Công tác dân tộc nói chung và việc thực hiện vấn đề bình đẳng dân tộc ở tỉnh Thái Nguyên nói riêng trong thời gian qua đã được các cấp uỷ Đảng, Chính quyền đặc biệt quan tâm. Thông qua việc triển khai các chính sách dân tộc đã đem lại hiệu quả thiết thực ở địa bàn các xã miền núi, vùng cao của tỉnh; cơ sở hạ tầng được cải thiện rõ rệt, bước đầu đáp ứng được nhu cầu phát triển sản xuất và phục vụ đời sống của đồng bào các dân tộc.
Trang 1Vũ Thị Thủy Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 80(04): 77 - 80
77
NHỮNG PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM THỰC HIỆN VẤN
ĐỀ BÌNH ĐẲNG DÂN TỘC Ở TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Vũ Thị Thuỷ *
Trường Đại học Sư phạm - ĐH Thái Nguyên
TÓM TẮT
Công tác dân tộc nói chung và việc thực hiện vấn đề bình đẳng dân tộc ở tỉnh Thái Nguyên nói riêng trong thời gian qua đã được các cấp uỷ Đảng, Chính quyền đặc biệt quan tâm Thông qua việc triển khai các chính sách dân tộc đã đem lại hiệu quả thiết thực ở địa bàn các xã miền núi, vùng cao của tỉnh; cơ sở hạ tầng được cải thiện rõ rệt, bước đầu đáp ứng được nhu cầu phát triển sản xuất và phục vụ đời sống của đồng bào các dân tộc, Qua đó, đã dần từng bước xoá bỏ được sự chênh lệch khoảng cách về mọi mặt giữa đồng bào các dân tộc và giữa các vùng trong tỉnh Tuy nhiên, những kết quả tỉnh Thái Nguyên đạt được và những hạn chế còn tồn tại đã đặt ra yêu cầu mới cần phải khẳng định lại và bổ sung thêm những mục tiêu, phương hướng chủ yếu, những biện pháp cụ thể nhằm tiếp tục thực hiện tốt hơn nữa vấn đề dân tộc, bình đẳng dân tộc ở tỉnh Thái Nguyên để sớm xây dựng tỉnh Thái Nguyên phát triển phồn thịnh
Từ khóa: Dân tộc, bình đẳng dân tộc, chính sách dân tộc, quan hệ dân tộc, dân tộc thiểu số
Sau hơn hai mươi năm thực hiện đường lối
đổi mới của Đảng, nhất là từ khi thực hiện
Nghị quyết 22 - NQ/TW, ngày 27/11/1989
của Bộ Chính trị và Quyết định số 72 -
QĐ/HĐBT, ngày 13/3/1990 của Hội đồng Bộ
trưởng (nay là Chính Phủ) về một số chủ
trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội
miền núi và Nghị quyết số 24 - NQTW, ngày
12/3/2003 Hội nghị lần thứ 7 BCHTW Đảng
khoá IX về công tác dân tộc Công tác dân tộc
ở tỉnh Thái Nguyên đã được các cấp uỷ đảng,
chính quyền quan tâm, việc triển khai thực
hiện các chính sách dân tộc đã đem lại hiệu
quả thiết thực tại các xã miền núi, vùng cao
của tỉnh; cơ sở hạ tầng được cải thiện rõ rệt,
bước đầu đáp ứng được nhu cầu phát triển sản
xuất và phục vụ đời sống của đồng bào các
dân tộc; hệ thống đường giao thông, điện sinh
hoạt, trường học, trạm y tế được quan tâm đầu
tư; chính sách ưu tiên miễn giảm viện phí cho
đồng bào các dân tộc tại các cơ sở khám chữa
bệnh được quan tâm; bản sắc văn hoá các dân
tộc được bảo tồn, phát triển; cuộc vận động
toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá
được đẩy mạnh; chương trình phát thanh
truyền hình tiếng dân tộc thiểu số được quan
*
Tel: 0982633373; Email: vuthuy.dhsptn@gmail.com
tâm thực hiện; tình hình an ninh chính trị
được giữ vững và ổn định; đội ngũ cán bộ các
dân tộc thiểu số phát triển, niềm tin của đồng bào các dân tộc vào sự lãnh đạo của Đảng không ngừng được củng cố
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu cơ bản
đã đạt được, việc thực hiện bình đẳng dân tộc
vẫn còn nảy sinh một số vấn đề đòi hỏi phải
có sự điều chỉnh và bổ sung kịp thời Cụ thể,
