TÍCH hợp ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO dục HƯỚNG NGHIỆP CHO học SINH lớp 12 TRONG dạy học địa lí

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH I SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÍCH HỢP ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH LỚP 12 TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ Người thực hiện

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH I

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÍCH HỢP ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP CHO HỌC SINH LỚP 12 TRONG DẠY

HỌC ĐỊA LÍ

Người thực hiện: Bùi Thị Hằng Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Địa Lí

THANH HÓA NĂM 2021

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.

Định hướng nghề nghiệp là một trong những hoạt động giáo dục nhằm thựchiện mục tiêu giáo dục toàn diện của giáo dục phổ thông Việt Nam Định hướngnghề nghiệp giúp cho học sinh hiểu rõ về năng lực bản thân, hiểu về thế giới nghềnghiệp, hiểu về nhu cầu lao động của địa phương và của đất nước Qua đó, giúpcho học sinh có những quyết định lựa chọn nghề phù hợp với năng lực bản thân,với gia đình và với sự phát triển của xã hội Từ đó góp phần tăng năng suất laođộng, thúc đẩy sự phát triển của kinh tế - xã hội, rút ngắn khoảng cách về kinh tế -

xã hội giữa Việt Nam và các nước trên thế giới

Nhằm giúp học sinh có những định hướng nghề nghiệp khi tốt nghiệpTHPT, bản thân tôi mạnh dạn vận dụng vào trong quá trình dạy Địa lí tại trường

THPT Yên Định 1 đề tài : “Tích hợp định hướng phát triển giáo dục hướng nghiệp cho học sinh lớp 12 trong dạy học Địa lí ”.

- Kĩ năng: Tự đánh giá được bản thân, truyền thống nghề nghiệp và hoàncảnh gia đình trong việc định hướng nghề nghiệp tương lai; Tìm kiếm được nhữngthông tin nghề và thông tin cơ sở đào tạo cần thiết cho bản thân trong việc chọnnghề; Định hướng và lựa chọn được nghề nghiệp tương lai của bản thân

- Thái độ: HS chủ động và tự tin trong việc chọn nghề phù hợp; có hứng thú

và khuynh hướng chọn nghề đúng đắn

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Áp dụng đối với học sinh lớp 12 Người thực hiện là giáo viên trực tiếpgiảng dạy môn địa lí 12 ở trường THPT

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Tích hợp định hướng phát triển giáo dục hướng nghiệp cho học sinh trongdạy học Địa lí ở trường phổ thông được tiến hành theo hai hình thức gồm: tích hợpqua các bài dạy/tiết dạy trên lớp và tích hợp qua hình thức trải nghiệm sáng tạo.Với đặc thù các lớp dạy là đối tượng học sinh có nhu cầu việc làm ngay sau khi tốtnghiệp, tôi vận dụng hình thức tích hợp hướng nghiệp qua các bài dạy/tiết dạy trênlớp thông qua một số phương pháp trong dạy học tích hợp như:

- Phương pháp báo cáo

- Phương pháp sử dụng các phương tiện dạy học theo hướng tích cực

- Phương pháp liên hệ thực tế

2 NỘI DUNG.

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Tích hợp là quá trình kết hợp các đối tượng khác nhau vào một chỉnh thểthống nhất Kết quả quá trình kết hợp đó là sự hình thành một hệ thống mới hoặc

có thể bao gồm chính các phần có ít nhiều liên hệ với các hệ thống trước đó, chúng

có mối liên hệ với nhau chặt chẽ hơn và có sự thay đổi về chất trong bản thânthuộc tính của mỗi bộ phận

Có thể hiểu, dạy học tích hợp Giáo dục hướng nghiệp trong môn Địa lí có

nghĩa là trong các bài Địa lí, giáo viên giảng dạy sử dụng các phương pháp dạy họcthích hợp khai thác các kiến thức của Hướng nghiệp sao cho không biến tiết họcĐịa lí thành tiết học GDHN, vẫn đảm bảo được các kiến thức, kĩ năng, thái độ theoyêu cầu của bài Địa lí, nhưng bên cạnh đó vẫn hình thành các kiến thức, kĩ năng,thái độ của GDHN cho HS đáp ứng các giai đoạn hướng nghiệp ở trên

