp, biện pháp dạy và hướng dẫn trẻ phù hợptham gia đầy đủ các chuyên đề về đổi mới của ngành học
Trẻ trong lớp mạnh dạn, tự tin, nhận thức nhanh
Bên cạnh những thuận lợi khi thực hiện đề tài này bản thân tôi thấy còn gặprất nhiều khó khăn
* Khó khăn:
Năm học vừa qua nhà trường vừa xây dựng lại khuôn viên 6 phòng học, lớptôi là một trong những lớp mới đó, đồ dùng trang thiết bị còn thiếu, các khu vựchoạt động như sân vận động vườn cổ tích, vườn thiên nhiên chưa hoàn thiện, Bản thân tôi còn gặp nhiều khó khăn về cách tổ chức các hoạt động trảinghiệm như: Việc lựa chọn đề tài, phương pháp, hình thức tổ chức, các điều kiện Trẻ chưa được tự thực hành trải nghiệm nhiều nên trẻ chưa mạnh dạn, tựtin, chưa có nhiều kinh nghiệm trải nghiệm
Vì vậy, để đạt được mục đích, yêu cầu và hiệu quả của hoạt động học tậptrải nghiệm, bản thân tôi đã tập trung vào tìm tòi ra các giải pháp tổ chức thật sựkhoa học và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, lớp học, nhận thứccủa trẻ lớp mình để tiến hành các hoạt động học tập trải nghiệm phù hợp
* Kết quả thực trạng:
(Phụ lục 1 Bảng Kết quả khảo sát đầu năm.)
Nhận thấy tất cả những khó khăn trên và lo lắng nếu thực trạng tiếp diễn thì
sẽ làm mất đi của trẻ nhiều cơ hội để phát triển Tôi cũng nhận thức được rằngnhững gì xẩy ra trong thời thơ ấu của trẻ sẽ ảnh hưởng sâu sắc và lâu dài đếncuộc đời sau này của trẻ và đứa trẻ nào cũng có thể thành công Tôi đã quyếttâm tận dụng thuận lợi khắc phục khó khăn tìm ra những biện pháp để thực hiện
có hiệu quả đề tài này
Trang 72.3.Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giải pháp 1 Bồi dưỡng, cập nhật nâng cao kiến thức chuyên đề
“Tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ”
Hoạt động chuyên đề là hoạt động cơ bản, giúp giáo viên trực tiếp giảngdạy tháo gỡ được những khó khăn vướng mắc trong chuyên môn Qua mỗi lần
tổ chức hoạt động chuyên đề, tôi thấy chất lượng giảng dạy của người giáo viênđược nâng lên, phát huy được năng lực, sáng kiến của mỗi giáo viên, nhân rộngnhững kinh nghiệm tốt, cách làm hay trong toàn trường
Trong năm học 2020-2021 vừa qua nhà trường tôi cũng tiếp tục triển khaicác chuyên đề trọng tâm, trong đó cũng có chuyên đề “Tổ chức các hoạt độnggiáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ”
Nhà trường đã cấp tài liệu cho chúng tôi trước 2 ngày, như mọi năm tôi sẽkhông đọc trước tài liệu Nhưng đợt tập huấn này tôi tự đọc nghiên cứu tài liệu
mà nhà trường gửi trước cho chúng tôi Khi nghiên cứu trước tôi có thời giannhiều hơn để tìm hiểu và cùng tìm ra những câu hỏi để cần giải đáp tháo gỡnhững yêu cầu của chuyên đề đặt ra tốt hơn trong buổi tập huấn
Ngoài nội dung lớp bồi dưỡng về lý thuyết, bản thân tôi còn được dự 3hoạt động dạy mẫu cho chúng tôi dự và thảo luận
Ví dụ: Sau khi tham dự chuyên đề hoạt động trải nghiệm, cài khuy áo và
làm hoa quả dầm do cô Hạnh lớp lớn A1 và Cô Yến lớp bé C1
Ban giám hiệu nhà trường đã cho chúng tôi tham gia đóng góp cho hoạtđộng về phương pháp, hình thức tổ chức của giáo viên đã hợp lí chưa? Có điểmnào mới trong quá trình tổ chức? Nội dung nào chưa đạt theo yêu cầu ? Vì sao?Việc sử dụng hiệu ứng bằng cách thiết kế một đoạn video minh họa cho việc càikhuy áo đã được phát huy tác dụng không?
Sau khi dự thực hành tôi được nhận xét đối chiếu giữa nội dung lý thuyếtvới thực tế tổ chức hoạt động, các ý kiến tập trung làm sáng tỏ: Nội dung trọngtâm chuyên đề là bàn vấn đề (Cách tiếp cận, Vị trí trẻ, Vị trí giáo viên, Mục tiêu,Nội dung, Hình thức, Phương tiện)?
Cuối cùng chúng tôi được trao đổi, thảo luận và được nghe kết luận đánhgiá của ban giám hiệu dựa trên sự thống nhất ý kiến của tập thể và đưa ra nhữngđịnh hướng để cho giáo viên chúng tôi có thể áp dụng vào trong giảng dạy, tổchức các hoạt động (Tất nhiên, những nội dung “thống nhất” trong chuyên đềkhông phải theo một khuôn mẫu và bắt giáo viên thực hiện Vì khi tổ chức hoạtđộng mỗi giáo viên có thể áp dụng theo một cách khác nhau tùy theo sự linhhoạt sáng tạo của giáo viên đó và tình hình của lớp)
Kết luận: Thông qua việc bồi dưỡng chuyên môn qua chuyên đề này tôi
đã nhận thấy những công việc mình phải làm để nâng cao chất lượng giáo dụccho trẻ theo hướng trải nghiệm đó là:
+ Nắm chắc đặc điểm phát triển, nhận thức của trẻ lớp mình để lựa chọnnội dung giáo dục theo chủ đề phù hợp
+ Nhìn thấy được điều kiện cần và đủ của môi trường giáo dục khi tổ chứccác hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ phù hợp điều kiện củalớp, trường
+ Nắm được các hình thức, quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm
Trang 8+ Cần phải có sự tham gia ủng hộ của phụ huynh để thực hiện tốt chuyên
là môi trường giáo dục đảm bảo được các yêu cầu:
- Là môi trường giáo dục mà trẻ được tham gia xây dựng cùng giáo viên, bổsung thêm học liệu, đồ chơi, sắp xếp và vệ sinh góc chơi
- Học liệu đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo nhiềucách sáng tạo khác nhau
- Phong phú các góc hoạt động trong ngoài lớp
- Tận dụng nguyên liệu sẵn có ở địa phương
- Có nhiều cơ hội cho trẻ được lựa chọn và hoạt động
* Xây dựng môi trường giáo dục trải nghiệm bên trong lớp học
Áp dụng các yêu cầu trên, tôi đã thiết kế môi trường giáo dục bên trong lớphọc qua các góc ở lớp
- Bố trí sắp xếp dưới dạng các góc mở gây hứng thú cho trẻ.
