Đổi mới kỹ thuật dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh là một quá trình lâu dài; không thể ngày một ngày hai mà đông đảo giáo viên từ bỏ được kiểu dạy học truyền thụ kiế
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA
VÀ MỘT SỐ CÔNG CỤ HỖ TRỢ GIẢNG DẠY
ĐỂ DẠY HỌC HIỆU QUẢ CHƯƠNG TRÌNH
Trang 2Lời cảm ơn
Để hoàn thành khóa luận này, ngoài nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân trong và ngoài trường
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo Phạm Dương Thu Hằng, khoa Tin học, trường ĐHSP Đà Nẵng, người luôn tận tình hướng dẫn, động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận này
Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô khoa Tin học - trường ĐHSP Đà Nẵng, tổ Toán-Tin – trường THPT Nguyễn Trãi đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người thân trong gia đình, bạn bè và những người thân yêu đã luôn bên cạnh tôi, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình hoàn thành khóa luận!
Trân trọng cảm ơn Sinh viên
Nguyễn Thị Loan
Trang 3MỤC LỤC
DANH MỤC VIẾT TẮT
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1.Tính cấp thiết của đề tài 1
2.Mục tiêu nghiên cứu 3
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
3.1.Đối tượng nghiên cứu 4
3.2.Phạm vi nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu 4
4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận 4
4.2 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm, điều tra quan sát 4
4.3 Phương pháp thực nghiệm 4
4.4 Phương pháp thống kê toán học 4
5.Bố cục của đề tài 5
Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học 5
1.1 Thực tiễn đổi mới kỹ thuật dạy học ở một số trường THPT 5
1.2 Cơ sở lí luận 5
Chương 2 Một số kỹ thuật dạy học tích cực và một số công cụ hỗ trợ giảng dạy 5
2.1 Một số kỹ thuật dạy học tích cực 5
2.1.1 Kỹ thuật động não 5
2.1.2 Kỹ thuật mảnh ghép 5
2.1.3 Kỹ thuật công đoạn 5
2.2 Một số công cụ hỗ trợ giảng dạy 5
2.2.1 Công cụ dạy học trực tuyến Padlet 5
2.2.2 Công cụ dạy học trực tuyến Popplet 5
2.2.3 Game Kahoot 5
Chương 3 Vận dụng các kỹ thuật dạy học và công cụ hỗ trợ giảng dạy vào chương 4, 5 Tin học 11 5
3.1 Những điểm cần chú ý trong chương 4, 5 Tin học 11 5
3.2 Phân tích mục tiêu, yêu cầu trong chương 4, 5 Tin học 11 5
3.2.1 Phân tích mục tiêu, yêu cầu trong chương 4 5
Trang 43.3 Vận dụng kỹ thuật dạy học động não, kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật công đoạn
và công cụ hỗ trợ dạy học popplet, padlet, kahoot vào chương 4, 5 Tin học 11 5
3.3.1 Sử dụng kỹ thuật công đoạn 6
3.3.2 Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép 6
3.3.3 Sử dụng kỹ thuật động não 6
3.3.4 Sử dụng các công cụ hỗ trợ dạy học 6
Chương 4 Thực nghiệm 6
4.1 Mục đích thực nghiêm 6
4.2 Nội dung thực nghiệm 6
4.3 Đối tương thực nghiệm 6
4.4 Bố trí thực nghiệm 6
4.4.1 Chuẩn bị thực nghiệm 6
4.4.2 Triển khai thực nghiêm 6
4.5 Giáo án thực nghiệm 6
4.6 Kiểm tra đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm 6
Kết luận 6
CHƯƠNG 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN DẠY HỌC 7
1.1.Thực tiễn đổi mới kỹ thuật dạy học ở một số trường THPT 7
1.2.Cơ sở lí luận 8
1.2.1.Kỹ thuật dạy học tích cực 8
1.2.2.Đặc trưng cơ bản của kỹ thuật dạy học tích cực 9
1.2.3 Điều kiện đổi mới phương pháp, kỹ thuật dạy học theo hướng tích cực 11
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC VÀ MỘT SỐ CÔNG CỤ HỖ TRỢ GIẢNG DẠY 12
2.1 Một số kỹ thuật dạy học tích cực, chủ động 12
2.1.1 Kỹ thuật động não 12
2.1.2 Kỹ thuật các mảnh ghép 18
2.1.3 Kĩ thuật “công đoạn” 22
2.2.Một số công cụ hỗ trợ giảng dạy 22
2.2.1.Công cụ dạy học trực tuyến Padlet 22
2.2.2 Popplet 27
Trang 52.2.3 Kahoot 32
CHƯƠNG 3 VẬN DỤNG CÁC KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC VÀ CÔNG CỤ HỖ TRỢ DẠY HỌC VÀO QUÁ TRÌNH DẠY HỌC CHƯƠNG 4, 5 TIN HỌC 11 39
3.1 Những điểm cần chú ý trong chương 4, 5 chương trình tin học 11 39
3.2 Phân tích các mục đích, yêu cầu chương 4 tin học 11 39
3.2.1 Mục đích, yêu cầu chung: 39
3.2.2 Bài: Kiểu mảng 40
3.2.3 Bài: Bài tập và thực hành 3 + bài tập và thực hành 4 40
3.2.4 Bài: Kiểu xâu 41
3.2.5 Bài: bài tập và thực hành 5 42
3.2 Mục đích, yêu cầu cho chương 5 tin học 11 42
3.2.1 Mục đích, yêu cầu trọng tâm của chương: 42
3.2.2 Bài: Kiểu dữ liệu tệp + Bài: Thao tác với tệp 43
3.2.3 Bài: Ví dụ làm việc với tệp 43
3.3 Vận dụng kỹ thuật dạy động não, kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật công đoạn và công cụ hỗ trợ dạy học popplet, kahoot vào chương 4, 5 Tin học lớp 11 44
3.3.1 Sử dụng kỹ thuật công đoạn 44
3.3.2 Sử dụng kỹ thuật mảnh ghép 44
3.3.3 Sử dụng kỹ thuật động não 47
3.3.4.Sử dụng các công cụ hỗ trợ dạy học popplet, padlet, kahoot 47
CHƯƠNG 4: THỰC NGHIỆM 49
4.1 Mục đích thực nghiệm 49
4.2 Nội dung thực nghiệm 49
4.3 Đối tượng thực nghiệm 49
4.4 Bố trí thực nghiệm 49
4.4.1 Chuẩn bị thực nghiệm 49
4.4.2 Trển khai thực nghiệm 50
4.5 Giáo án thực nghiệm 50
Trang 64.6 Kiểm tra đánh kết quả thực nghiệm sư phạm 61
Cơ sở đánh giá kết quả thực nghiệm: 61
KẾT LUẬN 74
1 Kết quả đạt được 74
2 Hạn chế 74
3 Hướng phát triển của đề tài 75
TÀI LIỆU THAM KHẢO 76
Trang 7DANH MỤC VIẾT TẮT
GV Giáo viên
HS Học sinh THPT Trung học phổ thông SGK Sách giáo khoa PPDH Phương pháp dạy học
PP Phương pháp
Trang 81 Tính cấp thiết của đề tài
PHẦN MỞ ĐẦU
Dân tộc Việt Nam có truyền thống hiếu học, truyền thống đó đã tạo nên những nét đẹp của nền văn hóa Việt Nam và được nhân lên trong thời đại mới với sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (1945) Những thành tựu của nền giáo dục Việt Nam trong thế kỉ qua là hết sức to lớn và là cơ sở, là điều kiện để thực hiên thành công sự nghiệp Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước
Ngày nay, trên thế giới đang diễn ra quá trình Tin học hóa trên nhiều lĩnh vực hoạt động của xã hội loài người và đem lại hiệu quả to lớn Việc sử dụng máy tính không còn chỉ bó hẹp trong trường hay các trung tâm máy tính mà còn mở rộng ra mọi cơ quan, tổ chức kinh tế…và trong các gia đình Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy tầm quan trọng của ngành Tin học và đã đưa môn học này vào trường THPT như những môn học khác bắt đầu từ năm 2006 -
