Giải pháp nâng cao chất lượng công tác phối hợp giữa gia đình nhà trường xã hội trong giáo dục học sinh ở trường tiểu học điện biên 2, TP thanh hóa, tỉnh thanh hóa

--- --- dl--- --- ---MỤC LỤC 1.1 Lý do chọn đề tài SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC PHỐI HỢP GIỮA GIA ĐÌNH – NHÀ TRƯỜNG - XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC HỌC SINH Ở TRƯ

-

-

dl -

-

-MỤC LỤC

1.1 Lý do chọn đề tài

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC PHỐI HỢP GIỮA GIA ĐÌNH – NHÀ TRƯỜNG - XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC HỌC SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐIỆN BIÊN 2, THÀNH PHỐ THANH HÓA, TỈNH THANH HÓA

Người thực hiện: Trần Thị Vân Chức vụ: Hiệu trưởng

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Điện Biên 2 SKKN thuộc lĩnh mực: Quản lí

THANH HOÁ, NĂM 2021

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

2.2 Thực trạng về công tác phối hợp giữa nhà trường - gia

đình - xã hội trong việc giáo dục học sinh

4

2.3 Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác phối hợp

giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong giáo dục học

sinh ở trường Tiểu học Điện Biên 2, thành phố Thanh

Hóa, tỉnh Thanh Hóa

6

2.3

1

Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác phối hợp

ba môi trường giáo dục

Xác định nội dung phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã

hội trong giáo dục học sinh

7

2.3

4

Xác định trách nhiệm của từng môi trường trong công tác

phối hợp giáo dục học sinh

14

2.3

5

Xây dựng cơ chế phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội 16

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với việc nâng

cao chất lượng công tác phối hợp giữa gia đình – nhà

trường – xã hội trong việc giáo dục học sinh ở trường

Tiểu học Điện Biên 2, thành phố Thanh Hóa

18

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Ở thế kỷ XXI, nhân loại đứng trước một bối cảnh lịch sử mới và đối mặtvới những thách thức chưa từng có Sự chuyển biến từ thời kỳ công nghiệp sangthời kỳ phát triển của khoa học công nghệ, của nền kinh tế tri thức, xu thế toàncầu hóa diễn ra sâu rộng đã tác động đến tất cả các lĩnh vực, làm biến đổi nhanhchóng và sâu sắc đời sống vật chất và tinh thần của nhân loại, dẫn đến sự thayđổi căn bản các đặc tính văn hóa và giáo dục đã được hình thành qua nhiều thế

hệ ở từng quốc gia và trên toàn thế giới Giáo dục và đào tạo cung cấp nguồnnhân lực và nhân tài cho sự phát triển của khoa học công nghệ, mặt khác sự pháttriển của khoa học công nghệ lại tác động vào toàn bộ cơ cấu hệ thống giáo dục,đòi hỏi giáo dục và đào tạo phải luôn tự mình vận động và phát triển đáp ứngyêu cầu của nền kinh tế - xã hội

Thế giới hiện đại đã khẳng định vai trò lớn lao của giáo dục, giáo dụcđược coi là chiếc chìa khóa tiến tới một thế giới tốt đẹp hơn.Vai trò của giáo dục

là phát triển tiềm năng con người, giáo dục là đòn bẩy mạnh mẽ nhất để tiến vàotương lai, giáo dục cũng là điều kiện cơ bản nhất để thực hiện nhân quyền, hợptác, dân chủ, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau Ở Việt Nam, trên cơ sở thực hiệnmục tiêu nâng cao dân trí, giáo dục còn hướng vào quá trình đào tạo nhân lực -đây là đội ngũ nòng cốt có trình độ khoa học, nắm vững công nghệ sản xuất hiệnđại, các phẩm chất cần thiết của người lao động trong xã hội văn minh trên mọilĩnh vực kinh tế, văn hóa xã hội đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển Điều 2

của Luật Giáo dục năm 2005 nêu rõ “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"

Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóaXI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu côngnghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hộichủ nghĩa và hội nhập quốc tế nêu rõ mục tiêu tổng quát của giáo dục và đào tạo

là giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềmnăng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồngbào; sống tốt và làm việc hiệu quả Giáo dục là một hoạt động mang tính xã hộicao Muốn thực hiện được mục tiêu giáo dục toàn diện, cần phải coi trọng cảgiáo dục nhà trường, giáo dục gia đình và giáo dục xã hội Nói chuyện tại Hội

nghị cán bộ Đảng ngành giáo dục tháng 6/1957, Bác Hồ căn dặn “Phải nhất thiết liên hệ mật thiết với gia đình học sinh Bởi vì giáo dục trong nhà trường, chỉ là một phần, còn cần có giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trường được tốt hơn Giáo dục trong nhà trường dù tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn” Để có kết quả giáo dục toàn diện học sinh một cách hiệu quả nhất

tại đơn vị công tác, tôi đã lựa chọn "Giải pháp nâng cao chất lượng công tác

phối hợp giữa gia đình – nhà trường - xã hội trong giáo dục học sinh ở

trường Tiểu học Điện Biên 2 thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa" để

nghiên cứu.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Đề ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng công tác phối hợp giữa gia đinh –nhà trường – xã hội trong giáo dục học sinh ở trường Tiểu học Điện Biên 2, thành phốThanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa

Nghiên cứu cả 3 môi trường Gia đình – nhà trường – xã hội trong việc giáo dụchọc sinh

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Trong khuôn khổ thời gian có hạn, tôi chỉ tập trung vào nghiên cứu “ Giải phápnâng cao chất lượng công tác phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong giáodục học sinh ở trường Tiểu học Điện Biên 2 thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa"

1.4 Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình nghiên cứu, bản thân tôi đã sử

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận

Nhà trường là một cơ sở giáo dục có chức năng đào tạo con người.

Nhiệm vụ của nhà trường là tạo ra những sản phẩm con người có học thức và cóvăn hoá, nhà trường góp phần giáo dục những thế hệ trẻ, những chủ nhân tươnglai của đất nước Phải nói rằng, nhà trường chính là cái nôi ươm mầm của thế hệtrẻ, là nơi dạy dỗ, truyền tải những tri thức về mọi mặt trong cuộc sống chochúng ta, từ những kiến thức căn bản trong cuộc sống, những văn hóa ứng xửgiao tiếp hàng ngày

Có nhiều quan niệm về nhà trường, tuy nhiên ở đây chỉ xét 2 quan điểm làquan điểm của Chủ nghĩa Duy vật biện chứng Mac – LêNin về nhà trường nóichung và quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà trường Việt Nam nói riêng Dướiquan điểm của Chủ nghĩa Duy vật biện chứng Mac – Lê Nin thì nhà trường làmột dạng thiết chế tổ chức chuyên biệt và đặc thù của xã hội, được hình thành

do nhu cầu tất yếu khách quan của xã hội nhằm thực hiện các chức năng truyềnthụ kinh nghiệm xã hội cho từng nhóm dân cư nhất định trong cộng đồng xã hội.Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà trường ở Việt Nam “Sự học tậptrong nhà trường có ảnh hưởng rất lớn cho tương lai của thanh niên và tương laicủa thanh niên là tương lai của đất nước mình Vì vậy cốt nhất là phải dạy chohọc trò biết yêu nước thương nòi… phải dạy cho họ có ý chí tự lập tự cườngquyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ” Người cho rằng họctập ở nhà trường chính là yếu tố quyết định đến việc xây dựng đất nước, phục vụđắc lực cho nâng cao dân trí, đẩy lùi giặc dốt Như vậy, nhà trường có thể coi làmột thiết chế tổ chức chuyên biệt trong hệ thống tổ chức xã hội, đóng vai trò táitạo nguồn nhân lực, phục vụ cho sự duy trì và phát triển của xã hội

Gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do quan hệ hôn nhân,

huyết thống hoặc do quan hệ nuôi dưỡng làm phát sinh các nghĩa vụ và quyềngiữa họ với nhau theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình

Gia đình Việt Nam thường bao gồm nhiều thế hệ cùng chung sống như:ông bà, cha mẹ, con, cháu Họ cùng quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau vềvật chất và tinh thần, sinh đẻ và nuôi dạy thế hệ trẻ dưới sự giúp đỡ của nhànước và xã hội Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện để các thế hệ trong giađình chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau nhằm giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹpcủa gia đình Việt Nam Gia đình có các chức năng cơ bản: Chức năng sinh đẻ -Chức năng giáo dục - Chức năng kinh tế (Chức năng của gia đình) Bên cạnhcác chức năng cơ bản đó, gia đình còn phải thực hiện chức năng quan tâm vàchăm sóc người cao tuổi

Xã hội là một nhóm những cá nhân liên quan đến tương tác xã hội một

cách thường xuyên, hoặc một nhóm xã hội lớn có chung lãnh thổ không gianhoặc xã hội, thường chịu cùng thẩm quyền chính trị và các kỳ vọng văn hóa chiphối

Phối hợp là hoạt động cùng nhau của hai hay nhiều cá nhân, tổ chức để

hỗ trợ cho nhau thực hiện một công việc chung

Sự phối hợp giữa gia đình - nhà trường – xã hội trong giáo dục học

sinh là sự phối hợp của 3 môi trường giáo dục, đảm bảo sự thống nhất trong

nhận thức, có cùng một hướng, một mục đích, một tác động tổ hợp, đồng tâmtạo sức mạnh kích thích, thúc đẩy quá trình giáo dục.

Nói đến giáo dục con người, chúng ta thường nghĩ đến vai trò của các nhàtrường, các cơ sở giáo dục Trên thực tế, để đào tạo ra những con người pháttriển toàn diện về cả phẩm chất và năng lực thì không chỉ có vai trò của nhàtrường, mà còn rất cần sự phối hợp, kết hợp chặt chẽ của gia đình và toàn xã hội

Đó là ba môi trường giáo dục quan trọng tạo thành thế “chân kiềng” vững chắc

để cùng giáo dục, hình thành nhân cách và vun đắp sự trưởng thành của một conngười Nghị quyết số 29 - NQ/TW ngày 04/11/2013 Ban Chấp hành Trung ươngĐảng (khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo tiếp tụckhẳng định quan điểm: “Phát triển Giáo dục và Đào tạo là nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếutrang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học.Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp vớigiáo dục gia đình và giáo dục xã hội”

Trong những năm qua, công tác phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xãhội đối với việc quản lý, giáo dục học sinh ở trường Tiểu học Điện Biên 2 đãđược các cấp ủy Đảng, chính quyền, tổ chức chính trị xã hội, ngành giáo dục,giáo viên, phụ huynh học sinh quan tâm và đã đạt được những kết quả đáng ghinhận.Tuy nhiên trong thực tế giáo dục hiện nay thì việc phối hợp giữa 3 môitrường trong giáo dục học sinh vẫn chưa thật sự nhịp nhàng, chưa đem hiệu quảmột cách vững chắc Chính vì vậy với trách nhiệm là Hiệu trưởng nhà trường,người đứng đầu một cơ sở giáo dục công lập, bản thân tiếp tục nghiên cứu thựctrạng để đề ra một số giải pháp nâng cao hơn nữa chất lượng công tác phối hợpgiữa gia đình – nhà trường - xã hội trong việc giáo dục học sinh

2.2 Thực trạng về công tác phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội trong việc giáo dục học sinh

Nhà trường đã quán triệt đến cán bộ, giáo viên, phụ huynh và nhân dânthực hiện nghiêm túc các văn bản, quy định của nhà nước về việc phối hợp giữanhà trường - gia đình - xã hội trong giáo dục học sinh, như Chỉ thị 71/2008/CT-BGDĐT ngày 23/12/2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc “Tăng cườngphối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội trong công tác giáo dục trẻ em, họcsinh sinh viên”, Quyết định số 1501/QĐ-TTg ngày 28/8/2015 của Thủ tướngChính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức,lối sống văn hóa cho thanh, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020”; Thông

tư số 11/2020/TT – BGD&ĐT ngày 19/5/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo vềviệc hướng dẫn thực hiện dân chủ trong hoạt động của cơ sở giáo dục công lập;Quyết định số 1299/QĐ –TTg ngày 03/10/2018 của Thủ tướng Chính phủ phêduyệt Đề án "xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 – 2025;Thông tư số 06/2019 – TT – BGDĐT ngày 12/4/2019 về quy tắc ứng xử văn hóatrong cơ sở giáo dục phổ thông; Thông tư số 55/ 2011/TT – BGDĐT ngày22/11/2011 thông tư ban hành điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh; Nghị định