Và tùy theo nội dung từng bài học mà GV có thể tích hợp ở các mức độ khácnhau như mức độ liên hệ, mức độ bộ phận hay mức độ toàn phần Khi tích hợp,

GV sử dụng ngôn từ kết nối sao cho lôgic và hài hòa,…đảm bảo khai thác đúngkiến thức Địa lí, mà vẫn có thể dẫn dắt HS khám phá bản thân hoặc khám phá thếgiới nghề nghiệp theo các kiến thức trong bài Địa lí

Xuyên suốt quá trình dạy học, để hoàn thành nhiệm vụ “nâng cao dân trí, bồidưỡng nhân tài và đào tạo nguồn nhân lực” cho đất nước Ngành Giáo dục đãkhông ngừng đổi mới nội dung, phương thức giáo dục, tăng cường ứng dụng côngnghệ công nghệ thông tin, tăng cường các hoạt động hướng nghiệp, trải nghiệmsáng tạo, dạy học gắn với thực tiễn đời sống sản xuất, kinh doanh tại địa phương,dạy học gắn với các di tích lịch sử… với nhiều hình thức dạy học sáng tạo, thiếtthực phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương và thay đổi linh hoạt theo xu thếphát triển của nền kinh tế trong nước cũng như thế giới Trong các mô hình giáodục tích cực ấy, giáo viên xây dựng kế hoạch giảng dạy chi tiết cụ thể theo cácchuỗi hoạt động; học sinh được chủ động làm việc, quan sát, trao đổi và lĩnh hộikiến thức, phát triển tư duy và năng lực cũng như bộc lộ năng khiếu sở thích củabản thân

2.2 Thực trạng vấn đề.

2.2.1 Đối với giáo viên:

Ngày 17/08/1981Bộ GD&ĐT ra thông tư 31/TT hướng dẫn thực hiện quyếtđịnh 126/CP Mục 2 Thông tư đã quy định các hình thức GDHN trong nhà trườngphổ thông:

- Hướng nghiệp qua các môn học

- Hướng nghiệp qua hoạt động lao động sản xuất

- Hướng nghiệp qua việc giới thiệu các ngành nghề

- Hướng nghiệp qua các hoạt động ngoại khóa

Như vậy, Định hướng nghề nghiệp qua môn học là một trong bốn hình thứcGDHN trong trường phổ thông Trong các môn học ở phổ thông, môn học có nộidung chứa nhiều kiến thức liên quan đến Định hướng nghề nghiệp là môn Địa lí.Trong khi giáo viên và học sinh nghiên cứu, tìm hiểu nội dung của môn Địa lí, đạtđược các mục tiêu đề ra của môn và đồng thời cũng đã phần nào thỏa mãn được cảmục tiêu của giáo dục hướng nghiệp Đặc biệt là chương trình Địa lí 12 THPT( hiện hành) gồm bốn phần lớn với thời lượng 52 tiết, trong đó có 2 chủ đề và 27bài kiến thức lí thuyết, thì hầu hết các bài đều có thể giảng dạy nội dung Địnhhướng nghề nghiệp với các mức độ khác nhau.

Nhưng thực tế hoạt động này tại trường phổ thông chưa thực sự được quantâm Trong những năm qua, vấn đề Định hướng nghề nghiệp cho học sinh lớp 12trường THPT Yên Định 1 và các trường THPT trên địa bàn huyện chủ yếu thôngqua các hoạt động ngoại khóa tư vấn hướng nghiệp vào đầu tháng 3 hàng năm,trước khi các em làm hồ sơ thi 12 Với thời gian ngắn như vậy không thể thỏa mãnđược nhu cầu tìm hiểu nghề nghiệp, việc làm của các em

Vì vậy ngay từ đầu năm học 2020-2021, tôi đã tiến hành khảo sát các em vềviệc lựa chọn ngành nghề cho bản thân tại các lớp tôi đang dạy là 12C3 và 12C7như sau:

Sau khi học xong, em sẽ làm gì? Chưa biết 30/39 HS

Các em có cần tư vấn hướng nghiệp không? Có 39/39 HS

Sau khi học xong, em sẽ làm gì? Chưa biết 28/37 HS

Các em có cần tư vấn hướng nghiệp không? Có 37/37 HS.Như vậy, qua bảng thống kê trên, đa số học sinh đang còn chưa biết sẽ học

gì, làm gì sau khi tốt nghiệp THPT, và nhu cầu hướng nghiệp của học sinh là rấtlớn Trong khi việc lồng ghép Định hướng nghề nghiệp ở các môn học chỉ nói sơsài, chưa chú trọng Điều này làm cho HS chưa có định hướng trong việc xác địnhnghề nghiệp của bản thân

