Bài viết Nâng cao chất lượng dạy và học từ vựng tiếng Anh chuyên ngành cho sinh viên trường Đại học Công đoàn trình bày thực trạng dạy vạ học từ vựng tiếng Anh chuyên ngành, qua đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học từ vựng tiếng Anh chuyên ngành cho sinh viên trường Đại học Công đoàn,... Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 1ÚÊ Viïơt Nam, tiïịng Anh ặúơc xem lađ möơt ngoaơi
ngûô chñnh ặúơc ặa vađo giaêng daơy úê caâc trûúđng ăaơi
hoơc trong nhiïìu nùm nay. Möi trûúđng höơi nhíơp quöịc
tïị ăođi hoêi sinh viïn töịt nghiïơp ra trûúđng cíìn phaêi coâ
khaê nùng sûê duơng ngoaơi ngûô noâi chung vađ Anh ngûô
noâi riïng. Chuâng töi nhíơn thíịy rùìng, ăïí sûê duơng töịt
tiïịng Anh, ngûúđi hoơc cíìn phaêi chuâ troơng nhiïìu ýịu
töị nhû trau döìi vöịn tûđ vûơng, nùưm vûông ngûô phaâp,
hiïíu biïịt vïì nïìn vùn hoâa caâc nûúâc, luýơn tíơp vađ thûơc
hađnh thûúđng xuýn Trong ăoâ, tûđ vûơng lađ möơt trong
nhûông cú súê chñnh trong viïơc tiïịp thu ngoaơi ngûô
Nhû víơy, vöịn tûđ vûơng coâ thïí ặúơc xem lađ nïìn taêng
cú baên vö cuđng cíìn thiïịt ăïí sinh viïn coâ thïí sûê duơng
thađnh thaơo caâc kyô nùng: nghe, noâi, ăoơc, viïịt
Hiïơu quaê daơy - hoơc phuơ thuöơc vađo caê hai nhín töị
chñnh: ngûúđi daơy vađ ngûúđi hoơc. Ngoađi nöî lûơc giaêng
daơy, trau döìi, ăöíi múâi phûúng phaâp cuêa giaâo viïn,
ríịt cíìn coâ sûơ cöị gùưng hoơc tíơp cuêa sinh viïn ăïí coâ kïịt
quaê hoơc tíơp khaê quan. Do ăoâ, thiïịt nghô hún bao giúđ
hïịt cíìn phaêi tòm giaêi phaâp cuơ thïí qua nghiïn cûâu,
khaêo saât vađ ăaânh giaâ laơi caâch daơy vađ hoơc tûđ vûơng
chuýn ngađnh, caêi tiïịn phûúng phaâp daơy cuêa giaêng
viïn ăöìng thúđi giuâp sinh viïn coâ nhûông chiïịn lûúơc
hoơc phuđ húơp vađ hiïơu quaê hún
2. Thûơc traơng daơy vađ hoơc tûđ vûơng chuýn
ngađnh
Chuâng töi ăaô trao ăöíi vúâi 8 giaâo viïn daơy tiïịng
Anh chuýn ngađnh cuêa böơ mön Ngoaơi ngûô vađ phaât
300 phiïịu hoêi cho sinh viïn ăïí thu thíơp thöng tin vïì
thûơc traơng daơy vađ hoơc tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn
ngađnh úê caê 3 khöịi ngađnh: Xaô höơi, Baêo höơ lao ăöơng
vađ Kinh tïị. Cùn cûâ vađo dûô liïơu thu ặúơc tûđ caâc nguöìn
trïn, chuâng töi xin ặúơc phín tñch vïì thûơc traơng daơy
vađ hoơc tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh taơi trûúđng
Ăaơi hoơc Cöng ăoađn nhû sau:
2.1. Thûơc traơng daơy tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn
ngađnh cuêa giaâo viïn
Giaâo viïn tiïịng Anh chuýn ngađnh cuêa trûúđng
Ăaơi hoơc Cöng ăoađn thûúđng phaêi ăöịi mùơt vúâi nhiïìu khoâ khùn, thaâch thûâc trong giaêng daơy tûđ vûơng chuýn ngađnh
* Vïì ăöịi tûúơng hoơc
Theo lñ thuýịt vïì daơy hoơc ngoaơi ngûô, ngûúđi daơy cíìn phaêi chuâ troơng ăïịn ýịu töị ngön ngûô, ăïịn kyô nùng vađ thaâi ăöơ hoơc tíơp cuêa ngûúđi hoơc. Tuy nhiïn möơt thûơc tïị töìn taơi lađ híìu hïịt caâc lúâp hoơc tiïịng Anh chuýn ngađnh cuông nhû caâc lúâp tñn chó khaâc ăïìu coâ söị lûúơng sinh viïn ăöng (trïn 40 em) ăïịn tûđ caâc vuđng miïìn nuâi, miïìn xuöi, thađnh phöị trïn caê nûúâc vúâi trònh ăöơ, kyô nùng tiïịng Anh khöng ăöìng nhíịt, nùng lûơc hoơc tiïịng Anh khaâ ăa daơng, bïn caơnh möơt söị ñt sinh viïn xuíịt sùưc, cođn nhiïìu em coâ tím lyâ ngaơi hoơc vađ súơ mön tiïịng Anh. Do ăoâ, caâc giaâo viïn tiïịng Anh phaêi thûúđng xuýn tòm caâch taơo ăöơng lûơc khuýịn khñch sinh viïn hoơc
