Như chúng ta đã biết việc cho trẻ làm quen với 29 chữ cái còn mang tính chất hoạt động biệt lập, chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm non trong tổ chức các hoạt động cho trẻ
Trang 1
MỤC LỤC
2.3 Các giải pháp đã sử dụng khi giải quyết vấn đề 4
2.3.1 Xây dựng môi trường chữ viết trong và ngoài lớp. 4
2.3.2 Gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động làm quen chữ cái. 6 2.3.3 Ứng dụng công nghệ thông tin vào việc tổ chức hoạt động làm
2.3.4 Dạy trẻ làm quen với chữ cái ở mọi lúc mọi nơi. 9
2.3.5 Lồng ghép tích hợp với các hoạt động giáo dục khác. 11
2.3.6 Dạy trẻ làm quen với chữ cái thông qua trò chơi. 12
2.3.7 Phối hợp kết hợp giữa nhà trường và gia đình. 14
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm: 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐƯỢC
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI.
Trang 21 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài:
Ở lứa tuổi mầm non, tất cả thế giới xung quanh trẻ đều mới lạ, bất cứ cái gì trẻ cũng thấy đáng yêu, đáng nhớ và thấy mới mẻ đến lạ lùng Trường mầm non
là trường học đầu tiên nuôi dạy chăm sóc và giáo dục trẻ phát triển toàn diện theo 5 lĩnh vực Là điểm khởi đầu cơ bản, là nền tảng vững chắc để từ đó hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Chính vì thế những kiến thức mà nhà sư phạm đưa đến cho trẻ dù chỉ là những tri thức sơ đẳng, đơn giản song vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi đứa trẻ sau này
Chúng ta biết rằng trẻ em là niềm tin yêu - hy vọng, là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của dân tộc, chúng ta vui mừng biết bao khi được chứng kiến sự lớn lên về thể chất cũng như tinh thần, trí tuệ của trẻ với những phát hiện rất tò mò, ngộ nghĩnh Khi còn sống Bác Hồ đã rất quan tâm tới trẻ em
Bác nói: “ Hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ thơ ” Vì vậy, việc chăm sóc
giáo dục trẻ là trách nhiệm của toàn xã hội, trong đó đặc biệt là vai trò tổ chức, hướng dẫn của ông bà, cha mẹ cũng như các cô giáo làm công tác giáo dục mầm non
Đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo lớn là giai đoạn cuối cùng của trẻ mầm non Đây là lứa tuổi tiền tiểu học, giai đoạn này cùng với sự phát triển của tâm lý trẻ,
sự giáo dục của người lớn và nhất là vai trò của cô giáo mầm non sẽ giúp cho trẻ hoàn thiện về nhân cách, giúp trẻ vững vàng bước vào trường tiểu học Trong đó hoạt động làm quen chữ cái là một trong những hoạt động đóng vai trò hết sức quan trọng cần thiết với trẻ, giúp trẻ biết những chữ cái đầu tiên, là nền móng,
là cơ sở cho việc học tiếng việt sau này
Giáo dục Mầm Non của chúng ta đã có những đổi mới, những chuyển biến mới trong việc nuôi dạy trẻ Cùng với sự đổi mới của giáo dục Mầm Non nói chung, hoạt động làm quen chữ cái cũng có những đổi mới đáng kể Để dạy tốt hoạt động này theo hướng đổi mới hiện nay đòi hỏi người giáo viên Mầm Non phải tự suy nghĩ để tìm tòi ra biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
Như chúng ta đã biết việc cho trẻ làm quen với 29 chữ cái còn mang tính chất hoạt động biệt lập, chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm non trong tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với việc đọc và việc viết nhằm chuẩn bị cho trẻ học lớp một
Làm quen chữ cái theo quan điểm tích hợp trong đổi mới phương pháp giáo dục mầm non phải được tiến hành một cách tự nhiên, bắt đầu từ những hoạt động gần gũi và có ý nghĩa đối với trẻ Để dạy trẻ làm quen với chữ cái, cần có
sự thay đổi cách tổ chức các hoạt động trong môi trường chữ viết và ngôn ngữ nói một cách phong phú
Để dạy tốt hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái giáo viên phải đạt được những mục tiêu như:
Nắm vững nội dung, phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen chữ cái Biết thiết kế và tổ chức các hoạt động làm quen với chữ cái theo chủ đề
để phát triển các kỹ năng cần thiết chuẩn bị cho việc đọc, viết, trước khi vào học lớp một