Trong lớp việc bố trí sắp xếp nhóm lớp theo dạng mở gây hứng thú cho trẻ
là rất cần thiết “Môi trường như là người giáo viên thứ hai của trẻ” nhằm tạođiều kiện để trẻ được trải nghiệm, thỏa mãn nhu cầu vui chơi, tò mò, khám phácủa trẻ Công tác này được thực hiện xuyên suốt, kịp thời phù hợp với chủ đềđang thực hiện trong chương trình Tuy nhiên tất cả những gì đưa vào trongnhóm lớp cho trẻ hoạt động ta phải biết được trẻ sẽ làm gì với nó và phải tuânthủ nguyên tắc đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ
lọ bằng nhựa …(Không sử dụng chai thủy tinh có thể vỡ và gây tai nạn cho trẻ).Ngoài ra còn dành một vị trí nhỏ để đựng ốc vít, kềm, m ỏ lết hoặc những hoặcnhững chiếc xe lắp ráp đã hỏng, cũ (sử dụng kềm ốc vít bằng nhựa
Để ở góc này cháu sẽ tự đến chơi mày mò theo ý thích của trẻ Trẻ được thao tác
và sẽ phát huy tính sáng tạo, tự tin của trẻ Trong giờ đón trả trẻ hoặc giờ hoạtđộng vui chơi, hoặc buổi chiều ngoài giờ họat động chính thức Cô gợi ý và chotrẻ đến góc chơi này trẻ sẽ được tự do làm theo ý của mình
Ví dụ 2: Góc Bé vui học Toán.
Tùy theo đề tài đang thực hiện như: đề tài cao thấp, rộng hẹp, dài ngắn, hình vuông - hình tròn, hoặc phân nhóm một, nhiều, số lượng…
Trang 9-Chuẩn bị một số lịch cũ có hình ảnh cây, con, hoa, quả, các loại hình trongsách báo cũ, hồ dán, băng keo trong, kéo…để sẳn Lấy vỏ hộp bánh ốp vàotường cho cứng để các vật dụng vào đó Cháu sẽ chọn hình ảnh phù hợp cắt dánlên hoặc lên đính hình có sẵn tùy theo khả năng của trẻ cô gợi ý để trẻ chọn lựacắt dán đính lên phù hợp với đề tài đang học.
Qua đó rèn sự khéo léo, biết phân tích, lựa chọn trẻ biết tư duy, sáng tạokhi thực hiện ở góc này Cháu cũng có thể sử dụng sản phẩm tự vẽ của mình quacác giờ tạo hình, tạo hình ngoài tiết học, hoạt động vui chơi để chọn lựa
hình ảnh cắt dán Cô gợi ý cách trang trí và trẻ sẽ đính lên tường phù hợpvới yêu cầu từng đề tài đang thực hiện
Ví dụ 3: Góc thư viện của bé.
Tôi trang trí khung nền trên mảng tường Bên cạnh đó sắp xếp một kệ nhỏ
Có thể sử dụng thùng giấy loại cứng Tạo thành ngăn Dùng ốc vít đính chặt vàotường để làm kệ, cô trang trí thẩm mỹ và chắc chắn Trên kệ trưng bày một sốsách truyện theo chủ đề đang thực hiện Hình ảnh màu sắc đẹp, có thể để nhữngcâu chuyện mà cô đã kể trong chủ đề Cô hướng dẫn trẻ cách lật sách Sau đó trẻ
sẻ tự chọn lựa theo ý thích, trẻ sẽ nhìn hình ảnh trẻ rủ bạn cùng kể theo nhữnghình ảnh, câu chuyện mà trẻ đã biết bằng ngôn ngữ của trẻ hoặc trẻ có thể đặtthành câu chuyện khác mà trẻ suy nghĩ tưởng tượng ra tùy theo khả năng của trẻ.Cũng ở góc này tôi chuẩn bị một số hình ảnh đẹp được chọn lựa, cắt sẳn épbìa cứng để sử dụng lâu dài Trẻ có thể chọn lựa hình ảnh theo ý tưởng của trẻ
để đính lên tường thành câu chuyện khác do trẻ suy nghỉ hoặc câu chuyện mà trẻ
đã biết hoặc trẻ có thể tư duy sáng tạo đặt tên chuyện khác, sáng tác thành câuchuyện tùy vào khả năng của trẻ nhưng dưới sự bao quát gợi ý hướng dẫn củacô
- Trang trí các góc mở trong lớp qua các hoạt động.
Ngoài việc tạo mảng tường theo dạng mở Khi thực hiện các hoạt độngtrong ngày ta cũng phải chuẩn bị tốt đồ dùng đồ chơi mở Tạo điều kiện cơ hội
để trẻ vui chơi, học tập Trẻ sẽ được trải nghiệm, được thao tác với đồ dùng, đồchơi mở, qua đó giúp trẻ hoạt động tích cực Kết quả các tiết dạy sẽ đạt cao hơn.Tùy theo ý tưởng của trẻ sẽ tư duy sáng tạo ra những đồ chơi còn thiếu để đápứng nhu cầu vui chơi của trẻ
Ví dụ 1: Trong các trò chơi khám phá trải nghiệm qua các góc hoạt động:
Tùy theo chủ đề tôi đã chuẫn bị một số đồ chơi và nguyên liệu phế phẩm
Chủ đề “Thế giới thực vật” Tôi cũng trang trí mang tính mở cho trẻ đượcthoải mái lựa chọn các hoạt động trải nghiệm: Tôi chuẩn bị đa dạng các nguyênvật liệu như các hộp xốp đựng đất, các loại hạt, bình xịt nước, …cho trẻ trảinghiệm gieo hạt, tưới cây
Góc phân vai: Chủ đề “Gia đình” Chơi phản ánh hoạt động gia đình.