2.2.2 Đối với học sinh:

Trường THPT Yên Định 1 năm học 2020-2021, do sát nhập hai trường nênđối tượng học sinh lớp 12 rất đông so với các trường khác ( hơn 700 HS) Đặc biệt

là đối tượng học sinh có xu hướng sau khi tốt nghiệp THPT sẽ lựa chọn một ngànhnghề trên quê hương của mình, góp phần thúc đẩy quá trình CNH-HĐH huyện nhà

Việc tích hợp giáo dục hướng nghiệp trong quá trình dạy học được tổ chứctốt sẽ góp phần trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về ngành nghề, nhucầu lao động của xã hội, yêu cầu của việc làm đối với nguồn lao động, thị trường

lao động…Từ đó, học sinh có định hướng tương lai, luôn nỗ lực trong quá trìnhhọc tập để đưa ra những lựa chọn đúng, hướng đến cuộc sống tốt đẹp, môi trườnglao động lành mạnh; không đưa ra lựa chọn ngành nghề theo phong trào, đảm bảo

đủ thông tin, có định hướng cụ thể trong quyết định lựa chọn ngành nghề

Trong xu thế hội nhập quốc tế và huy động sự tham gia của nhiều thànhphần kinh tế nên có rất nhiều công ty, xí nghiệp đóng trên địa bàn huyện Vì vậykhi giảng dạy Địa lí có tích hợp định hướng phát triển giáo dục hướng nghiệp chocác em sẽ góp phần vào việc phân luồng học sinh cấp THPT, là bước khởi đầuquan trọng của quá trình phát triển nguồn nhân lực xã hội

2.3 Các giải pháp đã sử dụng và tổ chức thực hiện:

2.3.1 Các nội tích hợp giáo dục hướng nghiệp trong môn Địa lí.

Tích hợp các nội dung hoạt động hướng nghiệp qua các tiết dạy/bài dạy trênlớp trong môn Địa lí ở trường phổ thông được tiến hành thường xuyên qua mỗi bàihọc thích hợp chính là phương pháp chủ yếu để định hướng nghề nghiệp cho họcsinh Do đó việc lựa chọn bài dạy/tiết dạy để tích hợp nội dung giáo dục hướngnghiệp cho học sinh cần phải được nghiên cứu cẩn trọng để vừa không làm thayđổi đặc trưng bộ môn, vừa đảm bảo kiến thức cơ bản theo chuẩn kiến thức kĩ năng,vừa tạo ra được hiệu quả cao nhất và quan trọng hơn cả là gợi được hứng thú họctập của học sinh Trong khuôn khổ của bài viết này, chúng tôi đưa ra bảng thống kênội dung tích hợp giáo dục hướng nghiệp trong chương trình Địa lí lớp 12 như mộtgợi ý cho quá trình tìm địa chỉ tích hợp nội dung giáo dục hướng nghiệp với giáoviên Địa lí cấp THPT

- Trình bày vị trí địa lí, giới hạn,phạm vi lãnh thổ Việt Nam

- Phân tích được ảnh hưởng của

vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ đốivới tự nhiên, kinh tế - xã hội vàquốc phòng

- Phân tích các thành phần tựnhiên để thấy được các đặc điểm

cơ bản của tự nhiên Việt Nam:+ Đất nước nhiều đồi núi:

+ Đặc điểm điểm địa hình và cáchạn chế của các khu vực địa hìnhđối với phát triển kinh tế - xã hội.+ Thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu

- Nhận thức đượctình cảm, sở thíchcủa bản thân đối với

tự nhiên

=> Tìm hiểu nănglực bản thân; địnhhướng việc lựa chọnngành nghề chotương lai

sắc của biển

+ Thiên nhiên nhiệt đới ẩm giómùa và ảnh hưởng của thiên nhiênnhiệt đới ẩm gió mùa đối với pháttriển kinh tế - xã hội

