Một số giải pháp hướng dẫn trẻ 5 6 tuổi làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo bằng các nguyên vật liệu phế thải ở trường mầm non nga thắng

Chính vì vậy giáo dục là một nghề vô cùng caoquí trong tất cả các nghề cao quí mà mục tiêu của giáo dục Mầm non là giúp trẻphát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình th

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP HƯỚNG DẪN TRẺ 5 – 6 TUỔI LÀM ĐỒ DÙNG ĐỒ CHƠI SÁNG TẠO BẰNG CÁC NGUYÊN VẬT LIỆU PHẾ THẢI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA THẮNG- HUYỆN

4 1.3 Đối tượng nghiên cứu 3

5 1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 5

9 2.3 Các giải pháp để giải quyết vấn đề 7

10 2.3.1 Giải pháp 1: Nâng cao kiến thức cho bản thân về kỹnăng làm đồ dùng đồ chơi 7

11 2.3.2 Giải pháp 2: Đầu tư mua sắm, tìm kiếm, thu gom và xửlý nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi. 7

12 2.3.3 Giải pháp 3: Phương pháp hướng dẫn trẻ làm đồ dùngđồ chơi 10

13 2.3.4 Giải pháp 4: Sử dụng đồ dùng đồ chơi phù hợp vàotrong các hoạt động của trẻ. 1214

2.3.5 Giải pháp 5: Công tác tuyên truyền, phối kết hợp với

cha mẹ tìm kiếm nguyên vật liệu, hướng dẫn trẻ làm đồ dùng

đồ chơi sáng tạo và cùng chơi với trẻ

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.

Như chúng ta đã biết Thực hiện lời dạy của Bác Hồ vị cha già muôn vàn

kính yêu của dân tộc Việt nam Bác nói “Trẻ em Hôm nay, thế giới ngày mai”.

Trẻ em là niềm hạnh phúc của gia đình là tương lai của đất nước vì vậy từ khitrẻ mới sinh ra cho đến khi trẻ trưởng thành người công dân có ích cho xãhội đều một phần do giáo dục mà nên.Trong hệ thống giáo dục quốc dân thìgiáo dục Mầm Non có một vai trò đặc biệt quan trọng là nền tảng, là cơ sở chogiáo dục các bậc học sau này Chính vì vậy giáo dục là một nghề vô cùng caoquí trong tất cả các nghề cao quí mà mục tiêu của giáo dục Mầm non là giúp trẻphát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầutiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp một; hình thành cho trẻ những chứcnăng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dạy và phát triển tối đa những khảnăng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở cấp học tiếp theo và cho học tập suốtđời

Mỗi ngày trẻ đến trường trẻ không những được nuôi dưỡng chăm sóc giáodục một cách rất khoa học mà trẻ còn được học và chơi trong môi trường thânthiện trẻ được tham gia các hoạt động thực hành trải nghiệm như hoạt động học,hoạt động chơi đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo nói riêng hoạtđộng vui chơi là hoạt động chủ đạo

Thông qua chơi, trẻ “chơi mà học, học bằng chơi”, trò chơi chính là động

cơ thúc đẩy trẻ học là tình huống hấp dẫn kích thích trẻ hứng thú, tự nguyệnkhám phá, thử nghiệm, cho phép trẻ mở rộng hiểu biết về sự vật và hiện tượngcủa thế giới xung quanh Thông qua chơi giúp trẻ phát triển thể lực, trí tuệ chotrẻ, là phương tiện giáo dục thẩm mỹ cho trẻ, trẻ cảm nhận được cái đẹp ở xungquanh mình từ đó phát triển tư duy, trí tò mò, tìm tòi, khám phá của trẻ, cácphẩm chất đạo đức và khả năng sáng tạo của trẻ Vì vậy đồ dùng đồ chơi là nhucầu thiết yếu không thể thiếu được trong cuộc sống của trẻ, đặc biệt trong cáchoạt động của trẻ ở trong trường Mầm non

Trẻ được học tự nhiên qua chơi, qua thực hiện hoạt động sinh hoạt hàngngày, học dưới sự định hướng và hướng dẫn trực tiếp của giáo viên Cô giáo thực

sự như người mẹ hiền thứ hai của trẻ, luôn ân cần, chu đáo, gần gũi, giúp đỡ khicần thiết và luôn ở bên cạnh trẻ trong các hoạt động Muốn trẻ hứng thú, tích

cực tham gia vào các trò chơi tốt phải có đồ dùng, đồ chơi vì đồ dùng, đồ chơi là

sách giáo khoa của trẻ, đồ dùng đồ chơi (ĐDĐC) có nhiều chủng loại màu sắcrực rỡ, đảm bảo thẩm mỹ, làm cho trẻ vui vẻ, sung sướng khêu gợi ở trẻ thái độtích cực với thế giới xung quanh, là phương tiện giúp trẻ thực hiện các hoạtđộng, đồng thời cũng chính là cách giúp trẻ tiếp thu bài học một cách sinh động,nhiệt tình hơn và hình thành ở trẻ tình cảm thân ái gắn bó với đồ chơi, với bạn

chơi Đặc điểm của trẻ mầm non là có nhu cầu chơi với những đồ dùng đồ chơi

có màu sắc đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn Để thỏa mãn được điều đó củatrẻ, đòi hỏi người giáo viên Mầm non phải luôn tìm tòi, sáng tạo và làm ra đượcnhiều ĐDĐC mới lạ, hấp dẫn, an toàn và phù hợp với lứa tuổi với nội dung vớimỗi bài dạy, mỗi tình huống giáo dục trong các hoạt động, góp phần nâng caochất lượng giáo dục trẻ trong trường mầm non Chính vì vậy, đồ dùng đồ chơi cótác dụng lớn đến việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ, đồ dùng đồchơi giúp trẻ được thao tác, được hoạt động, trải nghiệm, được thể hiện nhữngnhu cầu cá nhân, được phát triển cân đối hài hòa từ đó giúp trẻ phát triển toàndiện