về kinh tế, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số trong tỉnh vẫn còn chậm phát triển, tập quán sản xuất lạc hậu ở một số nơi và một số hộ còn chậm được khắc phục Kết cấu hạ tầng tuy đã được cải thiện nhưng chưa đồng bộ và còn thấp, các công trình mới chủ yếu tập trung ở trung tâm các xã, công trình phục vụ sản xuất, sinh hoạt tại các xóm, bản ở nhiều nơi còn chưa được đầu tư xây dựng
Đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số
còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, mức thu nhập thấp; tỷ lệ nghèo ở nhiều xã còn cao, một số
hộ tuy đã thoát nghèo song chưa thực sự bền vững Bên cạnh đó, trình độ dân trí, chất lượng giáo dục đào tạo và công tác chăm sóc sức khoẻ cho đồng bào các dân tộc thiểu số còn hạn chế; năng lực trình độ của đội ngũ cán bộ cơ sở ở một số nơi còn thiếu và yếu, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ mới
Đặc biệt hoạt động tôn giáo ở một số địa bàn
Trang 2Vũ Thị Thủy Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 80(04): 77 - 80
78
còn diễn ra không bình thường; một số tập
quán lạc hậu cũng như tệ nạn xã hội chưa bị
đẩy lùi; các giá trị văn hoá truyền thống chưa
được phát huy tốt, bản sắc văn hoá của một số
dân tộc có nguy cơ mai một và môi trường
sống của đồng bào các dân tộc thiểu số ở một
số nơi còn bị xâm hại…
Như vậy, cùng với kết quả nổi bật và những
hạn chế còn tồn tại trong việc thực hiện vấn
đề bình đẳng dân tộc, được biểu hiện ở sự
chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế, văn
hóa và xã hội đang là những vấn đề xã hội
thực tiễn đặt ra cần phải có những phương
hướng, nhiệm vụ và các giải pháp tích cực,
hữu hiệu nhằm thực hiện tốt chính sách dân
tộc và bình đẳng dân tộc ở tỉnh Thái Nguyên
trong giai đoạn hiện nay
NHỮNG PHƯƠNG HƯỚNG NHIỆM VỤ
CHỦ YẾU VÀ GIẢI PHÁP CƠ BẢN
NHẰM THỰC HIỆN VẤN ĐỀ BÌNH ĐẲNG
DÂN TỘC Ở TỈNH THÁI NGUYÊN
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Mục tiêu chủ yếu
Trên cơ sở vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh,
xã hội dân chủ, công bằng, văn minh” xây
dựng tỉnh Thái Nguyên trở thành trung tâm
kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế của vùng trung
du và miền núi Bắc Bộ; có hệ thống kết cấu
hạ tầng hiện đại và đồng bộ; có nền văn hóa
lành mạnh và đậm đà bản sắc dân tộc; quốc
phòng - an ninh vững mạnh; đời sống vật
chất, tinh thần của nhân dân không ngừng
được năng cao Vì vậy, công tác dân tộc của
tỉnh Thái Nguyên cần thực hiện các mục tiêu
chủ yếu sau:
- Đẩy nhanh các biện pháp phát triển sản xuất,
nâng cao mức sống, tăng thu nhập bình quân
đầu người ở các xã miền núi ngang bằng với
mức bình quân chung trong vùng; phấn đấu
giảm tỷ lệ nghèo ở khu vực các xã miền núi,
vùng cao
- Phát triển đồng bộ về cơ sở hạ tầng, phấn
đấu 100% xã đều có đường nhựa đến trung
tâm xã; các xóm, bản đều có đường cho xe
gắn máy trở lên đến trung tâm xã cả bốn mùa;
100% xóm, bản có điện lưới đến trung tâm và
90% trở lên các hộ được sử dụng điện và nước
sinh hoạt hợp vệ sinh; 100% xã có đủ trường,
lớp học kiên cố cho các lớp tiểu học và trung
học cơ sở; 100% xã có trạm y tế kiên cố, đủ
trang thiết bị khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu theo quy định của Bộ Y tế
- Tập trung nâng cao năng lực, kiến thức của cán bộ cơ sở và người dân Trong đó, phấn
đấu 70% thanh niên dân tộc thiểu số được
tham gia các lớp đào tạo học nghề ngắn hạn, 100% cán bộ xã được trang bị, bổ sung kiến thức cần thiết, đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ; người dân được tập huấn kiến thức khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất, được giúp
