Bác dạy: những chức danh cán bộ trong bộ máy Nhà nước là do dân bầu ra, cho nên tất cả mọi cán bộ, công chức đều là đại biểu của dân, cho nên quyền lực cũng thuộc về dâ[r]
Trang 2Tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
về nâng cao ý thức trách nhiệm,
hết lòng, hết sức phụng sự
Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
ĐỀ CƯƠNG BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ
Trang 3Qua 02 năm thực hiện, cuộc vận động đã được triển khai sâu rộng trong các tổ chức của hệ thống chính trị và toàn xã hội, làm cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta ngày càng nhận thức sâu sắc hơn về những nội dung cơ bản, giá trị tinh thần to lớn của tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Ngày 07/11/2006, Bộ Chính trị (khóa X) ban hành Chỉ thị số
06-CT/TW về tổ chức chức cuộc vận động “Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.
Năm 2008, chúng ta học tập 02 chuyên đề: Tư tưởng và tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh về “thực hành tiết kiệm, chống tham
ô, lãng phí, quan liêu” và tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” của Chủ
Trang 4Nội dung gồm 04 phần (như trong tài liệu), trong đó phần II là phần quan trọng, trọng tâm của chuyên đề.
Năm 2009, chúng ta học tập 01 chuyên đề, đó là: Tư
tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về “nâng cao ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục
vụ nhân dân”, gắn với kỷ niệm 40 năm thực hiện Di chúc của
Bác
Trang 5Phần I
Mục đích, ý nghĩa của việc học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về nâng cao
ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc,
phục vụ nhân dân.
Trang 61 Trước hết chúng ta tìm hiểu khái niệm về trách nhiệm là gì?
Con người chúng ta có rất nhiều trách nhiệm, trách nhiệm trong quan hệ gia đình, trong cộng đồng xã hội… có thể nói rằng có bao vị trí, vai trò, chức năng trong các mối quan hệ
xã hội thì có bấy nhiêu trách nhiệm và tất cả trách nhiệm đấy đều do dư luận, đạo đức, pháp luật điều chỉnh và phán xét, có trách nhiệm chỉ chịu sự phán xét của dư luận, đạo đức ví dụ như: giữ gìn giao thông, đóng góp cho tộc họ, trách nhiệm của con cái trong gia đình… Có trách nhiệm ngoài sự phán xét của
dư luận, đạo đức còn chịu sự phán xét của pháp luật như: làm con mà ngược đãi với cha mẹ thì đều bị pháp luật và dư luận phán xét; còn trách nhiệm riêng của cán bộ, đảng viên, công chức thì nặng hơn, đó là phải chịu sự phán xét của dư luận, đạo đức, pháp luật và kỷ luật của Đảng
Như vậy, trách nhiệm là do tổ chức, cơ quan, do đạo đức,
dư luận, pháp luật… giao phó cho chúng ta, thậm chí là do tự bản thân mình giao phó cho mình
Trang 7Vì vậy chúng ta thống nhất khái niệm của trách nhiệm là
phần việc được giao, nghĩa vụ phải làm tròn theo cương vị, chức trách của mình Còn ý thức trách nhiệm là sự nhận thức
về nghĩa vụ phải hoàn thành trong mối quan hệ nhất định
Trong từ điển Tiếng Việt có định nghĩa về “ý thức” như sau: “Ý
thức là sự nhận thức đúng đắn, biểu hiện bằng thái độ, hành động cần phải có”
Trang 8Như vậy, một người có ý thức nhiệm vụ cao thì đồng thời phải:
Thứ nhất hiểu rõ những việc mình phải làm
trong một mối quan hệ, trong một vai trò nào đấy mà mình đang giữ;
Thứ hai là tự mình phải gương mẫu thực
hiện và hoàn thành công việc phải làm, đạt được kết quả trong yêu cầu đặt ra;
Thứ ba là nhắc nhỡ và động viên người
khác cùng thực hiện.
