Quán triệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 của Trung ương Đảng: Nhiệm vụ của chúng ta trên trận địa tư tưởng

Tham khảo nội dung bài viết "Quán triệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 của Trung ương Đảng: Nhiệm vụ của chúng ta trên trận địa tư tưởng" dưới đây để nắm bắt được chức năng và nhiệm vụ tư tưởng của khoa học xã hội về mặt nhận thức, mặt phê phán, mặt tổ chức,...

QUÁN TRI T NGH QUY T H I NGH L N TH

NHI M V C A CHÚNG TA TRÊN TR N A T T NG

I

1 S ra đ i c a ng m ra m t k nguyên m i cho toàn b ý ngh và hành

đ ng c a nhân dân ta trên con đ ng vinh quang c a cách m ng

H Ch t ch và các đ ng chí lãnh d o ng, ngay t bu i đ u đã th ng xuyên

nh n m nh vai trò c a t t ng và công tác t t ng ng th ng xuyên giáo d c

ph m ch t đ o đ c cách m ng cho đ ng viên và qu n chúng, không ng ng nâng cao m i ng i v các m t nh n th c, tình c m và ý chí

Tr c hai th l c l n nh t trong l ch s ch ngh a đ qu c và ch ngh a phong

ki n, nhân dân Vi t Nam s ng trong nghèo kh và áp b c, ch a có v khí nào khác ngoài s c m nh tinh th n c a chính mình

Truy n th ng yêu n c và anh hùng v n là ng n l a không bao gi t t c a dân

t c, nh ng vì thi u nh ng hi u bi t v đ ch, v ta, thi u m t chi n l c đúng đ n trong th i k m i c a l ch s , cách m ng Vi t Nam đã luôn luôn th t b i

S du nh p c a ch ngh a Mác vào Vi t Nam đã phá tan s b t c này v t

t ng ng ra đ i đã n m đ c quy lu t c a l ch s , nhìn rõ xu h ng t t y u c a

th i đ i và t đó v ch ra con đ ng t t th ng c a cách m ng Vi t Nam L n đ u tiên trong l ch s , t t ng d n d t cách m ng Vi t Nam không còn mang tính duy tâm và ý chí lu n n a mà là s ph n ánh đúng đ n đ c đi m c a th i đ i, b n ch t

c a xã h i Vi t Nam và nhi m v cách m ng c a nhân dân ta

ng l i c a ng thâm nh p vào qu ng đ i qu n chúng nhân dân, th c t nh hàng tri u trái tim và kh i óc Su t trong th i gian đánh Pháp đu i Nh t và trong

cu c kháng chi n tr ng k ch ng Pháp, ch ng M , s th ng nh t v chính tr và tinh th n c a toàn th nhân dân ta s c m nh c c k to l n, do chính công tác t

t ng c a ng đem l i

Tri u ng i nh m t đã nh n th c sáng su t và nh t quán v m c tiêu và bi n pháp c a cách m ng Vi t Nam và t đó tin t ng tuy t đ i vào th ng l i cu i cùng

Ni m tin trên c s khoa h c này đã t o nên ch t thép trong tâm hòn Vi t Nam, th

hi n thái đ anh hùng, b t khu t tr c s tra t n c a quân thù, d i bom đ n ngoài tr n đ a c ng nh trong s thi u th n kéo dài

Công tác t t ng c a ng đ c ti n hành đ ng b v i ng i ho t đ ng c a

ng trên các l nh v c chính tr , quân s , kinh t đã đóng góp c c k to l n vào s nghi p gi i phóng toàn b đ t n c và m ra giai đo n m i c a cách m ng hôm nay

2 Giai đo n m i là b c ngo t l n nh t trong l ch s , là quá trình đ a đ t n c

ta t s n xu t nh lên s n xu t l n xã h i ch ngh a, là th i k xây d ng m t hình thái kinh t xã h i hoàn toàn m i Nh ng bi n đ i sâu s c đang di n ra trên m i

l nh v c c a đ i s ng, t l c l ng s n xu t đ n quan h s n xu t, t h t ng c s

đ n th ng t ng ki n trúc, t ti ng s ng c a c xã h i đ n ph m ch t c a m i con

ng i

Giai đo n m i đã là giai đo n c c k khó kh n và ph c t p, l i thêm vào đó là chúng ta ph i đ ng đ u v i ki u chi n tranh phá ho i v nhi u m t và lâu dài c a