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều đồ dùng, đồ chơi đa dạng cho trẻmầm non, nhưng xét về phương tiện giáo dục thì chúng ta không thể đáp ứngđầy đủ các nhu cầu và mục đích của chương trình dạy học ở trường Mầm non.Mặt khác việc mua sắm quá nhiều đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến kinh tếcủa các bậc phụ huynh Trong khi các nguyên vật liệu, phế phẩm từ cuộc sống,trong sinh hoạt đang sẵn có và có rất nhiều để cho các cháu có thể sử dụng táitạo làm đồ dùng đồ chơi cho chính mình Bởi “Mỗi em bé là một con ngườiriêng biệt” nên khi trẻ có được những đồ chơi do tự tay mình làm ra các cháu sẽcảm thấy yêu quý và hứng thú hơn rất nhiều so với những đồ chơi mua sẵn.Trên thực tế nhu cầu kiến thức kỹ năng làm đồ dung đồ chơi còn nhiều hạnchế Đây cũng là một hình thức dạy cho trẻ biết yêu quý sức lao động ngay từkhi còn bé Xuất phát từ những ý tưởng nêu trên, tôi nghĩ rằng việc dạy cho trẻ

tự làm đồ dùng đồ chơi là việc hết sức cần thiết và bổ ích Là một giáo viênmầm non, tôi luôn nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của đồ dùng đồ chơiđặc biệt là những đồ dùng đồ chơi tự tạo đó chính là động lực thôi thúc tôi tìmtòi ra những giải pháp để giúp trẻ tạo ra những đồ chơi phù hợp với khả năng tưduy của trẻ, giúp trẻ tận hưởng cảm giác thú vị khi hoàn thành sản phẩm từnhững đồ chơi ấy, kích thích trẻ say mê sáng tạo Đó cũng chính là đề tài tôi

chọn cho sáng kiến kinh nghiệm của mình “Một số giải pháp hướng dẫn trẻ 5

-6 tuổi làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo bằng các nguyên vật liệu phế thải ở Trường mầm non Nga Thắng - Nga Sơn - Thanh Hóa"

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số giải pháp hướng dẫn trẻ 5 - 6 tuổi làm đồ dùng đồ chơi sáng tạobằng các nguyên vật liệu phế thải ở Trường mầm non Nga Thắng - Nga Sơn -Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Sưu tầm, lựa chọn

những tài liệu có liên quan đến đề tài đưa vào nghiên cứu ứng dụng làm đề tài

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: cô giáo đến tận nhà phụ huynh, gặp phụ huynh thu thập thông tin, ghi chép cụ thể thông tin của từng trẻ Ngoài ra trong lúc đón trẻ, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh để nắm bắtrõ hơn tình hình, đặc thù riêng của từng trẻ

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Thu thập thông tin, xử lý số liệu để biết trẻ nắm bắt như thế nào (Lập bảng thống kê xử lý các số liệu như tính tỉ lệ

% trên bảng khảo sát)

- Phương pháp thực hành trải nghiệm: Là phương pháp thực hành thao tácvới các đồ vật, đồ chơi Trẻ sử dụng và phối hợp các giác quan, làm theo sựhướng dẫn của cô Rèn luyện thao tác tư duy và kỹ năng khéo léo cho trẻ

- Phương pháp trực quan minh họa (quan sát, làm mẫu, minh họa): Làphương pháp cho trẻ quan sát, tiếp xúc với đồ dùng, đồ chơi, vật thật, hành độngmẫu, thông qua sử dụng các giác quan kết hợp với lời nói nhằm tăng cường vốnhiểu biết, phát triển tư duy, tính thẩm mỹ cho trẻ

- Phương pháp dùng lời nói: Là phương pháp sử dụng các phương tiệnngôn ngữ (đàm thoại, trò chuyện, giải thích) nhằm truyền đạt và giúp trẻ thunhận thông tin, kích thích trẻ suy nghĩ, chia sẻ ý tưởng, bộc lộ những cảm xúc,gợi nhớ những hình ảnh và sự kiện bằng lời nói

- Phương pháp giáo dục bằng tình cảm và khích lệ: Phương pháp dùng cửchỉ điệu bộ kết hợp với lời nói thích hợp để khuyến khích và ủng hộ trẻ hoạtđộng nhằm khơi gợi niềm vui, tạo niềm tin cổ vũ sự cố gắng của trẻ trong quátrình hoạt động

- Phương pháp nêu gương - đánh giá: Nêu gương (sử dụng các hình thứckhen, chê phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ, biểu dương là chính) Đánh giá (thể hiệnthái độ đồng tình hoặc chưa đồng tình của người lớn của bạn bè trước việc làm,hành vi, cử chỉ của trẻ.Từ đó đưa ra nhận xét, tự nhận xét trong từng tình huốnghoặc hoàn cảnh cụ thể)

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Trong trường mầm non đồ dùng đồ chơi có ý nghĩa vô cùng quan trọng đốivới trẻ, đồ dùng đồ chơi không những là giải trí mà còn có tác dụng giáo dục.

