Để phát triển toàn diện hệ thống phẩm chất, năng lực này cho học sinh trung học phổ thông, người giáo viên phải đổi mới từ phương pháp dạy học tới cách kiểm tra ,đánh giá học sinh theo c
Trang 1Phần 1 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Môn Hoá học cấp trung học phổ thông không chỉ góp phần hình thành vàphát triển các phẩm chất chung của học sinh trung học phổ thông như yêunước,nhân ái,chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm mà thông qua môn Hoáhọc, còn hình thành và phát triển được thế giới quan khoa học, giúp học sinhbiết phát hiện và giải quyết vấn đề trong học tập và đời sống thực tế, sảnxuất,từ đó hứng thú học tập, trải nghiệm hoá học.Trong hệ thống năng lực và
kĩ năng cần đạt, năng lực tìm hiểu tự nhiên, cụ thể là năng lực hoá học được
nhấn mạnh như một năng lực đặc thù môn Hoá học
Để phát triển toàn diện hệ thống phẩm chất, năng lực này cho học sinh
trung học phổ thông, người giáo viên phải đổi mới từ phương pháp dạy học
tới cách kiểm tra ,đánh giá học sinh theo cách tiếp cận năng lực.Người giáoviên không thể sử dụng cách dạy như trước đây là chủ yếu cho học sinh ghinhớ khối kiến thức hàn lâm, rời rạc, mà thay vào đó là các kế hoạch bài dạytheo các chủ đề học tập được kết cấu lại từ các bài học có sẵn trong chươngtrình và sách giáo khoa hiện hành theo hướng cho học sinh được trải nghiệm,tiếp cận với thế giới tự nhiên sống động bằng chuỗi các hoạt động trảinghiệm, làm dự án ,….; đồng thời phải đổi mới cách đánh giá theo hướngđánh giá quá trình, đánh giá qua quan sát,qua phiếu học tập,….để hướng tớiđánh giá năng lực học sinh
Trong những bước đầu đổi mới phương pháp dạy học tích cực hiện nay, giáoviên chúng ta gặp không ít khó khăn và trở ngại Một trong những vấn đề khókhăn và trở ngại đó là mâu thuẫn về thời gian và lượng kiến thức trong một tiếthọc Thời gian cho một tiết học không nhiều, chỉ có 45 phút, giáo viên phải làmkhá nhiều việc như ổn định lớp, kiểm tra bài cũ, giảng bài mới, củng cố bài,v v Trong khi đó khối lượng kiến thức bài học khá nhiều, giáo viên khó có thểtruyền thụ hết kiến thức,kĩ năng cũng như sử dụng phối hợp các phương phápdạy học tích cực và các hình thức tổ chức dạy học để phát triển phẩm chất, nănglực cho học sinh Do đó cần có giải pháp để trong một tiết học giáo viên và họcsinh làm được nhiều hoạt động nhất, đảm bảo được nội dung bài học, đồng thờiphát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh và khắc phục đượctình trạng “cháy giáo án”, nâng cao hiệu quả học tập.Muốn làm được điều nàythì học sinh phải có sự chuẩn bị bài mới ở nhà trước khi đến lớp !!! Việc chuẩn
bị trước bài mới ở nhà trước khi lên lớp là khâu có vai trò cực quan trọng trongquá trình tổ chức dạy và học Chuẩn bị bài mới trước khi lên lớp giúp học sinhnắm được những vấn đề cơ bản, những hiểu biết ban đầu trước khi học bài mới.Trong quá trình học sinh chuẩn bị bài trước ở nhà cũng sẽ nảy sinh ra những vấn
đề, những câu hỏi thắc mắc, chưa hiểu rõ, chưa giải đáp được Từ đó đưa họcsinh vào tình huống có vấn đề, muốn được hiểu biết, khám phá Khi đến lớp họcsinh được giáo viên hướng dẫn tìm tòi kiến thức thêm một lần nữa, người học sẽđược khắc sâu kiến thức hơn và hiểu rõ bài học hơn
Trang 2Thực tế hiện nay nhiều học sinh không thấy được tầm quan trọng của việcchuẩn bị bài mới ở nhà trước khi đến lớp nên ý thức chuẩn bị bài ở nhà chưa tốt.Bên cạnh đó nhiều em chưa cũng có phương pháp học và cách thức tự học tậphiệu quả Nếu học sinh có sự hướng dẫn, định hướng cho việc chuẩn bị bài mớithì hiệu quả học tập sẽ đạt được kết quả tốt hơn
