Chuyên đề rối loạn trao đổi chất - ĐH Nông Lâm Thái Nguyên

Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi cũng gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt là tình hình dịch bệnh diễn ra khá phức tạp.Có nhiều bệnh xảy ra như:BTN, BNK và đặc biệt là bệnh nội khoa xảy ra rất nhiều trong chăn nuôi.

Trường đại học Nông lâm Thái Nguyên

Khoa chăn nuôi - thú y

CHUYÊN ĐỀ

RỐI LOẠN TRAO ĐỔI CHẤT

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: PHAN THỊ HỒNG PHÚC

MÔN: CHUẨN ĐOÁN BỆNH THÚ Y

Thành viên nhóm :

Trần Thắng Hải Mai Xuân Mạnh

Lê Văn Nghĩa

Lê Thị Hồng Ngoan Dương Thị Oanh

Hoàng Thế Phương Nguyễn Ngọc Tuấn

I Đặt vấn đề

Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi cũng gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt là tình hình dịch bệnh diễn ra khá phức tạp

Có nhiều bệnh xảy ra như:BTN, BNK và đặc biệt là

bệnh nội khoa xảy ra rất nhiều trong chăn nuôi

Bệnh nội khoa tuy không lây lan làm chết hàng loạt gia súc nhưng cũng gây thiệt hại đáng kể cho ngành chăn nuôi RLTĐC là bệnh nội khoa hay xảy ra nếu người chăn

nuôi không cân đối khẩu phần ăn cho gia súc

Chúng em làm bài tiểu luận bệnh RLTĐC với mục đích tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng của một số bệnh, đồng

II Tổng quan tài liệu

2.1 Trao đổi chất sinh lý

2.2 Nhóm bệnh thiếu khoáng đa vi lượng

2.3 Bệnh thiếu vitamin

2.4 Bệnh do thiếu Fe và Zn

2.1 Trao đổi chất sinh lý

Cơ thể động vật sinh ra, tồn tại, phát triển, sống và chết đi là do kết quả của quá trình trao đổi chất

Quá trình TĐC diễn ra trong cơ thể một cách liên tục, không ngừng Quá trình TĐC là sự thu nhận, hấp thu, xử lý, tổng hợp các chất cần thiết cho cơ thể sống, đồng thời thải các chất cặn bã mà cơ thể không thể sử dụng ra ngoài Các chất dinh dưỡng mà cơ thể hấp thu, tổng hợp được chính là nguồn nguyên liệu để xây dựng

cơ thể

Quá trình trao đổi chất bao gồm 2 quá trình cơ bản là: quá trình đồng hoá và dị hoá

2.1.1 Quá trình đồng hoá

Khái niệm:

Sự đồng hoá là sự cải biến các chất đã hấp thu và sự

sử dụng các chất đó để tổng hợp nên các cấu trúc của

tế bào và các nguyên liệu dự trữ

2.1.2 Qúa trình dị hoá

Khái niệm:

Là quá trình ngược với quá trình đồng hoá Nó thể

hiện sự phân huỷ sâu sắc các bộ phận của cơ thể động vật thành các chất đơn giản, sau đó thải ra môi trường xung quanh các sản phẩm cuối cùng của sự sống

Như vậy, đồng hoá và dị hoá là hai quá trình tiến hành ngay trong nội bộ cơ thể, nó là mối mâu thuẫn thống

nhất của sự trao đổi chất

Hai quá trình đó tiến hành song song, trái ngược nhau nhưng hỗ trợ lẫn nhau

Mối mâu thuẫn thống nhất giữa quá trình đồng hoá và

dị hoá chính là động cơ thúc đẩy sự phất triển của mọi sinh vật

2.1.3 Mối quan hệ giữa đồng hoá và dị

hoá

2.2 NHÓM BỆNH DO THIẾU KHOÁNG

Đặc điểm

- Xuất hiện trên gs làm rối loạn ↑ bộ xương

- Không gây chết nhưng nhiều thiệt hại

- Do thiếu Ca và P mà xương không được cốt hoá

hoàn toàn nên xương phát triển kém

- Thường gặp: chó, lợn, cừu, dê

- Trên gs trưởng thành

- Do một thời gian mất cân đối giữa cung &cầu

- Xương mềm, xốp biến dạng và dễ gẫy, con vật mất khả năng sản xuất

• Bệnh đường tiêu hóa kéo dài

• Gia súc, chuồng trại

• Thiếu đồng hoặc Mangan

• Thiểu năng tuyến giáp dẫn đến thiếu hụt Parathyroxin

• GS ở gđ cần nhiều Ca, P (Mang thai, cho con bú)