số 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáodục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng, chống bạo lực học đường Cùng với

việc triển khai nhà trường tuyên truyền, quán triệt và xác đinh rõ trách nhiệmcủa từng chủ thể trong giáo dục học sinh, tạo cơ chế thuận lợi để triển khai côngtác phối hợp Chỉ đạo thực hiện các nguyên tắc phối hợp, nội dung phối hợp,quy chế và trách nhiệm, quyền hạn của các chủ thể trong nhà trường theo đúngnội dung của quy chế đã xây dựng Có thể nói, công tác phối hợp giữa nhàtrường - gia đình - xã hội trong những năm qua đã được nhà trường quan tâm chỉđạo, triển khai bảo đảm đúng quy định của ngành.Việc phối hợp chặt chẽ giữa

ba môi trường giáo dục đã có tác dụng tích cực trong việc nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện cho học sinh

Tuy nhiên hiệu quả trong công tác phối giữa ba môi trường đem lại chưađược như mong muốn, vì vẫn còn một bộ phận nhỏ giáo viên chưa có nhận thứcđúng đắn, đầy đủ về ý nghĩa, vai trò của công tác phối hợp giữa nhà trường - giađình - xã hội trong việc quản lý, giáo dục học sinh Phối hợp giáo dục còn mangtính hình thức, chưa có chiều sâu, thiếu bền vững, dẫn đến hiệu quả còn hạn chế,ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường Công tác phốihợp quản lý, giáo dục lý tưởng, đạo đức, nhân cách, lối sống, kỹ năng sống, ýthức pháp luật, ý thức trách nhiệm công dân cho học sinh hiệu quả chưa cao, vaitrò của các tổ chức đoàn thể trong nhà trường còn mờ nhạt; một số giáo viên,trong đó có giáo viên chủ nhiệm lớp còn chưa làm hết trách nhiệm, giảm nhiệttình và tâm huyết nghề nghiệp Sự phối hợp với gia đình và xã hội trong quản lý,giáo dục học sinh còn chưa thường xuyên, khi gặp khó khăn trong công tác phốihợp giáo dục là không tiếp tục nữa, mặc kệ, phó mặc, thiếu kiên định, kiên trì.Một số gia đình do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, cha mẹ đi làm ăn xa, hoặc hoàncảnh đặc biệt nên không có điều kiện và chưa quan tâm đến việc quản lý, chămsóc, giáo dục con, thiếu phối hợp với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm để giáodục học sinh Còn có hiện tượng buông lỏng quản lý, phó mặc giáo dục cho nhàtrường, đổ lỗi Một số gia đình ông bà, cha mẹ chưa thực sự làm gương cho concháu, học sinh mất điểm tựa từ gia đình Một bộ phận phụ huynh chưa nhận thức

rõ về mục tiêu giáo dục học sinh, thiếu kiến thức, kỹ năng trong việc quản lý,giáo dục con em, chưa thấy rõ tầm quan trọng của việc phối hợp giáo dục mà chỉ

"trăm sự nhờ thầy cô"… Bản thân được giao nhiệm vụ quản lý trường Tiểu học,chất lượng giáo dục trong nhà trường là số 1, hằng ngày chứng kiến chỉ do côngtác phối hợp giữa 3 môi trường Gia đình - nhà trường – xã hội chưa tốt dù vôtình hay hữu ý mà ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, tôi thấy phải trăn trở và

đã tập trung nghiên cứu thực trạng của công tác phối hợp giáo dục giữa 3 môitrường Từ đó mạnh dạn đề ra một số giải pháp nâng cao chất lượng công tácphối hợp giữa gia đình – nhà trường - xã hội trong giáo dục học sinh tại đơn vịđược phân công phụ trách

2.3 Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác phối hợp giữa gia đình – nhà trường - xã hội trong giáo dục học sinh ở trường Tiểu học Điện Biên 2 thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa"