Trang 9Ý thức trách nhiệm có thể là nông, sâu, đầy đủ hoặc là chưa đầy đủ Ví dụ: 01 cái văn bản, 01 công việc khi làm xong thì có thể coi là hoàn thành công việc, nhưng so với năng lực thì có thể làm tốt hơn, ví dụ như có thể rút ngắn thời gian so với yêu cầu đặt ra, chất lượng có thể cao hơn, chúng ta cần cái giá trị thặng dư, cái nâng cao này, chứ đâu chỉ là hoàn thành xong.
Trang 10Nếu chúng ta có hệ thống kho tàng, bảo quản, lưu giữ lúa thì sẽ chủ động đầu
tư mua từ đầu vụ để tồn trử, phơi sấy, chế biến cho đạt chất lượng cao thì chắc rằng hạt gạo chúng ta không thua hạt gạo Thái lan Không phải vì chúng ta không có giống lúa tốt, mà vì chúng ta thua người Thái ở
hệ thống kho tàng hiện đại của họ và công tác dự báo tình hình rất chính xác Vì vậy
mà điệp khúc được mùa rớt giá và mua không kịp thời vụ vẫn cứ diễn lại nhiều lần.
Trang 11Lưu ý: Trách nhiệm thì nhiều nhưng phạm vi
chúng ta đề cập trong chuyên đề này đó là “trách
nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong 03 mối quan hệ: trước Đảng, trước dân, trước công việc. Bác nói rằng cán bộ, đảng viên, công chức có 03 trách nhiệm và trong 03 trách nhiệm đó, trước hết cần có ý thức trách nhiệm cao trước công việc, trước nhân dân để làm thật tốt rồi mới đem kết quả đó mà báo cáo với cấp trên, với Đảng Vì vậy mà các trách nhiệm trong mối quan hệ khác chúng ta không đề cập vào đây, để chúng ta thống nhát phạm vi nghiên cứu, tập trung vào 03 mối quan hệ này của cán
bộ, đảng viên, công chức, viên chức.
Trang 122 Mục đích, ý nghĩa của việc học tập chuyên đề lần này là:
Phát huy sức mạnh của toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới.
Trong phạm vi đạo đức, trách nhiệm mang tính bổn phận mà mỗi tổ chức, cá nhân đều phải tự giác gắn bó mình với tổ chức, với dân tộc nhằm tạo ra sức mạnh cộng đồng và của cả dân tộc và trong mối quan hệ chặt chẽ đó thì có lợi ích chung, lợi ích riêng.
Lịch sử đất nước chúng ta chứng minh điều này, khi mà mỗi cá nhân con người gắn bó được với nhau thì tạo nên sức mạnh dân tộc, chúng ta hoàn thành được nhiệm vụ và mục đích đã đề ra
Trang 13Trần Hưng Đạo từ xưa đã nói trong bài Hịch Tướng sĩ “chẳng những phút chốc thái ấp của ta không còn thì bổng lộc của các ngươi cũng mất, chẳng những tổ tông của chúng ta bị kẻ khác dày xéo, mà đến mộ cha ông của các ngươi cũng bị đào bới”,
một sự gắn bó của lợi ích trong cái chung và cái riêng.
theo tinh thần đánh giặc của
chị Út Tịch: “còn cái lai quần
cũng đánh” nên chính nó tạo
nên sức mạnh
Trang 14Vì vậy trong sự nghiệp xây dựng đất nước hiện nay, thì bổn phận của mỗi người phải gắn bó với đất nước, với dân tộc như thế nào? Đó là một câu hỏi đầy trách nhiệm, mà mỗi người phải tìm cách trả lời, sự gắn bó đó được thể hiện, đó là có nâng cao được ý thức trách nhiệm theo tư tưởng, tấm gương đạo đức của Bác hay không?
Nếu chúng ta không nâng cao được trách nhiệm, ý thức trách nhiệm thì chúng ta không thể tạo nên sức mạnh hoàn thành được nhiệm vụ mà Đại hội X của Đảng đã đề ra, trước mắt là đưa đất nước chúng ta thoát khỏi tình trạng một nước kém phát triển và xây dựng nước ta trở thành một nước công nghiệp với trình độ phát triển cao vào năm 2020.