Về phần giáo viên, còn không ít giáo viên chúng ta chưa hướng dẫn học sinhchuẩn bị bài mới trước khi lên lớp Cũng có nhiều thầy cô đã cho học sinh vềnhà tự soạn bài trước vào vở, nhưng không đưa ra những định hướng, hướng dẫn
cụ thể, dẫn đến học sinh chép toàn bộ sách giáo khoa vào vở nhưng không thấy
rõ trọng tâm, không hiểu, làm cho chất lượng bài chuẩn bị chưa cao, chưa đápứng được yêu cầu
Xuất phát từ thực tế trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài“Thiết kế tài liệu hướng học sinh chuẩn bị bài mới chương phản ứng oxi hoá – khử, Hoá học lớp 10 trung học phổ thông” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình trong năm
học 2020 -2021.Với hi vọng đề tài này sẽ là tài liệu tham khảo phục vụ tốt chocông tác giảng dạy của bản thân và là một tài liệu tham khảo tốt cho các quýthầy cô đồng nghiệp trong việc hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới ở nhà,nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học của mình
1.2 Mục đích nghiên cứu
Thực hiện sáng kiến này:
+ Trước hết giúp bản thân tôi hiểu sâu hơn về bản chất, vai trò cũng như quy
trình của việc thiết kế tài liệu hướng học sinh chuẩn bị bài mới trong quá trình
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trong đề tài này, tôi sẽ nghiên cứu và tổng kết những vấn đề sau:
- Vai trò, quy trình thiết kế cũng như cách sử dụng tài liệu hướng học sinh chuẩn bị bài mới chương phản ứng oxi hoá – khử, Hoá học lớp 10 trung học phổ thông.
- Hoạt động dạy của giáo viên và học tập của học sinh lớp 10 trường THPTCẩm Thủy 1
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu mà tôi sử dụng trong đề tài bao gồm:
- Đọc kỹ tài liệu sách giáo khoa, sách tham khảo, sưu tầm các tài liệuđược chia sẻ trên mạng liên quan đến việc chuẩn bị mài mới của học sinh, việc
tự học của học sinh
Trang 3- Điều tra bằng các phiếu câu hỏi và phỏng vấn, trao đổi với một số giáo viên và học sinh khối 10 trong đơn vị đang công tác Đề xuất giải pháp
- Thực nghiệm sư phạm,tổng hợp, phân tích số liệu kiểm định giả thuyết
Phần 2 Nội dung 2.1 Cơ sở lí luận.
Chuẩn bị bài mới trước khi lên lớp là một hoạt động bắt buộc và có vai tròđặc biệt quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng của việc tổ chức dạy vàhọc trên lớp.Tuy nhiên, thực tế hoạt động này lại chưa được nhiều thầy cô vàhọc sinh coi trọng, quan tâm và thực hiện tốt, trong khi trong sách giáo khoaHoá học lớp 10 trung học phổ thông lại có những bài khá dài và chứa đựngnhiều nội dung khó, phức tạp, do đó việc dạy của thầy cô và việc chiếm lĩnhkiến thức , kĩ năng cũng như phát triển các năng lực, phẩm chất của học sinh gặpnhiều khó khăn và trở ngại
Để việc chuẩn bị bài mới trước khi lên lớp của học sinh trở nên nhẹ nhàng
và hiệu quả cao từ đó giúp học sinh có được những tri thức cốt lõi của bàihọc,phát triển được đầy đủ phẩm chất và năng lực được đặt ra trong mỗichương, mỗi bài học đòi hỏi người giáo viên phải nắm thật rõ được vai trò, quy
trình thiết kế cũng như cách sử dụng tài liệu hướng học sinh chuẩn bị bài mới
Chương phản ứng oxi hoá – khử trong chương trình Hoá học lớp 10 có vaitrò, vị trí vô cùng quan trọng để học tập, nghiên cứu các chương tiếp theo củamôn Hoá lớp 10 cũng như lớp 11 và lớp12, do đó đòi hỏi học sinh phải nắm thậtvững những kiến thức, kĩ năng của chương này trong các giờ học trên lớp.Muốnvậy, ngoài sự chuẩn bị chu đáo và giảng dạy tốt của thầy cô thì sự chuẩn bị bàimới ở nhà trước khi lên lớp của học sinh là vô cùng quan trọng, vô cùng cầnthiết