Bïn caơnh ăoâ, qua thûơc tïị giaêng daơy, chuâng töi nhíơn thíịy möơt söị sinh viïn thiïịu hiïíu biïịt vïì thuíơt ngûô chuýn ngađnh cuông nhû kiïịn thûâc vïì chuýn ngađnh ngay caê trong tiïịng Viïơt. Ăíy lađ möơt trúê ngaơi lúân cho hoơ khi sûê duơng tûđ ngûô tûúng ặúng vïì chuýn ngađnh úê caâc vùn baên tiïịng Anh. Chùỉng haơn trong chuýn ngađnh kinh tïị, möơt söị sinh viïn thíịy khoâ hiïíu vïì caâc hiïơn tûúơng múâi xuíịt hiïơn úê Viïơt Nam trong nhûông nùm gíìn ăíy nhû mua vađ baân chûâng
khoaân (stockbroking) , tyê lïơ núơ xíịu/töíng dû núơ ( Non-performing loan ratio, NPL), cöí phíìn hoâa (equitization), hay caâc víịn ăïì liïn quan ăïịn chñnh
saâch tiïìn tïơ (monetary policy) , chñnh saâch tađi khoâa
(fiscal policy), v.v Hún nûôa, nhiïìu sinh viïn cho
biïịt lađ caâc em chûa ặúơc hoơc caâc mön chuýn ngađnh kinh tïị trong tiïịng Viïơt nhû Thúị, Ăõnh giaâ tađi saên,
nïn khi hoơc caâc chuê ăïì nađy trong tiïịng Anh chuýn ngađnh kinh tïị, caâc em thíịy khoâ hiïíu hoùơc hiïíu chûa ăuâng nghôa cuêa tûđ múâi xuíịt hiïơn trong vùn baên
ThS NGUÝÎN THÕ HIÏÌN HÛÚNG
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Trang 2vùn baên “ăñch” trong dõch thuíơt tûđ Anh sang Viïơt
Trong chuýn ngađnh xaô höơi nhûông khaâi niïơm trûđu
tûúơng nhû sûơ phín tíìng ( stratification ); hïơ thöịng tû
phaâp (judiciary), v.v möơt söị sinh viïn cođn chûa giaêi
thñch roô rađng ặúơc ngay caê trong tiïịng Viïơt, nïn caâc
em thíịy ríịt khoâ hiïíu nghôa tiïịng Anh chñnh xaâc
Kiïịn thûâc vïì vùn hoâa - xaô höơi cuêa möơt söị sinh viïn
cođn haơn chïị cuông aênh hûúêng khöng ñt cho viïơc tiïịp
thu, vađ hiïíu thíịu ăaâo caâc caâch sûê duơng tûđ trong bađi
hoơc vïì chuýn ngađnh xaô höơi. Vñ duơ, khi noâi vïì naơn
baơo lûơc gia ằnh, (family violence), töơi phaơm (Crimi-nal) hay hön nhín ăöìng tñnh (homosexual marriage),
v.v möơt söị em khöng biïịt diïîn ăaơt nhû thïị nađo khi
tham gia thaêo luíơn vïì caâc chuê ăïì ăoâ vò vöịn söịng
cuông nhû hiïíu biïịt cuêa caâc em chûa tñch luôy nhiïìu
ăïí bađn vïì caâc víịn ăïì xaô höơi nhû víơy. ÚÊ chuýn
ngađnh Baêo höơ coâ nhûông thuíơt ngûô chuýn mön ăođi
hoêi sinh viïn coâ kiïịn thûâc vïì ngađnh Baêo höơ lao ăöơng
múâi thûơc sûơ hiïíu síu sùưc ặúơc. Chùỉng haơn, bïn
caơnh caâc khaâi niïơm nhû electricity and magnetism
(ăiïơn vađ tûđ) sinh viïn coâ thïí tiïịp cíơn dïî dađng ặúơc,
coâ nhûông thuíơt ngûô khoâ hiïíu nhû Ergonomics (Cöng
thaâi hoơc) sinh viïn phaêi coâ kiïịn thûâc chuýn ngađnh
múâi nùưm roô ặúơc
Ngoađi kiïịn thûâc nïìn vïì chuýn ngađnh, nùng lûơc
ngön ngûô haơn chïị úê möơt söị sinh viïn cuông lađ möơt
trong nhûông khoâ khùn mađ giaâo viïn tiïịng Anh luön
phaêi ăöịi mùơt trong giaêng daơy tûđ vûơng chuýn ngađnh
Nhûông sinh viïn hoơc chûa töịt ngay tûđ caâc hoơc phíìn
tiïịng Anh cú baên seô khoâ bùưt kõp vúâi caâc baơn khaâc
cuđng lúâp Anh chuýn ngađnh. Sinh viïn phaêi nùưm
vûông tíịt caê nhûông víịn ăïì ngûô phaâp cú baên trong
tiïịng Anh ăaô ặúơc hoơc úê 3 phíìn tiïịng Anh cú baên,
ăöìng thúđi tiïịp cíơn vúâi möơt khöịi lûúơng tûđ vûơng chuýn
