Nhưng dần dần người bệnh nhượng bộ trước những đề nghị của chúng ta, tự tố cáo bằng cách lặng im thật lâu trong khi đang nói chuyện, rồi rút cục thú nhận rằng mình biết những điều không thể nói ra được làm cho mình xấu hổ, cho nên không nói ra được trái với lời đã hứa. Có khi người bệnh thú nhận rằng có biết một vài điều nhưng điều đó liên can đến một người khác nên không tiện nói ra. Có khi lại cho là những điều mình biết chả có nghĩa gì, chả có...
Trang 1rùìng khöng caêm thíịy gò hïịt, khöng coâ möơt yâ tûúêng, möơt tònh caêm hay möơt kyê niïơm nađo, hay nïịu coâ cuông chùỉng biïịt roô nhû thïị nađo Nhûng díìn díìn ngûúđi bïơnh nhûúơng böơ trûúâc nhûông ăïì nghõ cuêa chuâng ta, tûơ töị caâo bùìng caâch lùơng im thíơt líu trong khi ăang noâi chuýơn, röìi ruât cuơc thuâ nhíơn rùìng mònh biïịt nhûông ăiïìu khöng thïí noâi ra ặúơc lađm cho mònh xíịu höí, cho nïn khöng noâi ra ặúơc traâi vúâi lúđi ăaô hûâa Coâ khi ngûúđi bïơnh thuâ nhíơn rùìng coâ biïịt möơt vađi ăiïìu nhûng ăiïìu ăoâ liïn can ăïịn möơt ngûúđi khaâc nïn khöng tiïơn noâi ra Coâ khi laơi cho lađ nhûông ăiïìu mònh biïịt chaê coâ nghôa gò, chaê coâ tíìm quan troơng nađo ăaâng cho mònh ăïí yâ ăïịn Cûâ thïị tiïịp tuơc maôi cho túâi khi baâc sô noâi cho hoơ biïịt rùìng khi ýu cíìu ngûúđi bïơnh noâi hïịt thò ngûúđi bïơnh phaêi noâi hïịt thûơc sûơ chûâ khöng phaêi noâi chúi
Khoâ lođng tòm thíịy möơt ngûúđi bïơnh nađo laơi khöng dađnh riïng cho mònh möơt khoaêng nađo ăoâ trong tinh thíìn, lađm cho viïơc trõ bïơnh khöng len loêi vađo ăoâ ặúơc Möơt thín chuê ríịt thöng minh cuêa töi trong suöịt möơt tuíìn liïìn ăaô giíịu khöng cho töi biïịt lađ anh ta coâ nhín tònh, khi töi traâch anh vïì ăiïìu ăoâ, anh traê lúđi lađ anh tûúêng rùìng ăoâ lađ viïơc riïng cuêa anh Tíịt nhiïn viïơc trõ bïơnh bùìng phín tím hoơc khöng thïí chíịp nhíơn ăiïìu giíịu giïịm ăoâ Vñ duơ nhû bíy giúđ chuâng ta tuýn böị rùìng, caênh saât trong ngađy nađo ăoâ seô khöng bùưt möơt ngûúđi nađo ăoâ úê hai núi trong thađnh Viïn chùỉng haơn, röìi ăi tòm bùưt möơt ngûúđi töơi phaơm ăang íín naâu trong thađnh phöị Tïn töơi phaơm seô tröịn úê ăíu nïịu khöng phaêi lađ úê möơt trong hai núi noâi trïn Töi tûúêng rùìng töi coâ thïí dađnh möơt quýìn haơn nhû thïị cho möơt ngûúđi thín chuê cuêa töi khi cho rùìng ngûúđi nađy coâ thïí giûô ặúơc lúđi hûâa vađ khöng noâi cho ngûúđi khaâc biïịt nhûông ăiïìu cíìn giíịu vò lyâ do
bñ míơt nghïì nghiïơp Thín chuê nađy ríịt hađi lođng vïì cöng viïơc trõ bïơnh Töi khöng hađi lođng nhû anh ta vađ khöng bao giúđ daâm lađm laơi möơt thñ nghiïơm nhû thïị nûôa
Nhûông ngûúđi bõ aâm aênh thûúđng viïơn cúâ lûúng tím vađ nghi ngúđ ăïí gíy khoâ khùn trong viïơc trõ bïơnh, Nhûông ngûúđi bõ naâo loaơn thíìn kinh thûúđng lađm hoêng cöng viïơc trõ bïơnh bùìng caâch noâi ra nhûông ăiïìu khöng ñch lúơi gò cho cöng viïơc trõ bïơnh, coâ khi cođn lađm sai laơc cöng viïơc nađy nûôa Töi khöng hïì muöịn ặa caâc baơn ăi síu vađo nhûông chi tiïịt trong kyô thuíơt trõ bïơnh Töi chó cíìn noâi rùìng, möîi khi chuâng ta thađnh cöng trong viïơc eâp buöơc ngûúđi bïơnh lađm theo lúđi trong möơt phaơm vi nađo ăoâ thò sûơ chöịng ăöịi líơp tûâc ặúơc chuýín sang möơt ắa haơt khaâc Luâc ăoâ sûơ chöịng ăöịi seô coâ tñnh caâch
Trang 2tri thûâc duđng nhûông tađi liïơu lyâ luíơn, nhûông sûơ khoâ khùn, sai líìm mađ ngûúđi ta tûúêng ăaô tòm ra trong lyâ thuýịt cuêa chuâng ta Tûđ miïơng ngûúđi bïơnh chuâng ta seô ặúơc nghe laơi tíịt caê nhûông lúđi bađi baâc mađ caâc nhađ khoa hoơc nhíịt loaơt ặa ra phaên ăöịi chuâng ta Ăuâng lađ möơt tríơn baôo trong möơt ly nûúâc Nhûng ngûúđi bïơnh chõu khoâ nghe chuâng ta noâi, hûúâng díîn bađi baâc hoơ, chó cho hoơ nhûông tađi liïơu hoơ cíìn tham khaêo Hoơ sùĩn sađng trúê thađnh thín hûôu cuêa mön phín tím hoơc vúâi ăiïìu kiïơn lađ mön nađy ặđng ăöơng ăïịn hoơ, ăïịn caâ nhín cuêa hoơ Trong sûơ chöịng ăöịi ăoâ coâ möơt yâ muöịn cho chuâng ta ăi
