Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay, nhân dân Thái Nguyên đang phấn đấu “huy động tối đa mọi nguồn lực, tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tạo sự phát triển nhanh và bền vững, nâng cao một bước rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo tiền đề quan trọng để Thái Nguyên trở thành tỉnh công nghiệp trước năm 2020”.
Trang 1Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 119 http://www.lrc-tnu.edu.vn
CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN
VỀ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO TRONG THỜI KỲ
ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ
Đoàn Thị Yến *
Trường Đại học Khoa học - ĐH Thái Nguyên
TÓM TẮT
Nhận thức sâu sắc “hiền tài là nguyên khí của quốc gia” nên từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn có những chính sách quan tâm đặc biệt đến giáo dục Tỉnh Thái Nguyên với vị trí là trung tâm của khu vực miền núi trung du Bắc Bộ nên có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển sự nghiệp giáo dục - đào tạo Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay, nhân dân Thái Nguyên đang phấn đấu “huy động tối đa mọi nguồn lực, tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tạo sự phát triển nhanh và bền vững, nâng cao một bước rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo tiền đề quan trọng để Thái Nguyên trở thành tỉnh công nghiệp trước năm 2020” Đạt được mục đích đó, cần phải tăng cường đầu tư cho giáo dục hơn nữa Từ sau ngày tái lập tỉnh (1997) đến thời điểm năm 2010, dưới dự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên, sự nghiệp giáo dục phổ thông của tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần vào việc phát triển kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng của tỉnh
Từ khoá: sự nghiệp giáo dục, quốc sách, xã hội hoá giáo dục, công nghiệp hoá, hiện đại hóa
QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VỀ PHÁT
TRIỂN GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRONG
THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP
Hiện nay, cuộc cách mạng khoa học công
nghệ tiếp tục phát triển với những bước tiến
nhảy vọt đã đưa thế giới chuyển từ kỷ nguyên
công nghiệp sang kỷ nguyên công nghệ thông
tin và kinh tế tri thức Khoa học công nghệ đã
đổi mới hết sức nhanh chóng, trở thành động
lực cơ bản của sự phát triển kinh tế - xã hội
mà nền tảng của sự phát triển này là giáo dục
- đào tạo Trình độ dân trí cùng với khoa học,
công nghệ trở thành nhân tố quyết định sức
mạnh và vị thế của mọi quốc gia Do đó, bất
kỳ quốc gia nào cũng đều nhận thức được vai
trò và vị trí hàng đầu của giáo dục
Ở Việt Nam, công cuộc đổi mới do Đảng lãnh
đạo đạt được thành tựu to lớn đã và đang tạo
ra thế và lực mới cho đất nước bước vào thời
kỳ phát triển mới Đại hội Đảng toàn quốc lần
thứ VIII (1996) quyết định đẩy mạnh công
nghiệp hoá, hiện đại hoá, phấn đấu đưa đất
nước cơ bản trở thành một nước công nghiệp
vào năm 2020
*
Nhận thức sâu sắc “hiền tài là nguyên khí của quốc gia” nên Đảng Cộng sản Việt Nam sớm nhận thấy được tầm quan trọng đặc biệt của
sự nghiệp giáo dục - đào tạo Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (7/1996), Đảng xác định “cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” [1,tr.29]
Hội nghị Trung ương 2, khóa VIII của Đảng (12/1996), tiếp tục khẳng định: Cùng với giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế -
xã hội, là điều kiện cần thiết để giữ vững độc lập và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Chủ trương này tiếp tục được Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định ở Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX (4/2001) “Phát triển giáo dục
và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”
[2, tr.108 - 109]
Đại hội X (4/2006) của Đảng một lần nữ khẳng định “Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học, công nghệ là quốc sách hàng đầu,
Trang 2Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 120 http://www.lrc-tnu.edu.vn