síu úê möîi ngađnh hoơc. Trong mön tiïịng Anh chuýn
ngađnh, kô nùng ăoơc - dõch ặúơc chuâ troơng. Ăíy lađ
möơt thûê thaâch lúân ăöịi vúâi nhiïìu sinh viïn thi ăíìu vađo
lađ khöịi A vađ C. Nhiïìu em luâng tuâng khi söị lûúơng tûđ
vûơng cađng ngađy cađng nhiïìu mađ thúđi lûúơng hoơc cađng
ngađy cađng ñt ăi. Tím lñ súơ hoơc vađ chaân hoơc naêy sinh
díîn ăïịn nhûông giúđ hoơc nùơng nïì, khöng coâ hiïơu quaê
* Phûúng phaâp giaêng daơy cuêa giaêng viïn
ÚÊ cíu hoêi khaêo saât sinh viïn: YÂ kiïịn cuêa caâ nhín
baơn vïì mûâc ăöơ thûúđng xuýn mađ giaâo viïn cuêa baơn
ăaô vađ ăang sûê duơng ăöịi vúâi caâc thuê thuíơt daơy tûđ
vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh?) , kïịt quaê phín tñch
cho thíịy: nhiïìu giaâo viïn tiïịng Anh chuýn ngađnh
cuêa Böơ mön Ngoaơi ngûô ăaô aâp duơng phûúng tiïơn daơy
hoơc hiïơn ăaơi nhû maây chiïịu projector vúâi hònh aênh sinh ăöơng cho sinh viïn hiïíu hún vïì phíìn giaêi thñch tûđ múâi qua phíìn mïìm Powerpoint. (93% cíu traê lúđi cuêa sinh viïn lađ giaâo viïn thûúđng xuýn sûê duơng thuê thuíơt daơy nađy). Tuy nhiïn, bïn caơnh caâc ûu ăiïím
trïn , kïịt quaê khaêo saât cho thíịy ăiïím haơn chïị nöíi bíơt
trong caâch daơy tûđ vûơng cuêa giaâo viïn tiïịng Anh lađ khiïịn sinh viïn trúê nïn phíìn nađo thuơ ăöơng trong viïơc hoơc vađ tiïịp thu tûđ múâi. Möơt kïịt quaê ăaâng chuâ yâ lađ 91% yâ kiïịn sinh viïn nhíơn xeât: giaâo viïn tiïịng Anh chuýn ngađnh cuêa hoơ khöng bao giúđ giao caâc nhiïơm vuơ cho sinh viïn phaât triïín vöịn tûđ nhû: Yïu cíìu sinh viïn vïì nhađ tòm hiïíu vïì 1 tònh huöịng/ 1 chuê ăïì sùưp hoơc hay viïịt bađi luíơn hoùơc ăoâng vai ăïí giaêi quýịt víịn ăïì ngay trïn lúâp Giaâo viïn lađm giuâp híìu hïịt phíìn viïơc giaêi thñch tûđ múâi, chuýín ngûô tiïịng Viïơt, v.v
Vò víơy sinh viïn ñt coâ cú höơi víơn duơng saâng taơo vađ linh hoaơt vöịn tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh
2.2. Thûơc traơng hoơc tûđ vûơng chuýn ngađnh cuêa sinh viïn
Qua phín tñch kïịt quaê khaêo saât thûơc traơng hoơc tûđ vûơng cuêa sinh viïn, chuâng töi nhíơn thíịy phíìn lúân sinh viïn chûa coâ phûúng phaâp hoơc tûđ vûơng hiïơu quaê. Ăïí tòm hiïíu vïì caâch tiïịp cíơn tûđ múâi cuêa sinh viïn, chuâng töi ăaô ặa ra cíu hoêi 3 trong phiïịu Khaêo
saât: Baơn thûúđng lađm gò khi gùơp tûđ múâi trong mön
hoơc tiïịng Anh chuýn ngađnh? Phíìn traê lúđi cho cíu
hoêi nađy ặúơc minh hoơa trong biïíu ăöì sau:
Söị liïơu nöíi bíơt tûđ biïíu ăöì trïn lađ chó coâ 5% sinh viïn sûê duơng kiïịn thûâc cuêa hoơ vïì cíịu taơo tûđ (phín tñch híơu töị, tiïìn töị, hoùơc tûđ göịc cuêa tûđ), hoùơc tòm tûđ ăöìng nghôa, traâi nghôa. Theo lñ thuýịt thò ăíy lađ nhûông chiïịn lûúơc tòm nghôa (discovery strategies) ăïí hiïíu síu vađ lađm tùng thïm vöịn tûđ múâi nhûng phíìn lúân sinh viïn laơi khöng sûê duơng caâc chiïịn lûúơc nađy. Ăùơc biïơt, möơt con söị thöịng kï ăaâng chuâ yâ úê ăíy lađ chó coâ 10% sinh viïn trong nghiïn cûâu nađy thûúđng sûê duơng kiïịn thûâc chuýn ngađnh nïìn taêng cuêa mònh úê tiïịng
5%
27% 32%
68%
10%
83%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
90%
phđn tích phụ tố; từ gốc;
từ đồng nghĩa/ trâi nghĩa
hỏi bạn bỉ về nghĩa của từ
bỏ qua từ mới đó
nhờ giâo viín giả i thích nghĩa