xa díìn nhiïơm vuơ chñnh Vò thïị nïn chuâng ta phaêi chöịng ăöịi laơi thaâi ăöơ ăoâ Nhûông ngûúđi bõ aâm aênh duđng möơt phûúng phaâp ăùơc biïơt trong viïơc chöịng ăöịi Ngûúđi bïơnh ăïí ýn cho chuâng ta phín tñch, khöng toê veê phaên ăöịi khiïịn cho ăaô coâ luâc chuâng ta coâ caêm tûúêng ăang thađnh cöng, nhûng röìi cuöịi cuđng chùỉng ăaơt ặúơc möơt kïịt quaê gò Luâc ăoâ múâi thíịy sûơ chöịng ăöịi nuâp sau sûơ nghi ngúđ Ngûúđi bïơnh tûơ nhuê: “Nhûông ăiïìu nađy thíơt hay, thíơt ăeơp töi chùỉng muöịn gò hún lađ tiïịp tuơc, nïịu nhûông ăiïìu ăoâ ăuâng töi seô khoêi bïơnh Nhûng coâ leô khöng ăuâng, mađ möơt khi töi tin lađ khöng ăuâng thò bïơnh töi chùỉng khoêi ặúơc” Tònh traơng nađy coâ thïí keâo dađi líu cho túâi khi chuâng ta tíịn cöng thùỉng vađo sađo huýơt sûơ chöịng ăöịi vađ luâc ăoâ múâi lađ giúđ phuât quýịt liïơt
Sûơ chöịng ăöịi coâ tñnh caâch trñ thûâc khöng líịy gò lađm quan troơng, coâ thïí chiïịn thùưng ặúơc dïî dađng Nhûng cođn sûơ chöịng ăöịi khaâc khoâ chiïịn thùưng hún Ăaâng leô gúơi laơi nhûông kyê niïơm, ngûúđi bïơnh laơi ặa ra nhûông luíơn ăiïơu thaâi ăöơ trong cuöơc söịng ăïí chöịng laơi baâc sô vađ phûúng phaâp trõ bïơnh Khi ngûúđi bïơnh lađ ăađn öng, anh
ta thûúđng dûơa vađo nhûông sûơ giao thiïơp vúâi ngûúđi cha mađ ắa võ ăaô
bõ öng baâc sô thay thïị: ặa ra nhûông luíơn ăiïơu vïì sûơ ham muöịn ặúơc ăöơc líơp, lođng tûơ aâi vûúơt caê ngûúđi cha, khöng muöịn toê lođng biïịt
ún ngûúđi cha, ngûúđi bïơnh duđng nhûông luíơn ăiïơu nađy ăïí phaâ öng baâc sô khöng cho öng lađm ặúơc cöng viïơc trõ bïơnh Ngûúđi ta coâ caêm tûúêng rùìng ngûúđi bïơnh thñch lađm cho öng baâc sô thíịt baơi, bûơc mònh hún lađ muöịn khoêi bïơnh Nïịu ngûúđi bïơnh lađ ăađn bađ thò hoơ hay duđng nhûông lúđi nuông nõu íu ýịm ăïí xiïu lođng öng baâc sô, nhiïìu khi tònh caêm ăöịi vúâi öng baâc sô coâ ặúơm mađu tònh aâi Khi khuynh hûúâng nađy ăaơt túâi möơt mûâc ăöơ nađo ăoâ, ngûúđi bïơnh khöng quan tím gò ăïịn tònh thïị hiïơn taơi nûôa, khöng cođn nghô ăïịn bïơnh traơng, qún hïịt nhûông ăiïìu cam kïịt trong khi trõ bïơnh Ngoađi ra lođng ghen tuöng, sûơ thíịt voơng cuêa ngûúđi bïơnh khi thíịy öng baâc sô toê veê laơnh luđng vúâi mònh cuông ngùn trúê cöng viïơc trõ bïơnh tiïịn hađnh ăïìu ăïìu
Trang 3Nhûông sûơ chöịng ăöịi nađy khöng ăaâng bõ kïịt aân hoađn toađn Chñnh sûơ chöịng ăöịi nhiïìu khi cuông chûâa ặơng nhiïìu tađi liïơu quan troơng vïì ăúđi söịng ngûúđi bïơnh vađ do ăoâ cuông giuâp nhiïìu cho baâc sô nïịu öng nađy biïịt hûúâng díîn kheâo leâo Chó coâ ăiïìu lađ trong luâc ăíìu bao giúđ nhûông sûơ chöịng ăöịi nađy cuông coâ haơi cho sûơ trõ bïơnh Ăoâ chñnh lađ sûơ phaât triïín cuêa caâi töi mađ ngûúđi bïơnh duđng ăïí chöịng laơi nhûông sûơ thay ăöíi do sûơ trõ bïơnh coâ thïí gíy ra Nhûông ăùơc ăiïím cuêa caâi töi nađy xuíịt hiïơn dûúâi nhûông ăiïìu kiïơn cuêa bïơnh thíìn kinh vađ lađ phaên ûâng ăöịi vúâi cùn bïơnh; chuâng ta coâ thïí cho lađ chuâng tiïìm tađng trong ngûúđi bïơnh vò nïịu khöng coâ bïơnh thò khöng bao giúđ chuâng xuíịt hiïơn túâi mûâc ăöơ ăoâ vađ vúâi cûúđng ăöơ ăoâ Sûơ xuíịt hiïơn cuêa caâc chöịng ăöịi nađy khöng lađm haơi gò ăïịn hiïơu quaê cuêa sûơ trõ bïơnh Nhađ phín tím hoơc biïịt trûúâc lađ thïị nađo cuông coâ chöịng ăöịi, thïị nađo chuâng cuông xuíịt hiïơn vađ chó khöng hađi lođng khi khöng lađm cho chuâng xuíịt hiïơn vúâi möơt sûơ roô rađng mong muöịn vađ lađm cho ngûúđi bïơnh hiïíu ặúơc tñnh chíịt cuêa sûơ chöịng ăöịi ăoâ thöi Sûơ huêy boê nhûông sûơ chöịng ăöịi ăoâ chñnh lađ cöng viïơc cíìn thiïịt phaêi lađm, nïịu lađm ặúơc thò chuâng ta ăaô thađnh cöng möơt phíìn