2007 và việc giảng dạy Tin học trong các trường THPT cũng được đẩy mạnh Chính vì vậy, đối với mỗi giáo viên giảng dạy môn Tin học ở các trường THPT, việc tìm hiểu nghiên cứu các vấn đề Tin học, cùng với việc tìm các biện pháp giảng dạy Tin học trong các trường THPT là một công việc cần phải làm thường xuyên, nhằm đáp ứng với sự đòi hỏi ngày càng cao của xã hội
Trong bối cảnh toàn ngành Giáo dục và Đào tạo đang nỗ lực đổi mới kỹ thuật dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong hoạt động học tập Điều 24.2 của Luật giáo dục đã nêu rõ: “kỹ thuật giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp, môn học; bồi dưỡng kỹ thuật tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Như vậy, chúng ta có thể
Trang 9thấy định hướng đổi mới phương pháp, kỹ thuật dạy học đã được khẳng định, không còn là vấn đề tranh luận
Đổi mới kỹ thuật dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động của học sinh là một quá trình lâu dài; không thể ngày một ngày hai mà đông đảo giáo viên từ bỏ được kiểu dạy học truyền thụ kiến thức, tiếp thu thụ động đã quen thuộc từ lâu Việc phát triển các kỹ thuật tích cực đòi hỏi một số điều kiện, trong đó quan trọng nhất là bản thân giáo viên cần có một sự nỗ lực để tìm tòi, sáng tạo trong công tác giảng dạy của mình
Trong ngành giáo dục hiện nay việc sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực đang sử dụng được rất nhiều người quan tâm thì việc dạy và học môn Tin học cũng cần có kỹ thuật thích hợp Mặc dù Tin học là bộ môn đã được đưa vào giảng dạy ở các trường phổ thông nhưng cũng như một số môn học khác, học sinh luôn cho rằng Tin học chỉ được coi như là một môn phụ Hơn nữa, ở bậc học THPT thì môn Tin học lớp 11 được các em học sinh cho là môn học khó trong các môn học Từ việc các em quen với vai trò là người sử dụng các
hệ điều hành hay phần mềm có sẵn thì giờ các em lại phải tìm cho ra lời giải các bài toán, chỉ ra các bước cho máy tính thực hiện và biết mô phỏng chương trình thực hiện trong máy tính như thế nào Các em học sinh phải làm quen với nhiều kiểu dữ liệu mới mà chưa từng có trong các môn học khác, bước đầu cho việc tiếp cận ngôn ngữ lập trình bậc cao Là một môn học với nội dung kiến thức mới mẻ và khá “khó khăn” nhưng cũng vì vậy mà kích thích
sự tò mò, khả năng tư duy sáng tạo, niềm đam mê về Tin học, về nghề nghiệp hay có thêm một định hướng cho các em lựa chọn sau này
Ngoài việc giúp học sinh lĩnh hội những kiến thức cơ bản, người giáo viên cũng phải biết kích thích tính tích cực, sự sáng tạo say mê học hỏi của học sinh trong từng tiết học Bởi vì việc học tập tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo đòi hỏi học sinh phải có ý thức về những mục tiêu đặt ra và tạo được
Trang 10động lực bên trong thúc đẩy bản thân họ hoạt động để đạt các mục tiêu đó Tất
cả những vấn đề trên như thách thức sự tò mò, tìm tòi nghiên cứu của một người giáo viên tương lai như tôi Vì vậy, để có những tiết dạy hiệu quả, cách thiết kế bài giảng nhằm mục đích bồi dưỡng cho học sinh năng lực tự học, tư duy sáng tạo, ham muốn học hỏi, năng lực nghiên cứu, nghĩ và làm việc một cách tự chủ…đồng thời để thích ứng với sự phát triển tư duy của học sinh trong xã hội mới tôi đã chọn đề tài “Vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực
và một số công cụ hỗ trợ giảng dạy để dạy học hiệu quả chương trình tin học 11” để làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu các kỹ thuật dạy học tích cực kết hợp với các công cụ
hỗ trợ dạy học đã và đang được sử dụng trong giảng dạy hiện nay và vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực đó vào giảng dạy trong chương trình Tin học lớp
11 nhằm nâng cao chất lượng học lập trình của học sinh Mục tiêu cụ thể như sau:
- Nắm được thực trạng mức độ vận dụng các phương pháp kỹ thuật dạy học theo hướng đổi mới PPDH ở trường THPT để từ đó đưa ra được giải pháp nâng cao chất lượng dạy học
- Đi sâu nghiên cứu các kỹ thuật dạy học giúp HS tích cực, chủ động hơn trong học tập như kỹ thuật động não, kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật công đoạn… và vận dụng các kỹ thuật đó vào những tiết dạy một cách hiệu quả
- Tìm hiểu các công cụ hỗ trợ dạy học trực tuyến để kích thích tính tích cực, tự học của HS
- Rút ra những thuận lợi và khó khăn trong việc vận dụng các kỹ thuật dạy học tích cực vào việc dạy học lập trình cho học sinh lớp 11 ở trường THPT
Trang 113 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.Đối tượng nghiên cứu
Các kỹ thuật dạy học tích cực chủ động và một số công cụ hỗ trợ dạy học trực tuyến
3.2.Phạm vi nghiên cứu
Hoạt động dạy học lập trình cho học sinh lớp 11 ở trường THPT
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận
Tham khảo sách báo, tạp chí chuyên ngành về tính tích cực hoạt động nhận thưc và kỹ thuật dạy học hiện đại Tham khảo một số tài liệu về tin học lớp 11, vai trò và sự kết hợp của các kĩ thuật dạy học hiện đại trong dạy môn tin học 11
4.2 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm, điều tra quan sát
Tổng kết kinh nghiệm qua nhiều năm được học các kỹ thuật dạy học, trao đổi kinh nghiệm của thầy cô giáo và những năm tháng học tập tại trường THPT, phỏng vấn giáo viên và học sinh, phát phiếu điều tra để nắm tình hình dạy học tin học lớp 11 và sử dụng các kĩ thuật hiện đại ở trường THPT qua đó
có thể thống kế những khó khăn và thuận lợi, từ đó đề xuất phương hướng khắc phục tích cực
4.3 Phương pháp thực nghiệm
Làm thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng những lý luận đã nghiên cứu,
đề ra ứng dụng các kỹ thuật thống kê toán học để xử lý và phân tích các số liệu thực nghiệm
4.4 Phương pháp thống kê toán học
Qua những thông tin và tài liệu thu thập được, tôi đã vận dụng kỹ thuật này để thống kê lại tình hình, tính toán các số liệu cần thiết để biết được chất
Trang 12lượng học tập của học sinh khi được thầy cô áp dụng các kỹ thuật dạy học vào bài giảng của mình và chất lượng cũng như hứng thú của học sinh khi học bằng các kỹ thuật dạy học hiện đại như thế nào?