• Tuyến phó giáp trạng tăng => Ca trong máu tăng

Trương lực cơ bị giảm, sỏi thận

Thừa P => Huyết toan, thiếu Ca trong xương => Bệnh còi xương

Cơ chế sinh bệnh

• Ca/P mất cân bằng => phải lấy ngược từ xương ra máu

để thoả mãn nhu cầu sản xuất, kết quả là phần xương đã cốt hoá sẽ hình thành các hang lỗ => xương trở nên

xốp, dễ gẫy

• Thiếu Ca,P => Ăn bậy => rối loạn tiêu hóa

- Con vật gầy yếu Dễ gãy xương khi ngã

- Hay nằm, ít vận động, dễ mệt, ra mồ hôi nhiều

- GS cái: tỉ lệ thụ thai kém

- Gà: Trứng giảm, dễ vở, mỏ bị biến dạng

Thiếu canxi

• Xương cốt hóa không hoàn toàn

Bò thiếu canxi

chân yếu đứng

không vững

Thiếu canxi

Các sương sườn mỏng Sự cốt hoá không hoàn

toàn ở các khớp xương

Thiếu khoáng

• Bò thiếu khoáng nên

ăn bậy

Bò ăn xương

CHẨN ĐOÁN

• Ban đầu khó chẩn đoán

• Gđ xương biến dạng thì dễ phát hiện

• Triệu chứng lâm sàng

• Tiến hành điều tra khẩu phần ăn

• Kiểm tra hàm lượng Ca, P trong máu

• Triệu chứng đặc trưng: ăn bậy, ưa nằm, dễ mệt, ra

nhiều mồ hôi, đi đứng khó

• Vùng mũi sưng to, gõ thấy âm đục

• Chụp X quang: lớp cốt mạc dày, ranh giới ko rõ

• Phân biệt với trường hợp bị cúm, thấp khớp

20

2.3 Chứng thiếu Vitamin

• * T¸c dông cña vtm

• Tác dụng quan trọng trong quá trình TĐC: là thành

phần của các men trong quá trình TĐC

• Có nhiều trong thức ăn động thực vật

• Chia làm 2 loại:

+ Tan trong mỡ: Các loại vitamin A, D, K, E

+ Tan trong nước: Các loại vitamin nhóm B, nhóm C

• Thiếu vitamin làm giảm ăn, chậm lớn, suy dinh dưỡng, thiếu máu, tiêu chảy…

THIẾU VITAMIN B

1 Đặc điểm

- VTM nhóm B giữ một vai trò quan trọng trong hệ

tống TĐC của cơ thể, đặc biệt là chuyển hoá gluxit

(B1), protit (B6) và trong hoạt động thần kinh

- VTM nhóm B giúp cho quá trình hô hấp mô bào

được thực hiện đầy đủ (B2)

- Thiếu VTM nhóm B là sự thiếu máu ác tính trong tuỷ xương (B12)

2 Triệu chứng

- Khi thiếu VTM nhóm B phát sinh chứng phù thũng

và viêm thần kinh gây hiện tượng co giật, bại liệt tứ chi và có biểu hiện thoái hoá ở tổ chức (B1)

- Con vật có hiện tượng thiếu máu Niêm mạc nhợt

nhạt

- Chứng thiếu VTM B1 thấy rõ ở ngỗng, gà, vịt Con vật giảm ăn, lông xù, ỉa chảy,

THIẾU VITAMIN B

Thiếu vitamine B1

• Thiếu VTM B1 rất mẫn cảm với các biến loạn của

sự phân bố mạch quản giác mạc, có thể gây loét

Thiếu vitamine B1

• Phù thủng dưới da, sau

khi ấn để lại vết lõm

Thiếu vitamine B6

Cừu non thiếu VTM B1

có triệu chứng thần kinh đầu co giật, ngoẹo sang một bên.