Tôi chuẩn bị một số đồ chơi nấu ăn gia đình nhưng không nhiều, chuẩn bị
một số vật liệu phế phẩm đã gia công làm sạch, để trẻ có thể lựa chọn thaythế những đồ chơi còn thiếu như:
Chén có thể sử dụng hộp rau câu nhỏ, hoặc nắp chai
Tôi có thể sử dụng hộp sữa chua để thay thế
Dao có thể dùng cây thước nhỏ cũ
Thớt có thể sử dụng bằng tấm lót ly cũ
Trang 10- Gia đình chuẩn bị đón tết Chủ đề tết và mùa xuân.
Tôi chuẩn bị mút xốp trong thùng ti vi, lõi giấy vệ sinh, lá chuối, dây cộtcho cháu gói bánh chưng bánh
Góc xây dựng: Chủ đề “Phương tiện giao thông” Xây ngã tư đường phố
Tôi chuẩn bị một số hộp sữa làm xe, các nắp chai nước ngọt làm bánh xe,tôi cho trẻ làm mô hình người mở vẽ thêm chi tiết trên khuôn mặt, cây xanh làmthân cây từ nhánh của buồng cau kiểng và lá làm từ ống hút và mút xốp cho trẻgắn vào thân cây Cho trẻ sắp xếp tạo thành ngã tư đường phố
Góc sách - thư viện của bé.
Tùy theo trí tưởng tượng của trẻ, trẻ tưởng tượng và tự tạo đồ chơi để đápứng nhu cầu chơi của mình ở góc học tập Tôi sẽ làm một số đồ chơi, trẻ sẽ chơitheo nhóm
- Trò chơi xúc xắc ở chủ đề quả cho cháu lắc xúc xắc có hình hoa quả trẻ sẽchọn hoa quả trên giấy vẽ sẵn Nếu mở xúc xắc đúng quả trẻ chọn thì sẽ thắng cuộc
-Trò chơi bốn đối bốn Ở chủ đề phương tiện giao thông cho cháu tìm cácloại phương tiện giao thông đối nhau Nếu trẻ nào thực hiện nhanh hơn trẻ đódành thắng cuộc
Góc nghệ thuật: Chủ đề tết và mùa xuân - Làm thiệp chúc xuân.
Tôi chuẩn bị hồ dán, kéo, cát màu, giấy màu, keo sữa, màu nước, cọ, giấymềm, lá khô, các loại hột hạt Cho trẻ dùng giấy mềm quấn lại thành thân câythoa hồ và đặt cây theo nhiều kiểu khác nhau, lấy màu nước tô lên giấy làm thâncây cho đẹp rồi cho cháu gấp và cắt hoa dán lên cây tạo cây mai, cây đào, sửdụng các loại hột hạt để xếp mâm ngũ quả Các cháu cùng nhau thực hiện tấmthiệp chúc xuân để cùng vui đón tết
* Xây dựng môi trường giáo dục trải nghiệm bên ngoài lớp học
Tôi tận dụng các mảng tường trống, các khu vực tiền sảnh, lan can, hànhlang của hiên trước và sau lớp học để trang trí tạo môi trường phong phú cho trẻđược trải nghiệm thường xuyên
Kết quả: Tôi đã xây dựng môi trường giáo dục vật chất trong và ngoài lớp
theo hướng mở, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi phù hợp với nội dung của từng chủ đề,với khả năng nhận thức của trẻ, phù hợp với diện tích cũng như điều kiện thựctiễn của nhà trường, địa phương để tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ
(Các hình ảnh xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp - Phụ lục 2 ) 2.3.3 Giải pháp 3: Sáng tạo, linh hoạt trong các hình thức, phương pháp khi tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong hoạt động học, vui chơi, lao động cho trẻ.
Để thực hiện tốt các hoạt động trải nghiệm bất kỳ các hoạt động nào tôicũng đi theo 4 giai đoạn như sau:
+Trải nghiệm thực tế Trẻ được tham gia trực tiếp vào hoạt động
+ Chia sẻ kinh nghiệm Kinh nghiệm của trẻ được khắc sâu, ghi nhận,
điều chỉnh, chính xác hóa và đọng lại dấu ấn cảm xúc
+ Rút ra kinh nghiệm Trẻ học được kiến thức và kinh nghiệm mới, tạo ra
những hiểu biết mới
+ Vận dụng kinh nghiệm Trẻ sử dụng kinh nghiệm vào các bối cảnh hoặc sự
việc mới và kinh nghiệm cứ thế tạo ra
Trang 11* Hướng dẫn trẻ tham gia trải nghiệm trong hoạt động học:
Trải nghiệm trong hoạt động học là vô cùng quan trọng đây là thời điểmcung cấp kiến thức cơ bản cho trẻ, vì vậy trong mỗi hoạt động tôi luôn đề ra kiếnthức, kỹ năng, thái độ rõ ràng trong giáo án của mình, chuẩn bị các điều kiệnthật tốt trước khi bước vào các hoạt động và tùy vào mỗi hoạt động khác nhau
mà cho trẻ hoạt động trải nghiệm
Ví dụ 1: Ở hoạt động KPKH - Chủ đề hiện tượng tự nhiên
Đề tài: Khám phá về sự kì diệu của nước
Trải nghiệm thực tế của trẻ
- Bây giờ chúng ta cùng đến với phòng thí nghiệm thông minh đề khám
phá về điều kì diệu của nước:
* Thí nghiệm 1:
- Cho trẻ các nhóm tự đổ sữa và nước lọc ra hai ly khác nhau, sau đó bỏmuỗng vào hai ly nói trên
- Trẻ quan sát 2 ly (1 ly sữa, 1 ly nước ), hỏi trẻ có nhìn thấy muỗng trong
2 ly nước và sữa không?
