Một số biện pháp sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình

Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình” Tính mới của sáng kiến là đi sâu vào

MỤC LỤC

I ĐẶT VẤN ĐỀ 2

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5

1.Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến ván đề nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm……… 5

2 Thực trạng vấn đề 6

2.1 Thuận lợi 6

2.2 Khó khăn 9

3 Các biện pháp đã tiến hành 10

3.1 Biện pháp 1: Sưu tầm nguyên vật liệu………11

3.2.Biện pháp 2: Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu 12

3.3 Biện pháp 3: Tổ chức các hoạt động tạo hình hướng dẫn trẻ làm các đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên 12

3.4 Biện pháp 4: Phối hợp phụ huynh………16

4 Hiệu quả của SKKN 16

III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20

PHỤ LỤC 21

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ

Trẻ em hôm nay là hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dântộc Việc bảo vệ và chăm sóc giáo dục trẻ là trách nhiệm của nhà nước, của xãhội, của mỗi gia đình Vì vậy giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệthống giáo dục quốc dân, là nền móng vững chắc cho các bậc học tiếp theo, giáodục trẻ em trong thời kỳ này là vô cùng quan trọng Đây là thời điểm mà tất cảcác hoạt động bắt đầu và phát triển đối với trẻ như: Phát triển về thể chất, pháttriển nhận thức, phát triển tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ Đối với việc giáodục và phát triển, dạy cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non thì hoạt động tạo hìnhđóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của trẻ về mọi mặt: Thẩm

mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực và lao động Hoạt động tạo hình là một nghệ thuậtnhằm phát triển khả năng thẩm mỹ cho trẻ, việc tham gia vào các hoạt động sẽtạo nguồn cảm hứng làm nảy sinh những ý tưởng sáng tạo của trẻ trong hoạtđộng tạo hình

Trẻ thể hiện được cảm xúc của mình về vẻ đẹp trong thế giới xung quanh.Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng việc chuẩn bị những kĩ năng, kĩ xảo

để trẻ thực hiện tốt các hoạt động khác Bởi vì thông qua hoạt động tạo hình, trẻrèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay, rèn thói quen làm việc có mục đích Hơnnữa còn giúp trẻ hình thành lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và yêu nghệthuật Hoạt động tạo hình còn là phương tiện để trẻ thể hiện những ấn tượng,

hiểu biết và ý muốn của mình về thế giới xung quanh Kết quả của hoạt động tạohình phụ thuộc vào kiến thức, kinh nghiệm mà trẻ tích luỹ được trong nhiều hoạtđộng khác nhau Việc tham gia vào các hoạt động sẽ tạo nguồn cảm hứng làm nảy sinh những ý tưởng sáng tạo của trẻ Vậy làm thế nào để phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình? Theo tôi, môi trường hoạt động thuận lợi, phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình của giáo viên, và quá trình thực hiện các kĩ năng tạo hình của trẻ có ảnh hưởng không nhỏ tới khả năng sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình Tuy nhiên hoạt động tạo hình không thể thực hiện được nếu không có nguyên vật liệu tạo hình Để hoạt động tạo hình

có hiệu quả thì việc lựa chọn và sử dụng hợp lý nguyên vật liệu tạo hình là rất quan trọng Nguyên vật liệu càng phong phú bao nhiêu thì khả năng sáng tạo củatrẻ càng được phát huy bấy nhiêu Xuất phát từ lý do này, tôi đã tìm tòi và sưu tầm các nguyên vật liệu đặc biệt là những nguyên liệu hết sức gần gũi với trẻ nhằm khuyến khích tính chủ động và khả năng sáng tạo của trẻ trong hoạt động

tạo hình cho trẻ lớp tôi Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một số

biện pháp sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình”

Tính mới của sáng kiến là đi sâu vào môn học để biết được thực trạng củamôn học sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ cách làm đồdùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình cho trẻ 24 - 36 tháng Mới là trong giờhọc luôn lấy trẻ làm trung tâm

Ưu điểm của sáng kiến là rèn cho trẻ sự khéo léo của đôi bàn tay, rèn chotrẻ óc sáng tạo, tư duy Đặc biệt là giúp cho trẻ sự ham học hỏi về cách làm đồchơi từ nguyên vật liệu sẵn có của địa phương…

