Giáo dục kỹ năng tự phục vụ tạo cho trẻ khả năng tự lập trong sinh hoạt hàng ngày, đồng thời tạo điều kiện quan trọng để hình thành sự tự tin, tích cực, chủ động, sáng tạo, vững vàng trư
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của Đất nước Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho các cháu thiếu niên, nhi đồng tình thương yêu và quan tâm đặc biệt Với Bác, trẻ em là những mầm non, những người chủ
tương lai của đất nước Bác nói: “Cái mầm có xanh thì cây mới vững, cái búp có xanh thì lá mới tươi quả mới tốt, con trẻ có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập”[1]1 Bác luôn đặt niềm tin và xác định rõ vai trò, trách nhiệm của trẻ em là những người kế tục sự nghiệp của Đảng và dân tộc 1
[ 1 ] T r í c h
t à i l i ệ u : B à i v i ế t c ủ a
t á c
g i ả
P h ạ m
T h ị N
Trang 2ta Còn đối với chúng ta, nỗi người giáo viên - Những kỹ sư tâm hồn ươm mầm cho đất nước chúng ta cần làm như thế nào để được “Cái mầm” luôn khỏe mạnh,
tự tin, vững vàng cho đất nước mai sau Muốn đạt được điều đó tôi nghĩ người làm nhiệm vụ giáo dục cần chú trọng hơn đến vấn đề giáo dục kỹ năng tự phục
vụ cho trẻ
Hiện nay trên thực tế chúng ta chỉ quan tâm quá nhiều đến dạy kiến thức cho trẻ, mà không chú trọng nhiều đến giáo dục kỹ năng sống, đặc biệt là kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Giáo dục kỹ năng tự phục vụ tạo cho trẻ khả năng tự lập trong sinh hoạt hàng ngày, đồng thời tạo điều kiện quan trọng để hình thành
sự tự tin, tích cực, chủ động, sáng tạo, vững vàng trước mọi khó khăn thử thách
Tự phục vụ chính là chìa khóa của sự sống còn, sự phát triển và sự thành công của mỗi con người Có thể nói đây là một nền tảng rất quan trọng trong quá trình phát triển đất nước, mà rất nhiều nước phát triển đã và đang chú trọng giáo dục cho thế hệ mới của họ, như nước Nhật, nước Mỹ, nước Anh…Vậy Việt Nam chúng ta nên học hỏi và chú trọng hơn nữa đến vấn đề giáo dục kỹ năng cho trẻ
để đưa Đất nước ta ngày chủ động ,vững vàng đi lên
Đối với gia đình còn có nhiều sai lầm về giáo dục nói chung và giáo dục
kỹ năng tự phục vụ cho trẻ nói riêng Thứ nhất là nuông chiều con quá mức, luôn cho rằng con em mình còn nhỏ chưa thể làm được những công việc tự phục
vụ bản thân, nên hay làm hộ trẻ mọi thứ Thứ hai là không tin vào khả năng của trẻ, trẻ muốn làm nhưng thấy trẻ làm lóng ngóng, chậm chạp thì tỏ ra khó chịu,
u n g , T r ư ờ n g
s ĩ q u a n
l ụ c
q u â n
1 , trong tạp trí “Xây dựng Đảng” năm 2016,
Trang 3sốt ruột và làm thay trẻ dẫn đến mất niềm tin ở trẻ Nên dẫn đến trẻ luôn ỷ lại, dựa dẫm vào người khác, lười biếng
Từ thực tế trên, tôi nhận thấy kiến thức của trẻ dần được nâng lên, nhưng bên cạnh đó những kỹ năng sống, đặc biệt là kỹ tự phục vụ bản thân của trẻ ngày càng giảm sút Trẻ thụ động, không biết cách tự bảo vệ bản thân trước những nguy hiểm, không có ý thức bảo vệ môi trường, luôn luôn ỷ lại vào người lớn, tìm sự giúp đỡ Trẻ đa số chưa biết làm những công việc tự phục vụ bản thân, chứ không nói đến một số công việc nhẹ nhàng vừa sức để giúp đỡ người lớn
Xuất phát từ những thực tế và ý nghĩa của kỹ năng tự phục vụ tôi đã trăn
trở, lựa chọn “Một số giải pháp rèn kỹ năng tự phục vụ nhằm nâng cao chất lượng toàn diện cho trẻ 5-6 tuổi” tại trường mầm non Hà Thanh Huyện Hà
Trung
1.2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu đề tài này nhằm tìm ra những biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi có kỹ năng tự phục vụ bản thân mình, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ
Giúp cho giáo viên có được những phương pháp mới, sáng tạo, linh hoạt trong việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Giải pháp giúp trẻ 5-6 tuổi có kỹ năng tự phục vụ
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp xây dựng cơ sở lí luận: Nghiên cứu các tài liệu lý luận liên quan đến đề tài sáng kiến, đọc và hệ thống các tài liệu có liên quan đến cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu và tài liệu có liên quan đến kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 5-6 tuổi
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Trò chuyện với giáo viên ở một số trường mầm non về phương pháp rèn kỹ năng tự phục cụ cho trẻ Quan sát, trò chuyện cùng trẻ về công việc hàng ngày và kỹ năng tự phục vụ bản thân, ghi chép lại kết quả điều tra
Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Sử dụng các phương pháp đề xuất tác động lên nhóm trẻ thực nghiệm Xử lý kết quả nghiên cứu bằng thống kê, tổng hợp