Trang 3Tự tin và có ý thức sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái theo chủ đề
Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động này tôi luôn trăn trở suy nghĩ để tìm ra biện pháp giúp trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với chữ cái đạt kết
quả cao, nên năm học này tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “ Một số biện pháp gây hứng thú nhằm nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non Đông Hương – Thành phố Thanh Hóa”
để nghiên cứu, áp dụng vào thực tế dạy và học
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Xây dựng biện pháp gây hứng thú trong hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Đông Hương – Thành phố Thanh Hóa
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu một số biện pháp gây hứng thú trong hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi tại lớp mẫu giáo Hoa Phượng – nơi tôi đang trực tiếp giảng dạy
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Nghiên cứu lý thuyết: nghiên cứu các sách: Chương trình giáo dục mầm non: Tạp chí giáo dục mầm non; thông qua mạng internet; Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên
- Phương pháp quan sát sư phạm: Thu thập thông tin về đối tượng nghiên cứu có mục đích, có kế hoạch bằng cách tri giác trực tiếp các hoạt động sư phạm
và các nhân tố khác có liên quan đến đối tượng
- Phương pháp đàm thoại: Trò chuyện trực tiếp với trẻ
- Phương pháp thực hành: Làm mẫu hướng dẫn trẻ thực hành các bài tập
- Phương pháp thống kê toán học: Thu thập, tổng hợp, trình bày số liệu và tính toán các đặc trưng của đối tượng nghiên cứu
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận.
Như chúng ta đã biết, trong tất cả các phương tiện mà con người dùng để giao tiếp thì ngôn ngữ là phương tiện duy nhất thỏa mãn được tất cả các nhu cầu của con người
Theo bà Ngô Thị Hợp – phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục mầm non ( Bộ Giáo
Dục và Đào Tạo) cho rằng: “ Chương trình giáo dục ở các trường mầm non là
rất cần thiết cho sự hình thành nề nếp và kiến thức để cho các cháu chuẩn bị bước vào lớp 1 Ở lớp mẫu giáo lớn, trong 1 tuần, các cô giáo cũng đã sắp xếp
từ 1 -2 tiết để cho các cháu quen dần với bảng chữ cái và các con số từ 1 -10, cách thức cầm bút và ngồi học cho đúng quy cách, ý thức giữ gìn vệ sinh và tự làm những việc có thể”.
Với trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi khi bước vào trường tiểu học là một bước ngoặt lớn và khó khăn đối với trẻ Bởi vì ở mẫu giáo trẻ đang quen với vui chơi
là hoạt động chủ đạo, nhưng khi trẻ vào tiểu học thì học tập lại là vai trò chủ đạo nên việc cho trẻ làm quen với chữ cái ở trẻ mẫu giáo không phải là đưa chương trình tiếng việt của lớp 1 vào dạy mà ở đây trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi được sử dụng các yếu tố vui chơi và các nhiệm vụ học tập sáng tạo thông qua các hoạt động học tập Bản thân tôi là một giáo viên được nhà trường phân công công tác giảng
Trang 4dạy trẻ ở độ tuổi 5 - 6 tuổi Qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với chữ cái không phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó biết vận dụng những linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy đủ kiến thức của bộ môn chữ cái
Thông qua việc làm quen với chữ cái cung cấp thêm vốn từ về thế giới xung quanh Cho trẻ làm quen với chữ cái còn giúp trẻ hiểu được mối quan hệ giữa ngôn ngữ nói với ngôn ngữ viết, trẻ hiểu thế nào là đọc và viết sau này ở trường phổ thông, thông qua viêc tìm kiếm các chữ cái khác nhau ở các vị trí khác nhau của từ giúp trẻ phát triển óc quan sát, ghi nhớ có chủ định, làm quen với chữ cái còn giáo dục tình cảm, mở rộng hiểu biết cho trẻ, chuẩn bị tích cực cho trẻ vào trường tiểu học
Vì vậy, có thể nói việc hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái là cơ hội tốt để chuẩn bị hành trang vững chắc giúp trẻ bước vào lớp 1 thuận lợi