cố gắng đoân nghĩa của kiến thức chuyí n ngă nh tra từ điển
Trang 3nghôa cuêa tûđ trong tiïịng Anh. Coâ ăïịn 68% sinh viïn
thûúđng ýu cíìu caâc giaâo viïn giaêi thñch tûđ múâi. Ăiïìu
ăoâ cho thíịy nhiïìu sinh viïn cođn thuơ ăöơng, chûa tñch
cûơc trong viïơc hoơc tûđ, khöng ñt sinh viïn ăïịn lúâp mađ
khöng chuíín bõ bađi múâi, yê laơi quaâ nhiïìu vađo phíìn
giaêi ăaâp cuêa giaâo viïn. Hoơc tûđ múâi chuýn ngađnh lađ
möơt viïơc khöng dïî dađng nhû hoơc tûđ úê tiïịng Anh cú
baên, ăođi hoêi sinh viïn phaêi tñch luôy díìn díìn vađ ăöi khi
cíìn phaêi ăaânh giaâ laơi caâch hoơc tûđ vađ ruât kinh nghiïơm
cho baên thín, nhûng theo kïịt quaê ăiïìu tra chó coâ
17% sinh viïn lađm ặúơc nhû víơy
3. Giaêi phaâp níng cao chíịt lûúơng daơy vađ hoơc
tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh
Chíịt lûúơng daơy vađ hoơc tûđ vûơng chuýn ngađnh
ặúơc quýịt ắnh búêi caâc ýịu töị tham gia vađo quaâ
trònh daơy - hoơc, bao göìm giaêng viïn vađ phûúng phaâp
daơy hoơc, sinh viïn vađ phûúng phaâp hoơc tíơp, thaâi ăöơ,
yâyâ thûâc hoơc tíơp; ăiïìu kiïơn lúâp hoơc; giaâo trònh; cú súê
víơt chíịt phuơc vuơ cho viïơc daơy - hoơc, v.v
3.1. Ăöịi vúâi giaêng viïn
- Giaêng viïn cíìn líịy ngûúđi hoơc lađm trung tím,
quan tím nhiïìu hún ăïịn ăöơng lûơc vađ phûúng phaâp
hoơc cuêa sinh viïn.
Tûđ kïịt quaê khaêo saât vađ tûđ thûơc tïị giaêng daơy,
chuâng töi nhíơn thíịy nhiïìu sinh viïn cođn chûa chùm
chó hoơc tûđ vûơng, thíơm chñ coâ tû tûúêng buöng xuöi
Giaêng viïn daơy tiïịng Anh chuýn ngađnh cíìn lađm roô
cho sinh viïn thíịy muơc tiïu cuơ thïí vađ ýu cíìu ăùơt
ra cuêa mön hoơc quan troơng vađ thiïịt thûơc nađy; tûđng
bûúâc níng cao hûâng thuâ, khúi díơy ăöơng cú tñch cûơc
cuêa sinh viïn ăöịi vúâi viïơc hoơc. Ngoađi ra, hûúâng díîn,
tû víịn phûúng phaâp hoơc tíơp cho sinh viïn cuông
khöng keâm phíìn quan troơng. Nhiïìu sinh viïn ríịt
chùm nhûng khöng biïịt caâch hoơc nïn kïịt quaê cođn
haơn chïị. Qua khaêo saât líịy yâ kiïịn sinh viïn, ăa söị
caâc em mong muöịn giaêng viïn nïn hûúâng díîn cho
sinh viïn vïì caâc phûúng phaâp vađ chiïịn lûúơc hoơc tûđ
vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh ngay tûđ ăíìu kyđ. Giaêng
viïn cuông nïn thûúđng xuýn tòm hiïíu caâch tiïịp cíơn
tûđ vûơng nađo giuâp sinh viïn nhúâ vađ víơn duơng töịt
nhíịt phuđ húơp vúâi tûđng ăiïìu kiïơn riïng cuêa caâc em
Sinh viïn seô coâ ăöơng lûơc hoơc tíơp töịt hún trong möơt
möi trûúđng sû phaơm vûđa thín thiïơn vûđa nghiïm
tuâc. Ngoađi viïơc ăöơng viïn khuýịn khñch sinh viïn
hoơc, giaêng viïn daơy tiïịng Anh chuýn ngađnh coâ thïí
bùưt buöơc caâc em phaêi coâ yâ thûâc yâ hoơc hún bùìng
caâch dađnh thúđi gian kiïím tra hoùơc ön laơi tûđ múâi vađo
ăíìu hoùơc cuöịi buöíi hoơc, goơi lïn baêng hoùơc cho viïịt
trïn giíịy, líịy ăiïím nhiïìu líìn trong suöịt kyđ hoơc röìi tñnh ăiïím cöơng trung bònh thay vò chó ýu cíìu sinh viïn l ađm 1 bađi kiïím tra giûôa kyđ. Vò thúđi lûúơng bađi giaêng coâ haơn, giaêng viïn nïn ắnh hûúâng cho sinh viïn úê trïn lúâp, giao bađi tíơp thïm vïì nhađ ăïí sinh viïn luýơn tíơp. Bïn caơnh ăoâ coâ thïí giao caâc nhiïơm vuơ cho sinh viïn phaât triïín vöịn tûđ (Vñ duơ: ýu cíìu sinh viïn vïì nhađ tòm hiïíu trûúâc vïì chuê ăïì / tònh huöịng sùưp hoơc; viïịt bađi