đ ch, ph i kh c ph c nh ng

h u qu thiên tai liên ti p h t n m này qua n m khác Không th y h t nh ng đi m

y, thì không th hi u đ c nh ng thành t u to l n c a nhân dân ta đã đ t đ c trong 8 n m v a qua (1975 - 1983) Không nh n ra nh ng chuy n bi n tích c c,

nh ng ti n b m i theo h ng đi lên ngày càng v ng ch c c a đ t n c thì bi quan

và tiêu c c là nh ng hi n t ng không tránh kh i

Trong tình hình này, công tác t t ng c a ng càng có t m quan tr ng đ c

bi t và càng khó kh n h n n a

V i t cách là võ khí trên tr n đ a t t ng c a ng, khoa h c xã h i ph i xác

đ nh trách nhi m c a mình trong vi c phân tích tình hình, ph bi n chính sách, góp

ph n nâng cao nh n th c c a toàn dân trên c s khoa h c

Do s đ i m i c a tình hình và nhi m v , không nh ng n i dung mà c đ i

t ng c a công tác t t ng ngày nay không còn gi ng nh th i k tr c

Tr c đây, giai c p bóc l t đã luôn luôn dùng bi n pháp t t ng đ c ng c s

th ng tr c a nó Trong xã h i mà con ng i b tha hóa thì t t ng c ng m t hi n

t ng tha hóa c a con ng i Qu n chúng luôn luôn b mê ho c b i tôn giáo, trói

bu c b i đ o đ c, l a b p b i tri t h c, và đ u đ c b i ngh thu t Ngày nay, giai

c p t s n hi n đ i, m t m t ti p t c ph c h i h t t ng phong ki n mà tr c đây

nó đã đánh đ , m t khác nó ti n hành các ho t đ ng tâm lý chi n, kích đ ng nh ng

t t ng ti n b vào các t ng l p nhân dân

Cách m ng xã h i ch ngh a thì khác h n Nó t o ra m t cu c đ o l n c c k to

l n trên m i l nh v c c a đ i s ng xã h i Nó c ng đ ng th i t o ra s đ o l n v

h t t ng cho con ng i

N u tr c đây, giai c p bóc l t đi u khi n con ng i b ng s nô d ch h v m t chính tr , kinh t , v n hóa thì ngày nay, ng ra giáo d c nhân dân b ng cách gi i phóng cho h kh i m i xi ng xích y

N u tr c đây giai c p bóc l t b t nhân dân qu chân tr c nh ng th n thánh, vùi đ u tr c pháp lu t và đ o đ c c a nó thì

ngày nay, ng ta đem l i cho nhân dân quy n làm ch t p th đ nhân dân suy

ngh v hành đ ng v i kh i óc sáng su t và trái tim lành m nh c a mình

i v i nhân dân trình đ tr ng thành nh nhân dân ta vá đ i v i c thanh

niên c a chúng ta ngày nay n a, nhi u hình th c c truy n c a công tác t t ng

không còn gi nguyên h u qu ngày x a c a chúng n a V khí s c bén nh t trong

công tác t t ng c a chúng ta ngày nay là ti ng nói c a lý trí, c a khoa h c

Ti ng nói lý trí là ti ng nói c a b n thân khoa h c Khoa h c xã h i th c hi n ch c

n ng t t ng c a mình b ng ti ng nói c a lý trí

Ch c n ng t t ng c a khoa h c xã h i th hi n trên ba m t sao đây :