2.2 Thực trạng vấn đề.
2.2.1.Thuận lợi:
Trường Mầm non Đông hương là trường chuẩn quốc gia mức độ II, nhà trường đã trang bị cho các lớp đầy đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại đa dạng và phong phú, phòng học thoáng mát, cùng với những thuận lợi về cơ sở vật chất và sự giúp đỡ của ban giám hiệu góp ý, xây dựng qua các buổi dự giờ, thăm lớp chỉ đạo và có kế hoạch thực hiện chương trình bồi dưỡng giáo viên tốt, tạo điều kiện cho tất cả giáo viên được tham gia học các đợt chuyên đề, dự giờ dạy mẫu trong trường và các trường bạn, đầu tư xác đáng vào tiết học, từ đó chị
em đúc rút kinh nghiệm cho bản thân
Năm học 2020 - 2021 tôi được phân công giảng dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi Với tổng số 32 học sinh đúng độ tuổi phát triển tốt, trong đó 20 nam, và 12
nữ hầu hết các cháu ngoan đi học đều Bản thân tôi nhiều năm là giáo viên trực tiếp dạy trẻ nên đã đúc rút được nhiều kinh nghiệm trong việc phát triển khả năng của trẻ và cũng có nhiều cố gắng trong quá trình tự học, tự rèn luyện Biết
sử dụng vi tính ứng dụng công nghệ thông tin vào chương trình dạy trẻ Hơn nữa
đa số phụ huynh cũng rất quan tâm đến điều kiện học hành của con em Đây là yếu tố hết sức thuận lợi cho việc chăm sóc giáo dục trẻ
2.2.2.Khó khăn:
Tuy nhiên bên cạnh những mặt thuận lợi thì cũng có những khó khăn sau: Lớp tôi phụ trách có số lượng trẻ là 32 cháu Một số cháu năm nay mới vào học ở trường mầm non Các cháu tuy cùng độ tuổi nhưng khả năng không đồng đều Nhiều cháu còn nhút nhát chưa tự tin trong giao tiếp, có cháu phát âm chuẩn, nhanh nhớ mặt chữ, có tư thế ngồi, cầm bút tô viết đúng Nhưng một số cháu phát âm còn ngọng, không chuẩn, nói câu chưa tròn do ảnh hưởng của việc giáo dục ngôn ngữ tại gia đình Bên cạnh đó vẫn còn một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc học của con em mình, rất nóng lòng trong việc cho con mình học đọc, học viết
2.2.3 Kết quả :
Trang 5Xuất phát từ những thực tế trên tôi đã lên kế hoạch khảo sát phân loại khả năng tiếp thu kiến thức trên trẻ, kết quả như sau:
Khả Năng
Đầu năm học 2020 - 2021 Số
lượng trẻ được khảo sát
Đạt Tỷ lệ % Chưa đạt Tỷ lệ %
Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng
tư thế
Trẻ hứng thú, tích cực tham gia
hoạt động làm quen chữ cái
Biết cách cầm sách, mở sách ra
xem và quy trình đọc
Trước thực trạng này tôi đã trăn trở để tìm ra những biện pháp thiết thực làm sao để tổ chức cho trẻ học mà như đang chơi, và tuy chơi nhưng lại mang hiệu quả tích cực, để nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Xây dựng môi trường chữ viết trong và ngoài lớp.