hoùơc ăoâng vai ăïí giaêi quýịt víịn ăïì ). Giaêng viïn nïn khuýịn khñch sinh viïn tûơ chuê ăöơng tiïịp cíơn vađ hoơc tûđ vûơng. Sau ăoâ ăïịn lúâp caâc em coâ thïí nhúđ giaêng viïn giaêi ăaâp caâc thùưc mùưc ăïí ruât kinh nghiïơm. Nïn cung cíịp cho sinh v iïn danh saâch caâc tûđ coâ tíìn suíịt sûê duơng nhiïìu nhíịt ăïí sinh viïn hoơc coâ ắnh hûúâng hún khi quyô thúđi gian hoơc tûđ vûơng cuêa sinh viïn ríịt haơn chïị búêi phaêi hoơc nhiïìu mön khaâc nûôa. Vïì phaât ím, theo khaêo saât, nhiïìu sinh viïn cho rùìng ăíy lađ möơt trúê ngaơi trong viïơc hoơc tûđ vûơng chuýn ngađnh vađ mong muöịn giaâo viïn hûúâng díîn nhiïìu hún nûôa. Vò víơy, trong khoaêng thúđi gian giúâi haơn trïn lúâp, giaâo viïn cöị gùưng phaât ím nhûông tûđ quan troơng nhíịt ăïí sinh viïn nhùưc laơi (ăùơc biïơt lađ ăöịi vúâi sinh viïn cođn hoơc ýịu). Giaâo viïn nïn giúâi thiïơu caâc ẵa daơy phaât ím, caâc ắa chó trang web hoơc online cho sinh viïn
- Caêi tiïịn phûúng phaâp daơy tûđ vûơng chuýn ngađnh
+ Daơy tûđ múâi dûơa trïn ngûô caênh: Nïịu chó giúâi thiïơu möơt tûđ riïng leê, sinh viïn seô khoâ hònh dung vïì nghôa, caâch sûê duơng, daơng thûâc cuêa tûđ hún lađ ặa tûđ nađy vađo 1 ngûô caênh chuýn ngađnh cuơ thïí
Khi sinh viïn khoâ ăoaân tûđ, giaâo viïn coâ thïí cho thïm daơng bađi tíơp gheâp tûđ, ýu cíìu sinh viïn nöịi
1 tûđ/ thuíơt ngûô vúâi 1 ắnh nghôa tûúng ặúng
Caâc ắnh nghôa nađy nïn chûâa nhûông tûđ mađ sinh viïn ăaô ặúơc hoơc ăïí caâc em coâ thïí ön laơi tûđ cuô trong khi hoơc tûđ múâi:
+ Ăoaân tûđ thöng qua tûđ ăöìng nghôa, traâi nghôa:
Ăíy lađ möơt trong caâc caâch daơy ặúơc ăaânh giaâ cao búêi vò sinh viïn coâ thïí hûúêng lúơi nhiïìu nhíịt qua
caâch daơy nađy. Duđng 1 tûđ ăöìng nghôa hay traâi nghôa
mađ sinh viïn ăaô biïịt trûúâc ăoâ ăïí giaêi thñch cho 1 tûđ múâi seô giuâp sinh viïn hiïíu nhanh hún vađ ăöìng thúđi cuông giuâp caâc em cuêng cöị laơi vöịn tûđ vûơng cuô nhiïìu hún. Bïn caơnh ăoâ phûúng phaâp daơy tûđ qua tûđ ăöìng nghôa, traâi nghôa cuông ríịt hûôu hiïơu búêi coâ nhiïìu tûđ múâi chuýn ngađnh hoađn toađn khoâ ăoaân nghôa khi dûơa trïn cíịu taơo tûđ, nhûng laơi dïî hiïíu khi dûơa trïn tûđ ăöìng nghôa hoùơc traâi nghôa. Vñ duơ: Equities (n)
Trang 4stocks/ shares (cöí phíìn) - trong chuýn ngađnh kinh
tïị. Denomination (n) religious group (nhoâm tön giaâo,
giaâo phaâi) - thuíơt ngûô Xaô höơi hoơc. Toxic chemicals
(n-phrase) poisonous chemicals (hoâa chíịt ăöơc haơi)
- trong chuýn ngađnh baêo höơ lao ăöơng. Conducive >
< Comfortable (gođ boâ > < (thoaêi maâi) - noâi vïì ăiïìu
kiïơn lađm viïơc trong Baêo höơ lao ăöơng)
+ Daơy tûđ múâi bùìng caâch ặa ra vñ duơ
Giaâo viïn ặa ra möơt hoùơc nhiïìu vñ duơ, sinh viïn
phaêi nhoâm chuâng laơi vúâi nhau vađ tòm ra möơt tûđ khaâi
quaât nhíịt. Phûúng phaâp giaêng daơy nađy phaât huy khaê
nùng khaâi quaât hoaâ cuêa sinh viïn ăöìng thúđi buöơc
sinh viïn phaêi tû duy logic vađ saâng taơo
+ Sûê duơng giaâo cuơ trûơc quan:
Chuâng töi xin ăïì cíơp 2 hònh thûâc sûê duơng giaâo cuơ
trûơc quan coâ thïí sûê duơng trong giaêng daơy tiïịng Anh
chuýn ngađnh:
Duđng víơt thíơt, míîu thíơt: Giaâo viïn coâ thïí mang
ăïịn lúâp caâc víơt sùĩn coâ tuđy theo ăiïìu kiïơn. Caâch giúâi
thiïơu tûđ vûơng nhû thïị nađy trong giaêng daơy tiïịng Anh