Vì sao ly nước ta nhìn thấy được cái muỗng còn ly sữa thì không? (Vìnước trong suốt nên ta nhìn thấy cái muỗng, còn ly sữa có màu trắng đục nên takhông nhìn thấy cái muỗng)
Nước là một chất không màu, trong suốt
- Các con có biết đá từ đâu mà có?
- Tại sao đá lại có các hình dạng khác nhau?
Các con ạ! Nước có thể chuyển từ chất lỏng sang chất rắn khi ở nhiệt độ dưới 0 độc
và hình dạng của đá phụ thuộc vào từng khuôn khi cho vào ngăn đá (Dạng rắn)
Trẻ thực hành trải nghiệm
*Thí nghiệm 3:
- Cho trẻ về nhóm làm thí nghiệm và quan sát: Chanh, đường, màu thựcphẩm, cho trẻ suy đoán và tự chọn vật liệu để tạo cho ly nước của mình, cô gợi ýtrẻ nói lên sự thay đổi của ly nước, cho trẻ nếm và nhận xét mùi vị ly nước trẻtạo ra)
Lợi ích của nước, bé làm gì để bảo vệ nước?
- Trẻ kể lợi ích của nước
* Trò chơi củng cố:
- Trò chơi 1: Bé thông minh
+ Cách chơi: Cô tặng cho mỗi bạn một thẻ số Những bạn có thẻ số giốngnhau tạo thành một nhóm Nhiệm vụ của các nhóm là hoàn thiện vòng tuần hoàncủa nước trong thời gian một bản nhạc
+ Luật chơi: Kết thúc bản nhạc đội nào hoàn thành đúng và nhanh nhất sẽ
là đội chiến thắng
+ Cô tổ chức cho trẻ hoạt động
+ Cô kiểm tra kết quả và công bộ đội thắng cuộc
Trang 12- Trò chơi 2: Trải nghiệm chơi với nước.
+ Cô cho trẻ ra sân chơi nước.và cho trẻ tưới cây, đong nước
Cũng chủ đề này tôi cho trẻ trải nghiệm lắp đường ống dẫn nước
Tôi chuẩn bị các ống nước có các đoạn nối sau đó cho trẻ tự cùng nhaulắp từ vòi dẫn nước của nhà trường về tới lớp của mình hay dẫn ra vừờn thiênnhiên để tưới cây Những công việc này tôi thấy trẻ rất say sưa, hứng thú
Chia sẻ kinh nghiệm
Sau mỗi hoạt động tôi cho trẻ cùng trò chuyện chia sẻ kinh nghiệm cho mỗi hoạt động trải nghiệm Điều gì hôm nay các con thích nhất? Điều gì cáccon chưa làm được? ….công việc gì các con cảm thấy khó?
(Hình ảnh các bé đang thực hành trải nghiệm cùng với nước- Phụ lục 3)
Ví dụ 2: Ở hoạt động KPKH - Chủ đề “Giao thông”
Đề tài: “Tìm hiểu một số quy định về luật tham gia giao thông đường bộ
Ở hoạt động trẻ thực hành trải nghiệm, tôi cho trẻ ra khu vực chơi giaothông ở sân trường để chơi tham gia giao thông
Mục đích: Tôi cho trẻ trải nghiệm làm chú cảnh sát giao thông chỉ đường,làm người tham gia giao thông qua ngã tư đường phố Qua đó trẻ khắc sâu vềnhững quy định khi đi đường phố mà trẻ thấy hứng thú, kỹ năng hợp tác làmviệcnhóm tôi thấy trẻ được nâng cao
(Hình ảnh trẻ trải nghiệm thực hành tham gia giao
thông đường bộ- Phụ lục 3)
Ví dụ 3: Ở hoạt động LQTPVH - Chủ đề “Thế giới động vật”
Đề tài: Truyện “Nhổ củ cải”
Khi tổ chức các hoạt động đến phần củng cố ôn luyện tôi cho trẻ tổ chức cho trẻ trải nghiệm đóng kịch
(Hình ảnh trẻ trải nghiệm đóng kịch- Phụ lục 4)
Tóm lại: Trong mỗi chủ đề khác nhau và mỗi hoạt động khác nhau mà tôi
cho trẻ hoạt động trải nghiệm một cách tích cực, và tôi thấy trẻ hứng thú hơn,phát huy tính tích cực của trẻ , tính sáng tạo cá nhân trẻ bộc lộ hơn rõ nét
* Hướng dẫn trẻ hoạt động theo hướng trải nghiệm qua chơi.