5 Bố cục của đề tài
Chương 1 Cơ sở lý luận và thực tiễn dạy học
1.1 Thực tiễn đổi mới kỹ thuật dạy học ở một số trường THPT
2.1.3 Kỹ thuật công đoạn
2.2 Một số công cụ hỗ trợ giảng dạy
2.2.1 Công cụ dạy học trực tuyến Padlet
2.2.2 Công cụ dạy học trực tuyến Popplet
2.2.3 Game Kahoot
Chương 3 Vận dụng các kỹ thuật dạy học và công cụ hỗ trợ giảng dạy vào chương 4, 5 Tin học 11
3.1 Những điểm cần chú ý trong chương 4, 5 Tin học 11
3.2 Phân tích mục tiêu, yêu cầu trong chương 4, 5 Tin học 11
3.2.1 Phân tích mục tiêu, yêu cầu trong chương 4
3.2.2 Phân tích mục tiêu, yêu cầu trong chương 5
3.3 Vận dụng kỹ thuật dạy học động não, kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật
công đoạn và công cụ hỗ trợ dạy học popplet, padlet, kahoot vào
Trang 133.3.1 Sử dụng kỹ thuật công đoạn
4.2 Nội dung thực nghiệm
4.3 Đối tương thực nghiệm
Trang 14CHƯƠNG 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN DẠY HỌC
1.1 Thực tiễn đổi mới kỹ thuật dạy học ở một số trường THPT
Chất lượng giáo dục là vấn đề luôn được đặt nặng trên vai các thầy, cô giáo, việc nâng cao chất lượng giáo dục luôn là mục tiêu cần phải phấn đấu tới Do đó việc đổi mới giáo dục nói chung, đổi mới kỹ thuật giảng dạy, đổi mới kỹ thuật kiểm tra đánh giá nói riêng là tính tất yếu
Nhận thức được việc đổi mới kỹ thuật dạy học và học tập là một trong những vấn đề bức thiết nhất hiện nay, Đảng và Nhà nước cũng như Bộ GD &
ĐT đã đưa ra nhiều nghị quyết, chỉ thị nhằm thúc đẩy việc đổi mới kỹ thuật dạy học ở tất cả các cấp học, bậc học Đặc biệt, văn bản số 242- KL/TW ngày 15/4/2009 thông báo kết luận của Bộ chính trị về tiếp tục thực hiện nghị quyết Trung ương 2 (Khóa VIII) chỉ rõ: "Tiếp tục đổi mới kỹ thuật dạy và học, khắc phục cơ bản lối truyền thụ một chiều, phát huy kỹ thuật dạy học tích cực, sáng tạo, hợp tác; giảm thời gian lí thuyết, tăng thời gian tự học, tự tìm hiểu cho học sinh, giáo viên; gắn bó chặt chẽ giữa học lí thuyết và thực hành, đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học, sản xuất và đời sống"
Đổi mới giáo dục đòi hỏi không chỉ trang bị cho học sinh kiến thức đã có của nhân loại mà còn phải bồi dưỡng, hình thành ở học sinh tính năng động,
óc tư duy sáng tạo và kỹ năng thực hành áp dụng, tức là đào tạo những người lao động không chỉ có kiến thức mà phải có năng lực hành động, kĩ năng thực hành Để thực hiện các yêu cầu đó, giáo dục Việt Nam đã trải qua các cuộc cải cách với nhiều thành tựu đáng kể nhưng vẫn còn không ít tồn tại Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là kỹ thuật dạy học chủ đạo của nhiều giáo viên, truyền đạt kiến thức mang tính đồng loạt Số giáo viên thường xuyên chủ động sáng tạo trong việc phối hợp các kỹ thuật dạy học cũng như sử dụng các
kỹ thuật dạy học phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh vẫn còn chưa nhiều Dạy học vẫn nặng nề về truyền thụ kiến thức lí thuyết, xa rời
Trang 15thực tiễn, tập trung ôn luyện kiến thức đáp ứng kiểm tra thi cử, chưa thực sự quan tâm đến việc hình thành thói quen tự học, tự khám phá kiến thức, phát huy tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề, kĩ năng thực hành, vận dụng,…cho người học Việc ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông, sử dụng các phương tiện dạy học chưa được thực hiện rộng rãi hoặc một bộ phận giáo viên còn lạm dụng hoặc thiếu kĩ năng công nghệ thông tin nên làm giản hiệu quả giờ dạy
Trong trường mặc dù đông đảo giáo viên có nhận thức đúng đắn về đổi mới kỹ thuật dạy học, nhiều giáo viên đã xác định rõ sự cần thiết và có mong ước muốn thực hiện đổi mới đồng bộ kỹ thuật dạy học và kiểm tra đánh giá Một số giáo viên đã vận dụng được các kỹ thuật dạy học, kiểm tra đánh giá tích cực trong dạy học; kĩ năng sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trong tổ chức hoạt động dạy học nâng cao Nhưng vẫn có những giáo viên kì cựu, họ không muốn tìm hiểu tiếp cận nhiều với công nghệ thông tin nên việc tổ chức các tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin sẽ không thể tổ chức được hay có những giáo viên tuổi nghề còn ít, chưa đủ kinh nghiệm, chưa hiểu sâu bản chất của đổi mới kỹ thuật, kĩ năng thực hiện các kỹ thuật chưa được như mong muốn
1.2 Cơ sở lí luận
1.2.1 Kỹ thuật dạy học tích cực
Kỹ thuật dạy học là những biện pháp cách thức hành động của GV trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học Các KTDH chưa chưa phải là các PPDH độc lập mà là những thành phần của PPDH
Kỹ thuật dạy học tích cực là một thuật ngữ được rút gọn, được dùng ở nhiều nước, để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát
Trang 16Kỹ thuật dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào việc phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của người học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn chứ không phải tập trung vào việc phát huy tính tích cực của người dạy, đành rằng để có thể vận dụng được các kỹ thuật dạy học hiện đại thì giáo viên phải tập trung rất nhiều vào các tiết dạy thông qua sự chuẩn bị cẩn thận, đầy đủ các nội dung của bài học, chuẩn bị trước các tình huống có thể xảy ra trong suốt tiết học
Muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy, rõ ràng là cách dạy chỉ đạo cách học nhưng ngược lại, thói quen học tập của học sinh có ảnh hưởng tới cách dạy của giáo viên Có trường hợp học sinh đòi hỏi cách dạy tích cực hoạt động của giáo viên nhưng giáo viên chưa đáp ứng được Cũng có trường hợp giáo viên hăng hái áp dụng phương pháp dạy học tích cực thất bại vì học sinh chưa nắm vững, vẫn quen lối học tập thụ động Vì vậy giáo viên phải thực sự kiên trì dùng cách hoạt động để dần dần xây dựng cho học sinh phương pháp học tập chủ động một cách vừa sức từ thấp đến cao Trong đổi mới phương pháp phải có sự hợp tác giữa giáo viên và học sinh, sự phối hợp hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công Theo tinh thần đó, người
ta còn dùng thuật ngữ” Dạy học tích cực” hay “ Dạy học hiện đại” để phân biệt với “ Dạy học thụ động”
Một số kỹ thuật dạy học mà chúng ta đã biết tới như kỹ thuật dạy học khăn trải bàn, kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật sử dụng bản đồ tư duy, kỹ thuật hỏi đáp
1.2.2 Đặc trƣng cơ bản của kỹ thuật dạy học tích cực
- Dạy và học thông qua các hoạt động học tập của học sinh: Trong quá
trình dạy học học sinh được cuốn hút vào các hoạt động học tập do giáo viên
Trang 17tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều mình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt Được đặt vào những tình huống thực tế, người học trực tiếp quan sát, thảo luận làm thực hành, giải quyết vấn đề đặt ra theo hướng suy nghĩ của riêng
mình, từ đó vừa nắm được kiến thức mới, vừa nắm được phương pháp “làm ra” kiến thức, kĩ năng đó, không rập theo những khuôn sắn có, được bộc lộ và
phát huy tiềm năng sáng tạo Dạy học theo cách này thì giáo viên không chỉ đơn giản truyền đạt tri thức mà còn hướng dẫn hành động Chương trình dạy học phải giúp cho từng học sinh biết hành động và tích cực tham gia các chương trình hành động của cộng đồng
- Dạy học sử dụng các kĩ thuật dạy học tích cực nhằm rèn luyện phương pháp tự học cho học sinh: Kỹ thuật dạy học tích cực xem việc rèn luyện
phương pháp học tập tự giác học tập, tìm tòi kiến thức, lấy học sinh làm chủ thể của mọi quá trình học, các kỹ thuật dạy học hiện đại là một trong những phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tiêu dạy học Trong xã hội với sự phát triển bùng nỗ của công nghệ thông tin, khoa học
kĩ thuật thì không thể nhồi nhét vào đầu học sinh mà phải tạo ra một cách học mới tạo không khí thoải mái, hứng thú, say mê tìm hiểu của học sinh Việc sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực bắt buộc học sinh phải có sự chuẩn bị kĩ lưỡng bài trước khi đến lớp, tạo một thói quen tự học, tự tìm hiểu
- Tăng cường học tập cá nhân, phối hợp với học nhóm: “Học thầy không tày học bạn” trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh
không đồng đều tuyệt đối khi áp dụng các kỹ thuật dạy học hiện đại bắt buộc các học sinh không ngừng nỗ lực để theo kịp tiến độ của các thành viên khác bên cạnh đó nếu áp dụng các kỹ thuật dạy học mới học sinh không thực sự cố gắng, luôn ỷ lại người khác thì sẽ tạo ra sự phân hóa kiến thức Lớp học là môi trường giao tiếp thầy - trò, trò - trò tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các
Trang 18cá nhân trên con đường chiếm lĩnh tri thức Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua đó người học được nâng cao lên một trình độ mới Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi học sinh và của cả lớp chứ không phải chỉ dựa trên vốn hiểu biết và kinh nghiệm của giáo viên
- Kết hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá cả học sinh: Trong hoạt
động học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận thức thực trạng và điều chỉnh hoạt động của học sinh mà đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh học động dạy của giáo viên Trước đây quan niệm giáo viên giữ độc quyền đánh giá học sinh, việc giáo viên sử dụng các
kỹ thuật dạy học hiện đại giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kĩ năng
tự đánh giá tự điều chỉnh cách học Việc áp dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong các tiết học hoạt động trên lớp thì học sinh lấy vai trò là trung tâm, giáo viên có vẻ nhàn hơn nhưng để có một tiết học đạt hiệu quả như mong muốn giáo viên phải có sự chuẩn bị rất lớn từ trước về kiên thức và phải tự hình dung bối cảnh lớp học, hình dung các từ huống sư phạm có thể xảy ra
1.2.3 Điều kiện đổi mới phương pháp, kỹ thuật dạy học theo hướng tích cực
Đổi mới phương pháp, kỹ thuật dạy học theo hướng tích cực đòi hỏi người dạy phải biết kế thừa, phát huy những ưu điểm, khắc phục những nhược điểm của phương pháp, kỹ thuật dạy học truyền thống và cập nhật các phương pháp, kỹ thuật dạy học hiện đại sao cho phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện dạy học của nhà trường, của địa phương
Các kiều kiện để thực hiện việc dạy học tích cực:
- Nâng cao trình độ, năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên, giảng viên
sư phạm
Trang 19- Đảm bảo có đủ đồ dùng dạy học tối thiểu, trang thiết bị và cơ sở vật chất theo quy định của Bộ giáo dục – Đào tạo
- Đổi mới kiểm tra đánh giá