Ngûúđi bïơnh laơi lúơi duơng bíịt cûâ möơt cú höơi nađo ăïí thöi khöng cöị gùưng nûôa, cú höơi nađy coâ thïí lađ möơt tai naơn bíịt thíìn xaêy ra trong luâc ăang chûôa, möơt biïịn cöị bïn ngoađi lađm ngûúđi bïơnh chuâ yâ ăïịn, möơt veê thuđ nghõch cuêa ngûúđi chung quanh ăöịi vúâi bïơnh, möơt bïơnh khaâc xaêy ra lađm cho bïơnh thíìn kinh nùơng thïm, hoùơc möơt sûơ tiïịn böơ khaê quan trong viïơc chaơy chûôa Caâc baơn cûâ thïm vađo nhûông ăiïìu trïn, nhûông ăiïìu vûđa noâi lađ caâc baơn coâ ngay möơt baên kï khai khöng phaêi lađ ăíìy ăuê, nhûng khaâ ăuâng vïì moơi phûúng tiïơn chöịng ăöịi xaêy ra trong luâc bïơnh Nïịu töi noâi nhiïìu chi tiïịt vïì víịn ăïì nhû thïị laơi chó cöịt ăïí chûâng minh rùìng nhûông kinh nghiïơm cuêa chuâng
ta trong viïơc khaêo cûâu caâc sûơ chöịng ăöịi lađ nïìn taêng cho quan niïơm söịng ăöơng cuêa chuâng ta vïì bïơnh thíìn kinh Breuer vađ töi ăaô bùưt ăíìu chûôa bïơnh thíìn kinh bùìng thöi miïn: ngûúđi bïơnh ăíìu tiïn cuêa Breuer chó ặúơc chûôa chaơy trong tònh traơng bõ thöi miïn, töi cuông lađm theo öng ta Phaêi nhíơn lađ chûôa nhû thïị dïî dađng hún, dïî chõu hún, míịt ñt thò giúđ hún, nhûng kïịt quaê ăaơt ặúơc khöng chùưc chùưn, khöng ặúơc líu Vò thïị nïn töi boê khöng duđng thöi miïn nûôa vađ hiïíu rùìng nïịu cûâ tiïịp tuơc duđng thöi miïn thò khöng sao hiïíu ặúơc tñnh caâch söịng ăöơng cuêa nhûông bïơnh nađy Vò thöi miïn nïn baâc sô khöng thíịy coâ sûơ chöịng ăöịi Döìn sûơ chöịng ăöịi ăi, thöi miïn seô coâ möơt möi trûúđng hoaơt ăöơng röơng raôi hún, vađ sûơ chöịng ăöịi níịp sau möi trûúđng ăoâ khöng lađm sao tiïịn túâi ặúơc y nhû sûơ nghi ngúđ trong
Trang 4bïơnh thíìn kinh bõ aâm aênh Vò thïị nïn töi coâ thïí noâi rùìng mön phín tím hoơc chó ra ăúđi khi ngûúđi ta boê khöng duđng thöi miïn nûôa
Nhûng duđ coâ cho sûơ chöịng ăöịi lađ quan troơng chùng nûôa, chuâng ta cuông nïn dađnh chöî cho nghi víịn vađ khöng nïn quaâ vöơi vađng trong viïơc cöng nhíơn sûơ coâ mùơt cuêa caâc sûơ chöịng ăöịi Cuông coâ nhûông trûúđng húơp bïơnh thíìn kinh mađ sûơ liïn tûúêng chùỉng lađm ặúơc gò; cuông coâ khi nhûông lúđi bađi baâc cuêa chñnh ngûúđi bïơnh ăaâng ặúơc chuâng ta ăïí yâ, chuâng ta coâ thïí ăaô líìm khi cho nhûông lúđi bađi baâc nađy lađ nhûông sûơ chöịng ăöịi Tuy nhiïn töi phaêi noâi rùìng lyâ luíơn ặúơc nhû thïị khöng phaêi dïî dađng gò Chuâng ta ăaô coâ dõp quan saât con bïơnh cuêa chuâng ta trûúâc vađ sau khi nhûông sûơ chöịng ăöịi nađy xuíịt hiïơn Cûúđng ăöơ cuêa sûơ chöịng ăöịi luön luön thay ăöíi trong thúđi gian trõ bïơnh; cûúđng ăöơ nađy tùng lïn khi chuâng ta túâi möơt chuê ăïì múâi, ăïịn töơt ẳnh khi chuê ăïì nađy ăïịn chöî xíy dûơng röìi sau ăoâ giaêm díìn khi chuê ăïì ăaô lađm xong Ngoađi ra, trûđ phi vò vuơng vïì trong kyô thuíơt, chuâng ta chûa hïì gúơi cho ngûúđi bïơnh chöịng ăöịi chuâng ta hïịt mònh Trong suöịt thúđi gian trõ bïơnh, ngûúđi bïơnh thay ăöíi nhiïìu líìn thaâi ăöơ chöịng ăöịi Khi chuâng ta ặa hoơ ặúơc ăïịn möơt ăiïím nađo ăoâ lađm cho hoơ yâ thûâc ặúơc möơt phíìn nađo nhûông víơt liïơu chûâa ặơng trong vö thûâc cuêa hoơ lađ hoơ chöịng ăöịi maơnh nhíịt; nïịu trûúâc ăoâ hoơ coâ hiïíu hay chíịp nhíơn möơt ăiïìu gò thò luâc ăoâ hoơ cuông boê hïịt; trong sûơ chöịng ăöịi töơt ẳnh nađy nhiïìu khi hoơ toê ra ngu xuíín Nhûng nïịu