úê caâc trûúđng phöí thöng khaâ phöí biïịn nhûng úê ăaơi
hoơc híìu nhû khöng ặúơc aâp duơng. Theo khaêo saât
100% sinh viïn traê lúđi lađ giaâo viïn tiïịng Anh chuýn
ngađnh cuêa hoơ khöng bao giúđ sûê duơng víơt míîu thíơt
ăïí daơy tûđ múâi. Coâ thïí chuâng ta cho rùìng mang ăöì
víơt ăïịn lúâp daơy hoơc ríịt bíịt tiïơn, thay vò ăoâ nïn duđng
hònh aênh trïn maây chiïịu projector. Tuy nhiïn, hònh
aênh trïn maây tñnh khöng thïí taơo íịn tûúơng maơnh ăöịi
vúâi sinh viïn nhû khi hoơ ặúơc tíơn mùưt nhòn thíịy víơt
thíơt. Caâch giúâi thiïơu tûđ múâi nađy phuđ húơp vúâi caâc tûđ
chó böơ phíơn maây moâc, míîu víơt, hoâa ăún, chûâng tûđ,
túđ khai, v.v Chuâng töi xin ăún cûê möơt bađi trong
giaâo trònh tiïịng Anh chuýn ngađnh kinh tïị 2 lađm vñ
duơ: ÚÊ bađi 1 (Banking), möơt söị tûđ nhû Credit card
(theê tñn duơng), cashcard (theê ruât tiïìn mùơt/ theê ATM),
standing order (uêy nhiïơm chi) nïịu giaâo viïn mang
caâc loaơi theê, chûâng tûđ trong thûơc tïị ăaô tûđng giao
dõch vúâi ngín hađng ăïịn lúâp ăïí giúâi thiïơu tûđ múâi cho
sinh viïn. Phûúng phaâp nađy coâ thïí mang laơi hûâng
thuâ bíịt ngúđ cho sinh viïn
+ Duđng video, tranh aênh, hònh aênh: Trong caâc
giaâo trònh tiïịng Anh chuýn ngađnh hiïơn nay, múâi chó
coâ chuýn ngađnh Baêo höơ thûúđng sûê duơng caâc ăoaơn
phim Video ặa vađo bađi giaêng. Chuâng töi nghô rùìng,
giaêng viïn tiïịng Anh caâc chuýn ngađnh kinh tïị vađ xaô
höơi coâ thïí lađm phong phuâ caâc caâch giaêng daơy tûđ
vûơng qua viïơc tíơn duơng caâc tiïơn ñch cuêa cöng nghïơ
thöng tin nhû thu ím caâc ăoaơn audio tûđ soâng caâc
chûúng trònh tin tûâc liïn quan ăïịn chuýn ngađnh
trïn Radio hoùơc truýìn hònh trong nûúâc vađ quöịc tïị, taêi tûđ Internet caâc ăoaơn video liïn quan ăïịn nöơi dung daơy, cung cíịp thöng tin cíơp nhíơt ngay taơi lúâp qua maây tñnh xaâch tay nöịi maơng trûơc tuýịn, v.v
3.2. Ăöịi vúâi sinh viïn
+ Hoaơt ăöơng tûơ hoơc
Sûơ chuíín bõ cuêa caâ nhín vađ hoaơt ăöơng tûơ hoơc cuêa sinh viïn ăoâng vai trođ quan troơng trong quaâ trònh hoơc
Hún nûôa, ăùơc thuđ mön hoơc tiïịng Anh, ăùơc biïơt lađ viïơc hoơc tûđ vûơng, ăođi hoêi sûơ kiïn trò nhíîn naơi, chùm chó vađ nöî lûơc lúân tûđ phña ngûúđi hoơc. Sinh viïn nïn tûơ giaâc hoơc tíơp, vò qua viïơc ređn luýơn thûúđng xuýn, caâc em seô tûơ tòm ra cho mònh caâch hoơc phuđ húơp nhíịt vúâi caâ nhín mònh ăïí ăaơt tiïịn böơ hún úê mön tiïịng Anh chuýn ngađnh noâi chung vađ tûđ vûơng chuýn ngađnh noâi riïng
Trûúâc khi ăïịn lúâp caâc em nïn chuíín bõ tûđ múâi, tòm hiïíu trûúâc vïì chuê ăïì sùưp hoơc, nhû víơy múâi coâ thïí ăoâng goâp xíy dûơng bađi vađ hiïíu bađi síu hún. Sau giúđ hoơc sinh viïn nïn coâ yâ thûâc trau döìi tûđ vûơng hađng ngađy. Möîi ngađy tuđy theo ăiïìu kiïơn caâ nhín, caâc em nïn dađnh möơt khoaêng thúđi gian nhíịt ắnh cho viïơc hoơc tûđ, thay vò chó hoơc döìn díơp trûúâc khi thi, seô khöng mang laơi hiïơu quaê. Thónh thoaêng caâc em nïn ăaânh giaâ laơi viïơc hoơc tûđ vûơng cuêa mònh, ăïí tûđ ăoâ ruât ra kinh nghiïơm cho chñnh baên thín, ăöìng thúđi tham khaêo baơn beđ, nhúđ thíìy cö tiïịng Anh tû víịn vïì caâc caâch tûơ hoơc tûđ vûơng. Qua khaêo saât, nhiïìu sinh viïn cho biïịt caâc