là nền tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp
hoá, hiện đại hóa đất nước” [3, tr.95]
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục
phổ thông là bậc học giữ vai trò “mở đầu và
tiếp nối” cho các bậc học kế tiếp Chính vì
vậy , giáo dục phổ thông giữ vị trí “bản lề”
trong hệ thống giáo dục nước ta, luôn được
Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm
CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH
THÁI NGUYÊN
Từ sau khi tái lập(1997), công cuộc đổi
mới của tỉnh Thái Nguyên tiếp tục giành
được nhiều thành tựu quan trọng Tình
hình chính trị ổn định, kinh tế, xã hội phát
triển khá toàn diện Đời sống vật chất,
tinh thần của nhân dân được cải thiện
đáng kể Nhờ vậy, sự nghiệp giáo dục của
tỉnh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát
triển Tuy nhiên, là một tỉnh còn nghèo,
mức sống của nhân dân thấp lại không
đồng đều giữa các vùng, miền; tình hình
tệ nạn xã hội diễn ra phức tạp và ngày
càng gia tăng; nhận thức của xã hội về vai
trò của giáo dục còn hạn chế nên đã ảnh
hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục
Từ đó đòi hỏi Đảng bộ tỉnh phải nhanh
chóng có những biện pháp phù hợp để
đáp ứng với yêu cầu của hoàn cảnh mới
Quán triệt đường lối của Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ VIII, mục tiêu chung
của tỉnh Thái Nguyên được Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên xác định đến năm 2000 là:
“Tập trung mọi nguồn lực, tranh thủ thời
cơ, đẩy mạnh công cuộc đổi mới một cách
toàn diện và đồng bộ; tạo sự phát triển
kinh tế, xã hội với tốc độ tăng trưởng
nhanh, bền vững…”[4,tr.4] Để đạt được
mục tiêu đó, chủ trương của Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên là “Tiếp tục tăng cường sự
lãnh đạo của Đảng đối với các đoàn thể
nhằm phát huy tinh thần làm chủ, tính
sáng tạo và sức mạnh tổng hợp của các
tầng lớp nhân dân trong tỉnh, góp phần
đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, hiện
đại hóa, thực hiện được mục tiêu xóa hộ
đói, giảm hộ nghèo, nâng mức sống của
nhân dân các dân tộc trong tỉnh lên một
bước rõ rệt” [4,tr.22] Đại hội Đại biểu
Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ XVI
(2001) tiếp tục nhấn mạnh: “động lực chủ yếu để phát triển kinh tế, xã hội là phát huy cao độ mọi nguồn lực, phát huy sức mạnh tổng hợp về vật chất, trí tuệ, tinh thần của toàn dân, của các thành phần kinh tế vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” [5,tr.7]
Đối với lĩnh vực giáo dục, Đại hội XV (1997) của Đảng bộ tỉnh chỉ rõ: “Mục tiêu của giáo dục - đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá”[4,tr.97]
Giáo dục toàn diện để xây dựng những lớp người có tình yêu quê hương, đất nước, có lý tưởng, có trí tuệ, có sức khoẻ, để xây dựng quê hương, đất nước theo mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh Phấn đấu đến năm 2000, huy động 95% trẻ 5 tuổi đến lớp mẫu giáo; 99% trẻ 6 tuổi đến lớp
1, phổ cập tiểu học cho 10 xã còn lại, thực hiện 100% số lớp tiểu học được học đủ các môn, có chất lượng, phổ cập trung học cơ sở đạt trên 40% số xã, phường Tiếp tục đẩy mạnh giảng dạy ngoại ngữ, tin học
Đẩy mạnh việc xã hội hoá giáo dục - đào tạo,
đa dạng hoá các loại hình trường lớp; mở rộng hệ bán công ở cấp mầm non và phổ thông trên cơ sở giữ vững vai trò chủ đạo của
hệ thống công lập Mở rộng đào tạo nghề nghiệp, quản lý tốt việc mở lớp, đưa tỷ lệ người lao động được đào tạo đến năm 2000 đạt 25% trở lên
Củng cố và hoàn thiện bộ máy quản lý, chuẩn hoá đội ngũ cán bộ, giáo viên Nâng cao chất lượng giảng dạy trong các trường chuyên nghiệp theo hướng giảng dạy, học tập gắn với nghiên cứu triển khai các đề tài, dự án phát triển kinh tế xã hội của địaphương Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, đẩy lùi và xoá bỏ tệ nạn
xã hội trong các trường học Phấn đấu không còn lớp học tranh, tre Thực hiện tốt việc phân cấp xây dựng và quản lý hệ thống trường, lớp Tích cực huy động, quản lý tốt các nguồn lực ngoài ngân sách Chú trọng đầu tư ngân sách cho giáo dục - đào tạo