* Môi trường chữ viết trong lớp
Như chúng ta đã biết, đối với trẻ mầm non lớp học chính là mái nhà thứ hai của trẻ Cảm giác đầu tiên khi trẻ bước vào cửa lớp, phản xạ tự nhiên của trẻ là nhìn xung quanh xem có những gì, có đẹp không, đặc biệt là những gì mới lạ Vì vậy các mảng chính trong lớp học là mảng chủ đề, các góc hoạt động là đối tượng đầu tiên khi trẻ bước vào lớp Để tạo cho trẻ hứng thú với các mảng hoạt động và tạo điều kiện cho trẻ nhận biết nội dung của các hoạt động đó, tôi đã tập trung trẻ cùng tham gia thảo luận dưới dạng kể chuyện sáng tạo Cuối cùng cô
và trẻ đã đi đến thống nhất chọn tên của từng góc chơi mỗi khi chuyển chủ đề mới Bên cạnh các tuýp chữ có tên gọi ngây thơ, ngộ nghĩnh, gần gũi trẻ và bắt buộc phải có hình ảnh minh hoạ cho tiêu đề đấy Như vậy sẽ thu hút được sự chú ý của trẻ, từ đó mục đích ôn luyện chữ đã học cho trẻ đạt hiệu quả tối đa
Ví dụ: Chủ đề “Ngành nghề” tôi và trẻ trò chuyện về chủ đề, sau đó cô
hướng cho trẻ vào câu chuyện: Tại cửa hàng búp bê có rất nhiều đồ dùng, nào là
đồ dùng của cô giáo như: phấn, bảng, bút, vở , nào là đồ dùng của thợ xây, thợ mộc Búp bê rất muốn chúng mình đặt tên cho cửa hàng của búp bê đấy Nào chúng mình cùng nghĩ ra một cái tên nhé Trẻ nghe, suy nghĩ và đưa ra ý kiến của mình như: cửa hàng của búp bê, siêu thị mi ni, siêu thị của búp bê
Khi trang trí tên gọi các góc, tôi thường lựa chọn cỡ chữ cho phù hợp với góc, dán chữ ở độ cao vừa tầm nhìn của trẻ để trẻ dễ nhìn thấy Đặc biệt kiểu chữ phải chuẩn, hầu hết các chữ này tôi đều để ở dạng chữ in thường, với màu
Trang 6sắc đẹp, rõ nét phù hợp với mảng hoạt động và hình ảnh minh họa của góc Còn mảng hoạt động của trẻ ở phía dưới tôi thường gài nhựa trong, các chữ rời với mẫu chữ khác nhau như chữ in thường, viết thường, chữ in hoa để trẻ cùng bắt chước cô ghép tên góc Khi chơi tôi thường hỏi chữ cái đầu tiên của từ là gì? Chữ cái nào trong từ chúng mình đã học rồi? Làm như vậy trẻ nhớ các chữ cái
đó rất lâu Ngoài ra tôi thường thay đổi tên gọi hình ảnh và các góc cho phù hợp với từng chủ đề, tạo sự mới mẻ khoảng không gian hấp dẫn mỗi khi trẻ đến lớp
Ví dụ: Góc gia đình tôi thống nhất với trẻ đặt tên góc: “Tổ ấm gia đình” Trẻ biết được từ “tổ ấm” có chữ cái đầu tiên là chữ T, chữ đã học là chữ ô, a, â
Nhưng với chủ đề “Ngành nghề” tôi và trẻ lại thoả thuận nhất trí đưa ra tên: “Bé tập làm nội trợ” Trẻ được ghép từ, được biết chữ cái đầu tiên của từ
đó, biết thứ tự trong từ và ghép hoàn chỉnh từ đó Như vậy, qua mỗi chủ đề tôi giúp trẻ ôn luyện nhiều chữ cái đã học
Ở góc chơi như góc phân vai, trẻ chơi trò chơi bán hàng, bác sĩ… cho trẻ dùng bút ghi tên mặt hàng, hay tên bệnh nhân, tên thuốc, và cách chế biến món
ăn kèm theo hình ảnh minh họa nét chữ của trẻ còn nguyệch ngoạc nhưng qua
đó giúp trẻ ghi nhớ, tưởng tượng lại kí hiệu của chữ Từ đó giúp trẻ nhận dạng được 1 cách chính xác chữ cái, nhận được chữ cái trong tập hợp các chữ cái tạo
ra trong từ, câu Cho trẻ phát âm chữ cái đó, hoặc điền chữ cái còn thiếu trong