+ Thiên nhiên phân hóa đa dạng:Phân hóa Bắc- Nam, Đông –Tây,

Độ cao Phân tích và giải thíchđược đặc điểm cảnh quan ba miền

tự nhiên nước ta

=> Tìm hiểu nănglực và nhu cầu củabản thân Cơ sở đểlựa chọn ngành nghềphù hợp

- Đông dân, có nhiều thành phầndân tộc (dẫn chứng)

- Dân số còn tăng nhanh, cơ cấudân số trẻ (dẫn chứng)

- Phân bố dân cư chưa hợp lí, sựthay đổi trong phân bố dân cư

- Nguyên nhân của sự phân bố,nguyên nhân thay đổi

- Hậu quả: ảnh hưởng đến sự pháttriển kinh tế, tài nguyên môitrường, chất lượng cuộc sống

(nhu cầu về nguồnlao động của xã hội,thị trường lao động,

cơ cấu sử dụng laođộng và thực trạngviệc làm)

- Định hướng nhucầu về nguồn laođộng trong nước vàthế giới

=> Cơ sở cho việc

- Đặc điểm nguồn lao động (Thếmạnh và hạn chế)

- Cơ cấu sử dụng lao động đang

có sự thay đổi:

+ Xu hướng thay đổi cơ cấu laođộng theo các ngành kinh tế;nguyên nhân

+ Xu hướng thay đổi cơ cấu laođộng theo thành phần kinh tế;nguyên nhân

+ Xu hướng thay đổi cơ cấu laođộng theo thành thị, nông thôn;nguyên nhân

- Năng suất lao động chưa cao

lựa chọn ngành nghề - Tình trạng thất nghiệp, thiếu

việc làm là vấn đề gay gắt củanước ta

- Hướng giải quyết việc làm củanước ta Chính sách dân số, phân

bố lại lao động, phát triển sảnxuất

5 Chủ đề :

Chuyển dịch

cơ cấu kinh tế

Trang bị kiến thứcnền tảng cho nhiềulĩnh vực sản xuấtkinh doanh, ngànhnghề

=> Định hướng lựachọn ngành nghềtrong xu thế hộinhập

- Công cuộc Đổi mới và xu thếhội nhập Quốc tế

- Thành tựu của Công cuộc Đổimới và xu thế hội nhập Quốc tế

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theongành, thành phần kinh tế và theolãnh thổ

- Vấn đề phát triển ngành nôngnghiệp: trồng trọt, chăn nuôi; tìnhhình phát triển và phân bố một sốcây trồng và vật nuôi chính củanước ta

- Xu hướng chuyển dịch cơ cấunông nghiệp

- Những thuận lợi và khó khăntrong khai thác và nuôi trồng thủysản

- Điều kiện, tình hình phát triển,phân bố ngành thuỷ sản và một sốphương hướng phát triển ngànhthuỷ sản của nước ta

-Định hướng nhu cầutuyển lao động củamột số công ty trênđịa bàn huyện

-Trình bày và giải thích được sựchuyển dịch cơ cấu công nghiệptheo ngành, theo thành phần kinh

tế, theo lãnh thổ

-Trình bày được đặc điểm pháttriển và phân bố của một sốngành: Khai thác than, dầu, khí;sản xuất điện; sản xuất sản phẩmđiện tử, máy vi tính; sản xuất, chế

=> Cơ sở cho việclựa chọn ngành nghềcủa các em.

biến thực phẩm; sản xuất đồ uống;dệt, may; giày dép thông qua atlatđịa lí Việt Nam, bảng số liệu, tưliệu,

- Phân tích được một số hình thức

tổ chức lãnh thổ công nghiệp ởViệt Nam: điểm công nghiệp, khucông nghiệp, khu công nghệ cao,trung tâm công nghiệp và vùngcông nghiệp

8 Một số vấn đề

phân bố và phát

triển dịch vụ

-Trang bị các kiếnthức cơ bản về cácngành dịch vụ:

- Giao thông vận tải

-Thông tin liên lạc

+ Tài nguyên tự nhiên

+ Tài nguyên nhân văn

- Tình hình phát triển ngành dulịch, sự phân bố của các trung tâm

du lịch chính; mối quan hệ giữaphát triển du lịch và bảo vệ môitrường

9 Các vùng kinh

tế - Hình thành cơ sở

quan trọng trong quátrình định hướngphát triển nghề vàthái độ của các emvới nghề

- Các thế mạnh và các hạn chế củađiều kiện tự nhiên, dân cư, cơ sởvật chất – kĩ thuật của từng vùngkinh tế ở nước ta