- Nâng cao trình độ, năng lực quản lí của đội ngũ quản lí, đổi mới công tác chỉ đạo quản lí các cấp
Như vậy, nói đến điều kiện đổi mới phương pháp, kỹ thuật dạy và học theo hướng tích cực (hiện đại) cần nhấn mạnh vai trò của giáo viên và nhân vật trung tâm của tiết học là học sinh là yếu tố quyết định chất lương giáo dục Yêu cầu đối với giáo viên trong dạy và học tích cực:
Trách nhiệm – lương tâm của người thầy:
- Có thái độ tích cực, thân thiện với học sinh
- Có nhạy cảm sư phạm
- Linh hoạt, sáng tạo trong vận dụng phương pháp, kỹ thuật dạy học,
tổ chức các hoạt động trong lớp học đảm bảo sự tương tác giữa người dạy và người học, giữa người học với người học
Đáp ứng sự đa dạng của dạy và học tích cực:
- Hiểu rõ bản chất của dạy và học tích cực (hiện đại)
- Có năng lực chuyên môn vững vàng
- Có thái độ coi trọng sự khác biệt của người học và có khả năng tổ chức các hoạt động dạy học đáp ứng/năng lực của người học
CHƯƠNG 2: MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC VÀ MỘT
SỐ CÔNG CỤ HỖ TRỢ GIẢNG DẠY 2.1 Một số kỹ thuật dạy học tích cực, chủ động
2.1.1 Kỹ thuật động não
a Giới thiệu
Trang 20Chữ tập kích não (brainstorming) được đề cập đầu tiên bởi Alex Osborn năm 1941 Alex Osborn là một chuyên gia quảng cáo Thuật ngữ đầu tiên mà Osborn sử dụng là “think - up” (nghĩ ra) Do yêu cầu của công việc
mà ông luôn sáng tạo ra những ý tưởng mới, Osborn nhận thấy những cuộc họp thành viên nhằm tìm kiếm những ý tưởng mới như thường lệ đã hạn chế khả năng sáng tạo ý tưởng mới của mọi người Ông đã có đưa ra những nguyên tắc mới giúp các thành viên tự do suy nghĩ và hành động nhằm tạo ra nhiều ý tưởng mới hơn Sau khi tuân thủ những quy tắc ông đưa ra, hiệu quả của công ty đã được nâng lên rõ rệt Sau đó, kỹ thuật này được phổ biến rộng rãi trên khắp thế giới
Ở Việt Nam, kỹ thuật động não được du nhập trong những thập niên cuối thế kỷ XX, khi nhà nước Việt Nam mở của kêu gọi đầu tư nước ngoài Nhiều chuyên gia nước ngoài đến Việt Nam đã sử dụng kỹ thuật động não trong các hội thảo quốc tế Từ những hội thảo này, các chuyên gia GD của Việt Nam đã học tập được kỹ thuật động não và vận dụng lại trong các hội thảo trong nước cũng như quốc tế Tuy nhiên, cho đến những năm đầu thế kỉ XXI, nhiều tác giả Việt Nam mới bắt đầu đến kỹ thuật này trên một số tạp chí chuyên ngành
b Khái niệm
Động não là một kỹ thuật nhằm huy động những tư tưởng mới mẻ, độc đáo về một chủ đề của các thành viên trong thảo luận Kỹ thuật động não là cách thức vận dụng kinh nghiệm, sáng kiến của mỗi người, trong thời gian tối thiếu, tùy vấn đề đưa ra để có được những dữ kiện tốt nhất
Kỹ thuật này có có thể tiến hành bởi từ một đến nhiều người Số lượng tham gia nhiều sẽ giúp cho kỹ thuật tìm ra lời giải được nhanh hơn nhờ vào nhiều góc nhìn khác nhau bởi các trình độ trình tự khác nhau của mỗi người
c Các nguyên tắc khi sử dụng kỹ thuật động não
Trang 21- Định nghĩa vấn đề một cách thật rõ ràng phải đưa ra được các chuẩn mực cần đạt được cuả 1 lời giải Trong bước này thì vấn đề sẽ được cô lập hoá với môi trường và các nhiễu loạn
- Tập trung vào vấn đề Tránh các ý kiến hay các điều kiện bên ngoài có thể làm lạc hướng buổi làm việc Trong giai đoạn này người ta thu thập tất
cả các ý niệm, ý kiến và ngay cả các từ chuyên môn có liên quan trực tiếp đến vấn đề cần giải quyết (thường có thể viết lên giấy hoặc bảng)
- Không được phép đưa bất kì một bình luận hay phê phán gì về các ý kiến hay ý niệm trong lúc thu thập Những ý tưởng thoáng qua trong đầu nếu
bị các thành kiến hay phê bình sẽ dể bị gạt bỏ và như thế sẽ làm mất sự tổng quan cuả buổi tập kích não
- Khuyến khích tinh thần tích cực Mỗi thành viên đều cố gắng đóng góp và phát triển các ý kiến
- Hãy đưa ra càng nhiều ý càng tốt về mọi mặt cuả vấn đề kể cả những ý kiến không thực tiễn hay ý kiến hoàn toàn lạ lẫm sáng tạo
- Sử dụng được hiệu ứng cộng hưởng, huy động tối đa trí tuệ của tập thể
- Các đề xuất, nhận xét , ý tưởng được đưa ra từ nhiều quan điểm, cách
Trang 22- Phát triển, rèn luyện cho học viên tính bền bỉ, kiên trì, phát triển năng lực
và khả năng giải quyết vấn đề phức hợp và khả năng tự đánh giá
- Tạo cơ hội cho tất cả các thành viên thể hiện ý tưởng, quan điểm của mình
Nhược điểm:
- Người học nhút nhát sẽ làm việc kém hiệu quả nếu không được khuyến khích
- Có thể mất nhiều thời gian trong việc chọn các ý kiến thích hợp
- Chất lượng còn tùy vào mức độ tích cực tham gia của HS, có thể có một
số HS quá tích cực, số khác thụ động nên cần khuyến khích các thành viên tham gia trong quá trình động não
e Các bước tiến hành
Bước 1: chuẩn bị
Để tiến hành hoạt động đông não có nhiều hiệu quả, khâu chuẩn bị có ý nghĩa rất lớn đối với hiệu quả Công việc chuẩn bị không chỉ có người dạy mà các thành viên tham gia động não cũng cần phải tham gia
- Nghiên cứu nội dung chuyên đề, xác định các vấn đề cần động não phải đảm bảo là một vấn đề mở Nghĩa là, các giải pháp cho vấn đề còn có thể tìm
ra được nữa, ngoài những giải pháp đã có.Người dạy cần lưu ý vấn đề này khi xác định nội dung vấn đề cần động não, tránh lựa chọn những vấn đề đã có sẵn, những giải pháp chuẩn mực Vì thế, không phải bất cứ vấn đề nào cũng
có thể sử dụng kỹ thuật này
- Chuẩn bị trang thiết bị dạy học: Việc lựa chọn phòng học, hiển nhiên, là phụ thuộc vào cơ sở vật chất hiện có Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là việc chia nhóm và bố trí các nhóm trong một phòng cần phải hợp lý Một
Trang 23nhóm không được ít hơn 3 người nhưng cũng không nên hơn 12 người, lý tưởng là một nhóm khoảng 6 – 7 người
Phương tiện ghi chép: Mỗi thành viên cần có một mẩu giấy nhỏ, bút để ghi chép Thư ký cần có đủ phương tiện ghi chép tất cả các ý tưởng của người khác và được đặt sẵn bên cạnh Trong quá trình động não, các thành viên không được tham khảo tài liệu, mọi hoạt động trong giai đoạn công não chỉ tập trung vào suy nghĩ phát biểu hoặc ghi chép, không được làm việc riêng
Bước 2: Chia nhóm và phân công trách nhiệm
Để động não hiệu quả các thành viên trong nhóm cần hiểu rõ vai trò của mình trong nhóm Người dạy hoặc tự các thành viên trong nhóm lựa chọn ra những người có trách nhiệm như sau:
Trưởng nhóm: là người điều hành chung các hoạt động trong nhóm, có
nhiệm vụ theo dõi, khuyến khích các thành viên trong nhóm tham gia tích cực vào hoạt động Trưởng nhóm là người có nhiệm vụ tạo điều kiện cho các thành viên trong nhóm phát huy tính sáng tạo, năng động và kịp thời điều chỉnh mọi hành vi chi phối tiến trình động não của các thành viên khác, như các thành viên thiếu tập trung, các thành viên đưa ra lời phê bình khi đang động não; kết thúc phiên động não khi hết giờ…
Thư ký: là người có nhiệm vụ ghi chép đầy đủ mọi ý tưởng của các
thành viên khác Việc ghi chép cần rõ ràng, chính xác với ngôn từ của người đưa ra ý tưởng Nếu ý tưởng nào được diễn đạt quá dài, thư ký có thể tóm tắt lại nhưng phải đảm bảo tính trung thực và chính xác với ý của người đưa ra ý tưởng Nếu cần thiết thư ký có thể thông qua người đưa ra ý tưởng
để đảm bảo rằng, việc tóm tắt ý tưởng đó là hoàn toàn trung thực và khách quan Các ý tưởng cần được viết ra với phương tiện học tập mà
Trang 24mọi thành viê n trong nhóm có thể quan sát được Ví dụ: khổ giấy lớn, bảng, máy tình có máy phóng, phim trong chiếu lên màn hình lớn Thư ký
có nhiệm vụ tổng hợp, phân loại các ý tưởng sau mỗi lần công não
Bước 3: Khởi động động não
Hoạt động này nhằm tạo ra bầu không khí thoải mái, thư giãn để chuẩn
bị bước vào giai đoạn chính Thời gian dành cho phần này từ 3 đến 5 phút Nội dung về một vấn đề thú vị nào đó (do các nhóm tự đưa ra hoặc giáo viên gợi ý) không liên quan gì đến vấn đề chính sẽ được động não nhưng có tác dụng kích thích tư duy sáng tạo Trưởng nhóm có nhiệm vụ tạo
ra và kết thúc vấn đề khởi động bất cứ lúc nào mà cả nhóm cảm thấy hưng phấn trong tư duy và chuyển sang vấn đề chính
Bước 4: Tiến hành động não
Đây là phần chính của hoạt động động não Thời gian dành cho phần này tuỳ thuộc vào mức độ khó của vấn đề Trưởng nhóm có nhiệm vụ kết thúc giai đoạn khởi động, giới thiệu nội dung động não và điều khiển hoạt động động não Trưởng nhóm cần tạo ra cho mọi thành viên có quyền bình đẳng cũng như cơ hội ngang bằng nhau trong việc đưa ra ý tưởng Hoạt động kết thúc khi hết thời gian
Bước 5: Xử lý ý tưởng
Thư ký có nhiệm vụ tổng kết các ý tưởng để phân loại Các ý tưởng có nội dung gần nhau có thể kết hợp với nhau để tạo thành ý tưởng hoàn chỉnh, những ý tưởng nào không cần thiết có thể lược bỏ Các ý tưởng còn lại sẽ là kết quả của quá trình động não
Bước 6: Trình bày kết qủa và tổng kết
Trang 25Sau khi xử lý kết quả xong, nhóm trình bày kết quả làm việc của mình, các nhóm khác lắng nghe, góp ý… đến lượt các nhóm khác trình bày nếu có những ý tưởng trùng nhau, có thể không đề cập đến, chỉ bổ sung những ý tưởng khác với nhóm trước Giáo viên lắng nghe, ghi nhận, sau đó, tổng kết lại kết quả làm việc của các nhóm
Có 2 cách trình bày kết quả, có thể chọn ngẫu nhiên thành viên trong nhóm trình bày bằng miêng hoặc thư kí tổng hợp lại tất cả các ý kiến trong nhóm rồi trình bày một lần trên bảng
2.1.2 Kỹ thuật các mảnh ghép
a Khái niệm
Là kĩ thuật dạy học mang tính hợp tác, kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữa các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm vụ phức hợp, kích thích sự tham gia tích cực cũng như nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác nhằm:
- Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp
- Kích thích sự tham gia tích cực của học sinh trong hoạt động nhóm
- Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ nhận thức hoàn thành nhiệm vụ học tập cá nhân mà còn phải trình bày truyền đạy lại kết quả và thực hiện tiếp nhiệm vụ ở mức độ cao hơn)
- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm học tập của mỗi cá nhân
b Tác dụng đối với học sinh
- Học sinh hiểu rõ nội dung kiến thức
- Học sinh được phát triển khả năng trình bày, giao tiếp hợp tác
- Thể hiện khả năng, năng lực cá nhân
Trang 26- Tăng cường hiệu quả học tập
Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ trình bày và chia sẻ kết quả
d Một số lưu ý khi tổ chức dạy học theo kỹ thuật mảnh ghép
Trang 27- Đảm bảo những thông tin từ các mảnh ghép lại với nhau có thể hiểu được bức tranh toàn cảnh của một vấn đề và là cơ sở để giải quyết một nhiệm
vụ phức hợp ở vòng 2
- Các chuyên gia ở vòng 1 có thể có trình độ khác nhau, nên cần xác định yếu tố hỗ trợ kịp thời để tất cả mọi chuyên gia có thể hoàn thành nhiệm vụ ở vòng 1, chuẩn bị cho vòng 2
- Số lượng mảnh ghép không nên quá lớn để đảm bảo các thành viên có thể truyền đạt lại kiến thức cho nhau
- Đặc điểm của nhiệm vụ mới ở vòng 2 là một nhiệm vụ phức hợp và chỉ
có thể giải quyết được trên cơ sở nắm vững những kiến thức đã có ở vòng 1
Do đó cần xác định rõ những yếu tố cần thiết về kiến thức, kĩ năng, thông tin…cũng như các yếu tố hỗ trợ cần thiết để giải quyết nhiệm vụ phức hợp này
- Khi các nhóm” mảnh ghép” hoạt động giáo viên cần quan sát hỗ trợ để đảm bảo các thành viên nắm được đầy đủ nội dung từ các nhóm “chuyên sâu” Sau đó giáo viên giao nhiệm vụ mới, nhiệm vụ mới phải mang tính khái
quát, tổng hợp kiến thức (mang tính bộ phận) học sinh đã nắm được từ các
Trang 28- Trước khi lên lớp giáo viên phải giới thiệu cho học sinh một số tài liệu
có liên quan đến bài học của mình giảng dạy để học sinh có thời gian tìm kiếm và tự nghiên cứu
- Khoảng thời gian trên lớp giáo viên giao cho từng nhóm học sinh một chủ đề nào đó để nghiên cứu kỹ Mỗi nhóm các học sinh sẽ thảo luận tìm ra nội dung theo yêu cầu của giáo viên Phương pháp này giúp cho học sinh rèn luyện cho học sinh tính tự học, tự nghiên cứu và tự tin khi trình bày một vấn
đề nào đó trước đám đông
- Khi học sinh đã chuẩn bị tốt tâm thế học tập như tài liệu và nội dung bài học thì việc sử dụng kỹ thuật các mảnh ghép là khâu cuối cùng để các học sinh có cơ hội nếu ý kiến của mình và ai cũng được tham gia vào nội dung của bài học hay một vấn đề mà giáo viên nêu ra Về phía giáo viên thì trong quá trình sử dụng các mảnh ghép phải giành thời gian theo dõi học sinh thảo luận nhóm và trình bày kết quả, có như vậy thì người học có điều kiện trao đổi trực tiếp với giáo viên và ý thức rằng mình làm việc một cách nghiêm túc
e Ưu và nhược điểm của việc sử dụng kỹ thuật mảnh ghép
Ưu điểm
- Khi sử dụng kỹ thuật dạy học mảnh ghép vào các tiết học tăng thêm tính hứng thú, bản thân người học tự giác động não, không tiếp thu kiến thức một cách thụ động
- Tạo không khí học sôi nỗi, không nhàm chán cho học sinh, tăng tinh thần đoàn kết, hỗ trợ học tập trong tập thể lớp và tinh thần làm việc cái nhân của các thành viên trong cùng nhóm
- Đào sâu kiến thức trong từng lĩnh vực
- Phát huy hiểu biết của học sinh và giải quyết những hiểu sai
Nhược điểm
Trang 29- Kết quả thảo luận phụ thuộc vào vòng thảo luận thứ nhất, nếu vòng thảo luận này không có chất lượng thì cả hoạt động sẽ không có hiệu quả
- Nếu số lượng thành viên không được tính toán kỹ sẽ dẫn đến tình trạng nhóm thừa, nhóm thiếu
- Không sử dụng được cho các nội dung thảo luận có mối quan hệ ràng
buộc” Nhân- quả” với nhau
2.1.3 Kĩ thuật “công đoạn”
- HS được chia làm các nhóm, mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ
- Sau khi các nhóm thảo luận sẽ ghi kết quả thảo luận ra giấy, các nhóm sẽ luân chuyển tờ giấy đã ghi kết quả thảo luận cho nhau
- Các nhóm đọc và góp ý kiến bổ sung cho nhóm bạn Sau đó lại tiếp tục luân chuyển kết quả cho nhóm tiếp theo và nhận tiếp kết quả từ một nhóm khác để góp ý
- Cứ như vậy cho đến khi các nhóm đã nhận lại được tờ giấy của nhóm mình cùng với các ý kiến của các nhóm khác Từng nhóm sẽ xem ý kiến của các bạn
để hoàn thiện kết quả thảo luận của nhóm Sau khi hoàn thiện, lớp sẽ treo kết quả lên tường lớp học
2.2 Một số công cụ hỗ trợ giảng dạy
2.2.1 Công cụ dạy học trực tuyến Padlet
a Giới thiệu về Padlet
- Padlet là một ứng dụng Internet miễn phí cho phép mọi người bày tỏ suy nghĩ của họ về một chủ đề dễ dàng Nó hoạt động như một bảng trực tuyến, nơi mọi người có thể đặt bất kỳ nội dung (ví dụ như hình ảnh, video, tài liệu, văn bản) bất cứ nơi nào trên trang web, cùng với bất cứ ai, từ bất kỳ thiết bị
- Padlet được xếp trong Top 100 ứng dụng sử dụng phổ biến trong các trường học trên thế giớ, tạo sự tương tác giữa người dạy và người học, tương
Trang 30tác giữa người học với người học, cùng nhau chia sẽ kiến thức kinh nghiệm trong quá trình nghiên cứu hoặc học tập…
b Ứng dụng của Padlet
- Thảo luận nhóm: GV đưa ra một đề tài để các nhóm thảo luận (các câu hỏi thảo luận các nhóm nên cho khác nhau vì khi làm các nhóm sẽ thấy bài của nhau)
- Sử dụng trong phòng máy, thay cho bảng con khi thảo luận nhóm
- Sử dụng trong hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học, dạy học chủ đề,
- Giúp học sinh sử dụng công cụ học tập trực tuyến một cách hiệu quả
- Mỗi học sinh có thể viết và nêu ý kiến cá nhân của mình trong quá trình thảo luận nhóm, phát huy tính tích cực chủ động của học sinh
- Cùng một lúc, các ý kiến làm cùng một chỗ, nhóm này thấy ý kiến các nhóm khác
- Học sinh có thể trình bày, trang trí tường của mình thật đẹp và bắt mắt Hạn chế
- Vì đây là công cụ học tập trực tuyến nên muốn áp dụng yêu cầu bắt buộc
Trang 31- Khó có thể kiểm soát được thông tin (GV có thể phân công nhóm trưởng quản lý từng thành viên trong nhóm của mình)
- Đòi hỏi học sinh phải có một số kiến thức nhất định về tin học (nhập văn bản, upload các tập tin, hình ảnh, nhúng các địa chỉ url lên tường của mình,
….)
d Cách sử dụng:
Để sử dụng, từ một trình duyệt internet nào đó, ta nhập địa chỉ:
www.padlet.com
Giao diện chính của trang Padlet:
H.1: Giao diện chính của Padlet
Đăng nhập:
Nhấp chọn Login, nhập địa chỉ email
Trang 32H.2: Màn hình đăng nhập
SVTH: Nguyễn Thị Loan Trang 25
Trang 33Sau khi đăng nhập thành công:
H.3: Đăng nhập thành công
- Padlet: tạo một padlet mới
- Activity: thống kê các hoạt động
- Attachments:
- File: thống kê các file up lên padlet
- Settings: cài đặt thông tin người dùng
Cách tạo một Padlet:
Chọn New padlet và ta có giao diện như sau và chúng ta có thể bắt đầu thiết lập một padlet từ các tự chọn có sẵn phía bên phải giao diện:
Trang 34H.4: Giao diện thiết kế Padlet
2.2.2 Popplet
a Giới thiệu
Là công cụ hỗ trợ việc tìm kiếm ý tưởng (brainstorm ideas), tạo bản đồ
tư duy, chia sẻ và cộng tác Người dùng có thể ghi lại những ý tưởng của
mình một cách nhanh chóng và dễ dàng
Popplet là một ứng dụng thích hợp cho việc xây dưng các sơ đồ ý tưởng Với giao diện là những bong bóng hình vuông được kết nối với nhau, bạn có thể điền những ý nghĩ của mình vào từng ô và kết nối chúng với nhau để hình thành một sơ đồ ý tưởng hoàn chỉnh
b Ứng dụng
- Sử dụng trong phòng máy, thay cho bảng con khi thảo luận nhóm
- Có thể trình bày các ý tưởng rời rạc hay các ý tưởng có kết nối với nhau dưới dạng bản đồ tư duy
- Cho phép người dùng triển khai ý tưởng theo Brainstorming hoặc Mindmapping và xây dựng kế hoạch theo biểu đồ, đồ thị quy trình
Trang 35- Popplet còn thu thập các ý tưởng và sắp xếp chúng trong thời gian thực
- Có sẵn kho ý tưởng, cách trình bày hay đã được chia sẻ từ cộng đồng Kahoot, do đó bạn dễ dàng tìm hiểu và sử dụng thêm
- Các popplet trực tuyến này cũng có thể xem và chỉnh sửa trong ứng dụng web của Popplet, và dễ dàng chia sẻ với người khác Các popplet cá nhân hiển thị tên người tạo ra chúng, vì thế dễ dàng để phân biệt giữa các người dùng khác nhau
- Cho phép ghi lại, thu thập, sắp xếp, triển khai, tạo thư viện ảnh, bài thuyết trình và có thẻ chia sẻ với mọi người
- Có thể xuất ra định dạng file hình PNG hoặc file PDF, lưu trữ trên iPad, hoặc lưu trực tuyến (liên kết đến tài khoản Popplet)
Trang 36Để sử dụng, từ một trình duyệt internet nào đó, ta nhập địa chỉ:
www.padlet.com Giao diện chính của trang Padlet:
Chọn Try it out
H.5: Giao diện chính của Popplet
H.6: Giao diện thiết kế Popplet
Chọn sign up ở góc trên bên phải và bắt đầu điền thông tin đăng kí:
Trang 38H.9: Giao diện tạo Popplet
Chọn your popplet > make new popplet
Tạo ra một ô vuông mới trên màn hình bằng cách nhấn đúp chuột trái lên màn hình
H.10: Thiết kế Popplet
Cách tạo bản đồ tư duy:
Trang 39Bạn bắt đầu bằng cách tạo ra một ô vuông mới trên màn hình Kéo và thả
từ một phía của ô này để tạo ra một ô mới có liên kết với ô cũ hoặc tạo ra một
ô riêng biệt giúp tạo ra nhiều bản đồ tư duy cùng lúc Tất cả các ô có thể được tùy chỉnh về màu sắc và kích thước văn bản, bạn có thể vẽ tự do bên trong ô hoặc thêm ảnh vào, thay vì chỉ có văn bản như mặc định
Với Kahoot, bạn có thể sử dụng theo rất nhiều cách khác nhau, trong nhiều ngữ cảnh khác nhau từ lớp học ở trường, đào tạo doanh nghiệp, huấn luyện nội bộ… rất dễ dàng, hấp dẫn và hoàn toàn miễn phí Là mô hình giảng
Trang 40b Ứng dụng
- Đọc hiểu: sau khi hướng dẫn lớp đọc, tìm hiểu một câu chuyện, bài viết hay một chương trong sách, Kahoot sẽ giúp GV ôn tập những điểm HS cần ghi nhớ
- Ôn luyện từ vựng: GV có thể tạo môt trò chơi với danh sách các từ vựng cần ôn luyện, khi HS sẽ được lặp đi lặp lại nhiều lần các câu hỏi ôn tập
đó thì sẽ nhớ lâu hơn và việc dạy-học cũng hào hứng hơn
- Minh họa hình ảnh: GV có thể làm sinh động câu hỏi hơn bằng các ảnh minh hoạ, sơ đồ… Mỗi hình ảnh có thể được tải từ máy tính hoặc từ Interne t để đặt câu hỏi trong Kahoot!
thảo luận nhanh vấn đề thời sự nào đó, giúp HS chủ động tương tác hơn.Và còn nhiều, nhiều ứng dụng khác nữa…
c Đặc điểm
Ưu điểm:
- Giúp làm nổi bật nội dung bài giảng, biến lớp học thành sân chơi hào hứng, công cụ giúp mang không khí chơi mà học vào lớp học, giảm áp lực và kích thích học sinh tham gia các hoạt động dạy học
- Có thể kiểm soát số lượng học sinh tham gia, số học sinh trả lời đúng/sai
- Linh động trong lúc chờ: trong khi chờ đợi các người chơi đăng nhập vào hệ thống, bạn có thể mở một video trên Youtube trong nền của ứng dụng, video này có thể là một đoạn phim mang nôi dung liên quan đến chủ đề chuẩn bị kiểm tra
- Có thể dùng bất kì trình duyệt web nào, không cần phải cài đặt ứng dụng trên các thiết bị Có sẵn kho câu đố hay đã được chia sẻ từ cộng đồng Kahoot, do đó bạn dễ dàng tìm hiểu và sử dụng thêm các câu đố khác