Vì vậy bản thân tôi đã nghiên cứu kỹ nội dung của đề tài, tìm hiểu về môntạo hình của trẻ 24 - 36 tháng tuổi do tôi phụ trách Vận dụng một số kinhnghiệm, nên ngay từ đầu năm tôi đã có ý thức tích lũy ngoài thiên nhiên cũngnhư huy động phụ huynh ủng hộ những nguyên vật liệu có sẵn để hướng dẫn trẻcách làm đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động tạo hình

Đề tài này thể hiện sự quan tâm thiết thực đến trẻ em tôn trọng quyền trẻ

em được sống và phát triển, quyền được học tập hình thánh tiếp thu nền giáo dụctiến bộ, được hưởng nền văn hóa của dân tộc mình Trên cơ sở tiếp thu và vậndụng những thành tựu niên nghành, thì đề tài này góp phần làm sáng tỏ đúngđắn các vấn đề lý luận học tập và vui chơi của trẻ với phương châm: Học màchơi, chơi mà học Trong trường mầm non làm phong phú hơn về cách hiểu vàcách nhìn trẻ em hiện nay trong giáo dục mầm non

Đề tài dựa vào quan điểm giáo dục trẻ em phát triển toàn diện việc đưachương trình chăm sóc giáo dục trẻ phải dựa trên tâm lý của trẻ để rút ra một sốbiện pháp sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ cách làm đồdùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình giúp trẻ có cơ hội khám phá, tìm tòi, kíchthích sự tò mò mong muốn trải nghiệm, phát triển tình cảm của trẻ với thế giớixung quanh, từ đó có những phương pháp, biện pháp điều chỉnh phù hợp nhất.Hơn nữa còn tận dụng nguyên vật liệu rẻ tiền có sẵn, đơn giản không tốn kémnhiều kinh phí mà mang lại hiệu quả giáo dục cao

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm

Làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu có sẵn được đưa vào chươngtrình mẫu giáo từ những năm 60 Hiện nay đồ chơi trẻ em có rất nhiều trên thịtrường tuy nhiên xét về phương diện giáo dục thì chúng không thể đáp ứng đầy

đủ các nhu cầu và mục đích của chương trình dạy học mầm non Hơn thế nữaviệc mua quá nhiều đồ dùng, đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến kinh tế của cácbậc phụ huynh Trong khi các phụ phế phẩm từ gia đình( Báo, tạp chí, lon bia,hộp bánh kẹo, vỏ sữa chua, lọ gội đầu….) có rất nhiều Đó là những thứ có sẵntrong môi trường xung quanh, dễ kiếm, không phải mua

Bằng những thứ thông thường và gần gũi đó trẻ có thể tạo thành nhữngsản phẩm làm đồ dùng, đồ chơi hằng ngày mà trẻ rất hứng thú Qua đó cũnggiáo dục trẻ yêu lao động, quý trọng công sức lao động ngay từ bé Xuất phát từnhững ý tưởng nêu trên tôi nghĩ rằng việc sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên

để hướng dẫn trẻ tìm đồ chơi, đồ dùng do chính mình làm ra là việc làm cầnthiết và bổ ích cho trẻ mầm non

Hiện nay ở trường tôi nói riêng cũng như một số trường mầm non trên địabàn nói chung, việc giáo viên sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên đa dạng, gầngũi với trẻ để hướng dẫn trẻ tự tạo ra đồ chơi, đồ dùng trong hoạt động tạo hìnhcủa trẻ còn rất hạn chế

Đa số giáo viên sử dụng đồ chơi mua sẵn, để cho trẻ chơi, để trưng bày ởcác góc lớp Gia đình chưa biết tận dụng các nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có nhưcác phế phẩm, nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi

tự tạo trong các giờ hoạt động tạo hình của trẻ

Đầu năm học 2019 - 2020 tôi đã mạnh dạn sử dụng các nguyên liệu tựnhiên, nguyên vật liệu gần gũi để hướng dẫn trẻ mẫu giáo tự tạo đồ dùng, đồchơi

2 Thực trạng vấn đề :

Là một giáo viên đang thực hiện nhiệm vụ chăm sóc nuôi dạy trẻ tạitrường đã được công nhận trường mầm non chất lượng cao Ngôi trường đã cónhiều thành tích với sự nỗ lực cố gắng của cô và trò Năm học 2019 - 2020, tôiđược Ban giám hiệu tiếp tục phân công dạy trẻ lớp nhà trẻ A3 lứa tuổi 24-36tháng Năm nay, lớp nhà trẻ A3 gồm có 22 cháu trong đó có 13 học sinh nam và