Chơi là thiên hướng tự nhiên, là nhu cầu của trẻ để tham gia và khám phánhững điều trẻ quan tâm, làm cho trẻ được hưởng thụ và hài lòng Qua chơi trẻtrao đổi về chủ đề, nội dung chơi Trẻ lựa chọn công việc sẽ tham gia vào cácnhóm khác nhau Các nhóm trẻ cùng nhau thỏa thuận, phân công công việc cụthể cho các thành viên, về các khu vực hoạt động của nhóm thực hiện các côngviệc, tôi sẽ quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ các kỹ năng mới cho trẻ; khuyến khích trẻquan tâm, giúp đỡ chia sẻ với nhau trong công việc, tạo các tình huống tương tácgiữa trẻ với nhau Sự phong phú về nội dung các sự vật, hiện tượng, hoạt độngcủa con người diễn ra trong môi trường sống sẽ trở thành các chủ đề chơi của trẻ.Khi cho trẻ trải nghiệm qua chơi tôi thường chú trọng đến 2 thời điểm chơi để trảinghiệm đó là: Chơi ở hoạt động ngoài trời và chơi ở hoạt động trong lớp
- Đối với chơi ngoài trời: Tôi thường chú ý cho trẻ được trải nghiệm vớithiên nhiên như cỏ cây, hoa lá, sỏ đá, đất, nước, cát, sân trường…Đế trẻ đượcthoải mái trải nghiệm cùng với thiên nhiên theo cách của mình
Ví dụ 1: Khi cho trẻ chơi ở hoạt động ngoài trời
Chủ đề: Thế giới thực vật
Trang 13Đề tài “Quan sát cây chuối”
Tôi cho trẻ học hoạt động trải nghiệm qua những tàu lá chuối, cây cói đểlàm tóc cho bạn búp bê cô sẽ xé một miếng lá và xé nhỏ làm mái tóc cho bạnbúp bê, ngoài ra lá chuối còn làm được con mèo cô dùng hai miếng lá to bằngnhau cô đặt chồng lên nhau và gấp lần lượt cho đến hết cô lấy băng dính và dínhlại sau đó cô thả ra là cô được con mèo cô trang trí mắt và râu cho mèo
(Hình ảnh trẻ trải nghiệm làm tóc búp bê bằng tàu lá chuối -Phụ lục 5)
- Đối với chơi ở các góc: Khi trẻ chơi ở trong hoạt động góc giống như một
xã hội thu nhỏ, vì qua đây trẻ được tham gia trải nghiệm những kinh nghiệmsống thật sự thú vị trong cuộc sống
Ví dụ 2: Khi cho trẻ chơi ở hoạt động góc
* Trải nghiệm là người mua, bán hàng
Đến góc đóng vai, với vai trò là bạn chơi với trẻ, trong vai người mua hàng,tôi nói với người bán hàng:
- “Bác bán cho tôi 5 quả cà chua ạ! Hết bao nhiêu tiền vậy bác?
- Trẻ trả lời “năm nghìn bác ạ!”
- Tôi đưa ra 3 thẻ tiền, mỗi thẻ là 1000 và nói với trẻ: “Bác ơi! Tôi còn có
ba nghìn, vậy tôi nợ bác bao nhiêu nhỉ?”
- Trẻ nhẩm tính một lúc rồi trả lời: “Hai nhé! Là hai thẻ nữa nhé!”
- Tôi trả lời: “Vâng ạ, bác cứ ghi sổ, rồi mai tôi trả ạ!”
- Trẻ lại đi đến góc sách mượn 1 tờ giấy, 1 cái bút, ghi ghi chép chép, rồidặn tôi: “Nhớ mai trả nhé!”
- Tôi: “Tôi nhớ ạ! Cảm ơn bác!”
* Trải nghiệm làm bác sỹ
Tôi đến góc bác sỹ, với vai trò là người đi khám bệnh
- Bác sỹ ơi hôm nay tôi bị đau đầu lắm bác sỹ khám và kê cho tôi xin đơnthuốc ạ
- Trẻ sẽ sử dụng cụ để khám sau đó trẻ kê đơn?
- Tôi đến cạnh trẻ khác chơi góc này và nói:
+ Cô ơi bán cho tôi thuốc theo đơn này
+ Cô ơi ở đây có bán thuốc bổ không bán thêm cho tôi ít nhé?
(Hình ảnh trải nghiệm ở các góc - Phụ lục 6)
Qua đây cho thấy hiệu quả của biện pháp trải nghiệm qua hoạt động chơi,thông qua việc tác động trẻ với đồ chơi đã đáp ứng được mong muốn tự nhiêncủa trẻ là được cảm nhận và khám phá một cách tích cực về cuộc sống Để trẻđược trải nghiệm nhiều hơn, hứng thú với nội dung chơi của mình, giáo viênphải có các phương pháp hướng dẫn giúp trẻ suy nghĩ tìm ra nhiều cách chơi,nhiều cách tương tác với đồ chơi nhằm duy trì thời gian chơi của trẻ đồng thờigiúp trẻ hứng thú, sáng tạo trong hoạt động, tận dụng hiệu quả tác dụng của đồdùng đồ chơi cho trẻ trải nghiệm
* Hướng dẫn trẻ hoạt động lao động theo hướng trải nghiệm.
Trong trường lớp tôi luôn lựa chọn chủ đề/nhiệm vụ lao động: Lựa chọncác hình thức đơn giản, phù hợp với khả năng của trẻ như: lao động tự phục vụ,lao động vệ sinh môi trường, chăm sóc cây cối, con vật Để tổ chức tốt các hoạtđộng trải nghiệm tôi luôn chú ý
Trang 14- Xác định chủ đề trải nghiệm cần phụ thuộc vào các hoạt động và sinh hoạtcủa trẻ, những điều kiện về thời tiết, khí hậu, tình trạng sức khỏe của trẻ.