2.3.1 Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của công tác phối hợp

ba môi trường giáo dục

Để mỗi thầy giáo, cô giáo, phụ huynh và nhân dân nâng cao hơn nữa nhậnthức về tầm quan trọng của công tác phối hợp giữa 3 môi trường giáo dục thìHiệu trưởng nhà trường phải tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằngnhiều hình thức khác nhau trong và ngoài đơn vị.Việc nâng cao nhận thức khôngphải là ngày một ngày hai mà đây là công việc phải được tiến hành thườngxuyên, liên tục và bằng nhiều nội dung, hình thức phong phú, sát thực như:

+ Nhà trường tiếp tục quán triệt sâu sắc đến cán bộ, giáo viên, phụ huynh

và nhân dân thực hiện nghiêm túc các văn bản, quy định của nhà nước về việcphối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội trong giáo dục học sinh, như Chỉ thị

số 71/2008/CT-BGDĐT ngày 23/12/2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc

“Tăng cường phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội trong công tác giáodục trẻ em, học sinh sinh viên” tại cuộc họp hội đồng giáo dục, hội nghị phụhuynh toàn trường và tại các cuộc họp do các cấp, ngành tổ chức

+ Tiếp tục tăng cường công tác tham mưu với các cấp ủy Đảng, chínhquyền địa phương, phối hợp với các ban ngành, đoàn thể quan tâm chăm lo cho

sự nghiệp giáo dục và đào tạo Thống nhất nhận thức về tầm quan trọng củacông tác phối hợp giữa 3 môi trường, nhà trường – gia đình – xã hội trong giáodục học sinh, sự phối hợp được thực hiện thường xuyên, liên tục, ở mọi thờiđiểm và phải hiểu rõ quá trình giáo dục là quá trình lâu dài, không ngừng pháttriển

+ Nâng cao nhận thức để mỗi môi trường giáo dục xác định rõ tráchnhiệm, quyền hạn, phải ý thức luôn sẵn sàng phối hợp và chủ động phối hợp để

có được những giải pháp tối ưu nhất trong quá trình giáo dục học sinh

+ Phải hiểu và xác định rõ được giáo dục học sinh là trách nhiệm chungcủa nhà trường – gia đình – xã hội; gia đình có trách nhiệm phối hợp với nhàtrường – xã hội trong việc giáo dục con em mình, tránh tư tưởng ỷ lại, khoántrắng cho nhà trường và ngược lại

+ Xây dựng được cơ chế phối hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội,qua đó tạo sự đồng thuận cao và huy động sự tham gia của toàn xã hội trongviệc giáo dục học sinh

+ Tuyên truyền để phụ huynh và nhân dân cùng tham gia vào các hoạtđộng giáo dục của nhà trường, công khai minh bạch trong các hoạt động đó đểmọi người cùng làm và cùng kiểm tra

2.3.2 Xác định mục tiêu phối hợp

2.3.2 1 Mục tiêu hướng đến học sinh

Việc phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội nhằm mục đích nângcao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Giúp học sinh có được môitrường, điều kiện tốt nhất để phát triển cả đức dục và trí dục, năng lực, phẩmchất, kỹ năng, trong đó đặc biệt chú ý đến 5 phẩm chất 10 năng lực mà chươngtrình giáo dục phổ thông 2018 đang hướng tới

2.3.2.2 Mục tiêu hướng đến nhà trường

Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội,nhằm góp phần tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường có được môi trường giáodục an toàn, lành mạnh, huy động được nhiều tổ chức, đoàn thể ở địa phương

cùng tham gia giáo dục học sinh Qua đó tranh thủ sự ủng hộ về vật chất, tinhthần, trí tuệ của gia đình, xã hội trong việc xây dựng phát triển nhà trường ngàycàng lớn mạnh.