9 học sinh nữ

Bước vào thực hiện đề tài này lớp tôi có những thuận lợi và khó khăn sau:

2.1 Thuận lợi:

* Ban giám hiệu:

Ban giám hiệu có trình độ quản lý và nghiệp vụ cao luôn sát sao chỉ đạocông tác chăm sóc giáo dục trẻ, tổ chức các lớp học bồi dưỡng chuyên môn đểgiải đáp những băn khoăn và nâng cao chất lượng chuyên môn cho giáo viên

Luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất đầy đủ, phong phú, đầu tư trang thiết bị đồ dùng dạy học, đồ chơi đáp ứng được nhu cầu của cô và trẻ Cung cấp, trang bị các nguyên vật liệu phong phú, đa dạng về chủng loại và chất liệu để giáo viên sáng tạo trong việc thiết kế môi trường cho trẻ hoạt động Đóng góp những ý kiến, kinh nghiệm, tư vấn cho giáo viên về chuyên môn cũngnhư trong việc xây dựng môi trường lớp học Ban giám hiệu luôn quan tâm chỉ đạo về chuyên môn, đặc biệt là các chuyên đề trong đó có chuyên đề phát triển thẩm mĩ, Ban giám hiệu đã đưa ra những nhận định, định hướng đổi mới trong phương pháp dạy

Như chúng ta đã biết, con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trongmình những năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai có sẵn những tài năng bênmình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thực hành thì từ đónhững tài năng và khả năng mới được bộc lộ và phát triển Đối với trẻ nhỏ việchọc của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ màviệc học của trẻ ở đây thông qua “học bằng chơi, chơi mà học”

Trong năm học 2019-2020 nhà trường làm điểm cho GDMN Thành phố

và Quận, chuyên đề: ”Phát triển thẩm mỹ - lĩnh vực âm nhạc” Làm điểm đánh

giá trẻ theo bộ công cụ ASQ3 dự án của Bộ GD Điểm giáo dục toàn diệnchoGDMN Hoàn Kiếm và hỗ trợ 3 trường MN trong quận thí điểm phương pháp

GD tiên tiến của trường Qtế Liên hiệp quốc Unis Tiếp tục duy trì trường Mầmnon lấy trẻ làm trung tâm; Thí điểm thực hiện chương trình 10 môn thể thaophối hợp của Australia và Tổ chức các hoạt động ngoại khóa Triển khai thựchiện chương trình giáo dục mầm non và chương trình sửa đổi bổ sung nâng caocủa trường mầm non CLC Thực hiện hiệu quả mô hình KGST Thực hiện hiệuquả các cuộc vận động và phong trào thi đua của ngành: Học tập và làm theo tưtưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” gắn với phong trào thi đua, cuộc vậnđộng: Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” lồngghép với cuộc vận động: ”hai không” Tăng cường nề nếp, kỷ cương, tìnhthương, trách nhiệm trong đơn vị, nâng cao đạo đức nghề nghiệp trong chămsóc, giáo dục trẻ Thực hiện chương trình sữa học đường với trẻ Mẫu giáo Đàotạo đội ngũ theo chuẩn quốc tế để thực hiện đề án giáo dục Hoàn Kiếm hội nhậpquốc tế, tiến tới thực hiện chương trình tú tài quốc tế trong những năm học tiếptheo

Chính vì vậy việc đổi mới hơn nữa hình thức dạy và học, nâng cao chấtlượng thực hiện chương trình giáo dục mầm non đặc biệt là việc phát triển thẩm

mỹ cho trẻ được đặc biệt chú trọng trong nhà trường

* Cơ sở vật chất:

Trong những năm học vừa qua, được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo Quận Hoàn Kiếm và Thành phố Hà Nội nên trường chúng tôi có cơ sở vật chất khang trang Phòng học được sơn sửa màu sắc đẹp, trang thiết bị đồ dùng dạy học của cô, đồ dùng đồ chơi của trẻ được chú trọng đầu tư chất lượng tốt màu sắc bền, đẹp, hiện đại cập nhật với xu thế phát triển của xã hội

Trường chúng tôi đang công tác là ngôi trường khang trang, sạch đẹp, vớiđầy đủ các trang thiết bị hiện đại, các phòng ban chức năng, có nhiều khu vui chơi như: Không gian sáng tạo, khu dân gian, khu vui chơi bí ẩn, những khu vuichơi này có rất nhiều hình ảnh của những câu chuyện quen thuộc đối với trẻ, nóchính là điều kiện giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ và cảm xúc trong những lúc

trẻ tham gia vào các hoạt động Môi trường giáo dục gần gũi, thân thiện đặc biệt chú trọng đến việc lấy trẻ làm trung tâm