2.2 Thực trạng của vấn đề.
Để thấy rõ được thực trạng của việc chuẩn bị bài mới khi học môn Hoáhọc của học sinh lớp 10 trước khi lên lớp, tôi đã phát phiếu điều tra 124 em họcsinh lớp 10 thuộc 3 lớp 10A2, 10A3 và 10A4 trường trung học phổ thông CẩmThuỷ 1, nội dung và kết quả điều tra cụ thể như sau :
Câu 1 Em có thường xuyên đọc sách để chuẩn bị bài trước khi học bài mới
không?
Bảng 1 Kết quả thường xuyên đọc sách của học sinh
Học lực Số HS trả lời có Tỉ lệ % Số HS trả lời không Tỉ lệ %Yếu
và Trung bình
Câu 2 Em sử dụng sách giáo khoa Hoá học để làm gì ?
Bảng 2 Mục đích sử dụng sách giáo khoa của học sinh.
1 Đọc trước để chuẩn bị cho việc nghe giảng bài
mới trên lớp
2 Trong khi nghe giảng ở trên lớp, để trả lời câu 35 28,22
Trang 4hỏi của giáo viên đặt ra.
4 Đọc trước bài mới khi giáo viên yêu cầu 12 9,68
5 Làm bài tập trong sách khi giáo viên yêu cầu 26 20,97
Câu 3 Em có thích thầy cô hướng dẫn em chuẩn bị bài mới cụ thể không?
Bảng 3 Tỉ lệ % học sinh mong muốn thầy cô hướng dẫn chuẩn bị bài mới.
em chưa coi trọng đọc sách để soạn bài trước khi học bài mới Một số học sinhkhá, giỏi có đọc sách và soạn bài trước ở nhà nhằm tìm hiểu kiến thức trước khihọc bài mới Nhưng nhìn chung tỉ lệ học sinh trả lời có chỉ chiếm 38,71%, trongkhi học sinh trả lời không chiếm tỉ lệ tới 61,29% Số liệu này cho thấy ý thứcđọc sách, soạn bài trước ở nhà khi học môn Hoá của học sinh lớp 10 chưa cao
- Những học sinh trả lời có đọc sách đều cho rằng đọc bài trước ở nhà giúptiếp thu bài tốt hơn.Những học sinh không soạn bài trước chủ yếu cho rằngkhông có thói quen đọc sách trước ở nhà , do giáo viên không yêu cầu, khônghứng thú , kiến thức trong sách giàn trải, không cô đọng
Như vậy việc chuẩn bị trước của học sinh có vai trò rất quan trọng đến kết quảhọc tập của học sinh Những học sinh có chuẩn bị trước học tốt hơn những họcsinh không chuẩn bị trước Giáo viên muốn thành công trong giờ lên lớp thìngoài vấn đề về chuyên môn, phương pháp dạy học thì giao việc yêu cầu họcsinh chuẩn bị bài trước cũng không kém phần quan trọng Việc chuẩn bị bàitrước giúp cho học sinh chủ động và học tốt hơn, tiếp thu bài tốt hơn, làm chogiờ học trở nên sinh động hơn, học sinh hứng thú hơn
- Nguyên nhân chủ yếu học sinh không soạn bài trước ở nhà do chưa có địnhhướng cho việc tự đọc dẫn đến mất nhiều thời gian nhưng không hiệu quả, điềunày làm cho học sinh không hứng thú, không mấy mặn mà với việc tự học trướcbài mới ở nhà
- Hầu như học sinh không chủ động tìm kiếm thông tin liên quan đến bài học,chưa có ý thức tìm kiếm tài liệu tham khảo trước khi học bài mới để bổ sungkiến thức Nếu giáo viên không định hướng cho học sinh chuẩn bị bài trước ởnhà, dễ làm cho học sinh mất nhiều thời gian ở khâu chuẩn bị nhưng lại kémhiệu quả, chất lượng dạy học trên lớp không cao