- Đảm bảo diện tích, không gian, thoáng mát đảm bảo, an toàn cho trẻ.+ Lao động tự phục vụ:
Hàng ngày trước và sau mỗi hoạt động tôi đều yêu cầu trẻ cùng cô chuẩn bị
đồ dùng và cất đồ dùng vào đúng nơi quy định
Ngoài giờ hoạt động chính tôi cho trẻ học trải nghiệm lao động tự phục vụnhư trẻ đến lớp tự cất đồ dùng cá nhân vào ba lô và tự đi cất vào ô tủ của mình,khi quần áo bẩn trẻ tự biết đi thay, hay trong giờ ăn trẻ biết tự lấy khăn và làmướt bỏ vào đĩa, bạn thì kê bàn ăn, bạn thì tự lấy ghế để vào vị trí theo yêu cầucủa cô mỗi bàn bốn bạn ngồi Trẻ đựơc lao động cùng cô và bạn trẻ cảm thấythích thú
+ Lao động vệ sinh môi trường: Mỗi ngày trẻ đến trường tôi thường cho trẻ
đi nhặt lá cây, nhặt rác, nhổ cỏ xung quanh vườn hoa trên sân trường vào mọilúc, mọi nơi và trẻ nào cũng được tham gia Trẻ rất hứng thú khi được làm sạchsân trường Chính vì thế sân trường lúc nào cũng khang trang và sạch đẹp đượcphụ huynh đánh giá rất cao về môi trường trong và ngoài lớp
+ Chăm sóc cây cối con vật: Chăm sóc cây là nhiệm vụ hàng đầu để môitrường xanh sạch đẹp, vào những buổi chiều tôi và trẻ thường cùng nhau tưới cây,xới đất, nhóm thì lau lá cây,… trước hết để trẻ làm được tôi hướng dẫn tường nhómcách nhổ cỏ cầm liềm tay phải, tay trái cầm cây cỏ cho mũi liềm vào các gốc cỏtránh đụng vào các gốc cây hoa, sau khi nhổ xong các con cùng nhau bốc cỏ bỏ vàothùng rác và cất đồ dùng vào nơi cô quy định, còn các nhóm tưới cây như thế nàocho đúng cách, khi tưới các con tay phải cầm ca múc nước tưới từ từ vào gốc cây,khi tưới xong tất cả các dụng cụ đều được cất vào đúng nơi quy định
(Hình ảnh trải nghiệm qua lao động- Phụ lục 7)
* Trẻ rút ra kinh nghiệm cho bản thân: Hôm nay các con thấy buổi lao độngcủa các con như thế nào? Các nhóm làm việc các con thấy như thế nào? Để côngviệc lao động nhanh và có hiệu quả thì các con phải làm gì? (chia nhóm, cùngnhau làm)
Sau khi cô hướng dẫn trẻ các nhóm thi nhau làm và cảm thấy rất hứng thú,
kỹ năng tưới cây, nhổ cổ sau mỗi chủ đề trẻ thành thạo hơn Giúp trẻ có đượcnhững biểu tượng ban đầu về kỹ năng lao động, cách sử dụng các đồ dùng, vậtdụng trong quá trình lao động, thúc đẩy tính tích cực hoạt động của trẻ
Từ đó nhắc nhở trẻ cần làm việc tích cực và tuân thủ quá trình lao động vàcác nội quy lao động một cách tự giác, có ý thức
Kết quả: Bằng những biện pháp cho trẻ trải nghiệm một cách tích cực
không chỉ giúp trẻ tích cực hoạt động mà còn kích thích trẻ suy nghĩ, tìm cách
mở rộng hoạt động của mình mà còn giúp trẻ nâng cao khả năng, trình độ chơilên mức cao hơn, điều này cũng có nghĩa là vốn hiểu biết của trẻ được mở rộng,trẻ được phát huy hết khả năng của mình và hoạt động góc thật sự có hiệu quả
2.3.4 Giải pháp 4: Sáng tạo tổ chức các hoạt động lễ hội theo hướng trải nghiệm
Trẻ được trải nghiệm trong ngày lễ hội là sự kiện văn hóa tổng hợp, được tổchức để hình thành đạo đức, tình cảm thẩm mỹ và quy tắc ứng xử, mở rộng kiến
Trang 15thức và rèn luyện kỹ năng cho trẻ Chủ đề của lễ hội thường là các sự kiện đặcbiệt trong năm:
+ Ngày hội bé đến trường
+ Ngày tết trung thu.15/8 âm lịch
+ Ngày nhà giáo Việt Nam 20/11
+ Ngày quân đội nhân dân Việt Nam 22/12
+ Ngày tết nguyên đán
+ Ngày tết của bà, của mẹ và của cô giáo (20/10, 8/3)
+ Ngày giải phóng miền nam 30/4
+ Ngày quốc tế lao động 1/5
+ Ngày sinh nhật Bác 19/5
+ Ngày tết thiếu nhi 1/6
Dựa vào thời gian diễn ra lễ hội, điều kiện của lớp, nhà trường để tôi lựachọn một số lễ hội đặc trưng, gần gũi và phù hợp với hứng thú, khả năng hoạtđộng của trẻ
Hiểu được tầm quan trọng của việc tổ chức lễ hội mang lại kiến thức mới,
củng cố và mở rộng kiến thức về văn hóa-xã hội cho trẻ Tạo cơ hội cho trẻ thểhiện lại những kinh nghiệm đã lĩnh hội được; Rèn luyện kỹ năng nhận thức, kỹ
năng xã hội , trẻ được vận động trong các hoạt động Hình thành thái độ tích cực
của trẻ đối với bản thân, mọi người và xã hội xung quanh
Để thực hiện tốt cho trẻ trải nghiệm trước hết đến mỗi ngày lễ hội tôi có kếhoạch cụ thể, chuẩn bị địa điểm tùy vào lễ hội mà tôi chuẩn bị
Ví dụ: Ngày hội bé đến trường tôi chuẩn bị trang trí phông rạp cùng với
nhà trường, ngoài ra tôi cho các cháu cùng trải nghiệm với cô giáo như làm cờ,hoa để cầm đi khai giảng, bên cạnh đó là hàng ngày trẻ cùng tập các tiết mụcvăn nghệ có nội dung về ngày khai giảng và các cháu cùng được trải nghiệm vớicác bạn Tuy nhiên do dịch bệnh Covid -19 bùng phát trở lại, nhà trường khôngthể tổ chức khai giảng tập trung như mọi năm nên tôi đã copy tất cả các hìnhảnh, video về lễ khai giảng của các năm học trước để mở cho trẻ xem tại lớp.Cho trẻ máu hát tại lớp với không khí vui tươi tươi và an toàn trong phòngchống dịch bệnh Covid -19 theo tinh thần chung