V m t nh n th c : Ch ngh a Mác Lênin t o b c ngo t v n b n trong nh n

th c c a con ng i v b n ch t và qui lu t c a các quá trình xã h i D i ánh sáng

c a Ch ngh a mác - Lênin, khoa h c xã h i đ t m i suy ngh và hành đ ng c a

con ng i trên c s khoa h c Khoa h c xã h i đem l i cho nhân dân nh ng nh n

th c đúng đ n v th ng nh t v di n bi n ph c t p c i đ i s ng v t ng lai c a

dân t c và loài ng i, v nh ng giá tr t t ng c a th i đ i

V m t phê phán : Nh n th c c a con ng i đi t sai đ n đúng, t gi n đ n đ n

ph c t p, t hi n t ng bên ngoài đ n b n ch t bên trong c a s v t Nhân lo i liên

con đ ng gi i phóng c a mình có th ti n nhanh v i nh ng t t ng tiên ti n và

c ng có th đi ch ch đ ng ho c lùi l i b i nh ng t t ng sai l m Cu c đ u

tranh quy t li t th i đ i chúng ta gi a ch ngh a h i và ch ngh a t b n c ng là

cu c đ u tranh đ giành gi t trái tim và kh i óc c a con ng i Khoa h c xã h i

tích c c tham gia cu c đ u tranh t t ng này trong ph m vi đ t n c và th gi i

Nó lên án và ng n ch n s xâm nh p c a m i t t ng ph n đ ng vào các t ng l p

nhân dân Nó giáo d c ý th c c nh giác cho m i ng i tr c s t n công t t ng

và ho t đ ng tâm lý chi n c a đ ch

V m t t ch c : C ng nh tri t h c, khoa h c xã h i không ch “gi i thích th

gi i b ng nhi u cách khác nhau, v n đ là c i

t o th gi i” Có nhi u s c i t a này không ph i tr c ti p mà thông qua ý ngh a và hành đ ng c a con ng i

Ch c n ng t ch c c a khoa h c xã h i là ch nó đ t b n thân công tác t

t ng c a ng là m t hi n t ng nghiên c u c a nó Nó không ch đem l i n i dung khoa h c cho công tác t t ng mà còn nghiên c u và m i ho t đ ng c a công tác t t ng và v n hóa c a ng và Nhà n c Nó phân tích tác d ng c a các ph ng pháp và ph ng ti n t t ng, ki n ngh nh ng ph ng h ng đúng

đ n và nh ng bi n pháp khoa h c nh t đ không ng ng nâng cao hi u qu c a công tác t t ng

3 Nhìn l i ch ng đ ng đã qua, khoa h c xã h i có ý th v ch c n ng t

t ng c a mình, đã c g ng th c hi n các ngh quy t c a ng nh m đ y m nh cách m ng t t ng và v n hóa trên đ t n c ta

góp ph n xây d ng th gi i quan Mác - Lênin, ph ng pháp t duy khoa

h c, nhân sinh quan c ng s n ch ngh a, gi i tri t h c đã biên so n các tài li u v

ch ngh a duy v t bi n ch ng, ch ngh a duy v t l ch s , v cách m ng và khoa

h c, làm tài li u tham kh o cho cán b nghiên c u và gi ng d y

M t s ch ng trình đã đ c xu t b n nh m giáo d c ch ngh a anh hùng cách

m ng, đ o đ c cách m ng, l i s ng xã h i ch ngh a M t s v n đ đã b c đ u nghiên c u nh ch đ làm ch t p th , con ng i m i v.v…

Khoa h c l ch s đã ti n hành và nghiên c u truy n th ng t t ng và v n hóa

c a dân t c đ ng th i rút ra nh ng bài h c l ch s cho s nghi p xây d ng xã h i

m i

Kh o c h c đã phát hi n đ c nh ng công c đá thô s c a nh ng ng i th i

đ i đ đá c , đã biên so n v th i k d ng n c Hùng V ng, th i Lý - Tr n v i

n n v n minh i Vi t, v s c s ng c a v n hóa ông S n qua 1000 th ng tr c a phong ki n Trung Qu c

Sau cu n l ch s t p I, gi i s h c đang hoàn thành t p II, đ ng th i b t đ u nghiên c u các l ch s chuyên ngành nh : l ch