Chuột thí nghiệm thiếu VTM B6

dẫn đến viêm đa dây thần kinh

Thiếu vitamine B6

Thiếu VTM B6 ở lợn: Lợn suy

nhược cơ thể và yếu cơ

Điều trị

+ Do sữa mẹ không đủ caroten

+ Do gia súc thiếu thức ăn xanh

+ Do gia súc mắc bệnh đường tiêu hoá

2 Triệu chứng

- Đối với gia súc non: kém ăn chậm lớn, viêm kết mạc,

giác mạc, mắt khô gầy yếu, lông xù thiếu máu

- Đối với gia sú cái: hay bị sảy thai, sót nhau, viêm tử

cung

- Ở lợn: có triệu chứng thần kinh, co giật hoặc hôn mê

- Ở gà: viêm kết mạc, mắt sưng chảy nước hoặc thành bọc

mủ, có bã đậu nhãn cầu đục, cuống lưỡi, vòm khẩu cái, họng và thực quản có nổi mụn lấm tấm, mũi có dịch nhầy, mào nhạt, thở khó, có lớp màng giả dễ bóc ở thanh quản

THIẾU VITAMIN A

THIẾU VITAMIN A

Thiếu vitamin D3

Hiện tượng xương

giòn dễ gẫy ở gia súc

non cùng với hiện

tượng mềm xương ở

gia súc trưởng thành

Thiếu vitamin E

Thiếu vitamin E ở cừu non làm cho con vật có biểu hiện cứng nhắc, đi lại khó khăn

Cuối cùng chết

Thiếu vitamin E

Cơ có màu trắng, thoái hóa

Van tim bị vôi hóa

Cơ tim loạn dưỡng

Thiếu vitamine E

• So sánh giữa thịt của gia súc với khẩu phần bổ sung đủ

Vitamine E(phải) có màu hồng, không bổ sung đủ (Trái) có màu trắng

Thiếu vitamine E

ổ úm, nằm chồng lên nhau, không tăng trưởng.

Sau vài ngày lợn con bắt đầu tiêu chảy, sự kế phát sang tiêu chảy được giải thích như sau:

Do hàm lượng hemoglobin và số lượng hồng cầu trong máu thấp (nhiều trường hợp chỉ còn 40-50% so với bình thường), sự vận chuyển oxy đến mô bào, sự

bài thải khí CO2 ra khỏi cơ thể bị hạn chế, CO2 và các sản phẩm trung gian xuất hiện do thiếu oxy sẽ

gây ngộ độc tế bào, sức đề kháng của lợn con yếu đi, hoạt động tiêu hoá bình thường kém, dẫn đến chứng không tiêu thức ăn và loạn khuẩn đường ruột

Thường lợn con bị viêm ruột và tiêu chảy rất nặng

gây nên sốt cao.

Thiếu Fe

• Bệnh phát ra khi trên da lợn có những đốm đỏ như muỗi cắn tại các vùng da mỏng sau đó lan dần ra các vùng da khác, đối xứng qua đường giữa lưng và đường trắng dưới bụng.

Bệnh rối loạn trao đổi chất gặp ở tất cả các loại

gia súc ở mọi lúa tuổi Tuy nhiên mức độ cảm nhiễm của các loài và ở từng cơ thể gia súc là khác nhau.

Nguyên nhân chủ yếu của bênh này là do khẩu phần thức ăn bị thiếu hụt hay mất cân đối giữa các thành phần dinh dưỡng trong khẩu phần ăn của con vật

Nói chung, những bệnh trao đổi chất không gây chết con vật ngay nhưng thiệt hại về kinh tế là

không nhỏ, cần có những phát hiện sớm, chũa trị kịp thời con vật hồi phục và khôi phục được khả năng

sản xuất của con vật.

III Kết luận