Nhà trường đã mua và chuyển giao chương trình giáo dục Tú tài Quốc tếcho nhà trường

Xây dựng kế hoạch mua sắm CSVC, trang thiết bị, cơ sở vật chất trong năm học hiện đại, chất lượng tốt và sử dụng hiệu quả cụ thể:

+ Tập trung mua sắm, bổ sung trang thiết bị phục vụ chuyên đề, phục vụcác nhiệm vụ trong tâm của năm học như : ”Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”;

”Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016-2020

Chuyên đề ”Tiếp cận học qua chơi và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáodục lĩnh vực phát triển thẩm mỹ” làm điểm cho Sở giáo dục và đào tạo; các sựkiện, lễ hội và nhiều hoạt động khác

+ Cải tạo, bổ sung CSVC, thiết bị các khu vực vui chơi như: Khu vui chơiSasuke, khu chơi liên hoàn, cát nước, chợ quê, KGST, các phòng ban, phòng chứcnăng, lớp học

100% các lớp được trang bị mới các thiết bị, học liệu, đồ dùng, học phẩmđầu năm học đảm bảo trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ

Lắp đặt mới hệ thống điều hòa, cửa chống muỗi, thảm trải sàn và nhiều thiết bị khác cuốn chiếu cho các lớp học

Thay mới, bổ sung các thiết bị máy tính, công nghệ như: Máy vi tính, loa, máy in, ipad, ti vi thông minh Đầu tư nâng cấp phần mềm cho công tácgiáo dục, phần mềm khác phục vụ quản lý 100% hệ thống thiết bị CNTT, điện

tử được nâng cấp, diệt virut, xử lý sữa chữa khi có sự cố

Đẩy mạnh phong trào làm đồ dùng, phấn đấu 02 sản phẩm tự tạo/ lớp đặc biệt là những đồ dùng phục vụ chuyên đề

* Giáo viên:

Các giáo viên trong lớp đều là giáo viên trẻ; có khả năng cập nhật thông tin tốt; có lòng yêu thương trẻ và có nhiệt tình trong công việc, có nhiều kinh

nghiệm trong Chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ, nhất là với lứa tuổi trẻ nhà trẻ24-36 tháng.

Là một giáo viên có 5 năm trong nghề, chuyên phụ trách lớp nhà trẻ 24-36tháng, trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi luôn cố gắng học hỏi, rèn luyện bản thân, tìm hiểu đặc điểm riêng của từng trẻ, gần gũi yêu thương trẻ và giúp trẻ phát triển thẩm mỹ một cách tốt nhất

Trẻ nhỏ, chưa tập trung, các kĩ năng hoạt động còn cần sự trợ giúp của cô,

cô giáo gặp khó khăn trong việc bao quát trẻ thực hiện các hoạt động còn gặpkhó khăn

Kinh phí cho hoạt động này không có, đôi khi phải sử dụng nhiều nguyênliệu khác nhau Tuổi mầm non trẻ ham thích được hoạt động tạo hình nhất làviệc sử dụng bút màu tạo thành sản phẩm theo ý của trẻ, bút lông sử dụng màunước dùng giấy để xé, vẽ… theo ý của trẻ để tạo ra 1 sản phẩm mà trẻ thích,dùng đất để nặn thành các đồ vật, con vật mà trẻ yêu thích…chính từ các sảnphẩm trẻ tạo ra, trẻ đặt tên gọi,và tưởng tượng ra những gì trẻ thích, từ đó làmnảy sinh tình cảm yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp đây là yếu tố cần thiết góp phần

phát triển toàn diện cho trẻ Đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình”

Kết quả khảo sát đầu năm cho thấy:

Kỹ năng Tổng số Trẻ hứng Trẻ có khả Trẻ có khả Trẻ nhận biết

22 trẻ thú tham gia năng cầm bút, năng chấm, được màu sắc

học

* Qua khảo sát tình hình thực tế ở lớp tôi thấy

- Nhìn vào bảng khảo sát tôi thấy khả năng cầm bút, phết màu của trẻ cònhạn chế

- Tỷ lệ trẻ thường xuyên tích cực tham gia hoạt động còn ở mức thấp đạt36%

* Biện pháp 1: Sưu tầm nguyên vật liệu

* Biện pháp 2: Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu

* Biện pháp 3: Tổ chức các hoạt động tạo hình hướng dẫn trẻ làm các đồ dùng,

đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên

* Biện pháp 4: Phối hợp với phụ huynh

3.1 Biện pháp 1: Sưu tầm nguyên vật liệu

Trong cuộc sống hiện nay, các đồ dùng phế liệu trong sinh hoạt của cácgia đình vô cùng phong phú như: Lõi giấy vệ sinh, các vỏ hộp bánh kẹo, các túinilon, báo cũ, các lọ mỹ phẩm bằng nhựa, lon bia Đặc biệt là việc sưu tầm cácnguyên vật liệu từ sản phẩm nghề nông lại càng đa dạng, phong phú như: Cácloại rau củ quả tươi và khô, rơm, các loại vỏ trai, sò, ốc, hến

Tuy nhiên khi sưu tầm những nguyên vật liệu làm được cần đảm bảo tính

an toàn: Không độc hại, không nhọn, không cạnh sắc dễ bảo quản và cất giữ,

dễ phục hồi và sửa chữa, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích tínhđộc lập sáng tạo, đông thời phù hợp với từng lứa tuổi, đảm bảo an toàn cho trẻ

Để có được các nguyên vật liệu phong phú và đa dạng giáo viên tuyêntruyền với phụ huynh thông qua các hình thức khác nhau: Tuyên truyền trực tiếpthông qua đón trả trẻ, thông qua bảng tuyên truyền ở lớp đưa ra các nội dungthông báo về chủ đề hoặc nhắc nhở trẻ gom góp đến Thông báo về các nguyênvât liêu cần thu gom đề nghị với phụ huynh cung cấp, sưu tầm các loại nguyênvật liệu khác nhau

Ảnh minh họa: Phụ lục 1+ 2 + 3 + 4 + 5

3.2 Biện pháp 2: Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu

Để “kho” nguyên vật liệu của lớp không phải là một kho phế liệu, tôi đãthường xuyên cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu đó Sau khi tập hợp cácnguyên vật liệu cần thiết, tôi tiến hành phân loại chúng và cho trẻ làm quen Tôigiúp trẻ tìm hiểu về đặc điểm cấu tạo, hình dáng, chất liệu…của chúng Qua việctiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã giúp trẻ hiểu được công dụng của nótrong hoạt động tạo hình Trẻ biết được các nguyên vật liệu thật sự hữu ích vàqua sự giúp đỡ của cô cùng với trí tưởng tượng phong phú của trẻ đã biến nhữngphế liệu đó thành những món đồ chơi đẹp mắt phục vụ cho hoạt động học tập vàvui chơi của trẻ Cũng qua việc cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã

giúp trẻ biết cách sử dụng các nguyên vật liệu một cách hợp lý trong hoạt độngtạo hình để tạo ra sản phẩm như mong muốn đồng thời sẽ kích thích trẻ tiếp tụcsưu tầm nguyên vật liệu ngày càng nhiều hơn Để thuận tiện cho trẻ, tôi đặt vàsắp xếp các vật liệu tại góc chơi nghệ thuật sao cho trẻ thấy rõ và có thể lấyđược dễ dàng để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúc nào trẻ thích Songsong với việc cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu tôi tạo môi trường nghệ thuậtxung quanh trẻ như: bày đồ chơi đẹp, sắp xếp đồ dùng một cách hợp lý và đẹpmắt, bố trí phòng học ngộ nghĩnh… Môi trường nghệ thuật sẽ tạo cho trẻ cảmgiác hứng thú, sung sướng và mong muốn được hoạt động.

3.3 Biện pháp 3: Tổ chức các hoạt động tạo hình hướng dẫn trẻ làm các đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên a Trong giờ hoạt động chơi tập

* Bước 1: Chuẩn bị nguyên vật liệu

Giáo viên xác định nguyên vật liệu thiên nhiên cần dùng cho một hoạtđộng hướng dẫn trẻ làm đồ chơi, để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vậtliệu, đảm bảo các nguyên vật liệu thiên nhiên sạch sẽ, an toàn và sử dụng dễdàng Giáo viên có thể cho trẻ quan sát nguyên vật liệu trong những lần đi dạo,