s v n hóa, l ch s ta t ng, l ch s Nhà n c và lu t pháp, l ch s v n h c, l ch s

các thi t ch xã h i Vi t Nam

V i s giúp đ c a Vi n S h c và H i S h c Vi t Nam, l ch s các đ a

ph ng đang đ c tri n khai m nh m nh m phát huy các truy n th ng chi n đ u,

s n xu t đ a ph ng và l đó giao đ c th h m i

Ngành dân t c h c đang nghiên c u v n hóa t c ng i, kh ng đ nh nh ng c ng

hi n c a các t c anh em và kho tàng v n hóa chúng c a dân t c, góp ph n c ng c

kh i đoàn k t trong c ng đành xã h i ch ngh a c a dân t c Vi t Nam

Khoa h c xã h i c ng đã tham gia cu c đ u tranh t t ng trên ph m vi toàn

th gi i và trong n c hi n nay b ng t ch c nhi m h i ngh và xu t b n m i s

sách báo bàn v v n đ này

Trên ph m vi th gi i, y ban khoa h c xã h i c ng đã có nhi u bu i h p phân

tích và phê phán các trào l u tít t ng nã n y sinh và phát tri n g n đây các n c

tây Âu, đ ng th i v ch tr n nh ng th đo n x o trá và nguy hi m trong tâm lý

chi n c a đ ch

Khoa h c xã h i c ng đã ti n hành đi u tra tình hình c th v t t ng và v n

hóa trong các t ng l p nhân dân trên các m t lao đ ng, l p tr ng và thái đ chính

tr , nhu c u v t ch t và v n hóa, t t ng, hoài bão và cu c s ng hàng ngày ó là

c s quan tr ng b c nh t đ công tác t t ng đ t d c nh ng hi u qu thi t th c

c a t ng đ i t ng c a nó

Nh ng ho t đ ng c th trên dây m i ch đem l i nh ng k t qu h n ch , còn

lâu m i đáp ng đ c nh ng yêu c u c n thi t mà ng đòi h i khoa h c xã h i

II Ngh quy t c a H i ngh Trung ng l n thú IV đã ch rõ ràng: “hi n nay không

ít cán b đ ng viên ch a th y rõ nh ng th ng l i trên các m t tràn kinh t , xã h i,

qu c phòng, an ninh, không kiên quy t ch ng l i nh ng lu n đi u xuyên t c c a k

thù, không tích c c phê phán nh ng nh n th c quan đi m sai l m c a nh ng

Ng i mang n ng t t ng, bi quan, hoài nghi tr c tình hình kinh t xã h i còn

nhi u khó kh n”

ng chí T ng bí th Lê Du n c ng đã nh n m nh r ng nh ng l ch l c thi u

sót v a qua “xu t phát t nh n th c mo h v ch ng đ ng đ u tiên c a th i k

quá đ ti n lên ch xã h i”

Trong th i k tr c m t, vi c nghiên c u kh n tr ng v lý lu n và th c ti n

c a th i k quá đ Vi t Nam, đ c bi t là nh ng v n đ v ch ng đ ng tr c

m t, là nhi m v đ u tiên c a công tác t t ng và c a các khoa h c xã h i

ng l i c a ng là t t ng c a m i t t ng M i ý ngh sai l m, m i

hành đ ng tiêu c c, m i tâm trang bi quan và giao đ ng, m i s gi m sút ni m tin

đ u b t ngu n t ch ch a n m đ c c s khoa h c, n i dung sâu s c, ph ng

h ng chính xác c a đ ng l i ng

“ ng l i chung và đ ng l i kinh t là m t th th ng nh t hoàn chính, trong

đó có m y v n đ c n đ c bi t chú ý là: n m v ng chuyên chính vô s n, xây d ng

ch đ làm ch t p th c a nhân dân lao đ ng và ti n hành công nghi p hóa xã h i

ch ngh a”1

Nh ng v n đ c n đ c bi t chú ý y, khoa h c xã h i ch a làm đ c bao nhiêu

trong vi c nghiên c u, thuy t minh đ toàn th nhân dân quán tri t trong ý th c

hành đ ng

1 Do ch a n m đ c b n ch t và n i dung c a chuyên chính vô s n, ch a th y

đ c đi u ki n s ng c a ch đ ta là n m v ng chuyên chính vô s n, nên nhi u

ng i coi nh cu c đ u tranh quy t li t gi a hai con đ ng, gi a hai h t t ng,

ch a có đ c m t ý th c sâu s c trong vi c tôn tr ng k lu t c a ng và pháp

lu t c a Nhà n c

Làm ch t p th xã h i ch ngh a là m t ph m trù tri t h c và xã h i h c th

hi n s quán tri t sâu s c ch ngh a Mác - Lênin vào toàn b quá trình xây d ng

ch ngh a xã h i Vi t Nam Xây

1 Báo cáo chính tr t i i h i ng l n th c V do đ ng chí Lê Du n trình bày T p

chí C ng s n s 4 n m 1982 - trang 35.