tên của mình… Đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là “dễ nhớ, dễ quên” Vì vậy,
các kiến thức mới cung cấp cho trẻ nếu không thường xuyên ôn luyện thì sẽ nhanh chóng quên ngay sau khi lĩnh hội kiến thức khác
Mặt khác, khi trẻ hoạt động xong, trẻ thường cất đồ dùng đồ chơi rất nhanh nhưng không ngăn nắp, giáo viên thường mất nhiều thời gian sắp xếp lại
đồ chơi cho trẻ sau khi chơi Như vậy rất vất vả cho cô mà trẻ lại không có thói quen lao động tự phục vụ, không được làm quen với tên gọi các từ, hay các chữ cái tiếng việt ghép thành từ đó
Để khắc phục tình trạng này, tôi xếp đồ dùng đồ chơi trên giá góc gọn, đẹp, khoa học, sao cho dễ lấy, dễ cất Các đồ dùng trên giá phải tuân theo một trật tự nhất định Khi gắn tên cho đồ chơi tôi thường đàm thoại với trẻ
Ví dụ: Với đồ chơi: cái mũ, đôi dép, con cá… tôi hỏi trẻ đây là cái gì? Chúng mình xem cô viết (hoặc ghép) từ “cái mũ” cho chúng mình xem nhé Chữ
cái đầu tiên trong từ “cái mũ” là chữ gì? Cứ như vậy tôi cho trẻ tri giác trọn vẹn từ “cái mũ” và các chữ cái còn lại trên giá đồ chơi Nhiều lần như vậy trẻ
ghi nhớ và thuộc các chữ cái và sắp xếp thành từ có thể trẻ tự đọc được Hàng ngày trẻ được tiếp xúc với các từ, đọc các chữ cái trong từ sẽ giúp trẻ ghi nhớ phân biệt được chữ cái, đồng thời giúp trẻ tăng thêm vốn từ, hiểu được rằng các chữ cái ghép lại với nhau để thành một từ có nghĩa Điều đó đã thúc đẩy sự tò
mò ham hiểu biết của trẻ
* Môi trường chữ viết ngoài lớp học:
Thực tế cho thấy trẻ đến trường ngoài hoạt động có chủ định, hoạt động
ăn, hoạt động ngủ, còn các thời gian khác để trẻ hoạt động với môi trường bên ngoài như: góc thiên nhiên, mảng tuyên truyền, khu vực để đồ cá nhân của trẻ Đây là nơi trẻ thường xuyên hoạt động nên có tác dụng ôn tập củng cố chữ cái rất tốt
Trang 7Nơi để đồ dùng cá nhân của trẻ như: mũ, ba lô giầy dép, khăn mặt… tôi luôn gắn ảnh kèm theo tên của trẻ Như vậy, hàng ngày trẻ cất đồ dùng hoặc sử dụng đồ dùng vừa đúng nơi quy định, vừa biết tên của mình, của bạn, biết tên của mình có những chữ cái gì, biết thứ tự của từng chữ từ trái sang phải của các chữ như thế nào… Và trẻ còn biết tên của mình trên bài vẽ khi vẽ tạo hình
Mỗi một môi trường hoạt động của trẻ tôi đều chủ động tạo môi trường chữ để trẻ có cơ hội được luyện phát âm, ôn luyện chữ đã biết, làm quen chữ cái mới một cách tự nhiên thoải mái không gò bó áp đặt trẻ
Khu vực tuyên truyền ngoài lớp học của trẻ là nơi không những tạo môi trường chữ cho trẻ mà còn mang tính tuyên truyền tới các bậc phụ huynh để phụ huynh hiểu biết về chữ mà con em mình đang học Và từ đó phối kết hợp ôn luyện tại gia đình Tránh trường hợp cô dạy phát âm chữ đúng phụ huynh lại dạy
phát âm chữ chưa đúng như: Chữ X đọc là “xờ”, chữ S đọc là “sờ”, nhưng có ông bà lại dạy là “ích xì”, “ét sờ” Hay chữ l, n, m lại đọc là “e lờ”, “e nờ”, “e
mờ”…Và nếu không thống nhất trẻ sẽ giao động không biết như thế nào là
đúng, hơn nữa nếu đã đọc sai thì rất khó sửa Xác định được điều đó, ở góc tuyên truyền tôi đều có hình ảnh kèm theo chữ in hoa, chữ in thường, chữ viết thường (chủ yếu là chữ in thường), tuyệt đối không viết chữ cách điệu, chữ bay