- Các em cho rằng thầy cô chỉ dặn về nhà chuẩn bị bài mới nhưng lại khôngđưa ra những định hướng và cũng không có sự kiểm tra của giáo viên về tìnhhình học sinh có chuẩn bị bài hay không Từ đó tạo tâm lý cho người học thíchthì soạn, không thích thì thôi Do đó hầu hết học sinh sẽ không mấy quan tâmđến vấn đề soạn trước hay không và chủ yếu là sẽ không soạn Điều này cho
Trang 5thấy các giáo viên bộ môn nói chung và giáo viên hóa học nói riêng cần quantâm nhiều hơn nữa đến việc cho học sinh chuẩn bị trước bài học
- Các em cho rằng khi đọc và soạn bài trước sau đó giáo viên giảng bài mới
sẽ giúp cho học sinh dễ hiểu và nắm chắc bài học hơn Như vậy nếu học sinhchuẩn bị trước bài mới sẽ nâng cao hiệu quả dạy học, góp phần vào thành côngđáng kể trong việc tổ chức dạy và học ở trên lớp
- Phần lớn học sinh đều thích giáo viên hướng dẫn cụ thể việc chuẩn bị bàimới Đây là điều đáng mừng vì học sinh có ý thức muốn tìm tòi kiến thức nhưnglại chưa biết cách đọc, cách học hiệu quả Như vậy nếu giáo viên hướng dẫn cụthể cho cho học sinh bằng hệ thống câu hỏi, bằng tài liệu tham khảo học sinh sẽbiết cách đọc, cách học, nhanh nắm bắt được trọng tâm bài học Từ đó nâng caochất lượng dạy học lên rất nhiều đồng thời rèn luyện cho học sinh kỹ năng tựđọc, tự học tự tìm kiếm thông tin phục vụ cho việc tự học lâu dài sau này
2.3 Giải pháp giải quyết vấn đề
Dựa vào những thông tin thu thập được ở trên trong quá trình điều tra việcchuẩn bị bài mới môn Hoá học trước khi đến lớp của học sinh lớp 10,tôi đã chọnchương “phản ứng oxi hoá – khử” của môn Hoá, lớp 10 trung học phổ thông đểthử nghiệm giải pháp đã đề xuất,nghiên cứu chi tiết chuẩn kiến thức kĩ năng củachương này, sưu tầm các tài liệu liên quan đến việc thiết kế, hướng dẫn học sinh
tự học, tự chuẩn bị bài mới ở nhà trước khi lên lớp Bên cạnh đó tôi cũng sưutầm,nghiên cứu, học hỏi từ nhiều tài liệu liên quan, từ những kinh nghiệm củacác đồng nghiệp trong và ngoài trường.Sau cùng tôi đã mang tất cả những gìmình nghiên cứu được áp dụng vào thực hành giảng dạy vào 2 lớp khối 10 đểkiểm nghiệm tính hiệu quả và tính khả thi của đề tài.Cụ thể: lớp thử nghiệm là10A3 và lớp đối chứng là lớp 10A2 của trường trung học phổ thông Cẩm Thuỷ
1, nhận thấy tại lớp 10A3, dù đầu vào lớp 10 không cao bằng lớp 10A2 nhưngkhi có sự chuẩn bị bài mới ở nhà trước khi đến lớp các em lớp 10A3 tiếp thu bàitốt hơn, giờ học trở nên sôi nổi hơn,học sinh luôn sẵn sàng tiếp nhận và thựchiện nhiệm vụ học tập,tích cực,chủ động,sáng tạo khi thực hiện các nhiệm vụ vàmức độ đúng đắn, chính xác,phù hợp của học sinh cũng cao hơn Sau đây tôi xin
phép được trình bày các ý tưởng, nội dung cốt lõi của đề tài “Thiết kế tài liệu hướng học sinh chuẩn bị bài mới chương phản ứng oxi hoá – khử, Hoá học lớp 10 trung học phổ thông”
THIẾT KẾ TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN HỌC SINH CHUẨN BỊ BÀI MỚI
CHƯƠNG PHẢN ỨNG OXI HOÁ – KHỬ HOÁ HỌC LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.