Ví dụ: Ngày “Tết trung thu” tôi chuẩn bị chương trình riêng ở lớp như sau:
- Các loại quả bưởi táo, cam chuối, bánh kẹo, dao, đĩa, mâm… trẻ trang trímâm ngũ quả
Trải nghiệm thực tế của trẻ:
Hàng năm cứ vào ngày 15/8 âm lịch các con lại được vui múa hát, rước đèndưới ánh trăng, hôm nay được sự thống nhất của ban giám hiệu nhà trường, cácbậc phụ huynh cô tổ chức vui liên hoan trung thu cho các con về dự lễ hội trungthu của lớp có các cô Mai Thị Phú và cô Mai Thị Thủy đại diện cho ban giám
Trang 16hiệu nhà trường Các bác trong ban chấp hành phụ huynh cùng về vui trung thu,xin mời các con chào đón bằng một tràng pháo tay Chương trình gồm có
Các trò chơi “Trang trí mâm ngũ quả trung thu” do các con cùng nhau cắt,trang trí các loại quả xem nhóm nào trang trí nhanh và đẹp hơn
Tôi cho trẻ tự chia nhóm ra để thực hiện trong thời gian là 15 phút Sau khitrẻ cùng trải nghiệm tôi hướng dẫn và khuyến khích trẻ cùng nhau thi đua hoànthành mâm ngũ quả thật đẹp
Tiếp theo là chương trình văn nghệ tiết mục đầu tiên là bài múa: Đêm trungthu do tốp ca thể hiện, tiếp theo là bạn Phương Anh đọc bài thơ: “Trăng sáng”
Và cô kể chuyện sự tích chú cuội qua màn hình ti vi và cuối cùng là bài “Rướcđèn tháng tám” tập thể lớp 4 tuổi Ngoài ra tôi lựa chon các tiết mục văn nghệ đểtham gia biểu diễn vui hội trung thu do nhà trường tổ chức
Chương trình vui hội Trung thu đã khép lại tôi xin chân thành cảm ơn các
cô trong ban giám hiệu, các bậc phụ huynh đã về chung vui với ngày hội trungthu của các con xin tạm biệt và hẹn gặp lại vào các ngày lễ hội khác
Sau khi các cháu được trải nghiệm ngày tết trung thu tôi thấy các bậc phụhuynh rất phấn khới, các cháu hào hứng, tự tin đọc thơ,múa hát trang trí mâmngũ quả thật là nghộ nghĩnh tuy chưa được như các anh chị lớp lớn nhưng các
kỹ năng, nhận thức của trẻ thấy rõ rệt
Sau mỗi buổi tổ chức xong tôi lại cùng trẻ trò chuyện với trẻ vào lúc đón trả trẻ hay mọi lúc mọi nơi trong ngày tết trung thu con đã làm được những gì?Con thích nhất điều gì trong ngày này? và rút kinh nghiệm cho các buổi sau trẻlàm tốt hơn
Ví dụ: Chủ đề tết và mùa xuân tôi cũng tổ chức chương trình “Lễ hội mừng
xuân”, kết hợp với tham gia hoạt động trải nghiệm ngày tết quê em do nhà trường
tổ chức với không khí vui tươi và có sự tham gia của các bậc phụ huynh, nội dungchương trình đó là: Chương trình văn nghệ sôi động , sau đó cho trẻ trải nghiệmgian hàng chợ quê trẻ có gian hàng gồm các loại quả,như chuối, bưởi cam, xoài …bóng trang phục cho trẻ đi chơi ngày tết… bánh kẹo trẻ mua sắm cho ngày tết tôi
tổ chức chợ hoa ngày tết gồm có các loại hoa đòa, hoa cúc, hoa mai tôi và trẻ tựlàm,hoa đồng tiền, các loại cây cảnh…cho trẻ cùng đi mua sắm trao đổi một cách
tự nhiên, các hoạt động cùng trang trí cây Hoa Đào, Hoa Mai ngày tết, cùng bàymâm ngũ quả, làm bánh lá răng bừa, vẽ tranh…
(Hình ảnh trải nghiệm trong các hoạt động lễ hội- Phụ lục 8)
Hoạt động sau cùng là tôi tổ chức các trò chơi động, tĩnh đan xen như chơikéo co, ném bóng vào giỏ, cờ lúa ngô cho trẻ cùng thi nhua xem đội nào thắng Kết thúc: Tôi tuyên bố kết thúc, cám ơn, thu dọn dụng cụ…
Sau khi trẻ trải nghiệm tôi thấy trẻ như có một cảm giác mới lạ, hấp dẫn thỏamãn nhu cầu hiểu biết vè kiến thức, kỹ năng của trẻ
Sau mỗi hoạt động ngày lễ tôi cho trẻ chia sẻ kinh nghiệm như lúc đón trả
trẻ tôi lại cho trẻ xem lại các hình ảnh, vi deo mà tôi nhờ phụ huynh quay đượccho trẻ xem lại để thấy mình trong đó và rút ra kinh nghiệm cho bản thân như: Kỹnăng định hướng xung quanh ở nơi đông người, kỹ năng giao tiếp ứng xử, kỹnăng chơi, kỹ năng trong các hoạt động nghệ thuật; kỹ năng mua bán hàng hóa…Ngoài ra vào những ngày 8-3, ngày của bà, mẹ Tôi cho cả lớp cùng trẻnghiệm cắm hoa, thi làm bánh trôi nước trẻ được nhào bột và tự tay lăn tròn
Trang 17những chiếc bánh và cùng xem các cung đoạn làm bánh cho đến lúc bánh chín
và mang bánh lên trang trí trẻ rất thích
Qua các hoạt động lễ hội tôi luôn cho trẻ rút ra cho mình một kinh nghiệm
đó là sự khóe léo, nhanh,và đòi hỏi sự đoàn kết
Kết luận: Sau mỗi hoạt động trải nghiệm tổ chức các hoạt động lễ hội tôi
thấy trẻ mạnh dạn, tự tin, kỹ năng giao tiếp của trẻ được nâng cao hơn, kiếnthức, kỹ năng trong các hoạt động được nâng cao
2.3.5 Giải pháp 5: Tổ chức hoạt động giao lưu theo hướng trải nghiệm
Hoạt động trải nghiệm giao lưu là một hoạt động nâng cao nhằm giúp chotrẻ mở rộng nhận thức, kỹ năng giao tiếp với bạn bè, kỹ năng làm việc theonhóm và làm cùng cô giáo trong trường, các bậc phụ huynh Chính vì vậy tôinhằm hình thành ở trẻ luôn có thái độ tích cực với bản thân trẻ và mọi ngườixung quanh Biện pháp này tôi chưa từng làm với trẻ ở những năm học trước vànăm học này tôi nghĩ cần phải làm để nâng cao chất lượng giáo dục