Ngoài ra tôi hướng dẫn và dành cho trẻ một mảng hoạt động để hàng ngày trẻ tập làm lịch, làm bảng thời tiết, ghi số, chép tên mình và địa chỉ cá nhân của mình, của bạn… Từ đó trẻ ghi nhớ các từ, chữ, tên của mình, của bạn, biết nhà bạn hoặc nhà mình ở đâu
Ví dụ: Trẻ tên Hoa thì trẻ biết tên mình có 3 chữ cái và bắt đầu bằng chữ H
2.3.2 Gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động làm quen chữ cái:
Để hoạt động làm quen chữ cái đạt hiệu quả, tôi luôn thực hiện tốt các yêu cầu hướng dẫn trẻ làm quen với chữ cái theo chương trình của Bộ giáo dục quy định, nên khi tiến hành cho trẻ làm quen với chữ cái tôi luôn xác định trước đề tài, sau đó nghiên cứu bài soạn, đặt ra mục đích yêu cầu cho hoạt động và lên kế hoạch hoạt động cho cả cô và trẻ Ngoài ra tôi đưa ra cách giới thiệu bài hấp dẫn, tích hợp một cách khéo léo, dẫn dắt vào bài bằng nhiều hình thức khác nhau để giúp trẻ hứng thú tham gia một cách tích cực và khắc sâu những kiến
thức vừa học, tôi đã lồng ghép phương pháp “Học bằng chơi, chơi mà học” vào bài dạy.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật”, tiết làm quen với chữ: I,T,C thay vì
chỉ đơn giản gắn tranh có chứa từ: Gà mái, con vịt, cá chép … thì tôi tìm những hình ảnh động trong máy vi tính Gà mái mẹ dẫn gà con đi; vịt bơi lội, đàn cá chép bơi trong ao … Sau đó cho trẻ gọi tên các con vật và trẻ trả lời chúng đang
làm gì? Rồi mới gắn băng từ có chữ cái đó Hình ảnh “động” trẻ được quan sát
trên máy sẽ làm trẻ thích thú và dẫn đến việc trẻ tập trung cao hơn, tiếp theo cô khéo léo đặt những câu hỏi và dẫn dắt trẻ vào bài dạy một cách say mê, nhẹ nhàng
Để giúp trẻ nhớ lâu kiến thức vừa học tôi đã tìm tòi, lựa chọn các trò chơi phù hợp, hấp dẫn, lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động
Ví dụ 1: Trò chơi “Ghép tranh” tôi sử dung các que kem ghép thành
mảng vẽ, tô màu, viết chữ cái lên Sau đó tách rời cho trẻ ghép thành bức tranh
có chứa từ như hình bên dưới
Trang 8Ví dụ 2: Trò chơi “Ghép nét” từ những nét chữ đựơc cắt rời bằng bìa
cứng trẻ tìm và kết hợp với nhau để ghép thành chữ cái có nghĩa
Bên cạnh đó, tôi luôn quan tâm đến khả năng đọc – viết khác nhau của từng trẻ để dẫn dắt trẻ vào hoạt động làm quen chữ cái mà không làm trẻ cảm thấy nặng nề
Song song với việc làm quen với mặt chữ còn phải hướng dẫn trẻ cách cầm sách đúng hướng, cách mở sách, lật trang, xem tranh nhận biết phần mở đầu, phần kết thúc của cuốn sách Hướng dẫn trẻ nhận biết cách đọc và viết trên một trang giấy, cách cầm bút …
Thực hiện việc này tuy đơn giản nhưng phải có nghệ thuật Nét mặt, cử chỉ của cô khi hướng dẫn trẻ phải linh hoạt tạo sự gần gũi với trẻ, giải thích rõ ràng, không ê a kéo dài, tư thế và giọng nói, phát âm của cô luôn chuẩn để trẻ làm đúng Việc này không chỉ trên tiết học chữ cái mà còn trên các tiết học khác như tạo hình, văn học và mọi nơi mọi lúc
2.3.3 Ứng dụng công nghệ thông tin vào việc tổ chức hoạt động làm quen chữ cái.