đi thăm quan hoặc trong các chủ đề thích hợp Giáo viên trò chuyện và tạo điềukiện để trẻ tiếp xúc trực tiếp để nhận biết và nói lên ý nghĩ, ý tưởng

* Bước 2: Tổ chức thực hiện

Khi tiến hành một hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi bằngnguyên vật liệu thiên nhiên tôi tiến hành theo nhiều tiết khác nhau như: Hoạtđộng có hướng dẫn trẻ làm đồ chơi bằng nguyên vật liệu thiên nhiên theo mẫu

( Làm đồng hồ đeo tay, làm con nghé bằng lá đa, làm con cá bằng lá cây ) Và

có hoạt động làm theo đề tài hoặc theo ý thích

Đối với tiết hướng dẫn trẻ làm theo mẫu tôi hướng dẫn trẻ làm theo các bước sau:

+ Cho trẻ quan sát mẫu của cô đã chuẩn bị sẵn, cho trẻ đàm thoại và đưa ra các ýkiến nhận xét về mẫu đó

Ví dụ: Trong tiết tạo hình dạy trẻ làm đồ chơi “ Làm con chuôn

- Cô để cho trẻ suy nghĩ và nói lên ý định của mình

- Cô có thể gợi ý trẻ cách thực hiện, sau đó cô hướng dẫn trẻ cách làm như sau: + Đầu tiên cô lấy thìa sữa chua làm thân chuồn chuồn

+ Tiếp theo cô vẽ cánh chuồn chuồn có hình dạng dài lên bìa cứng

+ Sau đó cô dùng màu tô cho cánh

+ Tiếp đến cô dùng keo hoặc băng dính 2 mặt để gắn lên phần thân thìa sữa chualàm cánh

+ Cuối cùng cô dán 2 hạt đậu đen lên phần đầu của thìa sữa chua làm mắt conchuồn chuồn

+ Sau đó cô cho trẻ thực hiện làm con chuồn chuồn

Ảnh minh họa: Phụ lục 6 + 7 + 8 + 9

b.Trong giờ hoạt động góc

Trong giờ hoạt động này tôi cũng chú trọng cho trẻ sử dụng nguyên vậtliệu đa dạng Khi trẻ hoạt động tại các góc chơi nghệ thuật, cứ mỗi giờ hoạtđộng góc tôi hướng dẫn trẻ làm đồ chơi theo nhiều hình thức khác nhau như:Hướng dẫn trẻ làm trực tiếp hoặc có thể cho trẻ quan sát qua tranh ảnh, cácphương tiện khác nhau ( máy tính) để trẻ thực hiện Qua đó bổ sung được rấtnhiều đồ dùng, đồ chơi cho hoạt động vui chơi cũng như hoạt động có chủ đích.Tại đây trẻ được thỏa sức trí tưởng tượng của mình, để rồi tự tạo đồ chơi chomình, đồ chơi cụ thể như sau:

Ví dụ 1: Rối mở

* Nguyên liệu:

- Vải vụn, bông, dây len, dây ru băng

- Giấy vẽ, màu sáp, giấy màu, hồ dán, keo

* Cách làm:

Lấy một nắm bông xoay tròn và lấy vải bọc kín làm phần đầu của con rối.Lấy một miếng bìa nhỏ, cuốn tròn dạng ống (hay vỏ lọ hồ dán đã hết) để làmthân con rối, tiện cho việc sử dụng, điều khiển rối sau này

- Ví dụ: Trẻ nhỏ, cô vẽ sẵn mắt, mũi, chân tay các con rối, trẻ chỉ tô màu và dán lên con rối đó là có thể chơi được

Loại rối này thỏa mãn được các nhu cầu của trẻ:

- Thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí: Trẻ chơi với đồ chơi

- Thỏa mãn nhu cầu nhận thức: Vận dụng vốn kiến thức của trẻ để xé dán các bộphận của cơ thể.