đỡ, trợ giúp pháp lý
Phương hướng nhiệm vụ
- Không ngừng nâng cao nhận thức của cấp
ủy, chính quyền về vị trí, tác dụng, tầm quan
trọng của phong trào thi đua yêu nước trong
đồng bào dân tộc thiểu số thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Quán triệt quan điểm của Đảng về thi đua Phát huy vai trò của Mặt trận và các đoàn thể trong việc tổ chức các phong trào thi đua yêu nước trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng; phát huy quyền làm chủ của nhân dân các dân tộc để phong trào thi đua tổ chức chặt chẽ, có chiều sâu, mục tiêu thi đua toàn diện, thu hút đông đảo đồng bào các dân tộc thiểu số hưởng ứng các phong trào đạt chất lượng và hiệu quả cao
- Tăng cường xây dựng và củng cố khối đại
đoàn kết toàn dân tộc, chống mọi biểu hiện
cục bộ, gây chia rẽ, bè phái, mất đoàn kết giữa các dân tộc; Nghị quyết số 26 - NQ/TW
về nông nghiệp, nông thôn và nông dân
- Ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội các vùng dân tộc và miền núi, tập trung phát triển giao thông và cơ sở hạ tầng trực tiếp phục vụ
đời sống; khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế
mạnh từng vùng đi đôi với bảo vệ bền vững môi trường sinh thái; phát huy nội lực, tinh thần tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc vươn lên thoát nghèo, sử dụng có hiệu quả nguồn lực hỗ trợ của Trung ương và sự giúp
đỡ của các cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị
quân đội trên địa bàn
- Đẩy mạnh công tác xóa đói, giảm nghèo, nâng cao mức sống của đồng bào dân tộc thiểu số, trọng tâm là đồng bào dân tộc ở các vùng đặc biệt khó khăn; chú trọng công tác quy hoạch, sắp xếp, phân bổ lại hợp lý dân
cư, nguồn nhân lực theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa và phát triển bền vững, gắn với đảm bảo an ninh quốc phòng…
Trang 3Vũ Thị Thủy Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 80(04): 77 - 80
79
- Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chương
trình phủ sóng phát thanh, truyền hình; tăng
cường hoạt động văn hóa thông tin, tuyên
truyền hướng về cơ sở; tăng thời lượng và
nâng cao chất lượng các chương trình phát
thanh, truyền hình bằng tiếng dân tộc thiểu số
- Thực hiện chương trình phổ cập giáo dục
THCS và các chương trình giáo dục miền núi,
nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, nhất là
hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú các
cấp; mở rộng việc dạy tiếng dân tộc thiểu số
trong trường nội trú; tiếp tục thực hiện tốt
chính sách cử tuyển dành cho con em các dân
tộc vào học tại các trường đại học, cao đẳng
sau này trở về địa phương công tác; tăng
cường cơ sở vật chất khám chữa bệnh, cán bộ
y tế cho các xã, thôn, bản; nâng cao chất
lượng công tác chăm sóc sức khỏe đồng bào
các dân tộc thiểu số
- Tăng cường tuyên truyền giáo dục, vận động
nhân dân nâng cao ý thức cho đồng bào về ý
nghĩa, tầm quan trọng và yêu cầu nhiệm vụ
bảo vệ môi trường, tài nguyên rừng vùng dân
tộc miền núi Thực hiện có hiệu quả các
chương trình bảo vệ và phát triển rừng, tăng
độ che phủ rừng, bảo vệ các nguồn nước sông
suối, chống xói mòn đất…
- Củng cố và nâng cao chất lượng hệ thống
chính trị cơ sở ở các vùng dân tộc thiểu số
Thực hiện tốt Nghị quyết Trung ương 5 (khóa
IX) về kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ cơ sở; củng cố kiện toàn tổ chức và
cán bộ làm công tác dân tộc; quan tâm đào
tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ là người dân
tộc thiểu số; tiếp tục triển khai và thực hiện
tốt quy chế dân chủ ở cơ sở
- Tăng cường công tác đảm bảo an ninh chính
trị và trật tự an toàn xã hội, không để xảy ra
những “điểm nóng” về an ninh, trật tự xã hội
ở vùng dân tộc Thực hiện tốt chính sách tín
ngưỡng và tôn giáo, kiên quyết ngăn ngừa
việc lợi dụng chính sách tự do tôn giáo, tự do
tín ngưỡng để hoạt động phá hoại khối đại
đoàn kết toàn dân tộc, chống phá sự nghiệp
xây dựng XHCN ở nước ta Tuyên truyền, vận
động đồng bào các dân tộc thiểu số nâng cao
cảnh giác trước âm mưu “Diễn biến hòa bình”,
nhất là diễn biến hòa bình trong lĩnh vực tư
tưởng, văn hóa của các thế lực thù địch
Những giải pháp chủ yếu
- Không ngừng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của hệ thống chính trị, các cấp, các ngành và toàn thể xã hội về vị trí, nhiệm vụ công tác dân tộc trong tình hình mới, coi đó là nhiệm vụ thường xuyên của các cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể
- Tăng cường tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc, lòng yêu nước, lý tưởng và đạo đức cách mạng học tập làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh; tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách về công tác thi đua khen thưởng và chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước cho cán bộ, đảng viên và đồng bào các dân tộc thiểu số nhằm bồi dưỡng và phát huy hơn nữa lòng yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần đoàn kết, niềm tự hào, ý chí tự cường dân tộc, giữ vững ổn định chính trị, độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự
đồng thuận trong xã hội
- Tiếp tục thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc và miền núi; rà soát, bổ sung, hoàn chỉnh những chính sách
đã có, nghiên cứu và ban hành những chính
sách mới để đáp ứng yêu cầu phát triển các vùng dân tộc và nhiệm vụ công tác dân tộc trong giai đoạn mới
- Huy động nhiều nguồn lực cho đầu tư, phát triển, giúp đỡ vùng dân tộc và miền núi Ưu tiên đầu tư cho công tác xóa đói giảm nghèo, tập trung giải quyết những khó khăn bức xúc của đồng bào vùng dân tộc và miền núi Trước hết tập trung cho các vùng đặc biệt khó khăn Thực hiện công tác khai hóa chính sách, chương trình, dự án, vốn đầu tư để đồng bào biết và tham gia quản lý, giám sát quá trình thực hiện Đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ ở vùng dân tộc và miền núi
- Thực hiện tốt công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ người dân tộc thiểu số cho từng vùng, từng dân tộc Cần tăng cường lực lượng cán bộ có năng lực, phẩm chất tốt đến công tác ở vùng dân tộc, nhất là các địa bàn xung yếu về chính trị, an ninh, quốc phòng; coi trọng viêc bồi dưỡng,
đào tạo thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa vụ
quân sự làm nguồn cán bộ bổ sung cho cơ sở
Trang 4Vũ Thị Thủy Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ 80(04): 77 - 80
80
- Kiện toàn và chăm lo xây dựng hệ thống tổ
chức, cơ quan làm công tác dân tộc từ tỉnh,
đến huyện, xã Tăng cường số lượng và chất
lượng đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc để
tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa
phương trong việc thực hiện công tác dân tộc,
chính sách dân tộc
KẾT LUẬN
Xuất phát từ tình hình thực tế vấn đề dân tộc
và thực hiện bình đẳng dân tộc trong những
năm qua của tỉnh Thái Nguyên, đồng thời
xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của việc nhanh
chóng xóa bỏ sự chênh lệch về mọi mặt giữa
đông bào các dân tộc, giữa các vùng trong tỉnh
giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa chúng
ta cần khẳng định lại và bổ sung thêm những
mục tiêu phương hướng, những biện pháp cụ
thể để nhằm thực hiện tốt hơn vấn đề dân tộc
và bình đẳng dân tộc ở tỉnh Thái Nguyên
Với truyền thống cách mạng vẻ vang của
Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh,
cùng với sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và
sự quan tâm sâu sát kịp thời của các cấp, các
ngành từ Trung ương đến địa phương, chắc
chắn nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên
sẽ đoàn kết gắn bó giúp đỡ lẫn nhau hoàn
thành thắng lợi các mục tiêu đã được tỉnh
Đảng bộ đề ra trong giai đoạn cách mạng
mới, trong đó có những mục tiêu về vấn đề
dân tộc và chính sách dân tộc, nhằm biến lý
tưởng bình đẳng dân tộc của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh nhanh chóng trở thành hiện thực trong cuộc sống đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên
TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Ban chỉ đạo thực hiện Đề án số 01 – ĐA/TU -
Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2009), Hệ thống một số
văn bản của Trung ương, của tỉnh về công tác dân vận, công tác dân tộc, công tác tôn giáo và
Đề án số 01 - ĐA/TU, Ban Dân vận Tỉnh uỷ
Thái Nguyên
[2] Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên
(2006), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh
Thái Nguyên lần thứ XVII
[3] Ban chỉ đạo Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu
số tỉnh Thái Nguyên - UBND tỉnh Thái Nguyên
(2009), Tài liệu Đại hội - Các báo cáo điển hình
tiên tiến
[4] Ban Dân vận Tỉnh uỷ Thái Nguyên (2009),
Báo cáo biểu dương Già làng, Trưởng bản người dân tộc thiểu số năm 2009
[5] Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2009),
Báo cáo tổng kết phong trào thi đua yêu nước trong đồng bào các dân tộc thiểu số qua các thời kỳ và phương hướng, nhiệm vụ từ nay đến năm 2020
[6] Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên - BCĐ
Tổng điều tra dân số và nhà ở (9/2009), Kết quả
quả sơ bộ tổng điều tra dân số và nhà ở 01/4/2009 tỉnh Thái Nguyên./
SUMMARY
THE DIRECTION AND SOLUTIONS TO BASIC PERFORMANCE
Vu Thi Thuy *
College of Education - TNU
Ethnic affairs in general and the implementation of equality issues in the nation in Thai Nguyen Province in particular in recent years has been the Party Committees, Governments particularly interested Through the implementation of ethnic policies has brought practical results in areas ofmountainous and highland areas of the province, the infrastructure improvedremarkably, the first step to meet the development needs meet the development needs production and service life ofethnic minorities
Thereby, has been gradually eliminating the difference in distance between people in all nations and between regions in the province However, the results achieved in Thai Nguyen Province and the remaining restrictions set out new requirements need to beconfirmed, and added the goal, the main orientation, the specific measures to furtherperform better ethnic issues, ethnic equality in Thai Nguyen Province to build Thai Nguyen Province early prosperity
Keywords: Ethnicity, ethnic equality, ethnic policy, ethnic relations, ethnic minority
*
Tel: 0982633373; Email: vuthuy.dhsptn@gmail.com