Nó phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần Phát triển thể chất: Thông qua làm đồdùng, đồ chơi giúp trẻ phát triển các cơ, sự khéo léo của đôi bàn tay như cắt,cầm, nắm…Phát triển nhận thức: Hoạt động làm đồ dùng, đồ chơi các giác quancủa trẻ được phát triển, trẻ được mở rộng hiểu biết về sự vật và hiện tượng củathế giới xung quanh Phát triển ngôn ngữ: Làm đồ dùng đồ chơi trẻ trao đổi, bànbạc cách làm, cách chơi, giao tiếp với nhau qua đó phát triển ngôn ngữ và mởrộng vốn từ cho trẻ Phát triển tình cảm - kỹ năng xã hội: Thông qua làm đồdùng đồ chơi phát triển ở trẻ tinh thần hợp tác, gắn kết, chia sẻ giữa trẻ với trẻ

và giữa trẻ với cô Phát triển thẩm mĩ: Sau khi làm xong sản phẩm mình làm ratrẻ sẽ rất vui vẻ, thoải mái khi giới thiệu sản phẩm của mình Trẻ biết tôn trọng,yêu thích và có ý thức giữ gìn sản phẩm do chính mình làm ra

Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ mẫu giáo

5 - 6 tuổi Trẻ có thể lực, ngôn ngữ, trí tuệ cơ bản đã phát triển đến mức độtương đối hoàn thiện Vì thế, trẻ có khả năng lĩnh hội để làm ra các đồ dùng đồchơi đa dạng, phong phú Nếu chúng ta biết cách dạy, truyền đạt, kích thích trẻ ởthời điểm này thì trẻ sẽ tiếp thu rất nhanh và còn có thể tự mình làm ra các đồdùng đồ chơi một cách sáng tạo theo ý tưởng của riêng mình

Chính vì vậy, luật giáo dục năm 2005 ban hành số 38/ 2005 ngày 14/6/2005

ở điều 23 yêu cầu về nội dung và phương pháp GDMN cũng nhấn mạnh:

“Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các hoạtđộng vui chơi để giúp trẻ em phát triển toàn diện” Mặt khác theo tài liệu bồidưỡng thường xuyên giáo viên mầm non cũng đã nói: Vui chơi là “cuộc sống”của trẻ lứa tuổi mẫu giáo, vui chơi đồng thời cũng là phương tiện hiệu quả nhất đểphát triển các chức năng tâm lí, sinh lí và hình thành nhân cách của trẻ Sự sángtạo thông qua chơi giúp trẻ em phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần Đồchơi là một phần quan trọng trong vui chơi của trẻ mầm non Đồ chơi là ngườibạn thân thiết của trẻ, đem lại niềm vui cho trẻ và là khởi nguồn của những xúccảm – tình cảm tích cực ở trẻ Do đó để trẻ chơi tốt thì phải có đồ dùng đồ chơiđáp ứng cho trẻ ngoài nguồn đồ dùng đồ chơi do giáo viên cung cấp thì đồ dùng

đồ chơi cho trẻ tạo ra cũng vô cùng đa dạng và phong phú

Một trong những yêu cầu của chương trình Giáo dục mầm non được banhành theo thông tư 28/2016/TT - BGDĐT ngày 30/12/1016 về ban hành NXB,GDMN là “tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ được tích cực tìm tòi, khám phá mọilứa tuổi”

Khi dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáodục, mang tính thẩm mĩ, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho

trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng thời phải phù hợp với từng lứa tuổi và đảm bảođược sự an toàn cho trẻ.

Ngoài ra, thực hiện theo tài liệu hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trìnhgiáo dục mầm non cho trẻ mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) của Nhà xuất bản giáo dụcViệt nam do TS.Trần Thị Ngọc Trâm và TS.Lê Thu Hương - PGS.TS.Lê ThịÁnh Tuyết (đồng chủ biên) hướng dẫn chung về hoạt động vui chơi, giúp giáoviên chủ động, sáng tạo trong việc thực hiện chương trình, qua đó giúp giáo viênlinh hoạt trong việc lựa chọn, bổ sung thay thế hoạt động cho phù hợp với chủ

đề, phù hợp với trẻ và phù hợp với thực tế của địa phương mình [2]

Để làm được điều này, giáo viên cần phải trang bị cho mình những kiếnthức về chăm sóc giáo dục trẻ, hiểu đặc điểm của trẻ và kiến thức về làm đồdùng đồ chơi, có được những kiến thức định hướng một số nguồn vật liệu cầnthiết, tiếp theo phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để biết trước nhữngnguyên vật liệu nào mà trẻ có thể sưu tầm được Trên cơ sở đó, giáo viên sẽ giaonhiệm vụ và hướng dẫn trẻ cách sưu tầm, thu nhặt và bảo quản các nguyên vậtliệu Từ đó trẻ biết được để làm được ĐDĐC cần phải làm như thế nào, bảoquản nó ra sao và chơi chúng như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

a Thuận lợi:

* Đối với cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi

- Trường Mầm non Nga Thắng được ủy ban nhân dân xã quan tâm, luôntạo điều kiện xây dựng bổ sung cơ sở vật chất Là trường đạt chuẩn quốc giamức độ I, ngôi trường khang trang, khuôn viên sạch đẹp, có đầy đủ đồ dùng đồchơi ngoài trời, có đầy đủ sân vườn theo quy định như: Vườn cổ tích, vườn raucủa bé, khu vui chơi vận động, các trang thiết bị đồ dùng đồ chơi, tạo nhữngđiều kiện thuận lợi để các cháu được tham gia vào các hoạt động một cách tíchcực

- Lớp do tôi phụ trách được nhà trường mua sắm trang thiết bị, đồ đùng, đồchơi học liệu và tôi làm thêm đồ dùng đồ chơi bằng các nguồn nguyên vật liệuphục vụ cho các hoạt động của trẻ

* Đối với giáo viên:

Bản thân là một giáo viên yêu nghề, mến trẻ có trình độ chuyên môn trênchuẩn và không ngừng học hỏi,từ đồng nghiệp học trên báo chí,trên truyền hình Học các lớp chuyên đề do phòng tổ chức học từ các trường bạn tự học tựbồi dưỡng để nâng cao năng lực, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm

* Đối với trẻ:

Sĩ số lớp tôi 36 trẻ, tỉ lệ trẻ ra lớp 36/36 trẻ đạt 100% Đa số trẻ trong lớpmạnh dạn, tự tin, có nề nếp có thói quen, lễ phép, ngoan ngoãn nghe lời cô giáo.

* Đối với Phụ huynh:

Phụ huynh của lớp tôi hết mực quan tâm, luôn sát sao cùng với cô và trẻ.Đồng thời cha mẹ còn kêu gọi ủng hộ mua sắm thêm trang thiết bị phục vụ chocác cháu Đây cũng là điều kiện tốt để giáo viên - phụ huynh - nhà trường cóđược các giải pháp tốt để chăm sóc giáo dục trẻ

b Khó khăn

* Đối với cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi:

Bên cạnh những thuận lợi trên, trong thực tế trường Mầm non Nga Thắngcũng còn gặp nhiều khó khăn về đồ dùng đồ chơi ở các nhóm lớp, mặc dù đãđược nhà trường trang bị nhưng số lượng chưa đáp ứng, chưa phong phú vềchủng loại phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động của trẻ

* Đối với giáo viên:

- Chưa đủ nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi theo ý tưởng

- Giáo viên ít có thời gian để nghiên cứu làm thêm những đồ dùng mới lạ

- Khi làm ĐDĐC giáo viên còn phải tính toán nhiều đến kinh phí và hiệuquả sử dụng

* Đối với phụ huynh:

- Nga Thắng là một vùng đồng chiêm trũng điều kiện kinh tế khó khăn nênmột số trẻ có phụ huynh đi làm ăn xa, để con ở nhà cho ông bà điều đó cũng dẫntới việc đưa trẻ tới trường muộn, ảnh hưởng đến việc rèn luyện làm đồ dùng đồchơi sáng tạo cho trẻ

- Một số phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến chất lượng giáo dục toàndiện của trẻ nên chưa đồng hành cùng cô giáo thực hiện tốt công tác chăm sóc

nuôi dưỡng giáo dục trẻ Đặc biệt là trong việc dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi sáng

tạo bằng các nguyên vật liệu phế thải” và thu gom các nguyên vật liệu phế thải

đã qua sử dụng mang đến lớp

* Kết quả của thực trạng: Năm học 2020 - 2021, tôi được phân công phụ

trách lớp Mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi) với số trẻ 36 cháu vào đầu năm học tôi đã

tiến hành khảo sát chất lượng trẻ với kết quả như sau (Tháng 9 năm 2020).

(Phụ lục 1: Bảng 1: Kết quả khảo sát đầu năm trên trẻ.)

Từ kết quả thực tế đạt được trên đây, là một giáo viên mầm non, tôi luônbăn khoăn, trăn trở với chất lượng của cháu do mình phụ trách Vì vậy tôi đã đisâu vào nghiên cứu, tham khảo và tìm ra các giải pháp để hướng dẫn trẻ làm đồdùng đồ chơi sáng tạo bằng các nguyên vật liệu phế thải một cách có hiệu quảnhất như sau:

2.3 Các giải pháp để giải quyết vấn đề

2.3.1 Giải pháp 1: Nâng cao kiến thức cho bản thân về kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi.

* Mục đích: Đồ dùng đồ chơi là sách giáo khoa của trẻ thông qua đồ dùng,

đồ chơi phát triển tính sáng tạo, nhận thức, thẫm mỹ, ham hiểu biết, tò mò, thíchkhám phá Vì vậy để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi một cách có hiệu quảthì trước hết cần phải nắm được những kiến thức cơ bản như:

* Hình thức:

Do đó bản thân đã tham gia các lớp chuyên đề do Phòng GD&ĐT, trườngmầm non Nga Thắng tổ chức, hàng năm tham gia hội thi làm “đồ dùng đồ chơisáng tạo” tại trường, thăm quan ở một số trường có phong trào làm đồ dùng đồchơi sáng tạo như:

- Trường mầm non Nga Lĩnh

- Trường mầm non Nga Thái

- Trường mầm non Nga Văn

- Trường mầm non Nga Trường

- Trường mầm non Ba Đình

Ngoài ra tôi còn tham khảo cách hướng dẫn trẻ làm ĐDĐC trên truyềnhình, trên mạng Internet, một số sáng kiến hay của bạn bè đồng nghiệp và một

số tài liệu tạp san, tạp chí giáo dục đó là: Tài liệu hướng dẫn trẻ làm ĐDĐC từnguyên vật liệu thiên nhiên của Thạc sỹ Nguyễn Thị Bách Chiến chuyên viên vụgiáo dục mầm non, hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi bằng vật liệu dễ tìm củaPhạm Thị Việt Hà, một số tạp chí giáo dục Đồng thời tôi luôn tìm kiếm và sưutầm những hình ảnh “đẹp” được làm từ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương, từ

thiên nhiên, từ phế liệu để làm “ngân hàng” ảnh tư liệu, làm cẩm nang cho bản

thân mình

Hình ảnh minh họa: (Kèm theo hình ảnh 1, phụ lục 2)

Kết quả: Bản thân đã nắm được kiến thức hướng dẫn trẻ làm ĐDĐC cho

trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi Tích lũy được phần nào kinh nghiệm quý báu cho bảnthân và tự làm đồ dùng dạy học phục vụ thiết thực cho các hoạt động đổi mớidạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ, bổ sungnhiều đồ dùng đồ chơi dạy học ở lớp và hướng dẫn cho học sinh tự tay mình làm

ra những đồ dùng đồ chơi giúp trẻ hoạt động một cách tích cực hơn trong cáchoạt động học tập và vui chơi của trẻ

2.3.2.Giải pháp 2: Đầu tư mua sắm, tìm kiếm, thu gom và xử lý nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi.

Các nguyên vật liệu phế thải không những sử dụng được để làm đồ dùng đồchơi mà còn làm sạch môi trường sống Nguyên vật liệu sau khi thu gom đượccần phải làm sạch sẽ, sau đó phân nhóm cắt xếp gọn gàng bỏ vào trong rổ.Nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo được thực hiện bằng 4 nguồn:

* Nguồn nguyên liệu mua: Ngay từ đầu năm học tôi làm kế hoạch thammưu với ban giám hiệu đầu tư mua sắm nguyên vật liệu cho lớp tôi như: Xốpmàu, giấy màu, kéo, keo, bông, len, dạ màu…

* Nguồn từ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương: Bản thân tôi ngoài thờigian chăm sóc các cháu ở trường tôi tranh thủ đi tìm các nguồn nguyên vật liệunhư: Rơm, cói, đay, vỏ ngao, vỏ hến, viên sỏi, đá cuội…

* Nguồn từ nguyên vật liệu phế thải: Bản thân tôi tuyên truyền các bậc phụhuynh cũng như cùng các cháu thu gom những nguyên vật liệu như: Khối hộp,que kem, chai vỏ lọ dầu gội đầu, vỏ sữa tắm, vỏ lọ nước rửa bát…

* Nguồn nguyên vật liệu từ thiên nhiên: Tôi sưu tầm các loại củ, các loạiqủa, hoa, lá…

Trước khi lựa chọn các nguồn nguyên vật liệu để làm ĐDĐC cần chú ý:

- Lựa chọn các nguyên vật liệu phải sạch, đảm bảo an toàn

- Tận dụng những nguyên vật liệu phổ biến, rẻ tiền

- Những vật liệu dễ vận động được từ phụ huynh, học sinh đóng góp

- Vật liệu có màu sắc đẹp, có kích thước phù hợp vừa với tầm tay trẻ

Đồ dùng đồ chơi tự tạo phải đảm bảo tính thẩm mĩ, có màu sắc rất đẹp, mới

lạ, phong phú và hấp dẫn Đồ dùng đồ chơi tự tạo có thể nói là muôn hình muôn

vẻ, bởi chúng được tạo ra từ những vật có sẵn, dễ kiếm, dễ làm, nguồn đồ dùng

đồ chơi tự tạo là vô tận có thể dùng luôn những đồ vật thông thường trong sinhhoạt hàng ngày, trực tiếp làm từ những vật liệu tự nhiên làm đồ dùng đồ chơi,bằng những vật liệu thu lượm được và phải mang tính giáo dục cao, phù hợp vớikhả năng và đặc điểm của trẻ

Muốn có được những nguồn nguyên vật liệu dồi dào để làm đồ dùng đồ chơitrước hết tôi đã xây dựng kế hoạch chuẩn bị sưu tầm, thu gom nguyên vật liệu

Để tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động này một cách tích cực tôi

đã tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi như:

Trò chơi 1: “Nói nhanh – nói đúng”:

Tôi chia lớp ra thành 2 đội

Cách chơi: Cô nói nhóm nguyên liệu cần sưu tầm sau đó nhiệm vụ của cácđội là phải nói lên được một nguyên liệu có thể sử dụng làm đồ dùng đồ chơi.Luật chơi: Đội nào kể được nhiều nguyên vật liệu hơn là đội đó thắng Xácđịnh mức độ tham gia của trẻ cụ thể (trẻ tham gia công đoạn nào trong quá trìnhchuẩn bị nguyên vật liệu )

Trò chơi 2: “Nhận dạng nguyên vật liệu qua mẫu”:

Để chơi được trò chơi này tôi phải chuẩn bị sẵn 1 mẫu đồ chơi sau đó chotrẻ chuyền tay nhau khi có hiệu lệnh dừng ở bạn nào thì bạn đó phải nói đượcmột nguyên vật liệu có trong đồ dùng, đồ chơi đó Luật chơi là không được nhắclại nguyên vật liệu mà bạn đã nói trước

Trước khi hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng, đồ chơi nào đó chúng ta cần:

- Xác định nguyên vật liệu cần dùng cho một hoạt động hướng dẫn trẻ làmĐDĐC để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vật liệu, đảm bảo sạch sẽ an toàn

và sử dụng dễ dàng

Ví dụ: Để chuẩn bị nguyên liệu hướng dẫn trẻ làm “cái mũ” cần có: Vỏ

hộp kem, xốp màu, …; Hay để làm con “vịt” cần có: rơm, keo nến, hạt nhãn, chỉbuộc; làm con bướm, con cá cần có: vỏ ngao, vỏ trai, hạt vòng, xốp màu; làmcon trâu cần có lá mít, lá đa; làm chiếc đồng hồ đeo tay cần có lá dừa; làm “Concông” trẻ phải kể được các nguyên vật liệu đó là: xốp màu, vỏ hộp sữa chua, thìasữa chua, keo nến, hột vòng;

- Trong quá trình chuẩn bị nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi tôi chotrẻ quan sát màu sắc (xanh, đỏ, vàng ) hình dáng (tròn, dài, bẹt ) tính chất(cứng, mềm, xốp, ráp ) tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc trực tiếp để nhận biếtnguyên vật liệu cần tìm kiếm và thu gom Để làm được việc này tôi đã phối hợp

chặt chẽ với phụ huynh để giúp trẻ tìm kiếm Khi trẻ đã tìm kiếm, sưu tầmnguyên vật liệu có thể tìm kiếm được như: vỏ ngao, vỏ hến, hộp giấy, vỏ hộpsữa, viên sỏi các loại hột, hạt… Tôi tiến hành xử lý (rửa sạch, phơi khô loại bỏnhững nguyên vật liệu không đảm bảo yêu cầu) Sau đó cô cùng trẻ phân loạitheo nhóm, theo chất liệu và đưa vào kho bảo quản (có dán ký hiệu để dễ lấy khi

sử dụng)

Kết quả: Thu gom được: 334 hộp, thìa sữa chua; 278 chai nước khoáng,

C2, lọ sữa; 1700 hột hạt các loại; 102 hộp bánh kẹo, bìa cát tông;20 cái mo cau;

300 viên sỏi, đá cuội, 3kg cói, lõi…; mua được (giấy màu: 50 túi; Xốp màu: 25mét; keo nến: 100 cây; len: 1kg…)

2.3.3 Giải pháp 3: Phương pháp hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi.

Đặc trưng của trẻ mầm non là thích khám phá Vì thế ĐDĐC làm ra phảiđảm bảo an toàn, không gây thương tích, có độ bền cao Đặc biệt, các ĐDĐCphải đẹp mắt thì trẻ sẽ rất hứng thú khi sử dụng

Khi hướng dẫn cho trẻ làm, chúng ta phải biết cách gợi ý cho trẻ làmĐDĐC sao cho đảm bảo phù hợp với sự phát triển của trẻ, đặc biệt trẻ đã lớn.Cho trẻ làm từ dễ, đơn giản đến phức tạp dần, phù hợp với tình hình lớp, địaphương Phát huy được sự sáng tạo, linh hoạt giúp trẻ hứng thú tham gia cáchoạt động

Sau đây là một số các bước hướng dẫn trẻ thực hiện làm đồ dùng đồ chơisáng tạo bằng các nguồn nguyên vật liệu khác nhau:

* Tôi dạy trẻ làm ĐDĐC bằng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương: Từrơm, cói, đay, vỏ ngao, vỏ hến, viên sỏi, đá cuội….làm được nhiều con vật ngộnghĩnh và đáng yêu như con tôm, con cá, con cua, con ếch; làm cái làn, đôi dép,bông hoa, các bộ chữ cái từ đá cuội…

Ví dụ 1: Làm con lợn

- Chuẩn bị: vỏ hộp sữa chua, xốp màu, hạt na, keo, kéo

- Thực hiện:

+ Bước 1: Lấy 2 vỏ hộp sữa chua dùng keo gắn vào nhau

+ Bước 2: Dùng kéo cắt cuộn xốp màu làm 4 chân

+ Bước 3: dùng keo dán hạt na làm mắt và cắt xốp màu hình thoi làm 2 taidán vào như vậy là tôi đã dạy trẻ làm xong con lợn