2.3.3 Xác định nội dung phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội trong giáo dục học sinh

2.3.3.1 Phối hợp trong giáo dục phẩm chất, năng lực cho học sinh Phối hợp trong giáo dục phẩm chất: nhà trường - gia đình - xã hội có

vai trò giáo dục khác nhau, đối với sự hình thành và phát triển phẩm chất, đạođức cho học sinh Trong mối quan hệ đó thì nhà trường được xem là trung tâm,chủ động, định hướng trong việc phối hợp với gia đình và xã hội Nhà trường làmôi trường giáo dục toàn diện nhất, là cơ quan nhà nước thực hiện giáo dụcchuyên nghiệp nhất nên nhà trường là lực lượng giáo dục có hiệu quả nhất, hội

tụ đủ những yếu tố cần thiết để có thể huy động sức mạnh giáo dục từ phía giađình và xã hội Trong quá trình phối hợp giáo dục phẩm chất cho học sinh, nhàtrường cần xác định hình thành và phát triển cho học sinh bốn nhóm phẩm chấtchủ yếu: Chăm học, chăm làm; Tự tin trách nhiệm; Trung thực kỷ luật; Đoàn kếtyêu thương Cụ thể

+ Phối hợp giáo dục các em chăm học, chăm làm, trở thành con ngoan trògiỏi, người có ích cho xã hội Giáo dục lòng yêu nước thương nòi, giáo dục lòngnhân ái, bao dung độ lượng, đoàn kết, sống có trách nhiệm với bản thân, vớicộng đồng và xã hội Việc giáo dục được lồng ghép qua các bài đạo đức, giáodục kỹ năng sống, giáo dục qua các môn học khác, lời dăn dạy của người lớntrong gia đình, qua chương trình ti vi, qua sách báo, các tấm gương anh hừng liệt

sỹ và qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các buổi trải nghiệm sángtạo trong và ngoài nhà trường

+ Phối hợp giáo dục các em biết sống theo pháp luật của nhà nước, giáodục thái độ tích cực tham gia các hoạt động tập thể ở trường cũng như ở nhànhư: tham gia hoạt động hè tại địa phương, ở khu dân cư, ở trường, ở lớp

+ Giáo dục cho các em nhận thức, hành vi thói quen, lối sống văn minh,văn hóa ( không nói tục chửi thề, biết cảm ơn và xin lỗi, không khạc nhổ bừabãi, vứt rác nơi công cộng, nhặt được của rơi trả lại người đánh mất…); biết ủng

hộ, học hỏi, khuyến khích những biểu hiện của lối sống văn minh, phê phánnhững biểu hiện của lối sống ích kỷ, cá nhân và các biểu hiện thiếu văn minh

+ Tiếp tục triển khai, tuyên truyền quyết định số 1501/QĐ – TTg ngày28/8/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án "tăng cường giáo dục lýtưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh, thiếu niên và nhi đồnggiai đoạn 2015 – 2020" tại cuộc họp Hội đồng giáo dục, tại các cuộc họp phụhuynh nhà trường, cuộc họp do các cấp tổ chức

Phối hợp trong giáo dục hình thành năng lực cho học sinh:

Năng lực là sự huy động kiến thức, kỹ năng, phẩm chất của con người đểhoàn thành công việc Có 3 nhóm năng lực: năng lực tự phục vụ, tự quản; nănglực hợp tác; năng lực tự học và giải quyết vấn đề Các năng lực được xuyên suốttrong tất cả quá trình học tập

Phối hợp trong giáo dục hình thành năng lực cho học sinh bao gồm kiếnthức, kỹ năng và kinh nghiệm Kiến thức, kỹ năng tạo thành năng lực cho họcsinh do nhà trường cung cấp là chủ yếu Để làm tốt đòi hỏi mỗi giáo viên phảinắm chắc cơ bản chương trình lớp học, cấp học được phân công phụ trách Mỗigiáo viên phải luôn tự học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, taynghề để đáp ứng được đòi hỏi của học sinh, của xã hội Luôn đổi mới phươngpháp dạy học như: dạy học lấy học sinh làm trung tâm, dạy học tích cực, dạyhọc phân hóa các đối tượng trong lớp…học sinh đòi hỏi kiến thức đến đâu giáoviên cần đáp ứng đến đó Ngoài việc cung cấp kiến thức mới, giáo viên luônphải có cách khơi gợi trí tò mò để học sinh ham học hỏi, thích ìm tòi và khámphá, nâng lên mức tự khám phá tri thức.