- Các chính sách và hướng pháttriển của vùng

- Các giải pháp cho khai thác và

sử dụng hợp lí nguồn tài nguyên,giải pháp cho phát triển trongtương lai của từng vùng

10 Địa lí địa

phương

- Giúp các em cóđịnh hướng nghề phùhợp với năng lực,nguyện vọng

- Các kiến thức về tự nhiên, kinh

tế - xã hội của địa phương nơi các

em sinh sống

- Điều chỉnh tự giácnguyện vọng theoyêu cầu của xã hội,nhiệt huyết với côngviệc để có năng suấtlao động tốt nhất.

Qua bảng trên có thể thấy chương trình Địa lí lớp 12 THPT hiện hành thìhầu hết các bài đều có thể khai thác giảng dạy tích hợp định hướng phát triển giáodục hướng nghiệp Tích hợp giáo dục hướng nghiệp qua môn Địa lí là nhằm vào cảnhận thức, thái độ và hành vi phục vụ mục đích hướng nghiệp trong tương lai chomỗi học sinh và góp phần giúp HS có được các năng lực: năng lực “nhận thức bảnthân”; năng lực “nhận thức nghề nghiệp” và góp phần hoàn thiện năng lực “xâydựng kế hoạch nghề nghiệp” Giáo viên cần khéo léo, linh hoạt trong việc tích hợpnội dung hướng nghiệp vào các bài học để vừa đảm bảo tính chính xác, khoa học,khắc sâu được kiến thức trọng tâm của môn học vừa hình thành các kiến thức, kĩnăng, thái độ của giáo dục hướng nghiệp cho học sinh đáp ứng các giai đoạnhướng nghiệp (định hướng nghề, tư vấn nghề và tuyển chọn nghề) Lứa tuổi họcsinh THPT, đặc biệt là học sinh lớp 12, có một vị trí đặc biệt quan trọng trong cácthời kì phát triển của con người Trong tâm lí học gọi lứa tuổi này là tuổi đầu thanhniên (Thanh niên học sinh), tuổi chứa đầy nguyện vọng, ước mơ, hoài bão vềtương lai Ở độ tuổi này, hầu hết thanh niên học sinh đã phát triển hoàn thiện vềmọi mặt cả về tâm lí và thể chất

Đặc biệt, đến năm học lớp 12 - THPT, các em phải đứng trước sự lựa chọnquan trọng, mang tính quyết định cho tương lai đó là đi làm hay đi học tiếp; Nếu đihọc tiếp thì học gì; Nếu đi làm thì làm gì,… Vào đầu học kì II của năm học lớp 12THPT, các em phải hoàn thành bộ hồ sơ thi tốt nghiệp THPT và hồ sơ thi tuyểnvào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp Đây là bước quantrọng để các em chọn cho mình một nghề nghiệp gắn bó lâu dài với nó trong suốtcuộc đời Nhưng do nhiều lí do, mà lựa chọn học tiếp hay làm gì là một câu trả lờiđầy khó khăn Vì thế các em học sinh rất cần đến giáo dục hướng nghiệp để giúpcác em trả lời câu hỏi này

2.3.2 Các hình thức tích hợp hướng nghiệp qua tiết dạy/bài học trên lớp.

Tùy thuộc và nội dung bài dạy mà giáo viên có thể lựa chọn các mức độ tíchhợp khác nhau như:

- Tích hợp toàn phần.

- Tích hợp bộ phận hoặc tích hợp liên hệ

Trên cơ sở xác định mục tiêu và tính chất của từng hoạt động, giáo viên xâydựng kế hoạch, giao nhiệm vụ học tập, hướng dẫn học sinh làm việc (có thể làm

việc độc lập, làm việc theo nhóm hoặc làm việc chung cả lớp) đảm bảo mỗi họcsinh đều được tạo điều kiện để tự thực hiện nhiệm vụ học tập và trải nghiệm.