ta giuâp hoơ thùưng ặúơc sûơ chöịng ăöịi ăoâ, hoơ seô líịy laơi ặúơc bònh tônh vađ laơi hiïíu ặúơc Víơy thaâi ăöơ phï bònh chó trñch cuêa hoơ khöng coâ tñnh caâch ăöơc líơp mađ chó lađ möơt phûúng tiïơn phuơ trong tònh caêm cuêa hoơ do sûơ chöịng ăöịi hûúâng díîn Nïịu coâ ăiïìu gò khöng húơp lyâ, ngûúđi bïơnh seô tòm moơi caâch chöịng ăöịi, nhûng nïịu coâ ăiïìu gò húơp lyâ, ngûúđi bïơnh laơi chíịp nhíơn möơt caâch dïî dađng Chuâng ta cuông thûúđng lađm nhû thïị, nhûng súê dô trong ngûúđi bïơnh sûơ lïơ thuöơc cuêa
yâ chñ vađo tònh caêm nađy xuíịt hiïơn roô rađng nhû thïị chñnh lađ vò chuâng ta ăaô döìn chuâng vađo cûâ ăiïím cuöịi cuđng cuêa chuâng
Chuâng ta lađm sao giaêng ặúơc sûơ kiïơn ngûúđi bïơnh duđng ăuê moơi caâch chöịng laơi sûơ huêy boê caâc triïơu chûâng bïơnh vađ sûơ taâi líơp tònh traơng bònh thûúđng cuêa möơt hoaơt ăöơng tinh thíìn? Nhûông ăöơng lûơc chöịng laơi sûơ thay ăöíi tònh traơng nađy cuông nhû lađ nhûông ăöơng lûơc ăaô gíy ra tònh traơng ăoâ Chuâng ta coâ thïí duđng nhûông kinh nghiïơm ăaơt ặúơc trong viïơc phín tñch caâc triïơu chûâng ăïí taâi líơp sûơ hoaơt ăöơng tinh thíìn luâc caâc triïơu chûâng múâi xuíịt hiïơn Sau quan
Trang 5saât cuêa Breuer chuâng ta biïịt rùìng, súê dô caâc triïơu chûâng cùn bïơnh xuíịt hiïơn lađ vò sûơ hoaơt ăöơng tinh thíìn khöng ăaơt ặúơc mûâc ăöơ bònh thûúđng ăïí coâ thïí trúê thađnh hûôu thûâc Triïơu chûâng chó xuíịt hiïơn ăïí thay thïị nhûông caâi gò chûa hoađn thađnh Do ăoâ chuâng ta coâ thïí xaâc ắnh ặúơc võ trñ cuêa taâc duơng cuêa ăöơng lûơc gíy ra triïơu chûâng ăoâ Chùưc phaêi coâ möơt sûơ chöịng ăöịi maơnh meô khöng coâ sûơ hoaơt ăöơng tinh thíìn tiïịn vađo ặúơc yâ thûâc: vò thïị cho nïn sûơ hoaơt ăöơng nađy phaêi coâ tñnh caâch vö thûâc vađ vúâi tñnh caâch vö thûâc ăoâ noâ cođn xuíịt hiïơn dûúâi hònh thûâc möơt triïơu chûâng Nhûng sûơ cöị gùưng biïịn vö thûâc thađnh hûôu thûâc cuông gùơp sûơ chöịng ăöịi Chuâng ta goơi sûơ hoaơt ăöơng gíy ra bïơnh thíìn kinh xuíịt hiïơn dûúâi hònh thûâc möơt sûơ chöịng ăöịi nađy lađ sûơ döìn eâp
Bíy giúđ chuâng ta phaêi hònh dung xem sûơ döìn eâp nađy ra sao? Ăoâ lađ ăiïìu kiïơn trûúâc nhíịt ăïí húơp thađnh möơt triïơu chûâng vađ tûđ trûúâc túâi nay chuâng ta chûa tûđng thíịy möơt caâi gò tûúng tûơ Líịy thñ duơ möơt sûơ thuâc ăííy, möơt hoaơt ăöơng tinh thíìn coâ thïí biïịn thađnh möơt hađnh vi: sûơ thuâc ăííy nađy coâ thïí bõ gaơt ra möơt bïn, bõ boê ăi hay
bõ lïn aân Vò thïị nïn nghõ lûơc cuêa noâ bõ ruât ăi, noâ trúê thađnh bíịt lûơc, chó cođn soât laơi trong tinh thíìn nhû möơt kyê niïơm thöi Moơi quýịt ắnh mađ sûơ thuâc ăííy lađ ăöịi tûúơng ăïìu phaêi tiïịn hađnh dûúâi sûơ kiïím soaât hûôu thûâc cuêa caâi töi Nhûng khi sûơ thuâc ăííy ăoâ bõ döìn eâp thò sûơ viïơc xaêy ra khaâc hùỉn Noâ seô giûô nguýn nghõ lûơc nhûng khöng ăïí laơi ăùìng sau möơt kyê niïơm nađo caê, sûơ döìn eâp seô hoaơt ăöơng mađ khöng chõu sûơ kiïím soaât cuêa yâ thûâc Sûơ so saânh nađy khöng giuâp ta tiïịn gíìn ăïịn sûơ hiïíu roô tñnh chíịt cuêa sûơ döìn eâp
Töi muöịn trònh bađy cho caâc baơn xem nhûông sûơ biïíu thõ lyâ thuýịt coâ ñch nhíịt vïì phûúng diïơn nađy, nghôa lađ ăuâng nhíịt ăïí hònh dung sûơ döìn eâp bùìng möơt hònh aênh nhíịt ắnh Nhûng muöịn cho roô rađng chuâng ta phaêi thay nghôa duđng ăïí mö taê cuêa chûô “vö thûâc” bùìng nghôa coâ tñnh caâch hïơ thöịng cuêa chûô nađy; noâi möơt caâch khaâc, chuâng ta phaêi chíịp nhíơn rùìng vö thûâc hay hûôu thûâc cuêa möơt ăùơc ăiïím tinh thíìn, chó lađ möơt trong caâc tñnh chíịt cuêa sûơ hoaơt ăöơng nađy thöi Khi möơt sûơ hoaơt ăöơng coâ tñnh caâch vö thûâc, sûơ phín caâch cuêa noâ ăöịi vúâi hûôu thûâc chó lađ díịu hiïơu vïì söị mïơnh cuêa noâ chûâ khöng phaêi chñnh söị mïơnh ăoâ Muöịn biïịt roô söị mïơnh ăoâ nhû thïị nađo, chuâng ta phaêi cöng nhíơn rùìng möîi sûơ hoaơt ăöơng tinh thíìn trûúâc hïịt phaêi úê vađo möơt giai ăoaơn vö thûâc trûúâc khi biïịn thađnh hûôu thûâc cuông nhû möơt hònh chuơp bùìng maây aênh bao giúđ cuông phaêi qua möơt giai ăoaơn ím vađ chó trúê thađnh tíịm hònh sau khi qua