Trang 15Sự gắn bó này thể hiện trước hết, đó là
vai trò nêu gương đi trước, làm trước của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đây là cái điểm nhấn, sức
mạnh hay không là ở chỗ này, ta nhớ là lúc
tổng kết Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X)
về chiến lược cán bộ: Trung ương khẳng
định một điều “cán bộ là lực lượng nồng cốt
làm nên những thắng lợi của đất nước” Cho
nên chính lực lượng này phải đi trước, làm trước, làm gương cho quần chúng thì mới tạo nên được sức mạnh.
Trang 16b Mục đích, ý nghĩa thứ hai là phát huy được
chủ nghĩa yêu nước, tinh thần tập thể, đẩy mạnh tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống, chống chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, cục bộ địa phương
Chúng ta biết rằng lòng yêu nước là sợi chỉ đỏ xuyên suốt, là yếu tố có ý nghĩa quyết định thắng lợi trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc
ta, nó là sức mạnh vô địch như Bác đã khái quát: “Từ
xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước”
Trang 17Nhưng Bác nói đó là lúc Tổ quốc bị xâm lăng thì nó tạo thành sức mạnh như vậy, còn trong điều kiện hòa bình, nhất là trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường, định hướng XHCN, trong hội nhập quốc tế như hiện nay, thì lòng yêu nước này được thể hiện như thế nào? Cũng là một câu hỏi đặt ra
Trong chuyên đề này, chúng
ta giải quyết một vấn đề, chắc
chắn là lòng yêu nước này
được thể hiện qua ý thức trách
nhiệm của mỗi người, đó là
trách nhiệm hoàn thành công
việc và khi hoàn thành xuất sắc
công việc được giao chính là
phát huy lòng yêu nước tạo nên
sức mạnh dân tộc
Trang 18Đạo đức, lối sống đang cần nhất hiện nay
là ý thức trách nhiệm của mỗi ca nhân trước
tổ chức và nhân dân Tại sao mình đi ra nước ngoài lại có ý thức giữ gìn vệ sinh chung cao như thế, nhưng khi về đến đất nước thì cái ý thức không thể hiện đầy đủ; đó
là một vấn đề cần quan tâm, trách nhiệm là chỗ thể hiện ý thức đó, cho nên có hiểu được nhưng không hành động được.
Trang 19c Mục đích, ý nghĩa thứ 3 là đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức cách mạng, hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang trong giai đoạn cách mạng mới.
từ khi có Đảng lãnh đạo đến nay.
Trang 20Tuy nhiên, trong những năm qua, bên cạnh những thành tựu và kết quả đạt được, thì tình trạng suy thóai về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, công chức đã và đang làm sức chiến đấu của Đảng, làm giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng
Để khắc phục tình trạng trên, các cấp ủy Đảng từ Trung ương đến cơ sở coi việc tổ chức nghiên cứu,
học tập, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về nâng
cao ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự
Tổ quốc, phục vụ nhân dân; trong giai đoạn hiện
nay là 01 giải pháp quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng Đảng trong sạch & vững mạnh.
Trang 21d Mục đích, ý nghĩa thứ 4: Đưa cuộc vận động “Học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đi vào chiều sâu, đẩy mạnh việc làm theo tấm gương đạo đức của Bác trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Việc nâng cao ý thức trách nhiệm, có ý nghĩa thiết thực, trực tiếp đưa cuộc vận động đi vào chiều sâu, và trong năm 2009 này, cũng là năm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiến hành tổng kết 40 năm thực hiện Di chúc thiêng liêng của Bác
Vì vậy, việc học tập tư tưởng và tấm gương của Người về
“Nâng cao ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ
quốc, phục vụ nhân dân” cũng là biểu hiện làm theo Di chúc
của Bác một cách thiết thực nhất, góp phần tạo nên sự thống nhất về tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, phấn đấu đạt được các mục tiêu do Đại hội X của Đảng, Đại hội XV của Đảng bộ tỉnh Khánh hòa và Đại hội lần thứ I Đảng bộ huyện Cam Lâm đã đề ra
Trang 22Phần II
Nội dung tư tưởng
Hồ Chí Minh về nâng cao ý thức
trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc,
phục vụ nhân dân.