Nhiệm vụ giao cho học sinh thực hiện phải rõ ràng, cụ thể Mỗi nhiệm vụcần phải thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, cách thức hoạt động và sản phẩm học tậpphải hoàn thành Giáo viên luôn đóng vai trò quan sát, phát hiện những khó khăn

mà học sinh gặp phải trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; hỗ trợ kịp thời cho họcsinh và nhóm học học sinh Trong qúa trình hỗ trợ, giúp đỡ học sinh cần gợi mở đểhọc sinh tự hoàn thành nhiệm vụ; khuyến khích học sinh hỗ trợ, hợp tác lẫn nhautrong việc giải quyết nhiệm vụ học tập của mình; giao thêm nhiệm vụ cho nhữnghọc sinh hoàn thành trước Hướng dẫn việc tự ghi bài của học sinh: kết quả hoạtđộng cá nhân, kết quả thảo luận nhóm, những kết luận của giáo viên

2.3.3 Tổ chức thực hiện.

Xây dựng giáo án và tiến hành thực nghiệm trong năm học.

GIÁO ÁN TÍCH HỢP ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC HƯỚNG NGHIỆP TRONG BÀI VẤN ĐỀ TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÔNG NGHIỆP

( Bài 28- SGK Địa lí 12)

I Mục tiêu: Sau khi học xong bài học này, HS phải:

1 Kiến thức

- Hiểu được khái niệm TCLTCN và vai trò của nó trong Công cuộc Đổi mới kinh

tế -xã hội ở nước ta

- Biết được các hình thức TCLTCN chính ở nước ta hiện nay và sự phân bố củachúng

- Liên hệ về một số hình thức TCLTCN ở địa phương và có những định hướngtrong việc lựa chọn ngành nghề trong tương lai

2 Kĩ năng

- Xác định trên bản đồ các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta

- Phân biệt các trung tâm công nghiệp với quy mô hoặc ý nghĩa khác nhau trên bảnđồ

II Chuẩn bị của Giáo viên và học sinh:

*Giáo viên: Bản đồ công nghiệp chung của Việt Nam, Atlat Địa lí Việt Nam, bảng

a Mục tiêu: Khơi gợi kiến thức cũ và hiểu biết thực tế của bản thân HS, đồng thời

tạo hứng thú để dẫn dắt HS đến kiến thức mới

b Phương thức: Cá nhân

c Tiến trình hoạt động:

Bước 1: GV yêu cầu HS nêu các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta

hiện nay?

Bước 2: HS suy nghĩ, trao đổi thảo luận

Bước 3: GV gọi 1-2 HS trả lời HS khác tập trung nghe, nhận xét, bổ sung GV

nhận xét và trên cơ sở đó dẫn dắt vào nội dung bài học

Bước 4: GV đánh giá quá trình thực hiện và đánh giá kết quả cuối cùng của HS

2 Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm vai trò của TCLTCN (5 phút).

a Mục tiêu: Nắm vững khái niệm, vai trò của TCLTCN.

b Phương thức: Cá nhân / lớp

c Tiến trình hoạt động:

Bước 1: Giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS đọc mục 1 SGK, trả lời các câu hỏi:

- Khái niệm tổ chức lãnh thổ công nghiệp?

-Vai trò của tổ chức lãnh thổ công nghiệp trong sự nghiệp CNH-HĐH ở nước tahiện nay?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc SGK, trao đổi hoàn thành trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức:

1 Khái niệm.

- Khái niệm: Tổ chức lãnh thổ công nghiệp là sự sắp xếp, phối hợp giữa các quá

trình và cơ sở sản xuất công nghiệp trên một lãnh thổ nhất định để sử dụng hợp lícác nguồn lực sẵn có nhằm đạt hiệu quả cao về các mặt kinh tế, xã hội và môitrường

- Vai trò: Tổ chức lãnh thổ công nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá

trình đổi mới kinh tế - xã hội của nước ta

Bước 4: GV đánh giá quá trình thực hiện và đánh giá kết quả cuối cùng của HS.

Hoạt động 2: Tìm hiểu về Điểm công nghiệp(10 phút).

a Mục tiêu:

- Nắm được đặc điểm, tình hình phát triển và phân bố của điểm công nghiệp

- Nêu được tình hình phát triển công nghiệp ở địa phương Nêu một số điểm côngnghiệp chủ yếu ở địa phương mà em biết

b Phương thức: Cặp/Cả lớp

c Tiến trình hoạt động:

Bước 1: Giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức đã học, kết hợp với

hiểu biết của mình, trả lời câu hỏi sau:

- Nêu đặc điểm chính và tình hình phát triển, phân bố của điểm công nghiệp?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: Các cặp suy nghĩ, trao đổi với nhau và hoàn thành

câu hỏi GV quan sát, trự giúp các cặp

Bước 3: Báo cáo kết quả: Các cặp trao đổi chéo kết quả và bổ sung cho nhau, đại

diện một số cặp trình bày GV chuẩn hoá kiến thức:

a Điểm công nghiệp:

* Đặc điểm:

- Đồng nhất với một điểm dân cư

- Chỉ bao gồm 1->2 xí nghiệp đơn lẻ

- Các xí nghiệp nằm gần khu nguyên liệu - nhiên liệu công

nghiệp, vùng nguyên liệu nông sản hoặc gần trung tâm tiêu thụ

- Không có mối liên hệ giữa các xí nghiệp

*Tình hình phát triển và phân bố:

- Nước ta có nhiều điểm công nghiệp, phổ biến là các điểm công nghiệp đơn lẻ

- Thường hình thành ở các tỉnh miền núi của Tây Bắc, Tây Nguyên

Bước 4: GV đánh giá quá trình thực hiện và đánh giá kết quả cuối cùng của HS.

Tích hợp: Sau khi chốt nội dung kiến thức Mục a Điểm công nghiệp Giáo viên

tích hợp nội dung giáo dục hướng nghiệp thông qua việc dẫn dắt HS liên hệ các

hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp tại địa phương, nhu cầu tìm kiếm việc làm tại địa phương Từ đó hướng các em vào việc lựa chọn định hướng nghề nghiệp ngay tại quê hương mình Bằng cách nêu vấn đề để học sinh cùng giải quyết:

Câu hỏi 1: Ở địa phương em có những hình thức TCLTCN nào? Kể tên một số điểm công nghiệp tại địa phương mà em biết.

HS làm việc cá nhân, trao đổi, bổ sung và hoàn thành nhiệm vụ Giáo viên chốtnhanh kiến thức của học sinh

Trả lời: Thông qua câu hỏi này, các em có những hiểu biết thêm về tình hình phát

triển các ngành kinh tế của địa phương trong giai đoạn hiện tại và tương lai Đặcbiệt là sự hình thành và phát triển của các Cụm công nghiệp trên địa bàn huyệnYên Định với nhiều điểm công nghiệp Các em kể được một số điểm công nghiệpđang hoạt động tại địa phương như: Nhà máy may xuất khẩu, Xí nghiệp xây dựng

và sản xuất vật liệu Cẩm Trướng, công ty giầy Alena xuất khẩu, công ty Jasan sảnxuất tất và đồ lót,…

Câu hỏi 2: Theo em, việc tìm việc làm ở địa phương em có khó không, phụ thuộc vào yếu tố nào?

HS trao đổi thảo luận và hoàn thành nhiệm vụ, Giáo viên chốt kiến thức:

Trả lời: Vấn đề tìm việc làm sau khi tốt nghiệp THPT tại địa phương không khó,

rất thuận lợi bởi trên địa bàn huyện có rất nhiều nhà máy, xí nghiệp đang hoạt động

và phát triển Cơ hội việc làm phong phú, tùy thuộc vào trình độ, năng lực mà cóthể lựa chọn những vị trí việc làm nhất định

Câu hỏi 3: Em cần phải làm gì để có thể tìm kiếm việc làm tại địa phương? Trả lời: Để giải quyết vấn đề này, học sinh sẽ thực sự đặt mình vào vị trí của một

người lao động để suy nghĩ và tìm ra giải pháp Giáo viên cùng trao đổi, thảo luận với học sinh để thống nhất một số biện pháp như:

- Học tập nghiêm túc để biết được, hiểu được đặc điểm, sự phát triển của một số ngành kinh tế quan trọng nước ta

- Tìm hiểu cụ thể về các ngành công nghiệp tại địa phương: tình hình hoạt động, cơhội việc làm, mức lương bao nhiêu, tính ổn định và phát triển trong tương lai,…

- Nâng cao hơn nữa về rèn luyện các năng lực nhận thức bản thân, nhận thức nghềnghiệp, năng lực lựa chọn nghề nghiệp để tăng cơ hội tìm việc làm và tự tạo việc