- Sử dụng: Trong hoạt động góc, hoạt động cho trẻ làm quen với toán, békhám phá khoa học

Hình ảnh minh họa: (Kèm theo hình ảnh 2, phụ lục 3)

* Tôi dạy trẻ làm ĐDĐC bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên: Từ các loại

củ, các loại quả, lá cây…làm được các con vật rất ngộ nghĩnh như quả bưởi kếthợp hạt nhãn, hạt vải ghép con thỏ con chuột; quả dưa chuột ghép thành con thỏ,

các bông hoa, xe ô tô; quả táo ghép thành con búp bê, con rùa, con gấu, con cúmèo, các bông hoa; quả chuối làm được con sâu, con trâu, củ khoai làm conchuột, con mèo…

Ví dụ 2: Làm con gà

- Chuẩn bị: bông và len màu hạt đỗ đen và dạ màu keo,kéo,kim chỉ

- Thực hiện:

+ Bước 1: Lấy 2 mảnh dạ màu ke và cắt thành hình con gà

+ Bước 2: Lấy kim chỉ khâu 2 mảnh đã cắt hình con gà lại với nhau

+ Bước 3: Dùng một nắm bông nhồi vào hình con gà vừa may

+ Bước 4: Dùng dạ màu cuộn làm 2 chân sau đó dùng keo dính chân, và mắt

là 2 hạt đỗ đen

Sử dụng: Trong hoạt động cho trẻ làm quen với toán, bé khám phá khoa học

- Sử dụng trong chủ đề thế giới động vật trẻ rất thích và hứng thú

Hình ảnh minh họa: (Kèm theo hình ảnh 3, phụ lục 4)

* Tôi dạy trẻ làm ĐDĐC bằng các nguyên vật liệu mua: Từ các Xốp màu,giấy màu, keo, bông, len, bìa cứng…làm được các loại đồ dùng đồ chơi như:gấp giấy màu thành các loài hoa, đồ dùng trong gia đình…; cắt xốp màu may lạinhồi bông tạo ra các con vật(tôm, cua,cá, mực, ngao…), các loại rau, củ quả (càrốt, quả lê, táo,cam, dưa hấu, đu đủ….), các loại cây (cây khế, cây thăng long,cây chuối, cây cau, cây dâu tây…)

Ví dụ 3: Làm cái thuyền buồm

- Chuẩn bị: vỏ can nước rửa bát, xốp màu ,que kem mo cau keo kéo xốp màu

- Thực hiện:

+ Bước 1: Cắt can nước rửa bát làm đáy thuyền

+ Bước 2: Lấy mo cau cắt làm muôi thuyền

+ Bước 3: Dùng xốp màu cắt làm 2 cánh buồm

+ bước 4: dùng keo dán các chi tiết lại với nhau muôi thuyền ,buồm và quekem để làm bai chèo

- Sử dụng: Trong hoạt động cho trẻ làm quen với toán, bé khám phá khoahọc, hoạt động góc

Hình ảnh minh họa: (Kèm theo hình ảnh 4, phụ lục 5)

* Tôi dạy trẻ làm ĐDĐC bằng các nguyên vật liệu phế thải: Từ các khốihộp, que kem, chai vỏ lọ dầu gội đầu, vỏ sữa tắm, vỏ lọ nước rửa bát làm đượcrất nhiều các đồ dùng đồ chơi trong các chủ đề phục vụ cho các hoạt động hàngngày của trẻ như: Máy bay, xe mô tô, xe đạp ,ô tô, con lợn, con voi, hươu cao

cổ, chim thiên nga…

Ví dụ 4: Làm cái ô tô tải

Chuẩn bị: bìa cứng kích cỡ khác nhau hộp bánh kẹo có dạng hình chữ nhậtkeo, kéo xốp màu

+ Bước 1: tôi dùng hộp nhỏ hình chữ nhật làm đầu xe

+ bước 2: dùng hộp hình chữ nhật to làm thùng xe

+ bước 3: dùng bìa cứng cắt thành 4 bánh xe

+ bước 4: dán các chi tiết giữa đầu xe, thùng xe, và bánh xe lại với nhau+ Bước 5: dùng xốp màu để trang trí dán bên ngoài cho đẹp

Sử dụng trong hoạt động góc, hoạt động khám phá khoa học phục vụ chochủ đề giao thông rất thuận lơi cho tiết học

Hình ảnh minh họa: (Kèm theo hình ảnh 5, phụ lục 6)

Ngoài ra để làm được các đồ dùng đồ chơi Tôi đưa ra rất nhiều vỏ chai lọ(Can nhựa, nước khoáng, C2, lon bia, vỏ thạch, ) và hỏi trẻ có thể làm đượcnhững đồ chơi gì? (trẻ nói làm con lợn, con thỏ, con gà ) Sau đó tôi có thể nóithêm những sản phẩm mà những nguyên vật liệu trên có thể làm

Tuy nhiên khi trẻ làm ĐDĐC không yêu cầu trẻ tự làm hết mà cần có ngườilớn giúp đỡ, hỗ trợ đặc biệt là cô giáo hay phụ huynh