Ví dụ1 : giáo viên dạy bài bảng chia 7; giáo viên hình thành nhóm nănglực tự phục vụ, tự quản:

- Giáo viên yêu cầu học sinh tự kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng học tập củabạn ( kiểm tra chéo) Yêu cầu: mỗi em đến lớp phải chuẩn bị bốn tấm bìa, mỗitấm có bảy chấm tròn, kiểm tra sách vở đồ dùng liên quan đến bài học

- Học sinh đứng dậy báo cáo trước lớp kết quả vừa kiểm tra

- Yêu cầu học sinh tự nhận xét, đánh giá việc chuẩn bị đồ dùng học tậpcủa bạn trước lớp

- Giáo viên nhắc nhở để học sinh chuẩn bị tốt hơn đồ dùng học tập phục

vụ tiết học sau

Ví dụ 2: Nhóm năng lực tự học và giải quyết vấn đề

Giáo viên đưa ra một số câu hỏi yêu cầu học sinh tự suy ngẫm và tự giảiquyết vấn đề, báo cáo trước lớp

-Ví sao khi đun nước lại không được đổ đầy ấm?

- Hãy tìm cách để đổ đầy nước từ một chiếc bát to vào một chiếc chai ( không có phễu) ?

- Chiếc đèn pin của nhà đang dùng tự nhiên không sáng nữa, em hãy tìmhiểu nguyên nhân?

-Học sinh nói trước lớp về kết quả làm việc của mình.Các bạn khác đưa ra

ý kiến

Kiến thức là vô tận, không phải cứ ngồi trên lớp học, học trong sách giáokhoa mới là tìm kiến thức Kiến thức ở xung quanh các em, diễn ra hằng ngày.Cho nên, để hình thành năng lực cho học sinh đạt hiệu quả thì phải cần có sựphối hợp của gia đình và xã hội thì việc hình thành năng lực, nhất là năng lựcthực tiễn cho học sinh mới thuận lợi và vững chắc Chính vì vậy phụ huynh cũngphải nắm được phương pháp hình thành năng lực cho học sinh thì công tác phốihợp mới hiệu quả Để thay đổi cách thói quen mỗi khi trẻ đi học về thì cha mẹcần thay đổi cách hỏi

Ví dụ: Hôm nay con được mấy điểm? – Ở trường hôm nay có gì vuikhông?

Việc phối hợp với cha mẹ học sinh không chỉ giúp giáo viên có thêmnguồn thông tin bổ ích khi đánh giá năng lực mà còn gắn kết trách nhiệm giữanhà trường và gia đình trong việc hình thành năng lực cho học sinh Trong năm

học 2019 - 2020 tại trường Tiểu học Điện Biên 2, với việc phối hợp giáo dụcgiữa gia đình – nhà trường – xã hội đã đem lại nhiều kết quả tốt trong kết quảhọc tập của học sinh Các em rất tự tin khám phá các sân chơi trí tuệ do các cấp

tổ chức bằng hình thức tự nguyên (cấp Tiểu học không thi học sinh giỏi) Cụthể:

Cấp Quốc gia: đạt 07 huy chương, trong đó (03 huy chương Bạc, 04 huychương Đồng)

Cấp tỉnh: 01 huy chương Bạc, 02 huy chương Đồng, 01 giải nhì, 02 giảikhuyến khích)

Cấp thành phố: 14 giải nhì, 01 giải ba

2.3.3.2 Phối hợp trong giáo dục pháp luật

- Phối hợp trong giáo dục pháp luật cho học sinh ngay từ cấp Tiểu học sẽgiúp cho các em ngay từ nhỏ đã hiểu được quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm củabản thân với gia đình và xã hội để có được hành đông một cách đúng đắn Các

em biết cách tự bảo vệ bản thân, phòng tránh các tệ nạn xã hội xung quanh Có ýthức chấp hành tốt quy định của pháp luật, hình thành trong các em có thái độ vàhành động đúng mực với các tình huống diễn ra xung quanh

- Việc phối hợp giáo dục pháp luật được tổ chức theo nhiều hình thức vàphương pháp khác nhau, có sự công tác chặt chẽ của nhà trường – gia đình – xãhội Tháng 12 hằng năm nhà trường phối hợp với phụ huynh, địa phương có mờicác bác cựu chiến binh trên dịa bàn phường đến để nói chuyện với học sinh vàogiờ chào cờ thứ 2 đầu tuần, để học sinh hiểu sự gian khổ, mất mát, đau thươngcủa các chú bộ đội ngày xưa, quyết tâm đánh giặc giữ nước