d ng ch đ làm ch t p th xã h i ch ngh a là m t trong nh ng t t ng bao

trùm nh t c a m i ho t đ ng cách m ng, là c s c a m i suy ngh và hành đ ng

c a toàn th nhân dân, là c t lõi c a l s ng c a chúng ta Ti c r ng tri t h c và xã

h i h c ch a làm đ c bao nhiêu trong vi c phân tích và gi i thi u v b n ch t, n i

dung và tính t t y u c a ch đ làm ch t p th xã h i ch ngh a i u đó đã d n

đ n nh ng hi u bi t còn h i h t: ho c h u ch đ làm ch t p th nh m t đi u gì

quá xa xôi, ho c làm th ng hóa nó, thu h p n i dung c a nó vào khái ni m dân

ch n i b ho c đ i l p nó v i chuyên chính vô s n, ho c hi u nó không đúng trên

l p tr ng c a giai c p công nhân

y m nh công nghi p hóa xã h i ch ngh a là nhi m v trung tâm c a c th i

k quá đ lên ch ngh a xã h i V i tinh th n y, ng đã nêu lên m t lo t ph ng

châm v ph ng h ng b a đ ng l i kinh t xã h i ch ngh a Cho đ n nam gi i

kinh t b c v n còn ch m ch p trong vi c đi sâu nghiên c u m t lo t v n đ nh :

m i quan h c th gi a u liên phát tri n công nghi p n ng v i vi c phát tri n

nông nghi p và công nghi p nh , m i quan h gi a công nghi p và nông nghi p

trong qu trình xây d ng m t c c u công nông nghi p cho c n c m i quan h

gi a kinh t trung ng và kinh t đ a ph ng, gi a phát tri n l c l ng s n xu t

và hoàn thi n quan h s xu t m i, gi a tích l y và tiêu dùng, gi a kinh t và qu c

phòng trong ch ng đ ng tr c m t

ã t lâu, ng nh n m nh tính ch t khó kh n và ph c t p c a vi c đ a n n

kinh t n c ta t n n s n xu t nh lên n n s n xu t l n xã h i ch ngh a Nh ng

th nào là n n s n xu t nh ? c đi m c a n n s n xu t nh c a xã h i Vi t Nam

n c nay là nh ng gì? H u qu cua n n s n xu t nh đang tác đ ng vào các ho t

đ ng c a chúng ta ngày nay ra sao? Nh ng v n đ có tính quy lu t đi t n n s n

xu t nh lên n n s n xu t l n xã h i ch ngh a n c la hi n nay là gì? Tr c s

ch đ i c a ng, gi i khoa h c xã h i ch a có m t công trình t ng đ i quy mô

và hoàn ch nh v nh ng v n đ này

Ch ng đ ng tr c m t c a th i k quá đ mà chúng ta đang sóng là m t ch ng

đ ng mà ng ph i gi i quy t m t lo t v n đ c p bách, t o đi u ki n cho c

n c ti n m nh trên con đ ng xã

h i ch ngh a, lôi cu n hàng ch c tri u con ng i đi vào cao trào cách m ng

T góc đ nh ng lý lu n c b n, k t h p v i nh ng công trình đi u tra c th

tình hình m i m t c a xã h i, gi i khoa h c xã h i còn ph i tích c c h n n a đ

góp ph n c a mình trong vi c làm gi m b t và kh c ph c khó kh n, nhanh chóng

n đ nh và c i thi n đ i s ng nhân dân, lo i tr các bi u hi n tiêu c c, đ t nh ng

ti n b quan tr ng tr ng m i l nh v c, đ ng th i chu n b cho nh ng n c ti n

v ng ch c và m nh m trong ch ng đ ng ti p theo

2 Nghiên c u l ch s c ng là m t l nh v c c c k quan tr ng mà gi i khoa h c

xã h i ph i ph n đ u đ góp ph n giáo d c t t ng cho toàn th nhân dân M t

s c m nh to l n đã t hàng ngàn n m đ c phát huy trong s nghi p d ng n c và

gi n c: đó là ch ngh a yêu n c, là ch ngh a anh hùng, là n n v n hi n Vi t

Nam, là lao đ ng sáng l o, là tình th ng yêu gia ng i và ng i, là đ u óc thông

minh c a dân t c T nhi u n m nay, các ngành khoa h c xã h i đã tích c c ho t

đ ng theo h ng đó và đã xu t b n m t s công trình có ch t l ng

ph c v cho công tác t t ng c a ng, gi i khoa h c xã h i s phân tích

và phê phán nh ng tàn d t t ng l c h u, nh ng phong t c t p quán l i th i,

nh ng tác phong suy ngh và hành đ ng b o th , trì tr , thi u khoa h c, nh ng bi u