Trang 6giai ăoaơn dûúng Nhûng cuông khöng phaêi tíịm hònh nađo cuông bùưt buöơc phaêi thađnh möơt hònh dûúng, khöng phaêi bíịt cûâ möơt sûơ hoaơt ăöơng vö thûâc nađo cuông phaêi biïịn thađnh hûôu thûâc Chuâng ta chó coâ thïí noâi rùìng möîi hoaơt ăöơng tinh thíìn bao giúđ cuông thuöơc möơt hïơ thöịng tinh thíìn vö thûâc röìi coâ thïí qua hïơ thöịng hûôu thûâc trong möơt vađi trûúđng húơp
Hònh dung tiïơn lúơi nhíịt cho chuâng ta lađ hònh dung giaên dõ nhíịt cuêa hïơ thöịng: ăoâ lađ hònh dung trong khöng gian Chuâng ta coi hïơ thöịng vö thûâc nhû möơt caâi phođng to trong ăoâ nhûông khuynh hûúâng tinh thíìn chen chuâc nhau nhû nhûông ngûúđi söịng trong ăoâ Caơnh caâi phođng nađy coâ möơt phođng nhoê hún nhû möơt phođng khaâch bïn trong coâ yâ thûâc toơa võ Nhûng taơi chöî cûêa thöng cùn phođng vúâi phođng khaâch coâ möơt ngûúđi gaâc cöíng ặâng kiïím soaât möîi khuynh hûúâng tinh thíìn, kiïím duýơt vađ khöng cho khuynh hûúâng ăoâ vađo nïịu khuynh hûúâng nađy húơp yâ anh gaâc Duđ ngûúđi gaâc cöíng ăuöíi möơt khuynh hûúâng khöng cho qua cûêa phođng hay ăïí cho möơt khuynh hûúâng qua cûêa vađo trong phođng, sûơ khaâc biïơt giûôa hai sûơ viïơc ăoâ khöng coâ gò to lúân vađ kïịt quaê víîn nhû nhau Moơi víịn ăïì ăïìu phuơ thuöơc vađo sûơ tinh mùưt, thaâo vaât cuêa anh chađng gaâc cöíng Hònh aênh nađy coâ lúơi cho chuâng ta vò giuâp chuâng ta múê röơng yâ kiïịn cuêa chuâng
ta Nhûông khuynh hûúâng úê laơi cùn phođng lúân dađnh cho vö thûâc thoaât khoêi con mùưt dođm ngoâ cuêa yâ thûâc trong phođng khaâch Víơy nhûông khuynh hûúâng ăoâ ăaô bùưt ăíìu coâ tñnh caâch vö thûâc Khi ăi ăïịn ngûúông cûêa phođng khaâch mađ bõ ăuöíi, khöng ặúơc vađo phođng tûâc lađ khuynh hûúâng ăoâ khöng coâ khaê nùng ăïí trúê thađnh hûôu thûâc: chuâng ta noâi lađ chuâng bõ döìn eâp Nhûng nhûông khuynh hûúâng ặúơc anh gaâc cöíng cho pheâp qua cûêa vađo phođng khöng phaêi vò thïị mađ nhíịt thiïịt trúê thađnh hûôu thûâc: chuâng chó trúê thađnh hûôu thûâc khi chuâng ặúơc yâ thûâc ăïí mùưt ăïịn Víơy chuâng ta goơi cùn phođng thûâ hai nađy lađ: hïơ thöịng tiïìn yâ thûâc Víơy viïơc möơt hoaơt ăöơng trúê thađnh hûôu thûâc víîn giûô nguýn nghôa coâ tñnh caâch mö taê Ăùơc tñnh cuêa sûơ döìn eâp lađ úê chöî möơt khuynh hûúâng bõ anh gaâc - dan khöng cho bûúâc tûđ
vö thûâc sang phođng tiïìn yâ thûâc Chñnh anh gaâc cöíng nađy chuâng ta goơi lađ sûơ chöịng ăöịi khi chuâng ta duđng phûúng phaâp phín tím ăïí chíịm dûât sûơ döìn eâp
Caâc baơn seô baêo lađ nhûông hònh dung ăoâ vûđa giaên dõ vûđa ngöng nghïnh khöng thïí khöng coâ chöî trong möơt bađi thuýịt trònh vïì khoa hoơc Caâc baơn noâi ăuâng, töi cuông biïịt lađ noâ khöng ặúơc ăuâng vađ nïịu töi khöng líìm thò chùng bao líu nûôa chuâng ta seô coâ möơt caâi
Trang 7gò hay hún thay vađo ăoâ Töi khöng biïịt lađ sau khi sûêa ăöíi vađ hoađn