1 Tổng quan về chương “Phản ứng oxi hóa – khử”
1.1 Phân phối chương trình
- Chương “phản ứng oxi hóa khử” nằm ở cuối học kỳ I, chương trình hóa họclớp 10
- Chương phản ứng oxy hóa khử :
+ Là lý thuyết chủ đạo
+ Bao gồm 4 bài chia làm 6 tiết Trong đó có 3 tiết lí thuyết, 2 tiết luyện tập, 1tiết thực hành
Trang 6Bài 17: Phản ứng oxy hóa - khử
Bài 18: Phân loại phản ứng trong hóa học vô cơ
Bài 19: Luyện tập phản ứng oxi hóa khử.
Bài 20 Bài thực hành số 1: phản ứng oxi hoá – khử.
1.2 Mục tiêu chương “Phản ứng oxi hóa khử”.
- Các bước lập phương trình phản ứng oxi hoá - khử,
- Ý nghĩa của phản ứng oxi hoá - khử trong thực tiễn
- Các phản ứng hoá học được chia thành 2 loại: phản ứng oxi hoá - khử vàkhông phải là phản ứng oxi hoá - khử
* Biết được: mục đích, các bước tiến hành, kĩ thuật thực hiện của các thí
nghiệm:
+ Phản ứng giữa kim loại và dung dịch axit, muối
+ Phản ứng oxi hoá- khử trong môi trường axit
- Nhận biết được một phản ứng thuộc loại phản ứng oxi hoá - khử dựa vào
sự thay đổi số oxi hoá của các nguyên tố
- Sử dụng dụng cụ và hoá chất để tiến hành an toàn, thành công các thínghiệm trên
- Quan sát hiện tượng, giải thích và viết các phương trình hoá học
- Viết tường trình thí nghiệm
2 Cơ sở khoa học của việc thiết kế tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới
2.1 Những yêu cầu đối với tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới
Sách giáo khoa hóa học là nguồn cung cấp kiến thức cơ bản của học sinh và
là phương tiện giúp giáo viên tổ chức các hoạt động dạy và học nhằm nâng caochất lượng học, rèn luyện cho học sinh khả năng tự học tự lĩnh hội tri thức (Sáchgiáo khoa hóa học nước ta hiện nay là tài liệu văn bản có chứa đựng: Mục tiêu,nội dung và phương pháp dạy học).Tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới
có trong luận văn này nhằm giúp cho học sinh sử dụng sách giáo khoa hóa họctốt hơn, hiệu quả hơn Việc thiết kế tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mớitôi đặc biệt chú ý các nguyên tắc sau:
- Đảm bảo tính chính xác, khoa học, phù hợp về nội dung kiến thức, phù hợpvới trình độ của đa số học sinh
- Đảm bảo tính logic, tính hệ thống của kiến thức
Trang 7- Trình bày rõ ràng, dễ hiểu, có hướng dẫn trả lời cụ thể, thể hiện rõ nội dungkiến thức trọng tâm, gây được hứng thú cho người học
- Đảm bảo góp phần khơi gợi, rèn luyện cho học sinh khả năng tự đọc, tự học,
tự tìm kiếm thông tin góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn hóa học
- Ngôn ngữ sử dụng trong tài liệu dễ hiểu, đảm bảo tính chính xác, khoa học,phù hợp với học sinh đa số học sinh
- Đảm bảo tính vừa sức, tiết kiệm thời gian chuẩn bị của học sinh nhưng vẫnđảm bảo được yêu cầu đặt ra, gây được hứng thú cho học sinh
- Đa dạng về hình thức, đảm bảo góp phần bồi dưỡng năng lực tự học, rènluyện tư duy sáng tạo, phân tích tổng hợp cho học sinh, nâng cao chất lượng dạyhọc
