Trong các hoạt động học hát của học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng thì hoạt động học tập là chủ đạo nhưng hoạt động vui chơi chiếm vị trí quan trọng, âm nhạc là bộ m[r]
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Lâm Xuyên, ngày 25 tháng 5 năm 2010
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN GIÁO VIÊN GIỎI CẤP HUYỆN
Năm học 2011-2012
I Sơ yéu lý lịch
- Họ và tên: Phan Văn Kiên
- Ngày tháng năm sinh: 11- 9 - 1978
- Trình độ chuyên môn: Trung cấp sư phạm chuyên ngành Thanh nhạc
- Tổ chuyên môn: 1 + 2
- Trường: Tiểu học và THCS Lâm Xuyên - Sơn Dương - Tuyên Quang
- Nhiệm vụ được phân công: Giảng dạy môn âm nhạc toàn trường
II Nội dung
1 Đặt vấn đề
a Tên sáng kiến kinh nghiệm
ĐỂ HỌC SINH LỚP 1 HỌC HÁT ĐÚNG NGAY KÌ ĐẦU NĂM HỌC.
b Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm
Học sinh vào lớp 1 ở đầu kỳ I năm học, vốn hiểu biết về âm nhạc chưa được hình thành mà các em chỉ được học một số bài hát truyền khẩu trong chương trình học của lớp mầm non, hơn nữa các em mới tập phát âm, đánh vần chữ, cho nên việc dạy hát lứa tuổi này theo đúng yêu cầu của phương pháp mới gặp không ít những khó khăn trong kỳ đầu của năm học Đó là lý do tôi trình
bày sáng kiến “Để học sinh lớp 1 học hát đúng ngay kì đầu năm học”.
c Giới hạn (phạm vi) nghiên cứu
- Học sinh lớp 1 (đầu học kỳ I)
2 Giải quyết vấn đề
a Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống của trẻ thơ, trẻ em tham gia ca hát
là được tự hoạt động để nhận thức thế giới xung quanh và bản thân mình Những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động trực tiếp vào cảm xúc của các em, giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tưởng tượng và có tác dụng giáo dục tình cảm, đạo đức lành mạnh Âm nhạc là một bộ môn năng khiếu, tuy nhiên
Trang 2việc dạy hát nhạc không nhằm mục đích để đào tạo các em trở thành những người hoạt động chuyên nghiệp như ca sĩ, nhạc sĩ … mà qua việc học âm nhạc các em được ca hát, vui chơi các trò chơi âm nhạc, được biết một số kiến thức phổ thông về âm nhạc Tất cả những cái đó tạo thành một trình độ văn hoá âm nhạc tối thiểu để góp phần cùng các môn học khác giáo dục nhân cách, làm cho các nội dung học tập ở trường có tính toàn diện, làm thăng bằng, hài hoà các hoạt động học tập của các em Học sinh lớp 1 trình độ văn hoá, vốn hiểu biết của các em còn hạn chế vì vậy các em có thể “Học rất nhanh và quên cũng rất nhanh”, mục đích chủ yếu của môn học là thông qua học hát để từng bước phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc cho học sinh đồng thời góp phần giáo dục tư tưởng, tình cảm cho học sinh, hình thành văn hoá âm nhạc, tích cực góp phần đào tạo có chất lượng về sự phát triển toàn diện của học sinh trong năm học và những năm học kế tiếp
b.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Trong các hoạt động học hát của học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng thì hoạt động học tập là chủ đạo nhưng hoạt động vui chơi chiếm
vị trí quan trọng, âm nhạc là bộ môn năng khiếu đặc thù nên không phải bất cứ một em học sinh nào đều có khả năng hát tốt như nhau, hơn nữa vốn kiến thức
âm nhạc của các em hình thành chưa hoàn thiện, phần lớn các em chỉ được tiếp cận âm nhạc qua cacchs dạy truyền khẩu ở lớp mầm non, vì vậy việc học hát ở tiểu học nên biến thành trò chơi áp dụng theo nguyên tắc “Học mà chơi, chơi mà học” như thế học sinh sẽ tiếp thu âm nhạc nhanh hơn
c Các giải pháp thực hiện sáng kiến kinh nghiệm