bõ, hònh dung ăoâ coâ cođn veê ngöng nghïnh nûôa hay thöi Trong khi chúđ ăúơi caâc baơn nïn nhúâ rùìng chuâng ta ăaô coâ möơt hònh dung nhû thïị khi ta thíịy con ngûúđi cuêa Ampeđre búi trong dođng ăiïơn, vađ nhûông hònh dung nhû thïị khöng phaêi lađ vö ñch vò sao chuâng cuông giuâp ta hiïíu ặúơc möơt vađi sûơ quan saât Töi coâ thïí chùưc chùưn rùìng giaê thuýịt vïì hai cùn phođng, ngûúđi gaâc trûúâc cûêa phođng, yâ thûâc ặâng trong phođng khaâch cho chuâng ta möơt hònh dung ríịt saât thûơc Töi cuông muöịn caâc baơn nhíơn thíịy rùìng nhûông danh tûđ: vö thûâc, tiïìn yâ thûâc, yâ thûâc cuông coâ giaâ trõ chùỉng khaâc gò nhûông danh tûđ víîn thûúđng duđng nhû: tiïìm thûâc, caơnh yâ thûâc (para - conscient) hay giûôa yâ thûâc (interconscient)
Töi mong caâc baơn seô noâi thïm rùìng sûơ töí chûâc cuêa guöìng maây tinh thíìn ăuâng ăïí cùưt nghôa nhûông triïơu chûâng bïơnh thíìn kinh muöịn coâ giaâ trõ cíìn phaêi coâ tñnh töíng quaât vađ giuâp cho ta hiïíu ặúơc nhûông sûơ hoaơt ăöơng bònh thûúđng Khöng cođn gò ăuâng hún nûôa, trong luâc nađy töi chûa thïí lađm hađi lođng caâc baơn ặúơc nhûng sûơ quan tím cuêa chuâng ta vïì tím lyâ cuêa sûơ hoơp thađnh caâc triïơu chûâng bïơnh thíìn kinh chó coâ thïí tùng lïn nhiïìu nïịu, nhúđ sûơ khaêo saât caâc ăiïìu kiïơn bïơnh lyâ, chuâng ta hy voơng tòm hiïíu ặúơc vïì sûơ hoaơt ăöơng cuêa hïơ thöịng tinh thíìn bònh thûúđng mađ tûđ trûúâc túâi nay chuâng ta chûa hïì biïịt gò caê
Bađi thuýịt trònh cuêa töi vïì hai hïơ thöịng vö thûâc vađ hûôu thûâc, vïì liïn quan giûôa chuâng vađ nhûông liïn quan gùưn chùơt chuâng vúâi yâ thûâc khöng nhùưc nhúê caâc baơn nhúâ laơi gò sao? Caâc baơn suy nghô ăi vađ seô thíịy rùìng anh chađng gaâc cûêa ặâng giûôa vö thûâc vađ tiïìn yâ thûâc chñnh lađ sûơ hiïơn thín cuêa sûơ kiïím duýơt ăaô cho giíịc mú roô rađng hònh thûâc cuöịi cuđng cuêa noâ Nhûông caâi gò cođn soât laơi ban ngađy, nhûông sûơ kñch ăöơng trong giíịc mú lađ nhûông tađi liïơu tiïìn yâ thûâc chõu aênh hûúêng cuêa nhûông ham muöịn vö thûâc bõ döìn eâp, liïn kïịt vúâi chuâng, nhíơn sûơ giuâp ăúô cuêa chuâng, nhúđ nghõ lûơc cuêa chuâng ăïí hoơp thađnh giíịc mú tiïìm tađng Dûúâi quýìn ngûơ trõ cuêa hïơ thöịng
vö thûâc, nhûông víơt liïơu tiïìn yâ thûâc ặúơc xíy dûơng bùìng sûơ cö ăoơng vađ di chuýín ríịt ñt khi thíịy xuíịt hiïơn trong ăúđi söịng tinh thíìn bònh thûúđng, nghôa lađ trong hïơ thöịng tiïìn yâ thûâc Chuâng ta biïíu thõ hai hïơ thöịng nađy bùìng phûúng tiïơn lađm viïơc cuêa chuâng; tuđy theo möịi liïn quan cuêa noâ vúâi yâ thûâc ra sao chuâng ta coâ thïí noâi hiïơn tûúơng nađy hay hiïơn tûúơng noơ thuöơc vađo hïơ thöịng nađy hay hïơ thöịng khaâc Theo quan niïơm nađy thò giíịc mú khöng coâ gò chûâng toê
Trang 8lađ coâ tñnh caâch bïơnh hoaơn, giíịc mú coâ thïí ăïịn vúâi bíịt cûâ ngûúđi nađo bònh thûúđng trong nhûông ăiïìu kiïơn biïíu thõ cho giíịc nguê Giaê thuýịt vïì sûơ cíịu taơo cuêa guöìng maây tinh thíìn, vûđa cùưt nghôa ặúơc sûơ thađnh líơp giíịc mú, vûđa cùưt nghôa ặúơc sûơ thađnh líơp caâc triïơu chûâng bïơnh thíìn kinh coâ thïí coâ giaâ trõ ăöịi vúâi bíịt cûâ ăúđi söịng tinh thíìn bònh thûúđng nađo
Víơy chuâng ta phaêi hiïíu sûơ döìn eâp nhû thïị nađo? Sûơ döìn eâp chó lađ möơt ăiïìu kiïơn ăi trûúâc sûơ thađnh líơp möơt triïơu chûâng Chuâng ta ăaô thíịy lađ triïơu chûâng thay thïị cho möơt caâi gò mađ sûơ döìn eâp khöng cho biïíu löơ ra ngoađi Nhûng khi biïịt sûơ döìn eâp lađ gò röìi chuâng ta cuông chûa hiïíu lađm sao triïơu chûâng coâ thïí thay thïị ặúơc caâi gò ăoâ khöng biïíu löơ ra ngoađi Vïì ăíìu kia cuêa víịn ăïì, sûơ döìn eâp cuông nïu
ra nhûông cíu hoêi nhû sau: Nhûông khuynh hûúâng chõu aênh hûúêng cuêa sûơ döìn eâp lađ nhûông khuynh hûúâng nađo? Nhûông ăöơng lûơc nađo ăaô bùưt buöơc phaêi coâ sûơ döìn eâp? Sûơ döìn eâp coâ muơc ăñch gò? Ăïí traê lúđi caâc cíu hoêi ăoâ hiïơn nay chuâng ta chó coâ möơt ýịu töị duy nhíịt Khaêo saât sûơ chöịng ăöịi, chuâng ta thíịy sûơ chöịng ăöịi chó lađ saên phíím cuêa nhûông ăöơng lûơc vađ nhûông tñnh chíịt ăoâ ăaô quy ắnh sûơ döìn eâp hay
