Bài viết tiến hành nghiên cứu làm sang tỏ sự cần thiết phải tích hợp trong giáo dục vì sự phát triển bền vững của giáo dục và các học phần Địa lí ở trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Để nắm chi tiết hơn nội dung nghiên cứu, mời các bạn cùng tham khảo bài viết.
Trang 1TCH HÑP GIO DÖC V SÜ PHT TRIN BN VÚNG
VO CC HÅC PHN ÀA L
Ð TR×ÍNG I HÅC S× PHM H NËI
Nguy¹n Thà Thu H¬ng
Tr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m H Nëi
Nëidungc¡chåcph¦n cõakhoaàal½trongtr÷íng¤ihåcS÷ ph¤mH Nëi
¢ · cªp ¸n mæi tr÷íng tü nhi¶n, mæitr÷íng nh¥n t¤o, mæitr÷íng kinh t¸ - x¢
hëiv mèiquan h» giúa chóng tr¶n to n c¦u công nh÷ ð Vi»t Nam Nëi dung cõa
gi¡odöc ph¡ttriºn b·n vúng(GDPTBV) gçmcâ15v§n·, tªp trungv o3v§n·
ch½nh: v«n ho¡ -x¢ hëi, mæi tr÷íng,kinh t¸÷ñcthº hi»n cö thº nh÷ sau: [10,11]
- V· v«n ho¡ - x¢ hëi: quy·n con ng÷íi, ho b¼nh v an ninh, b¼nh ¯ng giîi,
ad¤ng v«n ho¡ v hiºu bi¸t v·giaothoa v«nho¡, sùc kho´,HIV/AIDS, thº ch¸
- V· mæi tr÷íng: c¡c nguçn t i nguy¶n thi¶n nhi¶n (n÷îc, n«ng l÷ñng, næng
nghi»pv a d¤ngsinh håc), süthay êi cõa kh½hªu, ph¡t triºn næng thæn, æthà
ho¡ b·n vúng, phángchèng v gi£m nhµ thi¶n tai
-V·kinht¸: gi£mngh±o,tinhth¦n v tr¡chnhi»mtªpthº, kinht¸thà tr÷íng
Nh÷v y,mët ph¦n nëidung cõa c¡c håcph¦n àa l½ v nëidung cõa GDPTBV câ
sü tròng hñp nhau V½ dö: Mët sè v§n · v· b¼nh ¯ng giîi, sùc kho´ ¢ ÷ñc ·
cªp trong håc ph¦n Gi¡o döc d¥n sè; c¡c nëidung v· mæitr÷íng ¢÷ñc · cªp
trong håc ph¦n Cì sð khoa håc mæi tr÷íng, Gi¡o döc mæi tr÷íng qua mæn àa
l½;mët sèv§n·v·gi£mngh±o,kinht¸thàtr÷íng¢÷ñcn¶u l¶ntronghåcph¦n
àa l½ kinh t¸ - x¢ hëi Vi»tNam V¼ v y, trong khuæn khê b i b¡o khoa håc n y,
chóng tæimuèngâpph¦n l ms¡ng täsüc¦n thi¸tph£it½chhñp gi¡odöcv¼ süph¡t
triºn b·n vúng v o c¡c håcph¦n àa l½ ðtr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m H Nëi
2 Nëi dung nghi¶n cùu
GDPTBV li¶n quan ¸n t§t c£c¡c ng nh håc, °c bi»t l ng nh àa l½ - nìi
câ nhi·u håc ph¦n li¶n quan ¸n v§n · n y, hay nâi c¡ch kh¡c g¦n nh÷ to n bë
c¡c håc ph¦n àa l½ ·u câ c¡c nëi dung cõa GDPTBV Trong i·u ki»n thuªn lñi
â, c¦n thi¸t mð rëng, o s¥u nhúng ki¸n thùc v· GDPTBV trong vi»c d¤y c¡c
håc ph¦n àa l½ º còng mët lóc ¤t ÷ñc c£ hai ½ch: vøa gi¡o döc cho ng÷íi håc
v· ki¸nthùc, k¾ n«ng àa l½, vøa gi¡o döc cho ng÷íi håc th¡i ë, gi¡trà v h nh vi
Trang 2v· GDPTBV Nëi dung àa l½ gçm nhi·u håc ph¦n kh¡c nhau v méihåc ph¦n câ
gi¡o tr¼nh ri¶ng Mët sè håc ph¦n cõa khoa àa l½ l : - àa l½ tü nhi¶n ¤i c÷ìng
[1,2,3].-àa l½ kinht¸- x¢hëi ¤ic÷ìng[1,2] -àa l½ tünhi¶nc¡c löc àa.- àa l½
kinh t¸ - x¢ hëi th¸ giîi.- àa l½ tü nhi¶n Vi»t Nam [1,2] - àa l½ kinh t¸ - x¢ hëi
Vi»tNam [1,2,3] - Ph÷ìng ph¡p gi£ng d¤y àa l½ (ph¦n l½ luªn d¤y håc ¤i c÷ìng,
ph÷ìng ph¡p d¤y håc phê thæng, gi¡o döc d¥n sè, gi¡o döc mæitr÷íng, àa l½ àa
ph÷ìng, chuy¶n ·: "Gi¡odöc v¼ süph¡t triºn b·n vúng qua mæn àa l½"
2.1 T½ch hñp GDPTBV v o c¡c håc ph¦n àa l½
2.1.1 Gi¡o tr¼nh àa l½ tü nhi¶n ¤i c÷ìng
Gi¡o tr¼nh àa l½ tü nhi¶n ¤i c÷ìng l gi¡o tr¼nh ¦u ti¶n d¤y cho sinh vi¶n
n«mthùnh§t.Gi¡otr¼nhn ycung c§pchosinhvi¶nnhúngki¸nthùcchungv·mæi
tr÷íng tü nhi¶n xung quanh con ng÷íi, mèi quan h» t÷ìng hé giúa con ng÷íi v
tünhi¶n thæng quavi»c ph¡t triºn kinh t¸, v«n ho¡ - x¢ hëi, mæitr÷íng trong håc
ph¦n kh½ quyºn v thu quyºn ( àa l½ tü nhi¶n ¤i c÷ìng 2) Ngo i ra, håc ph¦n
n y cán · cªp ¸n suy tho¡i t¦ng æ-zæn, kh½ hªu Tr¡i §t nâng l¶n, thi¸u n÷îc
ngåt.Håcph¦nthê nh÷ïng,sinhvªtv lîpv c£nhquan (àal½tünhi¶n¤ic÷ìng
3)công¢ · cªp¸n suy gi£m ad¤ngsinh håc,æ nhi¹mlîpv c£nh quan, chi¸n
l÷ñcb£o v» mæitr÷íngv ph¡t triºn b·n vúng [1,2,3]
B¶n c¤nh vi»c khai th¡c nëi dung tr¶n c¦n ch þ ¸n c¡c ph÷ìng ph¡p d¤y
håc nh÷ ph÷ìng ph¡p t¼m hiºu i·u tra, th£o luªn theo nhâm nhä, cho sinh vi¶n
l mc¡c b itªp nghi¶n cùu mët th nh ph¦n n o âcõa lîp v c£nh quan th¼ gi¡o
tr¼nh mîicât¡c döng èivîi GDPTBV
2.1.2 Gi¡o tr¼nh àa l½ kinh t¸ - x¢ hëi ¤i c÷ìng
Gi¡o tr¼nh àa l½ kinh t¸ - x¢ hëi¤i c÷ìng ÷ñc d¤y cho sinh vi¶n n«m thù
ba, håcký I ¥y l gi¡o tr¼nh cânhi·u kh£n«ng GDPTBV Nâ cung c§p chosinh
vi¶nnhúngki¸nthùcchung nh§tv·mæitr÷íng,t inguy¶n v n·n s£n xu§tx¢hëi;
àa l½ d¥n c÷ v qu¦n c÷; mët sè v§n · v· n·n kinh t¸; àa l½ c¡c ng nh kinh t¸v
c¡cvòngkinht¸.Ph¦nMæitr÷íng,t inguy¶n v n·ns£nxu§tx¢hëicông¢ph¥n
t½chv câv½dö minhchùng v·c¡c v§n· mæitr÷íngv ph¡ttriºn b·n vúng ðc¡c
n÷îc ph¡t triºn v ang ph¡t triºn Ph¦n àa l½ d¥n c÷ công ¢ph¥n t½ch c¡c ki¸n
thùc nh÷:d¥n sèv sügiat«ng d¥n sè, hªu qu£v nhúng v§n· n©y sinh nh÷ t¡c
ëngcõa giat«ng d¥n sè nhanh¸n ch§t l÷ñng cuëc sèng, suy tho¡i t inguy¶n v
mæitr÷íng; di s£n v truy·n thèng v«n ho¡ x¢ hëi bà suy gi£m; nhúng £nh h÷ðng
cõa qu¡ tr¼nh æ thà ho¡ ¸n vi»c ph¡t triºn d¥n sè v kinh t¸ - x¢ hëi Ph¦n àa
l½ c¡c ng nh kinh t¸, vîi ng nh àa l½ næng nghi»p n¶n khai th¡c c¡c kh½a c¤nh sû
döng hñp l½ §t, ph¥n bân, thuèc trø s¥u v thuèc di»t cä º x¥y düng mët n·n
nængnghi»p s¤ch
àa l½ cæng nghi»p câ nhi·u ng nh, °c bi»t ¢ ph¥n t½ch àa l½ ng nh cæng
nghi»p n«ng l÷ñng v t¡c ëng cõa than ¡, d¦u mä, kh½ èt ¸n kinh t¸ - x¢ hëi
nh÷ g¥y æ nhi¹m mæitr÷íng, xû l½ ch§t th£i trong ng nh cæng nghi»p n«ng l÷ñng,
Trang 3gi£m bît kh½ th£i CO2 do èt ch¡y nhi¶n li»u ho¡ th¤ch, g¥y hi»u ùng nh k½nh
tr¶n Tr¡i§t
àa l½ dàch vö t¼m hiºu t¡c ëng t½ch cüc v ti¶u cüc cõa c¡c ho¤t ëng dàch
vö èivîimæitr÷íng
-Ng nh giaothæng vªnt£icông ¢n¶u t¡c ëngcõa c¡c ph÷ìngti»n vªnt£i
¸n mæitr÷íng nh÷ ti¸ng çn, kh½ th£i, ti¶u thön«ng l÷ñng (x«ng, d¦u )
-Ng nhth÷ìngm¤in¶n khaith¡ct¡c ëngti¶u cüc cõanâ¸n thà tr÷íngv
mæitr÷íng V½ dö nh÷ c¡c n÷îc ang ph¡t triºn thuëc khu vüc nhi»t îi ©m nuæi
tæm ¢ph¡ hu røng ngªp m°n ven biºn, sûdöng nhi·u thuèc kh¡ng sinh l mcho
c¡c n÷îc nhªp kh©u khæng thº nhªp tæm cõa Vi»t Nam v¼ d÷ l÷ñng thuèc kh¡ng
sinhtrong tæm s³£nhh÷ðng ¸nsùc kho´ ng÷íiti¶u dòngho°c donhu c¦ucõa thà
tr÷íng gé n¶n ¢x£y ra n¤n ph¡ røng ð ch¥u , Mÿ La tinh; buæn b¡n ng voi ð
ch¥u Phi ¢d¨n ¸n gi£m sè l÷ñng voi ð¥y
- Ng nh àa l½ du làch c¡c ki¸n thùc GDPTBV l ph¦n khæng thº thi¸u ÷ñc
khid¤yv§n·n yv¼muèn ph¡ttriºndulàchph£ib£ov»c¡cdanhlamthngc£nh,
c¡c di t½ch v«n ho¡ - làch sû, c¡c truy·n thèng v«n ho¡, l¹ hëi; c¡c h» sinh th¡i tü
nhi¶n nh÷ røng, nói,biºn, £o
Rã r ng r¬ng ph¡t triºn kinh t¸ ph£i i æi vîi vi»c b£o tçn c¡c di s£n v«n
ho¡ v b£o v» mæitr÷íng Hay nâic¡ch kh¡c n¸u ch¿ch þ ¸n ph¡t triºn kinh t¸
m khæng ch þ hai l¾nh vüc cán l¤i cõa ph¡t triºn b·n vúng th¼ khâ câ thº ph¡t
triºnkinht¸, mæitr÷íngbàsuytho¡i,c¡c dit½chtünhi¶n,v«nho¡v truy·n thèng
v«nho¡ s³bà maimët [4]
2.1.3 Gi¡o tr¼nh àa l½ tü nhi¶n c¡c löc àa
Gi¡otr¼nh n y ÷ñcd¤y ðn«m thù bacõa Tr÷íng ¤ihåc S÷ ph¤mH Nëi
Nëidung cõa gi¡otr¼nh· cªp ¸n mæitr÷íng tünhi¶n cõac¡c löc àa V¼v y, nâ
cânhi·u thuªn lñiº GDPTBV chogi¡o sinh Khi d¤y gi¡ovi¶nc¦n n¶u ra nhúng
m°tt½chcücv ti¶ucüctrongvi»csûdöngc¡ct inguy¶n thi¶nnhi¶nv mæitr÷íng
ðc¡c löcàa v c¡c bi»n ph¡p b£o v» mæitr÷íng ðc¡c löc àa n y
º d¤y c¡c nëi dung GDPTBV trong gi¡o tr¼nh n y c¦n cho sinh vi¶n t¼m
hiºu v· c¡c nguçn t inguy¶n thi¶n nhi¶n cõa löcàa, mæitr÷íngcõa löc àa; iºm
kh¡c bi»t v gièng nhau cõa löc àa n y vîi c¡c löc àa kh¡c v· àa h¼nh, kh½ hªu,
sængngái, thüc- ëngvªt v c£nhquan; vi»ckhai th¡cc¡c nguçnt inguy¶n ð¥y
nh÷th¸ n o?T¡cëng cõakhoahåc-k¾ thuªt cõavi»ckhaith¡c t inguy¶n ð¥y,
tèthay x§u èivîimæi tr÷íngv ph¡t triºn kinh t¸- x¢hëi
2.1.4 Gi¡o tr¼nh àa l½ kinh t¸ - x¢ hëi th¸ giîi
Gi¡o tr¼nh n y cung c§p cho ng÷íi håc nhúng ki¸n thùc v· qu¡ tr¼nh ph¡t
triºn kinh t¸ - x¢ hëi cõa c¡c khèi n÷îc, c¡c n÷îc kh¡c nhau tr¶n th¸ giîi Ngo i
ra, gi¡o tr¼nh cán gióp cho ng÷íi håc nhªn thùc rã hìn mèi quan h» giúa sü ph¡t
triºn d¥n sètrong vi»c khaith¡c, sûdöng t inguy¶n mæitr÷íng.Sü kh¡c nhau v·
mùc sèng, v· tr¼nh ë k¾ thuªt ð c¡c khèi n÷îc ¢ t¡c ëng ¸n mæi tr÷íng theo
Trang 4c¡c c¡chthùc kh¡c nhau.
V½dö: Ðc¡c n÷îcangph¡ttriºn:âingh±o,khængkiºmso¡tnêisügiat«ng
d¥n sè, l¤c hªu trong cæng ngh» ¢ d¨n ¸n vi»c ti¶u thö nhi·u t i nguy¶n, hi»u
qu£ k²m, ti¶u hao n«ng l÷ñng cao, s£n ph©m ½t, k²m ph©m ch§t khâ t¼m ÷ñc thà
tr÷íngti¶u thö nh÷ng ph¸ th£i l¤i r§tlîn Ð c¡c n÷îc ph¡t triºn th¼ g°p ph£i c¡c
v§n·: ænhi¹m mæitr÷íng docængnghi»p, æthà g¥yn¶n V½ dö: TheoNghàành
th÷ Kyætæ v·ct gi£mkh½ th£i, c¡c n÷îc ph¡t triºn s³muab¡n h¤n ng¤chCarbon
choph²p tøc¡cn÷îcangph¡ttriºnd÷îi h¼nhthùct ich½nh haytønhúngch÷ìng
tr¼nh hétrñcæng ngh»
º giópchosinhvi¶nhiºurãhìnnhúngv§n· tr¶n,gi¡ovi¶nn¶nh÷îngd¨n
sinh vi¶nt¼m c¡c v½ dö v· mèiquan h» giúa ph¡t triºnkinh t¸, v«n ho¡ -x¢ hëiv
mæitr÷íng ð c¡c n÷îc â V· ph÷ìng ph¡p d¤y håc n¶n h÷îng d¨n sinh vi¶n th£o
luªn,t¼m hiºu -i·u tra v· mèiquan h» giúa kinht¸-mæitr÷íng,giúa mæitr÷íng
v v«nho¡ -x¢ hëiho°cmèiquan h» t÷ìngt¡c bachi·u giúa v«nhâa -x¢hëi, mæi
tr÷íngv kinh t¸sao choph¡t triºn h iho c£ bath nh ph¦n â
2.1.5 Gi¡o tr¼nh àa l½ tü nhi¶n Vi»t Nam
Gi¡o tr¼nh àa l½ tü nhi¶n Vi»t Nam ÷ñc d¤y cho sinh vi¶n n«m thù hai
Côngnh÷ c¡c gi¡otr¼nh vøakºð tr¶n,gi¡otr¼nh n y cânhi·u thuªn lñitrong vi»c
GDPTBV cho sinh vi¶n Nëi dung to n bë gi¡o tr¼nh ·u tªp trung v o c¡c i·u
ki»ntü nhi¶n cõa to n l¢nh thê v c¡c bë phªn cõa nâ Thæng quagi¡o tr¼nh n y,
sinh vi¶n hiºu ÷ñc t½nh phùc t¤p, a d¤ng cõa mæi tr÷íng v t i nguy¶n thi¶n
nhi¶n n÷îc ta,nhúng v§n · mæitr÷íng cõa ba mi·n: mi·n Bc v æng Bc Bc
Bë, T¥ Bc v Bc Trung Bë, Nam Trung Bë v Nam Bë Tr¶n cì sð â câ bi»n
ph¡p khc phöc v sû döng hñp l½c¡c nguçnt i nguy¶n cõa tøng mi·n [5,6]
Nh¬m gióp cho sinh vi¶nhiºu s¥u sc mæitr÷íng thi¶n nhi¶n n÷îc ta, ngo i
vi»c ti¸n h nh chosinh vi¶n tham quan, thüc àa, gi¡ovi¶n n¶n cho sinh vi¶n l m
c¡cb itªpthüc h nhnh÷t¼m hiºu,i·utra, nghi¶ncùumæitr÷íngðtøngàa b n
cöthº; th£oluªnc¡cv§n· mæitr÷íngðn÷îcta.Tøâ,gióp chohåcâ÷ñcnhªn
thùc, th¡i ë óng n v h nh vi b£o v» mæi tr÷íng ð àa ph÷ìng v §t n÷îc
C¡cñt thücàa chosinh vi¶n¸nc¡c khuvüc kh¡cnhau nh÷¸n Ho B¼nh,Ninh
B¼nh gióp cho sinh vi¶n hiºu rã thüc tr¤ng mæi tr÷íng tü nhi¶n v ho¤t ëng cõa
con ng÷íi ð¥y v t«ng th¶m sü hiºu bi¸t v· i·u ki»n tünhi¶n cõa méikhu vüc
2.1.6 Gi¡o tr¼nh àa l½ kinh t¸ - x¢ hëi Vi»t Nam
Gi¡o tr¼nh àa l½ kinh t¸ - x¢ hëi Vi»t Nam ÷ñc d¤y ð n«m thù ba v n«m
thù t÷ cho sinh vi¶n ð Tr÷íng ¤i håc S÷ ph¤m H Nëi Gi¡o tr¼nh n y câ nhi·u
kh£n«ng GDPTBV cho sinh vi¶n v¼ ð méich÷ìng, méi möc ng÷íi håc ·u câ li¶n
h» vîi thüc t¸, ·u câ thº cânhúng suyngh¾, þ ki¸n nhªnx²t v· nhúng v§n· v«n
ho¡ -x¢ hëi, mæi tr÷íngv ph¡t triºn kinh t¸ð méivòng kinh t¸
-Khi·cªp¸n àal½d¥nc÷,ng÷íihåccâthºnhªnx²tth¡pd¥nsècõan÷îc
ta,ph¥n t½ch nguy¶n nh¥n v hªu qu£ cõa vi»c giat«ng d¥n sè èivîi t i nguy¶n
Trang 5qu¥n, ¸n gi¡odöc, ¸n y t¸, ch«m sâcsùc kho´v nh ð, n÷îcs¤ch, i»n.
-Khi ¡nh gi¡c¡c nguçnt i nguy¶n thi¶n nhi¶n,sinh vi¶ncâ thº nhªn thùc
÷ñcvaitrácõa d¥n sètrongmèiquan h» vîi t inguy¶n thi¶nnhi¶nqua nhúngsè
li»u÷îc t½nh theo ¦u ng÷íi nh÷ di»n t½ch §t næng nghi»p, di»n t½ch §t câ røng,
sûdöng n÷îc s¤ch, mùc ë ænhi¹m v· §t, kh½ th£i v n÷îcth£i [7]
Håcv·àal½nængnghi»psinhvi¶nhiºu÷ñcvaitrácõac¡cnguçnt inguy¶n
kh½ hªu, §t, n÷îc èi vîi s£n xu§t næng nghi»p Sü suy tho¡i cõa mët sè nguçn
t i nguy¶n nh÷ §t, süthay êi cõa kh½ hªu, thi¶n tai (b¢o, lô löt ) ¢ d¨n ¸n
süsuy gi£m v· n«ng su§t,s£n l÷ñng trçng tråt v ch«n nuæi, nuæitrçng thus£n
Ch¯ng h¤n n«m 2006 ð Vi»t Nam, thi¶n tai l m ch¸t v m§t t½ch g¦n 370 ng÷íi,
thi»th¤ihìn7,000t¿çng;haym÷alôðmi·nTrung n÷îctav oth¡ng10v th¡ng
11n«m2007 ¢l mthi»th¤iv·ng÷íi v cõa h ngt¿ çng.Ri¶ng lôðQu£ngNam
v oth¡ng11¢thi»t h¤i¸n 1,500t¿ çng.Sèng÷íich¸t l¶n¸n 15,m§tt½ch1 v
bà th÷ìng 19 Tr¶n 25,000 t§n l÷ìng thüc v 3,000 t§n lóa gièng ¢ bà m§t trng
Hìn 2 tri»u gia sóc, gia c¦m bà lô cuèn træi Ngo i ra, tæm, c¡, thu h£i s£n m§t
g¦n 1,000 t§n
Håcv·àal½l¥mnghi»pc¦nnghi¶ncùuvi»ckhaith¡cgév l¥ms£n,h¤n ch¸
khai th¡c gé tr¡iph²p v trçng røng nh¬m vøa ph¡t triºn kinh t¸ v b£o v» røng,
b£o v»c¡c h» sinh th¡i tü nhi¶n
Khinghi¶ncùuàal½c¡cng nhcængnghi»p,°cbi»tng nhcængnghi»pn«ng
l÷ñng c¦n ph¥n t½ch vi»c h¤n ch¸ sû döng n«ng l÷ñng tø nhi¶n li»u ho¡ th¤ch v
t«ngn«ngl÷ñnggiâ,m°ttríi, àanhi»t;t¡ich¸ v gi£ml÷ñngch§tth£i.C¡c ng nh
cængnghi»pluy»n kim,cìkh½ n¶nt¡ich¸ c¡c nguy¶n li»usaukhi ¢sûdöng Cæng
nghi»ps£n xu§tvªt li»ux¥y düng c¦n thi¸t ph£i sûdöng hñp lþ c¡c nguçn nguy¶n
li»u nh÷ ¡ væi, s²t, cao lanh ; tr¡nh sû döng bøa b¢i, £nh h÷ðng ¸n c¡c danh
lam, thngc£nh trong mæitr÷íng.Cæng nghi»ps£n xu§th ng ti¶u dòng,trong â
câ cæng nghi»p thuëc da v cæng nghi»p gi§y c¦n gi£m vi»c t¡c ëng x§u ¸n mæi
tr÷íngn÷îc, §t, khæng kh½
Håc v· àa l½ dàch vö c¦n khai th¡c m¤ng l÷îi giaothæng ÷íng æ tæ, ÷íng
sæng,÷íngbiºn.C¡c m¤ngl÷îin yg¥y ænhi¹mmæitr÷íngtøkh½th£i, ch§t th£i,
li¶nquan ¸n vi»csûdöng nhi¶nli»ux«ng, d¦u v ph÷ìngti»n vªnt£i.i·uâ¢
£nh h÷ðng khæng nhä ¸n mæitr÷íng v ph¡t triºn kinht¸- x¢ hëi
2.1.7 Gi¡o tr¼nh Ph÷ìng ph¡p gi£ng d¤y àa l½
Gi¡o tr¼nh ph÷ìng ph¡p gi£ng d¤y àa l½ l gi¡o tr¼nh mang t½nh nghi»p vö
rã r»t nh§t cõa khoa àa l½ ð c¡c tr÷íng s÷ ph¤m Thæng qua gi¡o tr¼nh n y, sinh
vi¶nhiºu÷ñcc¡c ph÷ìngph¡pgi£ngd¤y,c¡c h¼nhthùctêchùc d¤yhåc,kiºmtra,
¡nh gi¡k¸tqu£ håc tªp cõa ng÷íi håc v thi¸t k¸c¡c gi¡o¡nt½ch hñp GDPTBV
v o nëi dung àa l½ Mët trong nhúng chuy¶n · d¤y cho sinh vi¶n n«m thù t÷ v·
GDPTBV vîi sè ti¸t l 30 v bt ¦u d¤y tø n«m håc 2006 - 2007 công nh÷ kh£
n«ng s³ti¸p töc d¤y v o nhúngn«m håc sau [8]
º h¼nh th nh ki¸n thùc v k¾ n«ng cho sinh vi¶n, n¶n sû döng c¡c ph÷ìng
Trang 6ph¡pd¤y håct½ch cücnh÷: th£o luªnph¡t triºnb·n vúng l g¼? Möc ti¶ucõa ph¡t
triºn b·n vúng? C¡c nguy¶n tc, möc ti¶u v nëi dung cõa ph¡t triºn b·n vúng ð
Vi»tNam?
Ngo i ph÷ìngph¡p d¤y håctr¶n cán sûdöng ph÷ìngph¡p °t v gi£iquy¸t
v§n · Ph÷ìng ph¡p n y gióp håc sinh l m quen vîi qu¡ tr¼nh t¼m tái, s¡ng t¤o
d÷îi d¤ng c¡c b itªp Tuý thuëc v othíi gian cânhi·u b i tªp kh¡c nhau èivîi
håcsinh: b itªp gi£iquy¸t nhanh ðlîp, b itªp áihäi thíi gian d iðnh (1ti¸t
håc, mët tu¦n hay mët th¡ng) º sû döng ph÷ìng ph¡p c¦n ti¸n h nh theo c¡c
b֔c sau:
+ °t v§n·;
+ ÷a rac¡c gi£ thuy¸t gi£iquy¸tv§n·;
+ Thuthªp sè li»uthèng k¶v t i li»uli¶nquan º chùng minh gi£thuy¸t;
+ K¸t luªn;
+ Vªndöng c¡c k¸tluªn, ÷a racam k¸th nh ëng
V½ dö: Khi nghi¶n cùu v gi£ng d¤y håc ph¦n ph÷ìng ph¡p gi£ng d¤y àa l½
v· t¡c ëng cõa æthà ho¡ ¸n mæi tr÷íng,v«n ho¡ - x¢ hëiv ph¡t triºn kinh t¸,
chóng ta c¦n thüc hi»n c¡c b÷îc sau:
B÷îc1.°t v§n·
æthà ho¡ph¡ttriºnvîitècënhanhs³l mchoc£nhquanmæitr÷íng,kinh
t¸- x¢ hëitèt l¶nhay x§u i? º tr£líi c¥u häin y ph£i ph¥n t½chth nh hai v§n
· nhä:
+ æ thà ho¡ l g¼ ?
+ æ thà ho¡ nhanh châng s³ câ t¡c ëng ¸n kinh t¸, x¢ hëi v mæi tr÷íng
nh÷ th¸ n o?
B÷îc 2 ÷a ragi£ thuy¸t
+ æthà ho¡ nhanhchâng s³t¤o ramëtc£nh quan v«nho¡ câgi¡tràkinht¸
v th©m mÿ cao
+ æ thà ho¡ nhanh châng, ç ¤ts³ m§t §t canh t¡c, æ nhi¹mmæi tr÷íng
B÷îc 3 Thu thªp sèli»utø t ili»u, s¡chb¡o v tø thüc ti¹n º chùng minh
chogi£ thuy¸t
* Tø t i li»u, s¡chb¡o choth§y:
- Tècë m§t §t cho æthà x£y ranhanh châng:
+ H Nëi: n«m 1954 câ di»n t½ch 152 km2 vîi 380.000d¥n N«m 2006 câ 3,2
tri»ud¥n.Vîitècëæthà hâa,cængnghi»phâanhanhnh÷hi»nnay,ænhi¹mn÷îc
m°t ng y c ng t«ng v· l÷u l÷ñng v nçng ë c¡c ch§t æ nhi¹m ch÷a ÷ñc xû l½ v
ê th¯ng ra sæng, hç Bèn con sæng tho¡t n÷îc (Tæ Làch, Lø, S²t, Kim Ng÷u) v
mët sèhç ðH Nëi æ nhi¹mtîi mùc b¡o ëng H ml÷ñng c¡c ch§t æ nhi¹mtrong
4con sæng cânçng ëBOD (æxy sinh ho¡), COD(nhu c¦u æxy ho¡ håc)cao hìn
7- 10l¦n sovîinçng ë c¡c m¨u quan trc n«m 1994
Trang 7ch§t th£i cæng nghi»p nguy h¤i kho£ng 24.000 -25.000 t§n/n«m T¿ l» nilæng, cao
su, kim lo¤i,thõy tinh trong ch§t th£i rn cõa æthà ng y c ng t«ng
Mæi tr÷íng khæng kh½ H Nëi bà æ nhi¹m böi r§t n°ng, nçng ë böi g§p 1,5
l¦nti¶u chu©n choph²p(TCCP) Nìithicæng c¡ccæng tr¼nhx¥y düngnçng ëböi
g§p 7 -10 l¦nTCCP
Uîc t½nh thi»t h¤i kinh t¸ doæ nhi¹m khæng kh½ èi vîi H Nëi méi ng y l
kho£ng 1t¿ çng, li¶nquan ¸n sùc kho´ v chiph½ thuècthang
(Düatheo b i vi¸t cõa GS TSKH Ph¤m Ngåc «ng, Tr÷íng HXD, 2005)
*Tø thücti¹n àa ph÷ìnghay nhúngnìim c¡c emchùng ki¸n ÷ñc:
-æ thà ng÷íi ængóc, chéð chªt chëi, cânhi·u khu nh ê chuët
- æ thà câ nhi·u ph÷ìng ti»n giao thæng, çn o, böi khâi, tc ngh³n giao
thæng th÷íngxuy¶n, câtîi h ng ngh¼n vötai n¤n giaothæng h ng n«m
-æthà l trungt¥mcængnghi»p,th÷ìngm¤i,cânhi·ukhuvuichìi, gi£itr½
B÷îc 4.K¸t luªn
æ thà ho¡ nhanh, tü ph¡t, ç ¤t s³ l m cho t i nguy¶n §t canh t¡c næng
nghi»pgi£m nhanh, mæitr÷íngbà æ nhi¹m,t» n¤n x¢ hëihay x£y ra
æthà ho¡ nhanhnh÷ngph£i theo quiho¤chv ÷ñckiºm so¡tch°t ch³ mîi
câthº t¤o rac£nh quan câ gi¡trà kinht¸ v v«nho¡
B÷îc 5.Vªndöngc¡c k¸tluªn,÷a racamk¸th nhëng nh÷tham giab£o
v» mæitr÷íng æthà xanh, s¤ch v µp; sèngti¸t ki»m
C¡c ph÷ìng ph¡p âng vai, ëng n¢o công câ vai trá khæng nhä trong vi»c
h¼nh th nhki¸n thùc, kÿ n«ng, gi¡trà, th¡i ëv h nh vi èivîing÷íi håc
Vi»c gi£ng d¤y nhúng nëi dung t½ch hñp GDPTBV v o c¡c nëi dung àa l½
d÷îi h¼nh thùc tê chùc d¤y håcnëi kho¡, cán câ thº ti¸n h nh d¤y håc ngo¤i kho¡
v·15ch ·cõa nëidungGDPTBVvîic¡c h¼nhthùckh¡cnhaunh÷b¡oc¡o ngo¤i
kho¡,thit¼mhiºu v·15ch · cõanëidungGDPTBV,nghi¶ncùucö thºtøng v§n
· v· v«nho¡ -x¢hëi, kinht¸v mæitr÷íngcõa àaph÷ìng, tham quanð mëtàa
ph÷ìng n o â v· b£o tçn c¡c di t½ch v«n ho¡ - làch sû ho°c ph¡t triºn kinh t¸ v
b£o v»mæi tr÷íngtèt
3 K¸t luªn
º t½ch hñp GDPTBV v o c¡c håcph¦n ang gi£ngd¤y cõa khoa àal½, GV
c¦n ph£i nghi¶ncùu nhúngnëidung cìb£n cõa c¡c håc ph¦nàa l½ d÷îi h¼nhthùc
t½ch hñp to n ph¦n v bë phªn, li¶n h», bê sung; m°t kh¡c công n¶n h÷îng d¨n
SV c¡ch thùc khai th¡c nëi dung GDPTBV mët c¡ch linh ho¤t, khoa håc º ÷a
v o c¡c håc ph¦n àa l½v ph÷ìng ph¡p d¤y håc hi»u qu£, nh¬m gi£i quy¸t c£ hai
möc ½ch: gi¡o döc àa l½ v GDPTBV Vîithíi gian d¤y 30 ti¸t v· GDPTBV, GV
c¦n c¥n nhc c¡c ch · nh÷: kh¡ini»m ph¡t triºn b·n vúng ðhai khèi n÷îc ph¡t
triºn v ang ph¡t triºn; möc ti¶u, nëi dung, c¡c chi¸n l÷ñc cõa GDPTBV GV
n¶n h÷îng d¨n SV chu©n bà c¡c ch · n y v li¶nh» vîithüc t¸ Vi»tNam
Trang 8TI LIU THAM KHO
[1] Nguy¹n Trång Hi¸u (Chõ bi¶n), Phòng Ngåc ¾nh, 2005 àa l½ tü nhi¶n
¤i c÷ìng 1 - Tr¡i §t v Th¤ch quyºn, Gi¡o tr¼nh Cao ¯ng S÷ ph¤m Nxb ¤i
håcS÷ ph¤mH Nëi
[2]Ho ngNgåcOanh(Chõbi¶n),Nguy¹nV«n u,L¶ThàNgåcKhanh,2007
àa l½ tü nhi¶n ¤i c÷ìng 2 - Kh½ quyºn v Thu quyºn, Gi¡o tr¼nh Cao ¯ng S÷
ph¤m.Nxb ¤i håc S÷ ph¤m H Nëi
[3]Nguy¹nKimCh÷ìng(Chõbi¶n)-Nguy¹nTrångHi¸u-L¶ThàNgåcThanh
- é Thà Nhung, 2007 àa l½ tü nhi¶n ¤i c÷ìng 3 - Thê nh÷ïng, sinh quyºn, lîp
vä c£nh quan v c¡c quy luªt àa l½ cõa Tr¡i §t, Gi¡o tr¼nh Cao ¯ng S÷ ph¤m
Nxb ¤i håcS÷ ph¤m H Nëi
[4]Nguy¹n MinhTu» (Chõbi¶n),Nguy¹n Vi¸tThành, L¶ Thæng,2007.àal½
kinh t¸ - x¢ hëi ¤i c÷ìng, Gi¡otr¼nh Cao ¯ng S÷ ph¤m Nxb ¤i håc S÷ ph¤m
H Nëi
[5] °ng Duy Lñi (Chõ bi¶n), Nguy¹n Thà Kim Ch÷ìng, °ng V«n H÷ìng,
Nguy¹n Thöc Nhu,2007 àa l½ tü nhi¶n Vi»t Nam 1 (Ph¦n ¤i c÷ìng),Gi¡otr¼nh
Cao ¯ng S÷ ph¤m Nxb ¤i håcS÷ ph¤mH Nëi
[6] °ng Duy Lñi (Chõ bi¶n), Nguy¹n Thà Kim Ch÷ìng, °ng V«n H÷ìng,
Nguy¹n Thöc Nhu,2008 àal½ tü nhi¶n Vi»t Nam 2(Ph¦n khu vüc).Nxb ¤i håc
S÷ ph¤m H Nëi
[7] Nguy¹n Vi¸t Thành, é Thà Minh ùc, 2000 Gi¡o tr¼nh àa l½ kinh t¸
-x¢ hëi Vi»t Nam, Tªp 1:Ph¦n ¤i c÷ìng Nxb Gi¡odöc
[8] °ng V«n ùc (Chõ bi¶n) - Nguy¹n Thu H¬ng, 2003 Ph÷ìng ph¡p d¤y
håc àa l½ theo h÷îng t½ch cüc Nxb ¤i håc S÷ ph¤mH Nëi
[9] Tr¦n ùc Tu§n, 2006 êi mîi gi¡o döc àa l½ theo ành h÷îng cõa gi¡o
döc v¼ sü ph¡t triºn b·n vúng, K y¸u hëi th£o khoa håc khoa àal½ 50 n«m x¥y
düng v ph¡t triºn, H Nëi
[10] UNESCO, 2004.United Nations Decade of Education for Sustainable
De-velopment 2005 - 2014
[11] Wendy Goldstein,2005.Education(and capacity building)for sustainable
development.Macquarie University, Sydney, Australia
ABSTRACT
Integrating education for sustainable development (ESD) into
geographical subjects in Ha Noi National University of Education
The article deals with the necessaries of integrating the education for
sus-tainable development (ESD) into contents of geographical subjects To do this we
must researchcontents ofgeographical subjectsand ESD ina wa ESD isa partof
geographicalsubjects toobtain objectives ingeographical educationand ESD