Đối với lớp 1 đầu kì I, khi mà các em đọc chữ còn chưa thông, viết chưa thạo, giáo viên chủ nhiệm còn đang dần dần uốn nắn rèn luyện cho các em từng nét chữ, thì việc dạy hát không thể áp dụng như các lớp 2-3-4-5 (các em này đã đọc thông viết thạo) là nhìn vào bảng lời ca có thể đọc được lời của bài hát, mà
ở đây đòi hỏi người giáo viên phải kiên nhẫn dạy từng bước, hướng dẫn học sinh đọc lời ca kết hợp gõ tiết tấu cho đến khi học sinh gần thuộc hết lời ca, đúng trường độ, nhịp độ thì lúc đó giáo viên mới dạy học sinh hát kết hợp theo giai điệu đàn, với tốc độ nhanh dần Khi hướng dẫn học sinh hát phải vừa hát mẫu nhiều lần sau đó kết hợp cùng đàn giai điệu khi vừa hát mẫu xong, với mục đích tập cho học sinh nghe giai điệu đàn để dần dần hình thành cho các em tính chủ động nghe và cảm nhận giai điệu của lời ca vang lên trên đàn Đến khi học sinh
đã nghe quen giai điệu và có thể hát lời ca theo giai điệu đàn, đến đây giáo viên
Trang 3không cần phải hát mẫu quá nhiều lần mà chỉ hát mẫu từ 1-2 lần sau đó bắt nhịp cho học sinh hát theo (phương pháp mới).Nếu trong bài hát có những chỗ giai điệu hát khó thì giáo viên có thể hát mẫu nhiều lần kết hợp cùng đàn giai điệu, sau đó bắt nhịp kết hợp đàn giai điệu cho học sinh hát theo Lưu ý khi gặp những trường hợp này trong bài hát, giáo viên cần luyện tập cho học sinh nhiều lần “Tiếng” khó đó, theo các hình thức khác nhau (tổ, nhóm, cá nhân vv), đến khi học sinh đã hát đúng giai điệu thì giáo viên cho hát ghép nốicâu hát Để tránh tình trạng khi học sinh hát riêng “tiếng” khó thì đúng nhưng khi ghép vào câu hát thì lại sai, giáo viên nên cho các em ôn luyện nhiều lần
Từ những thực tế ở đơn vị, tôi xây dựng phương pháp dạy - học theo đặc điểm tâm lí và các hình thức, yêu cầu sau:
- Trong giờ dạy hát giáo viên bắt buộc phải đàn, hát tốt mới thu hút được học sinh, bài giảng có nhiều hoạt động, hình thức nên luôn thay đổi
- Khi học hát yêu cầu học sinh phải ngồi ngay ngắn, thẳng lưng Khi hát không được hát quá to để lộ rõ giọng của mình mà cần hát hoà giọng với các bạn khác trong lớp
- Trí tưởng tượng sáng tạo của học sinh mới bắt đầu hình thành nên bồi dưỡng âm nhạc là phương tiện tốt để cho trẻ phát triển trí tưởng tượng và tư duy sáng tạo Lứa tuổi này vốn từ của các em còn hạn chế do vậy khi dạy hát giáo viên cần hát đúng, rõ lời, luôn gải thích những từ khó hiểu (từ địa phương), động viên học sinh qua việc học hát, giáo viên hình thành cho các em khả năng nghe -đọc - hát chính xác và rõ ràng
- Trường ở nông thôn, đa số các em còn rụt rè, e ngại, ít cởi mở nên quá trình lên lớp của giáo viên cần biết chủ động, động viên và khích lệ học sinh, nhất là các em đang còn yếu về năng khiếu, tuyệt đối không được mắng mỏ, tỏ thái độ miệt thị học sinh Ở lứa tuổi này các em ham hiểu biết, ham nhận thức nhưng không bền vững nên khi giảng dạy giáo viên phải tạo hứng thú cho học sinh bằng việc tự cho các em tìm tòi, sáng tạo, thì giờ học mới trở nên sinh động
và sôi nổi
- Trong khi dạy hát giáo viên cần phải có những lời giải thích, phân tích, hát mẫu diễn cảm thể hiện đầy đủ sắc thái tạo nên những trạng thái cảm xúc khác nhau sẽ mang lại những tình cảm, cảm xúc tốt cho học sinh
- Khi dạy hát giáo viên cần chú ý đến đặc điểm riêng của học sinh từng lớp để có được phương pháp giảng dạy với những thủ pháp sinh động, sáng tạo trong từng tiết giảng sao cho việc tiếp thu nội dung tiết giảng của học sinh tốt
Trang 4hơn tạo cho các em sự phấn khởi trong khi học tập ở nhiều dạng khác nhau và những hoàn
cảnh khác nhau về sự luôn luôn mới mẻ như: (Kết hợp các trò chơi âm nhạc … vv)