-Vào dịp tết Nguyên đán hằng năm nhà trường phối hợp với hội cha mẹhọc sinh, với địa phương mời đại diện một đồng chí công an sang nói chuyệnvào giờ chào cờ đầu tuần cho học sinh toàn trường về tác hại của việc nếu tàngtrữ, sử dụng chất cháy nổ, chất pháo trong dịp tết Trong các giờ học trên lớpgiáo viên cũng lồng vào các tiết học có liên quan để giáo dục cho học sinh hoặchướng dẫn các em xem truyền hình, đọc báo, sắm vai qua các tiểu phẩm ở cáctiết dạy đạo đức trên lớp, qua các buổi dã ngoại, các buổi trải nghiệm, các cuộcgiao lưu chào mừng các ngày lễ lớn trong năm, nhằm nâng cao ý thức và chấphành tốt quy định của pháp luật Từ đó hình thành nhân cách, thái độ và hànhđộng đúng mực, thể hiện được trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng

2.3.3.3 Phối hợp trong giáo dục kỹ năng sống

Phối hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội trong giáo dục học sinh.Nhằm giúp học sinh có thái độ và hành vi tích cực, có khả năng nhìn nhận vấn

đề, giải quyết tình huống theo hướng tích cực Biết thích nghi với từng hoàncảnh cụ thể, có tinh thần tự chủ, có cách suy nghĩ, thái độ và hành vi tích cực.Hình thành lối sống lành mạnh, có văn hóa Kỹ năng sống chính là nhịp cầu giúpcon người biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lànhmạnh Việc giáo dục kỹ năng sống không chỉ giáo dục trong nhà trường mà còngiáo dục ở ngoài nhà trường với nhiều môi trường khác nhau qua việc phối hợpgiữa gia đình – nhà trường – xã hội bằng nhiều hoạt động giáo dục và các hoạtđộng trải nghiệm phong phú Ở trên lớp giáo viên lồng ghép vào một số tiết học

để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Qua các hoạt động ngoại khóa có thể tổchức một số chương trình như " vượt qua nỗi sợ hãi"; " học làm người có ích"; "Học kỳ quân đội"…Các nội dung giáo dục cần tập trung giáo dục những kỹnăng sống và những kiến thức thực tế để giúp các em hiểu, có kỹ năng sống tốt,phù hợp, hướng các em đến những giá trị của cuộc sống Một số kỹ năng như:Luôn có ý thức biết ơn; nói lời cảm ơn với những người yêu thương và giúp đỡmình; quan tâm, chăm sóc và bảo vệ anh chị em của mình; rèn luyện thói quentôn trọng người khác; bản thân mắc lỗi, phải dũng cảm nói lời xin lỗi; tự làmviệc của mình,rèn luyện khả năng tự lập;…

Ví dụ: Giáo dục kỹ năng " bản thân mắc lỗi phải dũng cảm nói lời xin lỗi"giáo viên đưa ra mẩu chuyện để học sinh sắm vai, suy nghẫm và rút ra bài học.Mẩu chuyện như sau: Hùng chơi trốn tìm với bạn Cậu loay hoay mãi không biếttrốn ở đâu mới không bị phát hiện ra, bỗng " Rầm"…lọ hoa rơi xuống đất, bàcủa Hùng bước tới hét lên: " Trời? Chuyện gì vậy? trời ơi, lọ hoa của bà sao lại

vỡ thế kia?" Hùng ấp úng " Dạ tại…tại con mèo nó nhảy qua nhảy lại nên làm

vỡ đấy ạ" Nhưng nói xong, Hùng thấy hối hận liền tiến lại gần bà và nói: " Bàơi! cháu xin lỗi bà ! thực ra…thực ra lọ hoa là do cháu không cẩn thận làm vỡđấy ạ !" Bà của Hùng xoa đầu cậu âu yếm và nói: " Tốt lắm, cháu đã dũng cảmnhận lỗi, lời xin lỗi ấy còn quý hơn cái bình đã vỡ đấy" Giáo viên có thể chohọc sinh thảo luận một số câu hỏi: