Kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh bằng phương pháp khăn trải bàn thông qua tiết mạng thông tin toàn cầu internet – tin học 10

Trước yêu cầu thực tế đặt ra tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Kĩ thuật dạy học phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh bằng phương pháp khăn trải bàn thông qua tiết mạng thông tin toàn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KĨ THUẬT DẠY HỌC NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CHO HỌC SINH BẰNG PHƯƠNG PHÁP KHĂN TRẢI BÀN THÔNG QUA TIẾT MẠNG THÔNG TIN TOÀN

CẦU INTERNET - TIN HỌC 10

Người thực hiện: Trịnh Thị Thanh

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Tin Học

THANH HÓA NĂM 2021

MỤC LỤC

Trang

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 6

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải

quyết vấn đề

6

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

13

CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI

HS: Học sinh

GV: Giáo viên

YCCĐ: Yêu cầu cần đạt

CTGDPT: Chương trình giáo dục phổ thông

GDĐT: Giáo dục đào tạo

BGDĐT: Bộ giáo dục đào tạo

THPT: Trung học phổ thông

SGK: Sách giáo khoa

ND: Nội dung

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Đất nước và nhân loại đã bước sang một giai đoạn phát triển mới, đặt ra những yêu cầu mới về phát triển nguồn nhân lực, phát triển con người Sau hơn

30 năm đổi mới, đất nước ta đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa cao, môi trường văn hóa còn nhiều hạn chế, chưa hội tụ đủ các nhân tố để phát triển nhanh, bền vững Để đảm bảo phát triển bền vững, nhiều quốc gia đã không ngừng đổi mới giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trang bị cho các thế hệ tương lai nền văn hóa vững chắc và năng lực thích ứng cao trước mọi biến động của thiên nhiên và xã hội Đổi mới giáo dục đã trở thành nhu cầu cấp thiết và xu thế mang tính toàn cầu

Trong bối cảnh đó, hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành trung ương Đảng cộng sản Việt Nam (khóa XI) đã thông qua nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 14/01/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế Vì vậy, để đáp ứng được những dòi hỏi thực tế và bắt kịp xu thế chung của nhân loại thì việc đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo ra thế hệ trẻ có đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của xã hội là hết sức cần thiết Dạy học không còn theo lối áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc; phương pháp dạy học đổi mới mạnh mẽ phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học, dạy cách học, tự học, theo phương châm “giảng ít, học nhiều” Nội dung dạy học phải đảm bảo tính thiết thực nghĩa là cần sát thực, phù hợp với yêu cầu đòi hỏi thực tế và áp dụng được các thành tựu của khoa học kĩ thuật, vận chúng trong thực tiễn Với mong muốn giúp học sinh phát huy được những kiến thức

đã có, kĩ năng và niềm tin để tự bản thân các em chiếm lĩnh được kiến thức, chủ động sáng tạo trong việc học, từ đó các em có thể tiếp cận, giải quyết được các yêu cầu trong đời sống thực tế Nhờ vậy, các em hình thành năng lực giải quyết tình huống, đáp ứng được đòi hỏi trong công việc, giúp các em chủ động hòa nhập, hội nhập vào cuộc sống hiện tại để tồn tại và phát triển

Năng lực của học sinh được hình thành khi kiến thức, kĩ năng được chuyển hóa thành hoạt động của một chủ thể nhất định Vì vậy việc tổ chức các hoạt động học tập để học sinh tích cực, chủ động huy động kiến thức, kĩ năng hình thành nhiệm vụ học tập là vô cùng quan trọng Thông qua hoạt động học tập các em vận dụng kiến thức đã nắm bắt được vào vận dụng thực tiễn để hình thành năng lực

Trước yêu cầu thực tế đặt ra tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Kĩ thuật dạy

học phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh bằng phương pháp khăn trải bàn thông qua tiết mạng thông tin toàn cầu Internet – Tin học 10” bằng

phương pháp dạy học này có thể thúc đẩy sự tham gia tích cực, tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân học sinh trong quá trình học tập theo nhóm

Huy động được trí tuệ của nhóm trong quá trình HS thực hiện nhiệm vụ, ngoài

ra còn thể hiện được kết quả của cá nhân và nhóm

1.2 Mục đích nghiên cứu

Sáng kiến kinh nghiệm của tôi nhằm mục đích:

- Nâng cao hiệu quả học tập của học sinh khi học môn Tin học 10.