Trang 231 Quan điểm của Bác về sự cần thiết phải nâng cao ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
a Theo Bác mỗi người đều phải có bổn phận, trách
nhiệm công dân đối với đất nước, trước hết và bao trùm nhất là trách nhiệm với Tổ quốc, với nhân dân Đó Bác gọi
là “đạo đức công dân”
Bác còn chỉ rõ mỗi người đều phải tuân theo “đạo đức công dân” như vậy khi nói đến “đạo đức công dân”, bất cứ
ai cũng có 02 trách nhiệm:
+ Một là bảo vệ Tổ quốc.
+ Hai là xây dựng nước nhà.
Trang 24- Bảo vệ Tổ quốc là bổn phận, trong lời kêu gọi toàn quốc
kháng chiến, ngày 19/12/1946, Bác viết “ Bất kỳ đàn ông, đàn
bà, bất kỳ người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc hễ là người Việt Nam là phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu quốc”.
- Về bổn phận đối với các cháu nhỏ, Bác cũng dạy “Tuổi
nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình” đó là bổn phận.
Trang 25Còn riêng đối với cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, Bác yêu cầu cao hơn là phải làm gương cho nhân dân, cho nên phải có đạo đức cách mạng, tức là vừa phải thực hiện đạo đức công dân với 02 trách nhiệm đó là bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước, vừa thực hiện đạo đức của người cán bộ, đó là đạo đức cách mạng
Vậy đạo đức cách mạng là gì? Bác định nghĩa rất
Trang 26+ Một là, quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng; đó là điều chủ chốt nhất, nhấn mạnh 02
chữ suốt đời, chứ không phải chỉ thực hiện trong một
giai đoạn cách mạng, không phải là khi về hưu mới nói thật, còn khi đương chức làm việc thì không dám nói Vậy nội dung đấu tranh cho Đảng, cho dân tộc hiện nay là cái gì? Mỗi người tự suy ngẫm trên cương
vị chức trách của mình, tự xây dựng hành động cho mình trong thực tiễn công tác, hiện nay kinh tế thị trường đang phát triển, trong tình hình hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu và quá trình toàn cầu hóa kinh
tế đang diễn ra, thì cái việc nhận rõ phải trái, giữ vững lập trường, càng có ý nghĩa lớn và cũng không phải dễ dàng gì nếu mà chúng ta không thường xuyên nâng cao nhận thức chính trị tư tưởng
Trang 27Bác dạy: những chức danh cán bộ trong bộ máy Nhà nước là do dân
bầu ra, cho nên tất cả mọi cán bộ, công chức đều là đại biểu của dân, cho nên quyền lực cũng thuộc về dân, người dân ủy thác quyền lực đó cho những chức danh cụ thể và người được ủy thác quyền lực phải gắn sức làm, như một người lính vâng mệnh lệnh quốc dân
ra trước mặt trận làm tròn nhiệm vụ, do đó phải gắn sức làm tròn, dù
là một việc nhỏ, cán bộ trẻ thì không hiểu hết nghiệm vụ này, chỉ hiểu rằng mình được nhận vào và được phân công, chứ không hiểu rằng mình là đại biểu của dân, là công bộc của dân.
Trang 28+ Hai là, đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình.
Hiện nay có một số cán bộ, đảng viên, công chức không nhận rõ phải, trái nên có 01 số biểu hiện tự diễn biến như trong Kết luận số 38-KL/TW của Bộ Chính trị (khóa X), một số người suy thoái tư tưởng chính trị, đòi đa nguyên, đa đảng, đòi xét lại quan điểm của Đảng, viết hồi
ký, nói xấu chế độ, đi tìm cái tôi đã mất.