2.2 Quy trình thiết kế tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới.
Quy trình thiết kế tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới được tóm tắtbằng sơ đồ sau:
Cụ thể bao gồm các sau :
Bước 1: Xác định mục tiêu, trọng tâm của chương, của bài và tầm quan trọng
của chương, bài học trong chương trình hóa học THPT Dựa trên chuẩn kiếnthức kỹ năng cần đạt được của Bộ Giáo dục và đào tạo ban hành cho chương
Trang 8trình giáo dục phổ thông nhằm đạt được mục tiêu về kiến thức thể hiện ở cácmức độ kỹ năng, thái độ, tình cảm, hiểu biết, vận dụng
Bước 2: Thiết kế tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới môn hóa học gồm
3 phần:
- Phần 1: Tài liệu tham khảo đưa ra một số tài liệu tham khảo, địa chỉ trang
web giúp cho học sinh dễ dàng tìm kiếm thông tin, bài tập để mở rộng, luyệntập, rèn luyện kỹ năng
- Phần 2: Câu hỏi hướng dẫn chuẩn bị bài Trong mỗi bài, tôi có các câu hỏi
nhằm hướng dẫn, kích thích khơi dậy, thúc đẩy học sinh tự nghiên cứu, tìm kiếmkiến thức nội dung trọng tâm của bài học dựa vào tài liệu tham khảo trước khihọc bài trên lớp
- Phần 3: Hướng dẫn giải bài tập hóa học Tôi ra một số đề tương tự bài tập
khó trong sách giáo khoa, và giải các bài tập đó theo nhiều cách khác nhau phùhợp với trình độ của đa số học sinh nhằm rèn luyện phát triển tư duy
Bước 3: Xem xét tính logic, tính vừa sức, cách diễn đạt của tài liệu
Bước 4: Cùng chia sẽ và tham khảo ý kiến góp ý của đồng nghiệp Tham khảo
những đóng góp ý kiến của đồng nghiệp về nội dung cấu trúc, tính khả thi củatài liệu
Bước 5: Chỉnh sửa hoàn thiện tài liệu.
2.3 Cấu trúc của tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới
Tài liệu hướng dẫn chuẩn bị bài mới hóa học 10 được biên soạn ở chương
“phản ứng oxi hoá – khử” nhằm mục đích giúp cho học sinh rèn luyện khả năng
tự đọc sách, tự nghiên cứu, nâng cao chất lượng dạy và học môn hóa học ởtrường THPT hiện nay Cùng với việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa,việc đổi mới phương pháp dạy học là một trong nhiều vấn đề cơ bản Mục đíchgiáo dục không chỉ dừng lại truyền đạt yêu cầu đối với tài liệu về nội dung vềhình thức những tri thức và kinh nghiệm mà quan trọng hơn hình thành cho họcsinh các năng lực và phẩm chất để người học có thể tự học tập suốt đời, có thể
sống, làm việc và thích nghi với sự biến đổi của xã hội Cuốn tài liệu “Tài liệu hướng học sinh chuẩn bị bài mới chương phản ứng oxi hoá – khử, Hoá học lớp 10 trung học phổ thông” được biên soạn gồm 3 phần:
Phần 1: Tài liệu tham khảo là phần hướng dẫn tài liệu học sinh cần tìm và đọc,
phần này giúp cho học sinh chủ động tìm kiếm lựa chọn nguồn tài liệu thamkhảo
Phần 2: Câu hỏi hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới được sắp xếp theo trật tự
của bài học Mỗi câu hỏi đều có phần trả lời dạng điền vào chỗ trống nhằm giúpcho học sinh chuẩn bị bài học hiệu quả, tiết kiệm thời gian
Phần 3: Đây là phần giúp cho học sinh giải được các bài tập khó trong sách
giáo khoa với nhiều cách khác nhau phù hợp với trình độ đa số học sinh, pháttriển tư duy cho học sinh