Cải tiến và nâng cao chất lượng hoạt động của hội đồng giáo dục các cấp nhằm phối hợp các
Trang 3Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 121 http://www.lrc-tnu.edu.vn
ngành, các cấp, các lực lượng xã hội tham gia
xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh
trong cộng đồng Nghiên cứu, bổ sung kịp
thời những chính sách đãi ngộ của địa phương
đối với giáo viên miền núi, vùng cao, giáo
viên giỏi Khuyến khích việc thành lập các
Hội, quỹ khuyến học hỗ trợ con em gia đình
chính sách, gia đình nghèo học giỏi
Tập trung đẩy mạnh giáo dục, đào tạo cho
miền núi, vùng cao, tổ chức các lớp bán
trú, lồng ghép cho học sinh mẫu giáo và
tiểu học ở xa trung tâm xã, xây dựng nhà
ở cho giáo viên, học sinh nội trú Hoàn
thiện trường nội trú dân tộc huyện Võ Nhai
và chuẩn bị xây dựng trường dân tộc nội
trú ở huyện Định Hoá
Chủ trương đó tiếp tục được Đại hội Đại hội
XVI (2000) của Đảng bộ tỉnh xác định “Phấn
đấu cơ bản hoàn thành phổ cập trung học cơ
sở vào năm 2005 Thực hiện tốt chính sách
của Đảng về giáo dục ở vùng cao, vùng sâu,
vùng đồng bào dân tộc thiểu số Nâng cao
chất lượng, chuẩn hoá đội ngũ giáo viên
Tăng cường cơ sở vật chất; đẩy mạnh xã hội
hoá giáo dục - đào tạo; Ngăn chặn, đẩy lùi các
hiện tượng tiêu cực” [5,tr.13]
Sau 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới và 5
năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XVI, Đảng
bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh Thái
Nguyên đã đạt được những thành tựu có ý
nghĩa quan trọng, tạo tiền đề để phát triển
trong những năm tiếp theo Tuy nhiên, bước
vào việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giai
đoạn 2006 - 2010, tỉnh Thái Nguyên vẫn còn
phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức
như nền kinh tế có những mặt yếu kém, kết
cấu hạ tầng chưa đồng bộ, công nghệ thiết bị
lạc hậu, thu nhập bình quân đấu người
thấp…Tình hình đó đặt ra cho Đảng bộ và
nhân dân các dân tộc trong tỉnh phải quyết
tâm rất cao, tập trung khai thác có hiệu quả
thế mạnh để phấn đấu thực hiện thắng lợi
các mục tiêu và nhiệm vụ trong giai đoạn
tiếp theo
Định hướng phát triển của tỉnh Thái Nguyên
là “phấn đấu đến trước năm 2020, Thái
Nguyên trở thành tỉnh công nghiệp Nguồn
lực con người được phát huy, năng lực khoa
học và công nghệ, kết cấu hạ tầng, tiềm lực
kinh tế được tăng cường, vị thế của Thái Nguyên xứng đáng là một trong những trung tâm kinh tế, văn hoá, xã hội của vùng trung
du miền núi phía Bắc”[6,tr.32]
Trong đó “phấn đấu từng bước phổ cập bậc trung học; đến năm 2010 toàn tỉnh có 50% số trường đạt chuẩn quốc gia” Để đạt được mục tiêu đó, Đảng bộ tỉnh đã đưa ra những biện pháp cụ thể như: quán triệt các chủ trương, chính sách, nghị quyết của Đảng và Nhà nước về đổi mới giáo dục, đào tạo Xác định
rõ vai trò của nhà nước, xã hội và người học đối với giáo dục Thực hiện có hiệu quả các chương trình, đề án về phát triển giáo dục - đào tạo Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, củng cố vững chắc kết quả phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và trung học cơ sở, chuẩn bị tốt các điều kiện để triển khai phổ cập trung học trong phạm vi toàn tỉnh Đẩy mạnh xã hội hoá giáo dục, coi đây là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển giáo dục Xây dựng kế hoạch đào tạo, đào tạo lại nhằm chuẩn hoá đội ngũ giáo viên
và cán bộ quản lý giáo dục…
NHỮNG KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU ĐẠT ĐƯỢC
Dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc và Nghị quyết các Đại hội Đảng bộ của tỉnh Thái Nguyên, giáo dục phổ thông tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá có nhiều chuyển biến quan trọng, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng của tỉnh
Hệ thống giáo dục phổ thông được quy hoạch
và bố trí hợp lý, có khả năng đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của con em nhân dân các dân tộc trong tỉnh Bên cạnh hệ thống trường quốc lập đã hình thành hệ thống các trường bán công, dân lập tuy số lượng không lớn nhưng đã thể hiện sự đổi mới “tư duy”,