Đất nước ta hiện đang trong giai đoạn phát triển, công nghiệp hóa, hiện đại hóa cùng với sự bùng nổ công nghệ thông tin Để đáp ứng nhu cầu của xã
Trang 9hội hiện nay các cấp học rất cần được úng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy ở cấp học mầm non là đa dạng hóa hình thức dạy học giúp trẻ được thay đổi không khí, hấp dẫn trong giờ học, tạo cho trẻ niềm hứng thú, hăng say tích cực tham gia vào hoạt động, làm cho hiệu quả giáo dục cao Đặc biệt giúp giảm bớt đồ dùng không cần thiết, giảm bớt sức lao động của giáo viên và giảm bớt chi phí, đồng thời thực hiện mục tiêu nhiệm vụ của nhà trường giao
Trẻ được làm quen và nhận biết các chữ cái, được tham gia vào các trò chơi trên máy tính như sử dụng chuột bấm chuột để chọn chữ, kết hợp với những âm thanh sống động kích thích trẻ tham gia vào hoạt động tốt nhất, điều này khiến trẻ rất thích khi được tiếp cận với máy tính
Chính vì vậy ngoài tiết dạy theo kiểu truyền thống, tôi còn sử dụng máy tính để soạn giáo án điện tử phục vụ công tác dạy trẻ Tùy từng bài tôi có thể sử dụng phần mềm giáo án điện tử có sẵn hoặc bản thân tôi sẽ tự biên soạn giáo án điện tử phù hợp với từng bài dạy Tôi soạn gaiso án điện tử bằng cách:
Dùng điện thoại chụp ảnh hoặc scan hình ảnh từ ngoài vào, dùng phần mềm photoshop để cắt, ghép chỉnh sửa ảnh
Tạo hiệu ứng cho các nhân vật cử động
Đi quay video lấy những hình ảnh sống động đưa vào chương trình powerpoint để trình chiếu
Ví dụ: Khi dạy trẻ ở đề tài: Làm quen chữ cái e, ê ( chủ đề: Gia đình)
- Tôi lựa chọn nội dung và phương pháp, hình thức tổ chức sau đó kết hợp với phần mềm tin học đã được cài đặt sẵn trong máy tính cùng với khai thác tài liệu trên internet để lựa chọn hình ảnh, phông nền, kiểu chữ cho phù hợp với chủ
đề và nội dung bài dạy
- Tạo các sile trình chiếu kết hợp hình ảnh với âm thanh phù hợp với từng sile
- Cho trẻ xem hình ảnh, chơi trò chơi tìm hình ảnh qua ô chữ để trẻ được
ôn chữ cái đã học, sau khi mở hết ô thì hình ảnh xuất hiện
- Trẻ nhận xét tranh sau đó đọc từ dưới tranh cùng cô Trẻ được tri giác chữ cái mới bằng hiệu ứng cho chữ xuất hiện
-Phần luyện tập: Tôi hướng dẫn trẻ theo nhóm sử dụng máy tính qua trò chơi,
Trang 10ghép nét chữ, tạo ra chữ cái và và tìm chữ còn thiếu trong từ dưới tranh.
Ngoài ra tôi ứng dụng phần mềm powerpoint để hướng dẫn trẻ thực hiện các bài tập trong vở “ bé tập tô” đem lại hiệu quả khá cao Qua bài học trẻ tích cực hoạt động, trẻ được quan sát rõ hình ảnh và làm mẫu trên màn hình, đảm bảo tất cả trẻ đều quan sát tốt, các nét viết của chữ cái được chuyển động làm
cho trẻ thích thú, mới lạ, đa số trẻ đã viết và thực hiện tốt các yêu cầu trong vở “
bé tập tô”.
2.3.4 Dạy trẻ làm quen với chữ cái ở mọi lúc mọi nơi:
Như chúng ta đã biết, trẻ mẫu giáo ghi nhớ của trẻ không chủ định, trẻ chóng nhớ nhưng mau quên Do đó việc dạy trẻ làm quen với chữ cái không dừng lại trên tiết học mà phải thường xuyên ở mọi lúc mọi nơi, các hoạt động trong cuộc sống hang ngày để củng cố thêm kiến thức kĩ năng đã học
+ Giờ đón trẻ: Khi trẻ đến lớp có thể cho trẻ tìm ảnh của mình gắn đúng
vào tên của mình có trong bảng “Bé đến lớp, bé ở nhà” hoặc cho trẻ gắn kí hiệu
vào bảng thời tiết
Ví dụ: Mưa thì phải gắn chữ m, nắng thì phải gắn chữ n…Có thể cho trẻ luyện phát âm qua đọc thơ, đọc đồng dao như luyện phát âm chữ g cho trẻ đọc
bài đồng dao “Nu na nu nống”
+ Giờ hoạt động góc: Để phát huy tính tích cực của trẻ tôi thường xuyên