2.4 Tài liệu hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới chương phản ứng oxi hóa khử
2.4.1.Tài liệu tham khảo
* Tài liệu tham khảo chính
Trang 9- Sách giáo khoa hóa học 10
- Sách bài tập lớp 10
*Tài liệu tham khảo thêm
1 Sách giáo khoa hóa học 10 nâng cao
2 Quan Hán Thành (2009) Ôn tập và hệ thống nhanh giáo khoa hóa vô cơ
Sơ đồ phản ứng hóa học – NXB Đại học Quốc Gia TPHCM
3 PGS.TS Nguyễn Xuân Trường (2007) – 1430 Câu hỏi trắc nghiệm hóa học
10 – NXB Đại học Quốc Gia TPHCM
4 Lê Thanh Xuân (2009) - Các dạng toán và phương pháp giải toán Hóa học
10 – NXB Giáo dục Việt Nam
5 Tài liệu internet
a http://diendankienthuc.net/diendan/forumdisplay.php/forumdisplay.php?325-Phản-ứng-ôxi-hóa-khử-tốc-độ-phản-ứng-và-cân-bằng-hóa-học
b.http://baitaphoahoc.wordpress.com/2010/06/12/ch%E1%BB%A7- d%E1%BB
%81-2-ph%E1%BA%A3n-%E1%BB%A9ng-oxi-hoa-%E2%80%93- kh
%E1%BB%AD/
c.http://victonh.wordpress.com/2008/01/11/cac-bai-toan-hoa-h%E1%BB
%8Dctrong-ch%C6%B0%C6%A1ng-halogen/
d.http://truongtructuyen.vn/LopHoc/BaiGiang/BaiTap/DanhSachBaiTap/tabid/2 33/ cat/130/Default.aspx
e http://dayhoahoc.com/
2.4.2 Câu hỏi hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới
2.4.2.1 Câu hỏi hướng dẫn học sinh chuẩn bị chương phản ứng oxi hóa khử
CÂU HỎI HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI : PHẢN ỨNG OXI HOÁ – KHỬ
Dựa vào kiến thức “Phản ứng oxi hóa khử” chương trình lớp 8 (SGK lớp 8 bài
32 trang 110) em hãy trả lời câu hỏi sau:
Câu hỏi 1: Chất khử, chất oxi hóa, sự khử, sự oxi hóa, phản ứng oxi hóa khử là
gì?
Trả lời:
Chất khử
Chất oxi hóa
Sự khử …
Sự oxi hóa
Phản ứng oxi hóa khử:
Câu hỏi 2: Cho phương trình hóa học: 2Mg + O2 →2MgO
CuO + H2 → Cu + H2O
Hãy chỉ ra chất oxi hóa, chất khử, sự oxi hóa, sự khử của hai phản ứng trên
Trả lời:
Phương trình hoá học 2Mg + O2 →2MgO CuO + H2 → Cu + H2O Chất khử
Chất oxi hoá
Trang 10Sự oxi hoá
Sự khử
Dựa vào sách giáo khoa hóa học 10 từ trang 78 đến 81 trả lời các câu hỏi sau:
I Định nghĩa
Câu hỏi 3: Xác định số oxi hóa của các nguyên tố trước và sau phản ứng của
các phản ứng sau: a) 2Mg + O2 → 2MgO
b) CuO + H2 → Cu + H2O
c) 2Na + Cl2 → 2NaCl
d) H2 + Cl2 → 2HCl
Trả lời:
Số oxi hóa trong các phản
ứng:
Câu hỏi 4 : Hãy nhận xét về sự thay đổi số oxi hóa của các nguyên tố trong phản ứng ở câu hỏi 3 Trả lời: Phản ứng Nguyên tố có số oxi hoá tăng Nguyên tố có số oxi hoá giảm a) 2Mg + O2 → 2MgO b) CuO + H2 → Cu + H2O c) 2Na + Cl2 → 2NaCl d) H2 + Cl2 → 2HCl Câu hỏi 5: Thế nào là chất khử, chất oxi hóa, quá trình khử (sự khử), quá trình oxi hóa(sự oxi hóa)? Phản ứng oxi hóa khử là gì? Trả lời: Chất khử là chất
Chất oxi hóa là chất
Quá trình khử (sự khử)
Quá trình oxi hóa (sự oxi hóa)
Phản ứng oxi hóa khử
II Lập phương trình hóa học của phản ứng oxi hóa khử
Câu hỏi 6: Hãy lập trình hóa học của phản ứng photpho (P) cháy trong khí O2 tạo ra P2O5 Theo các bước sau:
Bước 1: Xác định số oxi hóa của các nguyên tố (P, O) trong phản ứng để tìm ra chất khử, chất oxi hóa
Bước 2: Viết quá trình oxi hóa, quá trình khử
Bước 3: Tìm hệ số sao cho số electron cho bằng số electron nhận