- Thỏa mãn nhu cầu tưởng tượng: Trẻ có thể tưởng tượng ra các nhân vật rối và làm theo ý thích của mình

Thỏa mãn nhu cầu giao tiếp: Hai trẻ sử dụng nhân vật rối và nói chuyện

Ví dụ 2: Xếp sỏi làm hồ nước, con rắn …

Trẻ tự do sáng tạo, xếp sỏi theo ý thích của mình để tạo ra hình trẻ muốnnhư xếp vòng tròn làm hồ nước, xếp chồng làm ngôi nhà, xếp uốn lượn làm conrắn,

Ảnh minh họa 10 + 11

Ví dụ 3: Phết màu lên sỏi:

Trẻ dùng bút lông phết màu lên sỏi để từ đó tạo ra hình con cá, búp bê,viên ngọc

Ảnh minh họa: Phụ lục 12 + 13 + 14 + 15 + 16 + 17 + 18 + 19 + 20

Ví dụ 4: Làm đồ chơi từ bìa Cartong

Bìa cartong là vật liệu dễ tìm và ở xung quanh trẻ, với bìa cartong giáoviên có thể hướng dẫn cho trẻ làm những đồ chơi quen thuộc theo chủ đề trẻ họcnhư phết màu lên bìa cartong làm máy bay, dán hình trang trí lên bìa cartonglàm búp bê của bản thân

Ảnh minh họa: Phụ lục 21 + 22 + 23 + 24 + 25 + 26

c Trong giờ hoạt động ngoài trời:

Trong giờ hoạt động ngoài trời, trẻ vừa sưu tầm, lại vừa chơi các nguyênliệu sưu tầm được Khi cho trẻ quan sát lá cây hoặc đi dạo chơi trong sân trường.Tôi luôn chú ý hướng dẫn trẻ cắt tỉa lá vàng, nhặt lá rụng rồi ép phẳng, nhặtnhững cành cây khô vỏ khô…để sử dụng nguyên vật liệu tạo hình của trẻ hoặc

đi thăm quan dạo chơi, cô và cháu có thể nhặt rất nhiều sỏi, đá có hình thù đẹpngộ nghĩnh để trẻ xếp hình các con vật dễ thương, trẻ đã sưu tầm được rất nhiềunguyên vật liệu tạo hình trong giờ hoạt động ngoài trời Trẻ cũng rất hứng thúkhi được chơi với các nguyên vật liệu tự kiếm được như; Nhặt lá xếp hình, làm

con trâu bằng lá đa, làm con mèo bằng lá chuối, làm đồng hồ, nhẫn bằng láchuối, làm con bướm bằng lá vàng anh…

d Trong các hoạt động khác.

Hướng dẫn trẻ làm đồ chơi bằng nguyên vật liệu thiên nhiên (từ nhữngrau, củ quả đã được cắt tỉa, tăm bông ) có thể tiến hành ở mọi lúc, mọi nơi như;Buổi sáng trong giờ đón trẻ cho trẻ làm ở các góc, trong giờ hoạt động chiều,hoạt động dạo chơi, hoạt động chuyển tiếp giữa các hoạt động, không chỉ tronghoạt động tạo hình mà những đồ dùng đó còn có thể sử dụng để phục vụ cáchoạt động khác như các giờ hoạt động có chủ đích

Ảnh minh họa: Phụ lục 27 + 28 + 29 + 30 + 31 + 32 + 33 + 34 + 35 + 36 + 37 +38+39

3.4 Phối hợp với phụ huynh

Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một cách tự giác và có hiệu quả.Tôi đã tuyên truyền cho phụ huynh thông qua các hoạt động trực tiếp trong giờđón và trả trẻ, qua bảng tuyên truyền, mời phụ huynh tham dự một số hoạt độnggiảng dạy đổi mới cho phụ huynh nắm được về mục đích, yêu cầu của phươngpháp dạy đổi mới về chương trình ứng dụng công nghệ thông tin, về các nguyênvật liệu cần sưu tầm thông qua bảng tuyên truyền của lớp, qua các cuộc họp phụhuynh định kỳ để phụ huynh hiểu rõ

4 Hiệu quả SKKN:

Bằng sự say mê, sự nhiệt tình của một giáo viên, tôi đã dày công sưu tầmcác phế liệu Cuối cùng tôi đã thành công trong việc sử dụng nguyên vật liệu tựnhiên để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo cho lớp tôi cụ thể là: Số tiếttạo hình sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên được sắp xếp phân bố phù hợp cân đốigiữa các thể loại

+ Đồ dùng, đồ chơi do cô và trẻ làm phong phú, đa dạng

+ Khi áp dụng kinh nghiệm trên tôi thấy khả năng tạo hình trẻ lớp tôi tăng lên

Kết quả đạt được cuối năm:

* Kết quả của cô:

- Cô đã bổ xung được nhiều đồ dùng cho tiết dạy

- Giờ dạy tạo hình tôi đã được nhà trường đánh giá cao

* Đối với các bậc phụ huynh

100% phụ huynh nhất trí cách dạy và rất ủng hộ tôi

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Qua nghiên cứu lý luận và thực tiễn, tự tìm hiểu thực trạng của việc sửdụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ cách làm đồ dùng, đồ chơitrong hoạt động tạo hình tôi rút ra được bài học kinh nghiệm sau:

Trong các giờ tạo hình cô giáo phải là người bạn cùng học cùng chơi vớitrẻ gợi mở phát huy tính tích cực ở trẻ chú trọng và quan tâm đến những trẻ yếu,trẻ nhút nhát

Tích cực tự học, tự sáng tạo những đồ dùng, đồ chơi mới lạ mắt, hấp dẫntrẻ.Kêu gọi sự đóng góp của các bậc phụ huynh

Qua đề tài: “ Biện pháp sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướngdẫn trẻ cách làm đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động tạo hình” tôi rút ra một sốkinh nghiệm sau:

- Thực hiện đúng chương trình chăm sóc giáo dục trẻ và sự chỉ đạo của ban giám hiệu trường,

- Cô giáo phải nhiệt tình, nỗ lực với công việc, yêu nghề, mến trẻ, luôn tôntrọng và đối xử công bằng với trẻ, luôn tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ củamình, trao đổi và nâng cao kiến thức, đối mới hình thức phương pháp tổ chứccho bản thân trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ

- Cô nắm rõ nhận thức của từng cá nhân trẻ học ở lớp mình phụ trách để có biệnpháp giáo dục thích hợp giúp trẻ phát triển trí tuệ một cách tốt nhất

- Qua việc sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng,

đồ chơi tự tạo tôi nhận thấy rằng đây là một hoạt động có tác dụng không nhỏtrong việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ theo hình thức đổi mới Trong quátrình hướng dẫn cô đã rèn cho trẻ tính kiên trì, sáng tạo, tìm tòi khám phá thếgiới xung quanh, phát huy được tính tích cực của trẻ

- Việc sử dụng các nguyên vật liệu cho trẻ làm đồ chơi,, đồ dùng là rất bổ ích vàđược các cháu rất thích cũng như phụ huynh rất hưởng ứng

- Trong quá trình thực hiện các cháu đã thể hiện được tính độc lập, sáng tạo rấtcao Qua đó rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn tay, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện

- Giáo dục cho trẻ tính tiết kiệm, yêu quý sức lao động, ý thức tự bảo vệ môitrường và bước đầu làm quen với các phương pháp làm công việc

- Được phụ huynh rất tin tưởng và ủng hộ

Việc hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi từ những nguyên vật liệu sẵn có

ở địa phương chính là chìa khóa để mở ra cánh cửa tâm hồn trẻ, giúp cho trẻ đónnhận những kiến thức sơ đẳng ở tuổi mầm non hơn thế nữa nó còn giúp trẻ mạnhdạn, tự tin, luôn chủ động và sáng tạo trong mọi hoạt động, đáp ứng kịp thời nhucầu đổi mới của đất nước, của giáo dục mầm non hiện nay

Từ những kết quả của trẻ sau một năm xây dựng bản sáng kiến tôi nhậnthấy:

Việc làm này có ý nghĩa rất lớn đối với các trường mầm non đặc biệt làcác cô giáo mẫu giáo trực tiếp đứng lớp giảng dạy.Thực hiện nghiên cứu và ápdụng bản sáng kiến này sẽ góp cho các cô giáo có kiến thức và kỹ năng hướngdẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi, giúp trẻ phát triển tính sáng tạo, đáp ứng nhu cầukhám phá, tính tò mò ham hiểu biết của trẻ

Bản thân tôi xin được mạnh dạn đề xuất một số kiến nghị sau:

- Trường tạo điều kiện cho giáo viên tham quan, học hỏi những đơn vị bạn về việc hướng dẫn trẻ cách làm đồ dùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình

- Khuyến khích giáo viên đăng ký thi đồ dùng,đồ chơi để nâng cao sự sáng tạo,

tư duy

Trên đây là đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Sử dụng các nguyên vật liệu tựnhiên để hướng dẫn trẻ cách làm đồ dùng đồ chơi trong hoạt động tạo hình chotrẻ 24 - 36 tháng” Mong được sự góp ý của ban Giám hiệu nhà trường cùng cácđồng nghiệp để sáng kiến được hoàn chỉnh hơn và để tôi hoàn thành tốt việcgiảng dạy hơn nữa.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hoàn Kiếm, tháng 4 năm 2020