em khöng thïí nhúâ ặúơc tûđ vûơng líu. Ön luýơn vađ sûê duơng nhûông tûđ ăaô hoơc hùìng ngađy lađ caâch ăaêm baêo nhíịt giuâp sinh viïn tùng khaê nùng ghi nhúâ tûđ vûơng vađ haơn chïị qún tûđ múâi nhíịt lađ nhûông tûđ múâi hoơc, búêi vò nïịu baơn khöng luýơn tíơp ngay vúâi tûđ ăoâ thò coâ thïí chó möơt thúđi gian ngùưn sau baơn laơi phaêi tra tûđ ăiïín khi gùơp laơi. Caâch ön tíơp ặúơc taâc giaê Siriwan, M. (2007) chó ra vađ nhiïìu ngûúđi aâp duơng thađnh cöng lađ: Ön líìn 1: 10 phuât sau khi hoơc. Ön líìn 2: 24 giúđ sau khi hoơc. Ön líìn 3: 1 tuíìn sau khi hoơc. Ön líìn 4: 1 thaâng sau khi hoơc
Sinh viïn coâ thïí ön tíơp qua viïơc tiïịp xuâc vúâi tûđ vûơng bùìng nhiïìu caâch khaâc nhau: ăoơc nhûông bađi viïịt mađ tûđ vûơng ăoâ xuíịt hiïơn thûúđng xuýn; tham gia cíu laơc böơ tiïịng Anh, nghe nhûông ăoaơn audio noâi vïì chuê ăïì mađ tûđ vûơng ăoâ xuíịt hiïơn, vúâi sinh viïn chuýn ngađnh Baêo höơ thò coâ thïí xem laơi caâc video trong giaâo trònh sau möîi buöíi hoơc vûđa luýơn phaât ím, vûđa coâ thïí cuêng cöị caâch duđng tûđ múâi hoơc trïn lúâp
+ Phûúng phaâp vađ chiïịn lûúơc hoơc tûđ
Chuâng töi xin gúơi yâ möơt söị phûúng phaâp, chiïịn lûúơc hoơc hiïơu quaê cho sinh viïn hoơc tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh úê caê 3 khöịi ngađnh:
Trang 5Möơt trong caâc caâch hoơc tûđ töịt nhíịt lađ hoơc cuơm tûđ,
hoơc cíu trong vùn caênh. Hoơc tûđ ăún leê khöng coâ hiïơu
quaê bùìng. Theo Acosta, J. (1981) “caâch trau döìi tûđ
vûơng dïî nhíịt vađ nhanh nhíịt lađ ăoơc nhiïìu tađi liïơu
Ngûúđi hoơc viïịt laơi tûđ mònh chûa biïịt, ăoaân nghôa tûđ
ngûô caênh, sau ăoâ kiïím tra nghôa bùìng tûđ ăiïín. Cađng
ăoơc nhiïìu thò ngûúđi hoơc seô múê röơng vöịn tûđ vûơng cuêa
mònh ”. Ăoơc nhiïìu khöng chó úê caâc tađi liïơu daơng vùn
baên viïịt, caâc em coâ thïí múê röơng vöịn tûđ vûơng qua
maơng internet, nghe radio, v.v
+ Phín tñch cíịu truâc tûđ
Cíịu truâc hay hònh thûâc cuêa möơt tûđ vûơng tiïịng
Anh ríịt quan troơng vò noâ coâ thïí giuâp ngûúđi hoơc níng
cao vöịn tûđ vûơng cuêa mònh. Ăïí hiïíu hïịt yâ nghôa cuêa
möơt tûđ múâi, ngoađi tòm nghôa tiïịng Viïơt, caâc em cuông
cíìn phaêi nhòn vađo daơng thûâc cuêa tûđ, caâc tûđ phaât
sinh, cuông nhû xaâc ắnh caâc thuöơc tñnh cuêa noâ
+ Hoơc tûđ vûơng theo hïơ thöịng
Tûđ vûơng khi ặúơc göơp chung theo möơt hïơ thöịng,
hay 1 chuê ăïì thò viïơc tiïịp thu vađ víơn duơng cuông dïî
dađng hún. Vñ duơ, trong chuýn ngađnh xaô höơi, haôy
hoơc caâc tûđ vûơng trong chuê ăïì Healthcare (chùm soâc
sûâc khoêe) nhû: preventive medicine (thuöịc tiïm
phođng), diagnosis (chíín ăoaân bïơnh), medical
pesonnnel (nhín viïn y tïị), socilized (ặúơc xaô höơi
hoâa), v.v Trong chuýn ngađnh kinh tïị, chuê ăïì Sales
promotions (khuýịn maơi) coâ nhûông tûđ liïn quan nhû:
discount (chiïịt khíịu), price reduction (giaêm giaâ), cou-pon (phiïịu mua hađng giaêm giaâ); free of charge (miïîn
phñ) Hoơc theo chuê ăïì nhû víơy thò, sinh viïn seô biïịt
phaêi víơn duơng tûđ múâi nhû thïị nađo cho phuđ húơp trong
caâc trûúđng húơp cuơ thïí
3.3. Vúâi nhađ trûúđng
- Ăïí goâp phíìn caêi tiïịn chíịt lûúơng daơy hoơc tiïịng
Anh chuýn ngađnh, Nhađ trûúđng taơo ăiïìu kiïơn ăïí caâc
giaêng viïn tñch cûơc hoơc tíơp níng cao nghiïơp vuơ chuýn