- Khi cần thiết phải hát hoặc thực hiện động tác vận động mẫu thì giáo viên phải thực hiện thật chính xác Khi học sinh đọc lời ca hoặc hát thì giáo viên phải yên lặng và lắng nghe và sửa lỗi cho các em Trong lớp học có thể chia thành từng dãy, từng nhóm (tốp), cá nhân để học hoặc ôn tập bài hát, khi dãy hoặc nhóm, cá nhân này thực hiện thì nhóm kia cần phải quan sát và lắng nghe bạn mình thực hiện để tìm ra những ưu điểm và thiếu sót để tự mình có thể đánh giá, nhận xét, nếu giữa các nhóm hát thi đua thì cũng cần có một nhóm nghe và nhận xét Những nhóm, cá nhân thực hiện tốt thì giáo viên có thể đánh giá ngay
để khuyến khích, biểu dương các em, còn những nhóm cá nhân thực hiện còn yếu thì giáo viên cũng cần phải động viên an ủi các em cố gắng lần sau thực hiện tốt hơn chứ không nên chê trách ngay trước tập thể lớp
Kiểm tra
* Vai trò của công tác kiểm tra
- Giúp cho học sinh có phương pháp và cách thức trình bày tri thức về kỹ năng kỹ sảo hát
- Giúp học sinh phát triển trí nhớ, ngôn ngữ tạo điều kiện để học sinh tự trình bày khả năng âm nhạc của mình một cách tự tin và mạnh dạn
- Giúp giáo viên nắm được tình hình chất lượng học hát của từng cá nhân
dể kịp thời củng cố và bổ xung Đòi hỏi học sinh phải chăm chỉ thường xuyên luyện tập
- Đặc biệt với bộ môn âm nhạc trong nhà trường tiểu học là môn học rèn luyện kỹ năng thực hành mà quỹ thời gian chỉ có 35 phút trong 1 tuần Nếu các
em không luyện tập thường xuyên thì không đem lại kết quả
* Hình thức - phương pháp và cách thức kiểm tra.
- Hình thức kiểm tra
+ Kiểm tra miệng: Kiểm tra hát
- Phương pháp và cách thức kiểm tra
+ Kiểm tra miệng đầu giờ học + Kiểm tra thường xuyên (bất cứ lúc nào trong giờ học) Mục đích: Giúp học sinh luôn động não, chú ý đến bài học, kiểm tra xem học sinh tiếp thu được đến đâu để có hướng bồi dưỡng
Trang 5Tuỳ tình huống, trình độ của học sinh để giáo viên đặt câu hỏi cho phù hợp (kiểm tra kiến thức, kỹ năng), kiểm tra được tiến hành từ số lượng học sinh nhỏ đến số lượng học sinh lớn
* Kiểm tra tổng kết: Kiểm tra hết tháng - học kỳ - năm học (Tập biểu diễn).
d Kết quả áp dụng sáng kiến kinh nghiệm (SKKN)
Khi chưa áp dụng SKKN Sau khi áp dụng SKKN
- Chưa bắt trước được lời ca theo giai
điệu đàn đúng
- học sinh hát chưa đều, chưa hòa
giọng và đúng nhịp chiếm 45%
- 57% học sinh học sinh hát và kết
hợp vận động phụ họa cho bài hát còn
chưa mạnh dạn, thiếu tự tin trước lớp
- Kì I: Xếp loại hoàn thành tốt (A+)
10,5% ; hoàn thành (A) = 81,2% ;
chưa hoàn thành (B) = 8,3%
- Biết nhge và hát đúng lời ca và giai điệu đàn
- Hát đồng đều, hòa giọng; biết ngân nghỉ đúng trường độ đạt 95%
- 100% các nhóm biết thi đua biểu diễn trước lớp, sôi nổi
- Kỳ I: Hoàn thành tốt (A+) = 17,5 % trở lên, hoàn thành (A) = 82,5 %; chưa hoàn thành (B) = 0%
3 Kết luận
- Trong khi áp dụng đề tài yêu cầu người giáo viên cần kiên nhẫn hướng dẫn
học sinh thực hiện từng bước theo tốc nhanh dần, để học sinh ngấm dần và hình thành ký năng nghe nhạc, tạo không khí học tập sôi nổi Tuyệt đối không được nôn nóng hướng dẫn quá nhanh hay là tỏ thái độ bức xúc, điều đó khiến học sinh sợ hãi vừa không tiếp thu được bài và không giám tham gia các hoạt động học tập sôi nổi
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm với đề tài “Để học sinh lớp 1 học hát đúng
ngay kì đầu năm học” đã được thực hiện trong năm học 2009 - 2010 Tôi cũng xin
được trình cấp trên, xem xét và xét duyệt cho bản sáng kiến kinh nghiệm của tôi
Tôi xin trân thành cảm ơn !
XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG
KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG
HIỆU TRƯỞNG
Hà Ngọc Hoan
NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN
Phan Văn Kiên
ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN CẤP CƠ SỞ
……….
………
Trang 6………
……….
………
……… ………