- Giúp học sinh chủ động, tích cực chiếm lĩnh tri thức, phát triển được năng

lực hợp tác, sáng tạo, tinh thần trách nhiệm, năng lực giao tiếp khi làm việc nhóm

- Thể hiện được các phẩm chất chăm chỉ, trung thực

- Nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của người giáo viên 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Chương trình tin học 10

- Học sinh khối 10 năm học 2020-2021 tại trường THPT Yên Định 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Qua thực tiễn giảng dạy ở trường THPT Yên Định 1

- Qua việc tham khảo các tài liệu, sách giáo khoa, sách giáo viên, các bài viết

và các tư liệu trên mạng internet, đặc biệt là bài viết và các tài liệu về đổi mới phương pháp dạy học môn Tin học, các chuyên đề tập huấn của bộ GD&ĐT

- Tham khảo các ý kiến của đồng nghiệp, lấy ý kiến từ phía học sinh

- Vận dụng sáng kiến vào giảng dạy trên lớp, đánh giá, rút kinh nghiệm sau

mỗi giờ dạy có vận dụng sáng kiến để có những điều chỉnh phù hợp

- GV tiến hành chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 6 đến 7 học sinh GV phát

giấy, bút cho từng nhóm và hướng dẫn các em chia giấy để làm việc theo kĩ thuật khăn trải bàn

- GV nêu tình huống và giao nhiệm vụ

1.5 Những điểm mới của SKKN

- Phương pháp dạy học trong sáng kiến giúp học sinh học tập một cách tự chủ,

tích cực và xây dựng cho các em tính độc lập, sáng tạo, trách nhiệm trong công việc

- Phương pháp dạy học thể hiện rõ kết quả hoạt động học của từng cá nhân học sinh và của cả nhóm

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

- Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 ban hành kèm theo Quyết định 711/QĐ -TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ: “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học”

- Trong bối cảnh toàn ngành Giáo dục và Đào tạo đang nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh

trong hoạt động học tập Điều 24.2 của Luật giáo dục đã nêu rõ : “Phương pháp

giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Như vậy, chúng ta

có thể thấy định hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được khẳng định, không còn là vấn đề tranh luận Cốt lõi của việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là giúp học sinh hướng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động

- Dạy học theo phương pháp khăn trải bàn giúp học sinh chủ động trong

tư duy, phát huy tính tích cực và thể hiện rõ kết quả quá trình học tập của cá nhân và nhóm

- Hơn nữa, dạy theo phương pháp khăn trải bàn giúp giáo viên đánh giá được mức độ nắm bài của từng học sinh, từng nhóm và từ đó có thể bổ sung kiến thức còn thiếu

+ Sau khi được học theo phương pháp này học sinh sẽ hình thành được các năng lực và phẩm chất cần có như: tinh thần trách nhiệm trong công việc, tính chăm chỉ, tự chủ, khả năng giao tiếp, hợp tác, sáng tạo

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

- Qua thực tế giảng dạy ở trường THPT các năm qua, tôi nhận thấy khi học đến chương trình Tin học lớp 10 chương 4: Mạng máy tính và internet, các

em thường thụ động trong việc tìm hiểu kiến thức

- Các học sinh thường chỉ biết sử dụng Internet để chơi game, nghe nhạc, vào mạng xã hội facebook, zalo…mà chưa có sự hiểu biết về lợi ích của Internet mang lại trong cuộc sống, các em cũng không có hiểu biết về sự hình thành và phát triển của internet

- Tuy nhiên cũng có một số lượng không nhỏ học sinh rất yêu thích môn Tin học và thích tìm tòi khám phá để có những hiểu biết về công nghệ, tích lũy kiến thức cho bản thân

2.3 Giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề

Dưới đây là đề xuất về các bước tiến hành xác định năng lực tin học dựa

trên CTGDPT môn Tin học:

Chủ đề: Mạng máy tính và internet

KẾ HOẠCH BÀI DẠY

I Thông tin chung:

- Lớp 10 - Tiết 58: Mạng thông tin toàn cầu Internet

- Nội dung dạy học cụ thể: Tìm hiểu về mạng Internet

- Yêu cầu cần đạt:

+ Nắm được khái niệm Internet

+ Quá trình ra đời, phát triển và lợi ích Internet mạng lại

+ Cách kết nối Internet, ưu nhược điểm từng cách

- Thời lượng 1 tiết

II Mục tiêu daỵ học

Phẩm chất, năng lực Yêu cầu cần đạt Thứ tự YCCĐ Năng lực tin học

NLa:

- Biết được các thành

phần của mạng máy

tính, các thiết bị cần có

để kết nối Internet

- Đã sử dụng mạng

Internet

- Mạng máy tính có thiết bị: máy tính, các thiết bị kết nối, phần mềm cho phép kết nối các máy tính

(1)

- Đã sử dụng mạng từ các thiết bị

cá nhân như: điện thoại, ipad, laptop…

(2) Năng lực chung

Tự chủ, tự học

- Tự nhận ra và điều chỉnh những sai sót, hạn chế của bản thân trong quá trình học tập rút kinh nghiệm

để vận dụng thực tế

- Khai thác được các dịch vụ tra cứu và trao đổi thông tin, các nguồn học liệu mở để cập nhật kiến thức, hỗ trợ học tập và tự học

(3)

Giao tiếp, hợp tác

Biết lựa chọn hình thức làm việc nhóm quy mô phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ

(4)

Giải quyết vấn đề và

sáng tạo

Phân tích được tình uống đưa ra

và lựa chọn giải pháp giải quyết được vấn đề trong bài học

(5) Phẩm chất

Chăm chỉ, trách nhiệm

Tích cực tìm tòi và giải quyết vấn

đề một cách sáng tạo

- Trách nhiệm chung với nhiệm

vụ của nhóm

(6)

III Sự chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên:

Máy chiếu, laptop, giấy khổ lớn, bút lông,phiếu học tập, kế hoạch dạy học

2 Học sinh:

- Đã được làm quen với việc chia nhóm và làm việc theo nhóm

- Đồ dùng học tập sẵn sàng cho việc học

IV Tiến trình dạy học:

Hoạt động học

(thời gian)

Mục tiêu

Nội dung dạy học trọng tâm

Phương pháp,

kĩ thuật dạy học chủ đạo

Phương án đánh

giá

Hoạt động 1: khởi

động (6 phút)

(1), (2) Định hướng bài

học

Dạy học hợp tác

Dạy học giải quyết vấn đề

Quan sát quá trình học tập

Hoạt động 2:hiểu

tìm lợi ích của

Internet(12 phút)

(3), (4), (5)

Nêu ra các lợi ích Internet

Dạy học hợp tác

Phương pháp khăn trải bàn

Quan sát quá trình học tập và kết quả trên giấy khổ lớn đã phát Hoạt động 3: các

cách kết nối

Internet(20 phút)

(3), (4), (6)

- Các cách kết nối Internet

- Ưu nhược điểm từng cách

Dạy học hợp tác kết hợp phương pháp khăn trải bàn

Quan sát quá trình học tập và kết quả trên giấy khổ lớn đã phát Vận dụng, luyện

tập(4 phút)

(6) Phiếu học tập Dạy học hợp

tác

Kết quả ghi trên phiếu học tập Tìm tòi, mở rộng

(3 phút)

(1),(5) Câu hỏi và

hướng dẫn học tập của GV

Dạy học giải quyết vấn đề

Thông qua sản phẩm học tập

A Khởi động: Hoạt động 1(6 phút)

1.1 Mục tiêu:

- Kiểm tra kết quả nắm bài của học sinh, dẫn dắt hướng học sinh vào bài mới 1.2 Tổ chức hoạt động:

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập (1 phút)

Câu 1: Dựa vào đâu để phân loại mạng máy tính? Em biết gì về các loại mạng đó?

Câu 2: Em đã sử dụng mạng vào những công việc gì?

* Thực hiện nhiệm vụ:

GV: phát phiếu học tập

HS: ghi câu trả lời (2 phút)

* Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập (3 Phút)

GV: thu phiếu học tập, đánh giá kết quả, đưa ra đáp án

GV: nhận xét quá trình làm việc của học sinh

HS: lắng nghe rút kinh nghiệm, tích lũy kiến thức

GV: Để có thể giao tiếp được với hệ thống máy tính trên toàn thế giới thì máy tính của chúng ta phải được kết nối Internet và sử dụng bộ giao thức truyền thông TCP/IP Vậy Internet là gì?

Và kết nối như thế nào thì chúng ta cùng tìm hiểu trong tiết học hôm nay

B Hình thành kiến thức:

Hoạt động 2: Tìm hiểu lợi ích Internet (12 phút)

2.1 Mục tiêu:

- HS nắm được khái niệm Internet, lợi ích do Internet mang lại

2.2 Tổ chức hoạt động:

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập (1 phút)

Gv: cho HS chia nhóm, phát giấy khổ lớn, bút lông cho từng nhóm

GV: Trình chiếu các câu hỏi sau lên màn hình

Câu 1: Em hãy cho biết Internet là gi?

Câu 2: Internet ra đời năm nào?

Câu 3: Những lợi ích do Internet mang lại?

* Thực hiện nhiệm vụ: (6 phút)

GV: theo “phương pháp khăn trải” bàn hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm

vụ học tập

HS: thực hiện nhiệm vụ cá nhân trên phần giấy đã chia

HS: sau thời gian thực hiện nhiệm vụ cá nhân thì thảo luận nhóm và chốt kết quả theo nhóm trình bầy trên phần giấy đã quy định

* Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ (5 phút)

GV: mời một vài nhóm lên trình bày và thảo luận kết quả toàn lớp

* Đánh giá hoạt động của học sinh:

GV: Nhận xét, đánh giá và hệ thống lại kiến thức bài học

2.3 Sản phẩm học tập:

Kết quả câu trả lời của HS ghi trên giấy khổ lớn

2.4 Phương án đánh giá:

- Thái độ tham gia của các thành viên trong nhóm và kết quả của từng cá nhân trong nhóm

Hoạt động 3: Các cách kết nối Internet (20 phút)

3.1 Mục tiêu:

- Biết các cách kết nối Internet

- Nắm được ưu nhược điểm từng cách

3.2 Tổ chức hoạt động:

* Chuyển giao nhiệm vụ học tập (1 phút)

GV: hướng dẫn HS theo nhóm đã chia sử dụng bút lông và giấy đã phát để thực hiện hoạt động học

GV: Trình chiếu các câu hỏi sau lên màn hình

Câu 1: Có những cách kết nối Internet nào? Nêu ưu điểm, nhược điểm của từng cách?

Câu 2: Cách kết nối nào đang được sử dụng phổ biến hiện nay?

* Thực hiện nhiệm vụ (8 phút)

GV: Theo “phương pháp khăn trải bàn” hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm

vụ học tập

HS: Thực hiện nhiệm vụ cá nhân ghi kết quả vào phần giấy đã chia

HS: Thảo luận nhóm, chốt kết quả và trình bầy vào phần giấy của nhóm

* Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ (8 phút)

Gv: Lần lượt chiếu từng cách kết nối và mời nhóm bất kì trình bày kết quả hoạt động học, sau đó thảo luận toàn lớp về kết quả

* Đánh giá hoạt động của học sinh (2 phút)

GV: Nhận xét, đánh giá và hệ thống lại kiến thức bài học

3.3 Sản phẩm học tập:

Kết quả câu trả lời của HS ghi trên giấy khổ lớn

3.4 Phương án đánh giá:

- Thái độ tham gia của các thành viên trong nhóm và kết quả của từng cá nhân trong nhóm

C Hoạt động 4: Vận dụng và luyện tập (4 phút)

4.1 Mục tiêu

- Củng cố kiến thức về mạng Internet

- Biết các cách kết nối mạng Internet

4.2 Nội dung.

- GV củng cố kiến thức thông qua phiếu học tập

- HS tham gia trả lời câu hỏi trong phiếu học tập

4.3 Tổ chức hoạt động.

Gv: Phát phiếu học tập cho HS

HS: Nhận phiếu học tập và trả lời nhanh các câu hỏi bằng hình thức trắc nghiệm GV: Nhận xét, đánh giá và đưa ra kết quả

4.4 Sản phẩm học tập:

Kết quả câu trả lời của HS ghi trên phiếu học tập

3.4 Phương án đánh giá:

- Thái độ tham gia và kết quả của từng nhóm trong phiếu học tập

D Hoạt động 5: Tìm tòi mở rộng: (3 phút)

5.1 Mục tiêu

Nâng cao hiểu biết của cá nhân học sinh về Internet

5.2 Nội dung

Câu 1: Bản thân em đã sử dụng Internet để vận dụng vào cuộc sống và việc học như thế nào?

5.3 Tổ chức hoạt động.

Gv: Phát phiếu học tập cho HS

HS: Nhận phiếu và độc lập từng cá nhân ghi câu trả lời vào các vị trí phù hợp trên phiếu

GV: Thu phiếu học tập, việc nhận xét, đánh giá thực hiện vào tiết tiếp theo

V Tiến trình dạy học :

Hoạt động 1

GV: Phát phiếu học tập cho HS

GV: Chiếu câu hỏi lên bảng

GV: Hết thời gian, thu phếu học tập

GV: Nhận xét, đánh giá và chiếu đáp

án lên bảng

GV: Để có thể giao tiếp được với hệ

HS: Nhận phiếu và tiếp nhận yêu cầu của GV

HS: Cá nhân HS độc lập ghi câu trả lời vào phiếu học tập

HS: Theo dõi, rút kinh nghiệm và tích