mön cuêa minh thöng qua caâc khoâa tíơp huíịn phûúng
phaâp, níng cao nùng lûơc daơy hoơc ngoaơi ngûô chuýn
ngađnh, coâ thïí ặúơc töí chûâc trong vađ ngoađi nûúâc
- Ăïí taơo phong trađo hoơc tíơp trong sinh viïn toađn
trûúđng, Nhađ trûúđng nïn töí chûâc caâc kyđ thi Olympic
kiïím tra kiïịn thûâc hoùơc khaê nùng xûê lyâ tònh huöịng
cuêa sinh viïn vïì caâc chuýn ngađnh khaâc nhau nhû:
Quaên trõ hoơc, Cöng taâc Xaô höơi, Baêo höơ lao ăöơng
trong ăoâ coâ caâc phíìn thi huđng biïơn hoùơc möơt söị cíu
hoêi bùìng tiïịng Anh vïì chuýn ngađnh hoơc cuêa caâc
em. Nhû víơy seô khuýịn khñch caâc em hoơc tûđ vûơng
tiïịng Anh chuýn ngađnh nhiïìu hú n
- Nhađ trûúđng cíìn ăaêm baêo cho tíịt caê caâc sinh viïn coâ thïí ăùng kyâ hoơc caâc mön chuýn ngađnh trong tiïịng Viïơt trûúâc caâc chuýn ngađnh tiïịng Anh, traânh tònh traơng coâ nhûông sinh viïn úê nùm ăíìu ăaô ăùng kyâ ặúơc hoơc phíìn Anh chuýn ngađnh, ăïịn caâc nùm hoơc sau múâi hoơc caâc mön chuýn ngađnh tiïịng Viïơt. Nhû chuâng töi ăaô trònh bađy, ăïí hoơc hiïơu quaê mön tiïịng Anh chuýn ngađnh, sinh viïn cíìn phaêi coâ kiïịn thûâc nïìn nhíịt ắnh vïì chuýn ngađnh hoơc cuêa hoơ
- Nhađ trûúđng nïn ăíìu tû hún nûôa vïì trang thiïịt
bõ ăïí daơy - hoơc ngoaơi ngûô ăùơc biïơt lađ caâc phûúng tiïơn höî trúơ giaêng daơy nhû maây cassette chíịt lûúơng cao, baêng nam chím, baêng ghim tûđ, tíịm cards, v.v
- Ăïí sinh viïn chuâ troơng hoơc tíịt caê caâc khña caơnh cuêa tûđ vûơng chuýn ngađnh, Böơ mön nïn ăïì nghõ Nhađ trûúđng cho töí chûâc thi víịn ăaâp trong kyđ thi hïịt hoơc phíìn tiïịng Anh chuýn ngađnh
Ăïí coâ hiïơu quaê cao trong daơy vađ hoơc tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh, cíìn phaêi coâ sûơ cöị gùưng vađ nöî lûơc ríịt nhiïìu cuêa caê giaêng viïn vađ sinh viïn. Baên thín sinh viïn phaêi thay ăöíi, chuýín sang caâch hoơc tñch cûơc vađ chuê ăöơng hún; cíìn biïịt caâch kiïím soaât viïơc tûơ hoơc tûđ vûơng, thûúđng xuýn tûơ ăaânh giaâ tiïịn böơ cuêa mònh ăaơt ặúơc ăïịn ăíu vađ phaêi coâ traâch nhiïơm cao ăöịi vúâi viïơc hoơc cuêa mònh. Vúâi giaâo viïn, ngoađi viïơc caêi tiïịn phûúng phaâp daơy cođn phaêi biïịt caâch hûúâng díîn cho sinh viïn tûơ hoơc
Vúâi sûơ höî trúơ vïì trang thiïịt bõ, cú súê víơt chíịt cuêa nhađ trûúđng vađ sûơ giuâp ăúô vïì chuýn mön cuêa Böơ mön Ngoaơi ngûô, chuâng töi hy voơng rùìng viïơc daơy vađ hoơc tûđ vûơng tiïịng Anh chuýn ngađnh cho sinh viïn chñnh quy trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn seô coâ nhûông tiïịn triïín töịt ăeơp.
Tađi liïơu tham khaêo
1. Acosta, J. (ed.) 1981-present The West Coast Reader. Langley, BC: BC Ministry of Advanced Edu-cation/Capilano College.
2. Mukoroli, J. (2011). Effective vocabulary teaching
strategies for the English for academic purposes Esl
classroom (Master of Arts), Vermont.
3. Nation, E. S. P. (2001). learning vocabulary
in an-other language Cambridge: Cambridge University
Press.
4. Nguyen, T.T.H. (2013). Phûúng phaâp hoơc ngoaơi ngûô hiïơu quaê. Retrieved from http://tgu.edu.vn/Pages/
TGU/TopicDetail/3481.
5. Siriwan, M. (2007). English vocabulary learning strat-egies employed by Rajabhat university students.
(Doctor of philosophy), English language studies Suranaree University of Technology.