ñt nhíịt ăaô giuâp cho noâ xuíịt hiïơn Cođn nhûông caâi khaâc chuâng ta chûa biïịt
Nhûng úê ăíy chuâng ta coâ thïí dûơa vađo nhûông thñ nghiïơm noâi trïn Sûơ phín tñch cho ta biïịt roô nhûông triïơu chûâng bïơnh thíìn kinh coâ muơc ăñch gò Ăöịi vúâi caâc baơn ăiïìu ăoâ chùỉng coâ gò múâi laơ Töi chùỉng ăaô trònh bađy nhû thïị trong hai trûúđng húơp bïơnh thíìn kinh röìi sao? Nhûng hai trûúđng húơp ăoâ coâ nghôa gò? Caâc baơn coâ quýìn ăođi hoêi töi chûâng minh ăiïìu töi khùỉng ắnh hađng trùm hay nhiïìu hún nûôa trûúđng húơp khaâc Töi tiïịc lađ khöng thïí chiïìu yâ ặúơc Töi phaêi ýu cíìu caâc baơn dûơa trïn kinh nghiïơm riïng cuêa caâc baơn hay tröng cíơy vađo sûơ tin tûúêng cuêa caâc baơn vïì nhûông ăiïìu ăaô ặúơc tíịt caê caâc nhađ phín tím hoơc khaâc khùỉng ắnh
Chùưc hùỉn caâc baơn cođn nhúâ lađ trong hai trûúđng húơp ăoâ chuâng
ta ăaô duđng sûơ phín tñch ăïí ăi síu vađo ăúđi söịng tònh duơc cuêa ngûúđi bïơnh Trong trûúđng húơp thûâ nhíịt chuâng ta thíịy hïịt sûâc roô rađng muơc ăñch hay khuynh hûúâng cuêa caâc triïơu chûâng ặúơc khaêo saât; trong trûúđng húơp thûâ hai coâ thïí rùìng muơc ăñch hay khuynh hûúâng nađy bõ möơt caâi gò che líịp míịt, chuâng ta seô noâi sau ăïịn caâi nađy Nhûng trong nhûông trûúđng húơp khaâc chuâng ta ăïìu nhíơn thíịy nhûông chi tiïịt giöịng nhû trong hai trûúđng húơp trïn Trong moơi trûúđng húơp chuâng ta ăïìu ăi síu vađo caâc biïịn cöị tònh duơc, ăïìu thíịy
Trang 9roô nhûông ham muöịn tònh duơc cuêa ngûúđi bïơnh vađ líìn nađo chuâng ta cuông thíịy nhûông triïơu chûâng ăïìu coâ möơt muơc ăñch nhû nhau Muơc ăñch nađy khöng gò khaâc hún lađ sûơ thoêa maôn tònh duơc; nhûông triïơu chûâng coâ muơc ăñch thoêa maôn tònh duơc cuêa ngûúđi bïơnh, thay thïị cho sûơ thoêa maôn khi trong ăúđi söịng bònh thûúđng ngûúđi bïơnh khöng ặúơc thoêa maôn
Caâc baơn haôy nhúâ laơi trûúđng húơp bõ aâm aênh trong ngûúđi bïơnh thûâ nhíịt Ngûúđi vúơ phaêi xa chöìng, ngûúđi chöìng mađ mònh ýu quyâ nhûng khöng thïí cuđng söịng vúâi mònh ặúơc vò nhûông sûơ ýịu keâm cuêa öng ta Nađng phaêi trung thađnh vúâi chöìng, khöng tòm caâch thay thïị chöìng bùìng ngûúđi khaâc Triïơu chûâng bïơnh cuêa nađng hiïịn cho nađng nhûông gò nađng cíìu mong, níng cao ngûúđi chöìng lïn, phuê nhíơn, sûêa chûôa sûơ ýịu keâm cuêa chöìng, nhíịt lađ sûơ bíịt lûơc Triïơu chûâng nađy chó lađ sûơ thoêa maôn möơt ham muöịn nhû giíịc mú nhûng khaâc giíịc mú úê chöî ăíy lađ sûơ thoêa maôn möơt ham muöịn vïì tònh aâi Vïì ngûúđi bïơnh thûâ hai nhûông ăiïìu nađng lađm trûúâc khi ăi nguê coâ muơc ăñch trùn trúê khöng cho cha meơ giao húơp ăïí traânh khoêi coâ möơt ặâa em Bùìng lïî nghi nađy, ngûúđi con gaâi ắnh thay thïị ngûúđi meơ Víơy trong trûúđng húơp nađy cuông nhû trong trûúđng húơp thûâ nhíịt, ngûúđi bïơnh muöịn huêy boê nhûông trúê ngaơi cho viïơc thoêa maôn tònh duơc vađ ham muöịn luýịn aâi Chuâng ta seô noâi ngay ăïịn nhûông sûơ phûâc taơp noâi trong phíìn trïn
Ăïí biïơn minh cho nhûông ăiïìu deđ dùơt cíìn coâ trong ăïì luíơn cuêa töi, töi ýu cíìu caâc baơn chuâ yâ ăïịn sûơ kiïơn lađ tíịt caê nhûông ăiïìu töi noâi vïì sûơ döìn eâp, sûơ thađnh líơp vađ yâ nghôa caâc triïơu chûâng ăïìu dûơa trïn sûơ phín tñch ba hònh thûâc cuêa bïơnh thíìn kinh: vađ chó aâp duơng cho ba hònh thûâc nađy thöi: naâo loaơn thíìn kinh vò lo íu súơ haôi, naâo loaơn thíìn kinh vò quy höìi, bõ aâm aênh Sûơ hoaơt ăöơng cuêa phín tím hoơc cuông chó giúâi haơn trong ba chûâng bïơnh nađy thöi, nhûông chûâng bïơnh mađ chuâng ta goơi lađ chûâng bïơnh thíìn kinh khaâc Tuy phín tím hoơc cuông coâ khaêo cûâu nhûng khöng ăi síu lùưm Coâ möơt loaơi chûâng bïơnh khöng thïí trõ ặúơc bùìng phín tím hoơc nïn bõ gaơt ra möơt bïn Caâc baơn khöng nïn qún rùìng phín tím hoơc lađ möơt khoa hoơc haôy cođn quaâ treê, muöịn nghiïn cûâu cíìn phaêi ăïí nhiïìu thúđi gian vađ cöng cuêa, rùìng múâi caâch ăíy khöng líu khoa hoơc nađy chó coâ möîi möơt nhín viïn thöi Tuy nhiïn taơi khùưp moơi núi ngûúđi ta ăaô tòm hiïíu nhûông chûâng bïơnh thíìn kinh khöng phaêi lađ hoaân chuýín Töi