Ví dụ: Trong giờ hoạt động lao động bảo vệ môi trường tôi cho trẻ cùng thi
nhặt rác, nhổ cỏ, tưới cây cùng với các anh chị lớp lớn để trẻ có kinh nghiệmnhổ cỏ, tưới cây…như trẻ 4 tuổi kỹ năng lao động chưa thành thạo cô nhờ cácanh chị lớp lớn hướng dẫn trao đổi cùng trẻ để trẻ có kỹ năng tốt hơn biết cáchlao động như thế nào để đảm bảo an toàn, nhanh và sạch, qua được giao lưu vớianh chị lớp lớn mà trẻ mạnh dạn hơn trong các hoạt động
Ngoài ra ở cuối chủ đề gia đình vào buổi chiều tôi tổ chức trẻ trải nghiệmđóng vai gia đình có ông bà, bố, mẹ, anh, chị Chia ra gia đình đông con, giađình ít con làm bánh lá cho mỗi gia đình đủ mỗi người hai chiếc bánh
Trước khi và buổi giao lưu tôi cho trẻ trò chuyện về cách làm bánh và côhướng dẫn cách gói bánh như thế nào Trước hết các con phải biết cách nhào bột
đổ lượng nước vừa đủ không làm bột nhão quá, cũng không khô quá sau đódùng lá chuối hay lá dong để gói trước khi gói lá đã được làm sạch
Cách gói: Cô lấy một thìa bột bỏ đều vào giữa lá sau đó cuộn lá vào và gấphai đầu lá lại rồi lấy chun nịt buộc hai đầu để bánh khỏi bung ra Thời gian gói
là 15 phút gia đình nào gói được nhiều bánh hơn là gia đình đó thắng
Ngoài ra tôi tổ chức cho trẻ giao lưu cùng bạn qua buổi tổ chức vào cuốicác chủ đề:
Ví dụ: Cuối chủ đề “Giao thông” Tôi thông báo cho một số phụ huynh đại
diện cho các cháu đến tham dự buổi giao lưu với chủ đề “An toàn giao thông”
* Chuẩn bị:
Trước khi vào tổ chức tôi chuẩn bị các điều kiện như trang trí sân khấu tạilớp tập một số tiết mục văn nghệ, trò chơi Chuyển bóng về kho, một vở kịchdựa theo chuyện: “Bé qua đường”
- Trang phục quần áo công an, bóng, rổ, ghế băng
*Tiến hành;
- Trải nghiệm thực tế của trẻ:
Kính thưa các cô giáo đại diện cho ban giám hiệu nhà trường, thưa các bậcphụ huynh đại diện cho cha mẹ ở lớp hôm nay lớp B1 tổ chức buổi giao lưu vớichủ đề: “An toàn giao thông” Thay lời cho lớp tôi xin kính chúc các bậc phụhuynh mạnh khỏe hạnh phúc, chúc các con có buổi giao lưu vui vẻ, đoàn kết và
hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động, chúc buổi giao lưu thành công
Trang 18Nội dung giao lưu hôm nay gồm có hai phần
+ Phần 1: Giao lưu
- Tốp ca đầu tiên đến với bài “Em đi qua ngã tư đường phố”
- Tiếp theo là bài múa “Em đi chơi thuyền”
- Cuối cùng là bài “Đường em đi’ do lớp B1 thể hiện
Tiếp theo là vở kịch “Bé qua đường” các vai Minh Tú trong vai chú công
an, Mạnh Khôi trong vai bé qua đường
Các con ạ khi đi đường các con phải đi bên nào? Khi qua đường các con phảilàm gì? Khi qua ngã tư đường phố phải có người lớn dẫn dắt thì các con mới đượcqua, và khi gặp các đèn đỏ các con phải làm gì? Đèn xanh thì các con làm gì?
+ Phần 2: Trò chơi “Chuyển bóng về kho”
- Cách chơi: Cô chia làm ba đội các con sẽ lần lượt đi qua ghế băng và đội
rổ bóng
- Luật chơi; Khi đội rổ trên đầu thì hai tay chống hông bạn thứ nhất xuấtphát và bỏ bóng và rổ và chạy về cuối hàng thì bạn tiếp theo mới được đi Thờigian chơi là 5 phút đội nào được nhiều bóng là đội đó thắng
Kết thúc trò chơi cho trẻ đếm số bóng của các đội và ban tổ chức tặng quà.Buổi giao lưu hôm nay cô thấy các con thoải mái, vui vẻ, gắn bó với cácbạn trong nhóm, lớp sau đây các bác đại diện cho các bậc phụ huynh có một sốcâu hỏi muốn giao lưu với các con, các con hãy lắng nghe trả lời và bạnnòa cócâu hỏi gì về các phương tiện giao thông thì các con hãy mạnh dạn để hỏi bác vàbác sẽ trả lời với các con đấy
Khi đi học các con ngồi trên xe gắn máy thì các con phải làm gì? Đội mũbảo hiểm, ngồi ngay ngắn trên xe
- Khi ngồi trên xe ô tô các con ngồi như thế nào? Ngồi không thò đầu, thòtay ra ngoài
- Khi đi thuyền các con cần làm gì? Mặc áo phao và ngồi yên trên thuyềnkhông nghịch nước
Bác phụ huynh nói : Các con có gì muốn hỏi bác nào?
- Bác ơi vì sao máy bay lại bay cao được thế?
- Cháu thích sau này làm bác lái tầu được không?
Cô cảm ơn các bác phụ huynh đã có các câu hỏi dành cho các con rất gầngũi và thiết thực
* Kết thúc: Buổi giao lưu hôm nay cô thấy các con rất tự tin và có nhiềunhững câu hỏi và trả lời hay cô chúc mừng các con
- Trẻ chia sẻ kinh nghiệm: Sau khi trẻ trải nghiệm về buổi giao lưu tôi đã
đặt câu hỏi đàm thoại phải phù hợp với trẻ qua tranh ảnh, video về các hoạt độngtrong buổi giao lưu để khắc thêm trí nhớ và có kí ức tốt đẹp của trẻ về hoạt độnggiao lưu đã qua
- Trẻ rút ra kinh nghiệm cho bản thân:
+ Khi giao lưu với các bác phụ huynh là người chưa quen các con làm gì? + Các bác về các con làm gì?
+ Khi giao lưu với các bạn các con cần chú ý điều gì để mọi người đều vui,thoải mái