“cách làm” giáo dục ở Thái Nguyên
Thực hiện chính sách dân tộc miền núi và chính sách công bằng giáo dục của Đảng và Nhà nước, hệ thống GDPT vùng đồng bào dân tộc và miền núi của tỉnh Thái Nguyên đã không ngừng phát triển, chất lượng giáo dục từng bước được đổi mới, tiến kịp các vùng trung du, đồng bằng
Được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp, cơ sở
vật chất, trang thiết bị dạy - học có nhiều thay
Trang 4Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên 122 http://www.lrc-tnu.edu.vn
đổi lớn Phần lớn cơ sở trường, lớp đã được
“cấp 4 hoá”; xoá các lớp học tạm, từng bước
“tầng hoá” ở những nơi có điều kiện Cùng
với việc kiên cố hoá trường lớp, sở GD - ĐT
tỉnh chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành
tham mưu cho Uỷ ban nhân dân tỉnh ban hành
các quyết định, văn bản để phối hợp lồng
ghép các chương trình, dự án đầu tư để nâng
cấp trang thiết bị thư viện trong trường học
Trang thiết bị, đồ dùng dạy học từng bước
đáp ứng được hoạt động dạy và học, phần nào
khắc phục được tình trạng “dạy chay”
Nhận thức được tầm quan trọng của đội ngũ
giáo viên và cán bộ quản lý đối với quá trình
dạy - học, ngành Giáo dục luôn quan tâm xây
dựng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý đủ
về số lượng, đảm bảo về chất lượng
Đội ngũ cán bộ quản lý thường xuyên được
đào tạo và bồi dưỡng, sắp xếp, bổ nhiệm lại,
bổ nhiệm mới theo khả năng, năng lực và tín
nhiệm của quần chúng
Với mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân
lực và bồi dưỡng nhân tài, GDPT tiếp tục
được tiến hành toàn diện Chất lượng giáo dục
đại trà và mũi nhọn được giữ vững Hoạt
động giáo dục được gắn liền với các hoạt
động chính trị, xã hội địa phương, góp phần
nâng cao chất lượng giáo dục, tạo ra môi
trường giáo dục lành mạnh, ngăn chặn, đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực trong trường học
Xã hội hoá giáo dục vừa là mục tiêu, vừa là
phương tiện giúp cho ngành giáo dục thoát khỏi cảnh giáo dục “đơn độc”, ngành giáo dục tỉnh Thái Nguyên đã tranh thủ được mọi nguồn lục của lực lượng xã hội, góp phần tạo nên những thành tựu mà GDPT Thái Nguyên đạt được trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội
[3] Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội
[4].Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên (1997), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV
[5] Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI
[6] Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII.
[7] Sở Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Nguyên (2003),
Giáo dục - Đào tạo tỉnh Thái Nguyên, thành tựu và chiến lược phát triển, Nxb Thống kê, Hà Nội.
SUMMARY
DEVELOPMENT IN THE PERIOD PROMOTE INDUSTRIALIZATION AND MODERNIZATION
Doan Thi Yen *
College of Sciences -T NU
Acutely Cleverness is National treasure, so since inception, the Communist Party of Vietnam is always the policy of particular interest to education Located in central mountainours region north, Thai Nguyen has more favorable conditions for development of education - training In the industrialization and modernization of today, the people of Thai Nguyen is trying to "mobilize all resources, to accelerate industrialization and modernization, making it fast and sustainable development, substantially improve the material life and spirit of the people, creating an important premise to Thai Nguyen becomes the industrial province front 2020" Achieve that purpose, should increase investment
in further education Since the re-establishment (1997) to date in 2010, under the leadership of the Party Committee of Thai Nguyen province, the cause of education in the province there are many positive changes, contribute to economic development, social security and defense of the province
Key words: education, national policy, the socialization of education, industrialization, modernization
*