hy voơng seô trònh bađy cho caâc baơn biïịt nhûông giaê thuýịt vađ kïịt quaê cuêa chuâng ta khi ăem aâp duơng vađo nhûông chûâng bïơnh múâi nađy seô
Trang 10phaât triïín nhû thïị nađo, nhûông mön hoơc múâi nađy khöng phuê nhíơn nhûông giaê thuýịt vađ kïịt quaê nađy mađ cođn xíy dûơng nhiïìu ăiïìu cao hún nûôa Vò nhûông víơt liïơu nađy chó aâp duơng cho ba chûâng bïơnh hoaân chuýín thöi, töi tûơ cho pheâp níng cao giaâ trõ cuêa caâc triïơu chûâng bùìng caâch cho caâc baơn biïịt möơt chi tiïịt múâi So saânh nguýn nhín gíy ra ba chûâng bïơnh nađy chuâng ta tiïịn túâi möơt kïịt quaê coâ thïí toâm tùưt trong cöng thûâc sau ăíy: nhûông ngûúđi bïơnh ăau khöí vò möơt sûơ thiïịu soât, vò thûơc tïị ăaô ngùn khöng cho hoơ thoêa maôn ặúơc tònh duơc Hai kïịt quaê nađy hođa húơp vúâi nhau hoađn toađn Caâch ăöơc nhíịt ăïí hiïíu nhûông triïơu chûâng nađy lađ coi chuâng nhû möơt sûơ thoêa maôn xuíịt hiïơn ăïí thay thïị ăiïìu mađ ăúđi söịng tinh thíìn thûúđng ăaô ngùn khöng cho thoêa thoêa maôn
Ngûúđi ta coâ thïí ặa ra nhiïìu luíơn ăiïơu bađi baâc nûôa ăöịi vúâi ăïì luíơn lađ nhûông triïơu chûâng bïơnh thíìn kinh chó lađ nhûông triïơu chûâng duđng ăïí thay thïị Töi noâi cho caâc baơn nghe vïì hai luíơn ăiïơu nađy Caâc baơn coâ thïí baêo: coâ ríịt nhiïìu trûúđng húơp mađ ăïì luíơn cuêa öng khöng biïơn minh ặúơc; trong nhûông trûúđng húơp nađy nhûông triïơu chûâng coâ veê nhû coâ möơt muơc ăñch traâi hùỉn: khöng phaêi lađ thoêa maôn tònh duơc mađ tòm caâch gaơt ra ngoađi hay huêy boê sûơ thoêa maôn tònh duơc Töi khöng muöịn phuê nhíơn rùìng lyâ luíơn cuêa baơn ríịt ăuâng Trong phín tím hoơc nhiïìu khi sûơ viïơc phûâc taơp hún mònh tûúêng Nïịu sûơ viïơc giaên dõ ăi thò ăíu coâ cíìn túâi phín tím hoơc ăïí diïîn giaêng cho roô rađng hún Trong trûúđng húơp ngûúđi bïơnh thûâ hai cuêa chuâng ta coâ nhûông cûê chó tòm caâch gaơt boê sûơ thoêa maôn tònh duơc
vñ duơ nhû viïơc cíịt hïịt caâc tiïịng tñch tùưc ăöìng höì ăïí traânh cho ngûúđi bïơnh khoêi nghô ăïịn sûơ cûúng lïn cuêa cú quan sinh duơc hay viïơc traânh cho bònh hoa khoêi rúi xuöịng ăíịt, khoêi vúô hay voơng lađ vúâi viïơc ăoâ ngûúđi bïơnh seô gòn giûô ặúơc trinh tiïịt Trong nhiïìu trûúđng húơp khaâc, tñnh caâch tiïu cûơc nađy roô rađng hún nhûông hađnh vi cûê chó ăïìu coâ muơc ăñch traânh nhûông kyê niïơm vađ sûơ caâm döî vïì tònh duơc Nhûng hún möơt líìn phín tím hoơc ăaô chûâng minh rùìng coâ sûơ traâi ngûúơc khöng hùỉn lađ ăaô coâ míu thuíîn Chuâng ta coâ thïí múê röơng ăïì luíơn: nhûông triïơu chûâng coâ muơc ăñch hoùơc thoêa maôn tònh duơc hoùơc líín traânh noâ Tñnh caâch tñch cûơc roô rađng trong sûơ naâo loaơn thíìn kinh, tñnh caâch tiïu cûơc roô rađng trong sûơ aâm aênh Nïịu nhûông triïơu chûâng coâ thïí duđng ăïí thoêa maôn tònh duơc hay traâi laơi thò tñnh caâch lûúông diïơn nađy coâ thïí ặúơc cùưt nghôa rùìng sûơ hoaơt ăöơng mađ chuâng
ta chûa coâ dõp noâi ăïịn Chuâng lađ kïịt quaê cuêa sûơ dung hođa, cuêa sûơ liïn húơp cuêa hai khuynh hûúâng traâi ngûúơc nhau, cuông mö taê nhûông ăiïìu bõ döìn eâp cuông nhû nhûông ăiïìu gíy ra sûơ döìn eâp vađ