hi n x u xa c a l i s ng c M t khác, gi i khoa h c xã h i s tích c c khai thác

và phát huy nh ng giá tr tinh th n và truy n th ng v vang c a dân t c góp ph n

nâng cao lòng t hào dân l c trong cán b , nhân dân và nh t là thanh niên, làm cho

m i ng i xác đ nh trách nhi m, t th và vinh d c a mình, v t qua m i th

thách và khó kh n mà l ch s đang đ t tr c ng ta và nhân dân ta, xây d ng l i

s ng và cu c s ng m i xã h i ch ngh a

3 Chúng ta xây d ng ch ngh a xã h i trong hoàn c nh th gi i đang di n bi n

h t s c ph c t p V i vi c Ri-gân lên c m quy n, đ qu c M càng đ y m nh

chính sách hi u chi n, t ng c ng ch y đua v trang và v khí h t nhân ch a t ng

th y châu Á, b n bành tr ng và b quy n Trung Qu c câu k t v i đ qu c M ,

ti p t c ch ng phá cách m ng ba n c ông D ng và

Cách m ng Ap-ga-nix-tan Tri n khai tên l a t m trung bình các n c Tây Âu,

khuy n khích b n bành tr ng Ix-ra-en t n công Li-b ng, tr ng tr n đe d a Cu-ba,

khuy n khích xâm l c Ni-ca-ra-goa, phá ho i và l t đ nhi u n i khác, đ qu c

M đã đ u đ c b u không khí qu c t và đang đ t loài ng i tr c th m h a chi n

tranh ch a t ng có

M t khác, v i nh ng thành t u v đ i c a mình, Liên Xô và các n c xã h i ch

ngh a đang tr thành thành l y v ng ch c b o v hòa bình th gi i,b o v n n v n

hòa c a nhân lo i

ng ta v i tinh th n qu c t vô s n, tr c sau nh m t g n mình v i phong

trào cách m ng th gi i, góp ph n thúc đ y h n n a ba dòng thác cách m ng

ng ta luôn luôn th ng nh t ch ngh a yêu n c xã h i ch ngh a v i ch

ngh a qu c t vô s n xây d ng đ t n c g n li n v i hi u bi t sâu s c v tình hình

th gi i và s phát tri n c a nhân lo i Gi i khoa h c xã h i c n nghiên c u nh ng

di n bi n ch y u tình hình qu c t , làm rõ nh ng đ c đi m và quy lu t c a th i

đ i, ph c v cho vi c xác đ nh nh ng quan đi m và đ ng l i đ i ngo i c a ng

Khoa h c xã h i tích c c nghiên c u nh m c ng c kh i đoàn k t v ng ch c v i

Liên Xô, Lào, Campuchia và các n c xã h i ch ngh a anh em, đ ng th i phân

tích sâu s c nh ng ho t đ ng ph n đ ng c a ch ngh a bành tr ng B c Kinh câu

k t v i đ qu c M , đ c bi t là làm rõ b n ch t và nh ng âm m u, th đo n c a

chúng trong cu c chi n tranh phá ho i nhi u m t đ i v i n c ta hi n nay

V i nh ng nhi m v k trên đây, khoa h c xã h i xác đ nh nhi m v quang

vinh c a mình là ph c v ngày càng có hi u qu h n đ i v i đ ng l i chính sách

c a ng và t đó làm tròn ch c n ng t t ng c a mình m t quan tr ng nh t là

góp ph n th ng nh t nh n th c c a toàn dân theo ph ng h ng c a ng

III

Tính ng c a khoa h c xã h i là ch nó luôn luôn t góc đ c a khoa h c,

ph c v cho s nghi p c a ng i v i chúng ta, đó là lý do t n t i, là l s ng

c a khoa h c xã h i