Nâng cao ý thức trách nhiệm theo tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ là công bộc của dân, cho nên phải có trách
nhiệm phục vụ dân Bác nói “việc gì hại đến dân thì phải
hết sức tránh, việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm”
Trách nhiệm này thì phải không ngừng được nâng cao, nói hại đến dân không phải chỉ hại về tính mạng, mà còn hại
về tiền của, công sức, danh dự; thậm chí làm phiền lòng dân cũng là gây hại cho dân
Trang 29Trong buổi ra mắt Đảng lao động Việt Nam (03/03/1951) Bác nói: “Đảng lao động Việt Nam không sợ kẻ địch nào dù cho chúng hung tơn cách mấy, không sợ nhiệm vụ nào dù nặng nề, nguy hiểm đến mấy, nhưng Đảng Lao động Việt Nam sẵn sàng vui vẻ làm trâu ngựa, làm tôi tớ trung thành của nhân dân”.
chức, viên chức đã thật sự là công
bộc của dân chưa? Thì đề nghị trong
sinh hoạt chi bộ chúng ta phải làm rõ
câu hỏi này Mình nói, mình đã làm
tròn, thậm chí những đồng chí gọi là
hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, cũng
kiểm lại xem đúng như lời Bác dạy thì
mình cũng đã thật sự nâng cao được
trách nhiệm chưa? Có như vậy, thì
trong cải cách hành chính chúng ta
mới có một ý thức đầy đủ là phục vụ
nhân dân, làm đầy tớ cho dân
Trang 30Trong thời gian vừa qua, trong cải cách hành chính,
có lúc còn gây khó khăn cho dân, còn các cơ quan Nhà nước thì giành thuận lợi cho mình, gây khó khăn cho dân, cái đấy là không có đúng với tinh thần của Bác, tư tưởng của Bác về cán bộ là công bộc của dân.
Chúng ta thực hiện cơ chế 01 cửa, nhiều nơi làm rất tốt, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho dân, thể hiện là công bộc của dân, nhưng cũng có 01 vài nơi vẫn còn
những biểu hiện phức tạp; dư luận nói rằng “đi theo
mười cửa đỏ, không bằng vào 01 cửa đen” cửa đỏ, đó
là cửa trực tiếp có người đại diện của cơ quan hành chính Nhà nước, còn cửa đen là thông qua cò, mọi việc giao cho cò là làm rất nhanh.
Trang 312.Nội dung nâng cao ý thức trách nhiệm, hết lòng , hết sức phụng sự tổ quốc, phục vụ nhân dân trong
tư tưởng Hồ Chí Minh.
a.Về ý thức trách nhiệm trong tư tưởng Hồ Chí Minh
có 02 ý chính;
- Một là: Tất cả mọi người ở mọi địa vị, mọi công tác,
mọi hoàn cảnh đều phải cố gắng hoàn thành công việc được giao, công việc phải làm thì đó chính là tinh thần trách nhiệm
Bác viết thế này: “Tinh thần trách nhiệm là khi Đảng, chính phủ
hoặc cấp trên giao cho ta việc gì, bất kỳ to hay nhỏ, khó hay dễ
ta cũng đưa tất cả tinh thần, lực lượng ra để làm đến nơi, đến chốn, vượt mọi khó khăn, làm cho thành công” Nếu làm một
cách cẩu thả, làm cho có chuyện, dễ làm khó bỏ, đánh trống bỏ dùi, gặp sao làm vậy…là không có tinh thần trách nhiệm
Trang 32- Hai là: Ý thức trách nhiệm được biểu hiện trong việc nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và chính phủ, thực hiện đúng đường lối quần chúng của Đảng.
Ý này rất nhiều người bỏ qua và hầu như không để ý đến mà cho rằng ý thức trách nhiệm là hoàn thành nhiệm vụ là xong rồi; Bác nói “Đảng và Chính phủ đề ra chính sách thì cán bộ phải làm gì? Cán bộ phải làm được 5 việc, mới gọi là làm tròn nhiệm vụ:
+ Phải nghiên cứu, hiểu rõ, thấm nhuần chính sách
đó (Chúng ta thường gọi là quán triệt).
+ Theo chính sách ấy mà điều tra, nghiên cứu, hiểu thấu hoàn cảnh thiết thực của địa phương, đơn vị mình Đây là việc quan trọng, Bác nhắc là phải bàn bạc với dân, hỏi han ý kiến, gom góp sáng kiến của quần chúng
và những người xung quanh.