Ví dụ: Khi làm một số các con vật: Con voi, con thỏ, con lợn, chim cánh

cụt… cô giúp trẻ cắt các hình từ chai lọ, hộp sữa chua, sau đó vẽ các chi tiết lênxốp màu để trẻ in lên xốp và cắt theo hình cô đã cắt và các chi tiết phụ, cô tiếptục gắn keo vào những chỗ khó để trẻ gắn lại tạo thành con voi, con thỏ, con lợn,chim cánh cụt…

Khi lựa chọn đồ dùng đồ chơi cho trẻ làm thì đồ dùng đồ chơi cần đơngiản, dễ làm, rèn luyện được các kỹ năng và phù hợp với khả năng của trẻ Pháthuy được sự sáng tạo, linh hoạt giúp trẻ hứng thú tham gia các hoạt động

Rèn kỹ năng vừa học hoặc rèn kỹ năng phân loại từ đơn giản đến phức tạpcác loại đồ chơi, xắp xếp chúng thành những đồ dùng phục vụ cho việc học.Trong khi làm đồ chơi cô phải hướng dẫn các bước làm cụ thể, rõ ràng vàdễ hiểu để trẻ có thể làm được

Để làm được đồ chơi đó cần chuẩn bị những nguyên vật liệu gì? đồ dùnggì? khi thực hiện gồm mấy bước? (bước nào cần làm trước…)

Kết quả: Cứ đến các chủ đề tiếp theo ngoài các đồ dùng đã có tôi còn

hướng dẫn trẻ làm thêm đồ dùng đồ chơi sáng tạo để phục vụ phù hợp với nộidung chủ đề đó: 100% trẻ trong lớp hào hứng tham gia làm đồ dùng đồ chơi, vànói được tên sản phẩm; 94% trẻ nói được mục đích ý nghĩa tác dụng của sảnphẩm, 94% trẻ có kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi; 81,8% trẻ sáng tạo, linh hoạttrong việc làm đồ dùng đồ chơi

2.3.4 Giải pháp 4: Sử dụng đồ dùng đồ chơi phù hợp vào trong các hoạt động của trẻ.

Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định Vì thế,hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó Nếu như hoạt động học được tổchức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻđược gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thểchất; hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống

và kỹ năng chơi theo nhóm Chính vì vậy, khi trẻ tự làm ĐDĐC cô cần cho trẻđược hoạt động nhiều trên sản phẩm của mình ở mọi hoạt động: Đón trẻ ; hoạtđộng học; chơi, hoạt động ở các góc; chơi hoạt động ngoài trời; Hoạt động tổchức văn nghệ cuối tuần Cho trẻ trải nghiệm thật nhiều trên sản phẩm của mìnhlàm ra để trẻ thấy được sản phẩm làm ra thật có ích Khi sử dụng nhiều tạo chotrẻ động cơ phấn khởi, hứng thú để tiếp tục học làm những đồ chơi sáng tạo vềsau và hứng thú khi khám phá các hoạt động

a.Trong hoạt động đón trẻ.

Ở giờ đón trẻ là lúc cần tạo không khí vui vẻ, tôi cho trẻ tự lấy đồ chơi chơitheo ý tưởng của mình và khám phá giúp trẻ có kĩ năng chơi thành thạo tôi gợi ýcho trẻ cách chơi, chơi theo nhóm, cá nhân Cô đàm thoại với trẻ để trẻ nói đượctên đồ chơi, nguyên vật liệu và cách sử dụng đồ chơi đó…

b Trong hoạt động học.

Hoạt động học là thời điểm quan trọng nhất trong một ngày sinh hoạt củatrẻ ở trường, cô cần tạo ra những hoạt động học bằng chơi, chơi mà học đồngthời “lấy trẻ làm trung tâm” trong mọi hoạt động Ở hoạt động học, các sảnphẩm đồ dùng đồ chơi trẻ làm ra được sử dụng phù hợp với từng chủ đề, từngmôn học khác nhau từng tình huống sử dụng khác nhau nhằm tạo cho trẻ tínhphát huy tính tích cực hoạt động nhận thức, trẻ được trải nghiệm bằng các giácquan, quan sát, phán đoán trao đổi, so sánh và nêu ý kiến riêng của mình Tạođộng cơ “học” qua tình huống chơi hoặc cái “cớ” phù hợp mà trẻ quan tâm,thích thú, gây sự chú ý, hứng thú của trẻ vào quá trình hoạt động

Ví dụ: Trong chủ đề “Gia đình”

Hoạt động: “Khám phá khoa học”

Đề tài: Cho trẻ nhận biết và làm quen một số đồ dùng trong gia đình

Để trong hoạt động học có kết quả tốt tôi đã chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng

đồ chơi, tôi đã phân theo từng chủng loại, sắp xếp khoa học theo nhóm ở xungquanh lớp, sau đó tôi cùng trẻ đàm thoại và cho trẻ kể tên từng loại đồ dùng giađình mà trẻ biết Phân nhóm trẻ khám phá từng loại đồ dùng, cho trẻ tự tìm vàđếm số lượng đồ dùng, cho trẻ quan sát và nhận xét, gọi đúng tên, đặc điểm,màu sắc, nguyên liệu, cách sử dụng đồ dùng đó.Từ đó trẻ được trải nghiệm, sử