Một ngày hè oi ả năm 722, Mai Thúc Loan cùng đoàn phu phải gánh quả vải để dâng cho một quý phi của vua Đường. Đường xa, nắng gắt, ai nấy đều mệt mỏi lê bước. Một người phu thốt lên : [r]
Trang 1B – BÀI TẬP RÈN VIẾT VĂN TỰ SỰ
III - CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI TRONG VĂN TỰ SỰ
1 Ghi nhớ
- Chủ đề là vấn đề chủ yếu mà người viết muốn đặt ra trong văn bản.
- Dàn bài văn tự sự gồm ba phần :
+ Phần mở bài : Giới thiệu chung về nhân vật và sự việc.
+ Phần thân bài : Kể diễn biến của sự việc.
+ Phần kết bài : Kết cục của sự việc.
2 Bài tập : Chủ đề và dàn bài văn tự sự
Bài tập 7
Giáo viên cho hai đề bài như sau :
- Nhóm 1 : Kể một chuyện hồi ấu thơ
- Nhóm 2 : Kể về một chuyện đáng nhớ
Các nhóm sẽ chọn hướng làm bài và các sự việc sẽ được kể trong truyện như thế nào ?
(Thảo luận)
Bài tập 8
Đọc truyện Hoàng đế họ Mai và trả lời các câu hỏi.
Các dạng bài tập làm văn
và cảm thụ thơ văn lớp 6
Trang 2“Vào thời kì Bắc thuộc, nhà Đường thẳng tay đàn áp bóc lột dân ta, khiến trăm họ lầm than, người người oán thán Bấy giờ ở Mai Phụ - một làng chuyên nghề làm muối ở ven biển Thanh Hà (Hà Tĩnh) có chàng trai nghèo tên là Mai Thúc Loan sống cùng với mẹ già
Ngày ngày, chàng lên rừng kiếm củi, đổi gạo về nuôi mẹ Giá gạo ngày càng cao, kiếm vất vả mà không đủ ăn Dân làng ai cũng cơ cực Chiều chiều, Mai Thúc Loan thường cùng các trai làng thi đấu vật Ai cũng nể phục vì chàng trai rất khoẻ
Ít lâu sau, Thúc Loan và các trai tráng trong làng đều bị bắt đi phục dịch cho giặc ngoại xâm Từ mờ sáng, mọi người đã phải lặn lội lên rừng, xuống biển tìm của ngon, vật lạ để cống nạp cho giặc, mà vẫn bị đánh đập tàn nhẫn
Một ngày hè oi ả năm 722, Mai Thúc Loan cùng đoàn phu phải gánh quả vải để dâng cho một quý phi của vua Đường Đường xa, nắng gắt, ai nấy đều mệt mỏi lê bước Một người phu thốt lên : “Bọn giặc thật ác độc, dã man hơn hổ dữ” Mai Thúc Loan bảo mọi người cứ dừng chân nghỉ, ông lớn tiếng kể tội giặc Hàng trăm người cùng trai tráng trong vùng hưởng ứng nhiệt liệt Họ bỏ quang gánh cùng Mai Thúc Loan dựng cờ khởi nghĩa Ông cho xây đại bản doanh tại núi Đụn, lập căn cứ
ở dọc bờ sông Lam và đắp thành Vạn An dài hơn ngàn mét
Ông tìm cách liên kết với các thủ lĩnh và nhân dân các châu miền núi để tăng thêm sức mạnh cho nghĩa quân Khí thế quân đã mạnh, Mai Thúc Loan cho quân tập kích ở Châu Hoan Tướng giặc là Quang Sở Khánh không chống cự nổi hốt hoảng bỏ về nước
Để quy tụ lòng người tiếp tục cuộc kháng chiến, Mai Thúc Loan lên ngôi Hoàng đế lấy hiệu là Mai Hắc Đế Triều đình của Mai Hắc Đế tồn tại không lâu, nhưng cuộc khởi nghĩa đo ông lãnh đạo đã tô thắm thêm truyền thống yêu nước chống ngoại xâm của dân tộc ta”
a) Chủ đề của truyện trên ca ngợi ai ?
Sự việc nào tập trung cho chủ đề ?
Gạch dưới (hoặc ghi ra) những câu văn làm rõ chủ đề
b) Hãy chỉ ra ba phần : mở bài, thân bài, kết bài của truyện
Trang 3c) Trong số các sự việc của truyện, sự việc nào hấp dẫn và đáng nhớ nhất ?
3 Giải bài tập 7, 8
Bài tập 7 : Ở hai đề bài tự sự này, phải biết khai thác đề, nếu không sẽ bị
trùng đề tài :
a) Tìm hiểu đề : Cần nhận thấy điểm khác nhau của hai đề bài :
+ Đề 1 : Nhóm 1 : Kể về hồi còn nhỏ, khi học tiểu học
+ Đề 2 : Nhóm 2 : Kể về thời gian nào cũng được, nhưng phải làm rõ ý
“đáng để nhớ”
b) Gợi hướng tìm ý và lập dàn ý :
Đề 1 : Có thể tham khảo các tình huống sau :
- Từ hồi em còn thơ ấu (3 tuổi), bố mẹ em đã phải đi làm xa
- Mưa to như trút nước, từ trường đội mưa về nhà (có thể năm lớp 2, lớp 3)
- Một cư xử vụng dại hồi thơ ấu (ân hận)
Đề 2 : Có thể chọn một trong các tình huống sau :
- Lên nhầm tàu hoả, bị lạc gia đình
- Đi có việc riêng, không xin phép bố mẹ, để bố mẹ phải đi tìm
- Thiếu trách nhiệm trong việc chỉ đường cho khách qua đường
Bài tập 8 : a) Chủ đề truyện : Ca ngợi anh hùng khởi nghĩa nông dân Mai
Hắc Đế Từ đó, ca ngợi truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc
- Học sinh tự gạch dưới các sự việc (chọn chi tiết ghi ra vở) Học sinh gạch dưới các câu văn để làm rõ chủ đề
b) Chuyện có ba phần :
- Mở bài : Từ đầu đến mẹ già” : Giới thiệu hoàn cảnh đất nước và giới thiệu Mai Thúc Loan
Trang 4- Thân bài : Tiếp theo đến bỏ về nước” : Nhân dân bị bóc lột khổ cực đã đứng dậy dưới sự lãnh đạo của Mai Thúc Loan và đã thắng lợi bước đầu
- Kết bài : Đoạn còn lại : Mai Thúc Loan lên ngôi hoàng đế, lấy hiệu là Mai Hắc Đế và tiếp tục chiến đấu chống ngoại xâm bảo vệ đất nước
c) Trong số các sự việc trong truyện, sự việc hấp dẫn, đáng nhớ nhất là : Trai tráng trên đường chở vải cống nạp cho nhà Đường đã đồng tâm nhất trí nổi dậy chống giặc