Bài giảng Tâm lý học giáo dục do ThS. Nguyễn Thị Vân biên soạn, trong chương 10 của bài giảng sẽ giới thiệu về Tâm lý học nhân cách của người giáo viên, như: sự cần thiết trau dồi nhân cách người thầy giáo, đặc điểm lao động của người thầy giáo, cấu trúc nhân cách người thầy giáo,... Để biết rõ hơn về nội dung chi tiết, mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 1
“Trong việc giáo dục, tất cả phải dựa
vào nhân cách người giáo dục”
K.D Wsinxki
Trang 2Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 2
Sự cần thiết trau dồi nhân cách người thầy giáo
Trang 3Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 3
1.Sản phẩm lao động của người thầy giáo là nhân cách học sinh do những yêu cầu khách quan của
XH quy định
Là kết quả tổng hợp của cả thầy và trò nhằm biến những tinh hoa của nền văn minh xã hội thành tài sản riêng của trò
Nhân cách người thầy giáo phải phù hợp với những yêu cầu khách quan của nghề dạy học tạo ra chất lượng cao trong giáo dục
I Sự cần thiết trau dồi nhân cách đối với người thầy giáo
Trang 4Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
4
Trang 5Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 5
• Nghề mà đối tượng quan hệ trực tiếp là con người
• Nghề mà công cụ chủ yếu là nhân cách của chính mình
• Nghề tái sản xuất mở rộng sức lao động XH
• Nghề đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật và tính sáng tạo cao
• Nghề lao động trí óc chuyên nghiệp
II Đặc điểm lao động của người thầy giáo
Trang 6Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
1 Nghề mà đối tượng quan hệ trực tiếp là con
người
Nghề nào cũng có đối tượng quan hệ trực tiếp của
mình chia thành 4 loại nghề sau đây:
- Nghề quan hệ với kỹ thuật:
- Nghề quan hệ với tín hiệu:
- Nghề quan hệ với động vật và thiên nhiên:
- Nghề quan hệ trực tiếp với con người:
6
Trang 7Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
Nghề quan hệ trực tiếp với con người đòi hỏi người làm nghề đó phải có những yêu cầu nhất định trong quan hệ người- người như: tôn trọng, tin tưởng lẫn nhau, đối xử công bằng, lịch sự, tế nhị…
- Không ai trong xã hội, kể cả cha mẹ chúng ta cũng không thể thay thế chức năng của người thầy
7
Trang 8Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
2 Nghề mà công cụ chủ yếu là nhân cách của chính mình
- Nghề nào cũng cần phải có công cụ để gia công vào vật liệu tạo ra sản phẩm Công cụ đó càng tốt, càng hiện đại thì kết quả gia công càng cao
- Trong dạy học và giáo dục thầy giáo dùng nhân cách của mình để tác động vào học sinh
K.D Usinxki đã từng nói: “dùng nhân cách để giáo dục nhân cách”
8
Trang 9Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
- Nghề đào tạo ra con người là nghề lao động nghiêm túc, không được phép tạo ra thứ phẩm, chứ nói gì đến phế phẩm
Ai đó đã từng nói: “làm hỏng một đồ vàng ta có thể nấu lại, một viên ngọc quý ta có thể bỏ đi, làm hỏng một con người là một tội lớn, một lỗi lầm không thể chuộc lại được”
??? Theo các bạn thế nào là một giáo viên tốt?
9
Trang 10Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
3.THẢO LUẬN
Vì sao nói Nghề giáo là nghề tái sản xuất mở rộng sức lao động xã hội?? Bạn có đồng ý với quan điểm: đầu tư cho giáo dục là đầu tư có lãi nhất?? Vì sao có lãi??
10
Trang 11Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
4 Nghề đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật và tính sáng tạo cao
Diesterweg, một nhà sư phạm học Đức từng nói:
“người thầy giáo tồi là người mang chân lý đến sẵn, còn người thầy giáo giỏi là người biết dạy học sinh
đi tìm chân lý”
11
Trang 12Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
- Lao động sư phạm là một loại hình lao động căng thẳng, tinh tế, không dập khuôn, không đóng khung trong một giờ giảng, trong khuôn khổ nhà trường
- Thầy giáo phải có một nền tảng khoa học vững chắc, khoa học bộ môn nhất định và có kỹ năng sử dụng chúng vào từng tình huống sư phạm cụ thể, thích ứng với từng cá nhân học sinh
• Thầy giáo như một người thợ lành nghề, như một nhà thơ, một người nghệ sĩ, diễn viên của quá trình
sư phạm
12
Trang 13Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
5 Nghề lao động trí óc chuyên nghiệp
- Sản phẩm lao động của người thầy giáo không phải ngay và luôn
- Có “quán tính của trí tuệ” (dư âm của một ngày, một giờ lao động còn kéo dài mãi)
13
Trang 14Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 14
III Cấu trúc nhân cách người thầy giáo
Trang 15Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo
• Người thầy giáo cần có:
• ? Phẩm chất gì?
• ? Năng lực gì?
15
Trang 16Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 16
1 Khái niệm
Phẩm chất là thái độ của người đó đối với hiện thực, là hệ thống những thuộc tính tâm lý biểu hiện các mối quan hệ xã hội cụ thể của người đó
IV Phẩm chất của người thầy giáo
Trang 17Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 17
2 Phẩm
chất
2 Phẩm
chất
Thế giới quan khoa học
Lý tưởng đào tạo thế hệ trẻ
Lòng yêu trẻ Lòng yêu nghề Những phẩm chất đạo đức khác phù hợp
với hoạt động của người thầy giáo
Trang 18Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 18
Trang 19Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 19
Trang 20Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 20
1.2 Nhóm năng lực giáo dục
• Vạch dự án phát triển nhân cách HS
• Giao tiếp sư phạm
- Kỹ năng định hướng giao tiếp
- Kỹ năng định vị
- Kỹ năng làm chủ trạng thái cảm xúc của bản thân
- Kỹ năng sử dụng phương tiện giao tiếp
? Phương tiện giao tiếp là gì?
• Năng lực cảm hoá học sinh
• Khéo léo ứng xử sư phạm
Trang 21Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 21
1.3 Nhóm năng lực tổ chức các hoạt động sư phạm
• Năng lực tổ chức và cổ vũ học sinh
• Năng lực đoàn kết học sinh
• Năng lực tổ chức và vận động nhân dân cha mẹ học sinh
Trang 22Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 22
Trang 23Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 23
2 Vai trò uy tín của người thầy giáo
• Sức mạnh tinh thần và năng lực cảm hoá của người
GV có uy tín được nhân lên gấp bội
• Uy tín của người GV có ảnh hưởng mạnh mẽ đến
tư tưởng, tình cảm HS
Trang 24Chương VII Tâm lý học nhân cách người thầy giáo 24
3 Điều kiện để hình thành uy tín của người thầy giáo
– Thương yêu HS và tận tuỵ với nghề
– Công bằng trong đối xử– Phải có chí tiến thủ
– Có phương pháp và kĩ năng tác động trong dạy học và GD hợp lý, hiệu quả và sáng tạo
– Mô phạm, gương mẫu về mọi mặt, ở mọi lúc, mọi nơi