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Giúp cho giáo viên nắm vững nội dung, yêu cầu và phương pháp phù hợp với chương trình chăm sóc giáo dục mầm non mới hiện nay nhằm:
Nâng cao nhận thức chuyên môn nghiệp vụ
Giúp cho giáo viên linh hoạt, dễ dàng hơn trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ
Huy động được sự tham gia tích cực của phụ huynh vào công tác giáo dục hai chiều, cùng với giáo viên để kết quả cao trong quá trình rèn luyện của trẻ
Tạo cho trẻ tính tự lập, kỹ năng tự phục vụ, thói quen nề nếp, tích cực, phản ứng nhanh trước các tình huống, góp phần hình thành và phát triển tư duy cho trẻ…
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Trang 4Như Bác Hồ kính yêu chúng ta đã dạy: “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình”[2]2, đúng vậy chúng ta cần phải rèn kỹ năng sống (đặc biệt là kỹ
năng tự phục vụ) cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ và bắt đầu từ những việc nhỏ nhât như: Chuẩn bị bàn ăn, tự xúc cơm, tự lấy chăn gối và gấp cất chăn gối, quét nhà, quét lớp,…Kỹ năng tự phục vụ là một yếu tố quan trọng có thể giúp trẻ tăng cường tính độc lập và cảm giác về sự thành công
Dạy cho trẻ biết những kỹ năng tự phục vụ giúp trẻ ý thức được bản thân, đây là cơ hội tốt nhất giúp trẻ nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống, trẻ sống có trách nhiệm hơn đối với chính mình, dạy trẻ biết quan sát và làm theo hướng dẫn của người lớn trong các công việc nhỏ hàng ngày Chính những việc làm của người lớn hàng ngày sẽ được trẻ chú ý quan sát và ghi nhớ
để thực hiện lại Vì vậy, ngoài việc nâng cao tính tự giác, tự lập, trẻ còn tạo lập được tinh thần tập thể, biết quan tâm và giúp đỡ những người xung quanh…
Nhưng trong thực tế hiện nay, nhiều gia đình, các bậc cha mẹ thường không để cho con em mình làm cái gì cả, ngoài việc học tập và vui chơi Đến trường các bé cũng vậy Do đó, việc rèn kỹ năng tự phục vụ bản thân cho trẻ trong trường mầm non là việc làm vô cùng cần thiết Sự tự tin, cách ứng xử của trẻ và hiểu biết của chúng về thế giới xung quanh phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng môi trường giáo dục mầm non và mối quan hệ tương hỗ giữa giáo viên và
trẻ Chính vì vậy tôi đã lựa chọn “Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ nhằm nâng cao chất lượng toàn diện cho trẻ 5-6 tuổi” tại trường mầm non Hà
Thanh Huyện Hà Trung
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
* Tình hình chung:
Trường mầm non Hà Thanh là một trong những trường đạt chuẩn sớm nhất và đến nay đã được công nhận lại trường đạt chuẩn quốc gia sau 5 năm ở mức độ I Trong nhiều năm qua trường đạt danh hiệu trường tiên tiến cấp Huyện, được chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện và sở giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa tặng giấy khen
Năm học 2019 - 2020 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo
5-6 tuổi Lớp có 1 cô phụ trách, tổng số trẻ trong nhóm lớp là 31 cháu Qua khảo sát tình hình đầu năm, tìm hiểu thực tế tôi thấy được tình hình của lớp có những thuận lợi và khó khăn:
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm của Đảng ủy, HĐND, UBND nhà trường chúng tôi đã
có tương đối đầy đủ tiện nghi phục vụ cho việc dạy và học, nhất là lớp 5 tuổi của tôi Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ
Đội ngũ giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, yêu nghề mến trẻ, Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện cho tôi có điều kiện được trực tiếp đứng lớp đúng độ tuổi mà tôi đang nghiên cứu
Bản thân thân tôi là giáo viên lâu năm, tâm huyết với nghề Được nhà trường tín nhiệm phân công đứng lớp mẫu giáo 5 tuổi đã được 5 năm, tôi đã rút
ra rất nhiều kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc, giáo dục trẻ
2 [2] Trích tài liệu: Thư Bác gửi Trung thu cho các cháu thiếu nhi năm 1953
Trang 5Trẻ lớp tôi luôn đi học chuyên cần nên đảm bảo quá trình dạy và học Phụ huynh học sinh nhiệt tình, quan tâm, giúp đỡ cùng phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ
* Khó khăn:
Về phía trẻ: Số lượng trẻ trong lớp khá đông Đa số trẻ được sống trong môi trường bao bọc, khiến trẻ quen dựa dẫm, không có tính tự lập, hay ỷ lại vào người khác
Về phía giáo viên: Giáo viên nhận thức được việc giáo dục, rèn luyện cho trẻ kỹ năng tự lập, tự phục vụ song về hình thức để cô mang đến cho trẻ lại đạt kết quả chưa cao Bên cạnh đó, đôi lúc còn e dè với phụ huynh, sợ phụ huynh hiểu lầm bắt trẻ phải làm việc
Về phía phụ huynh: Vì đa số phụ huynh làm nông và làm công nhân, nên cha mẹ trẻ bận rộn công việc, không có nhiều thời gian dành cho con Một số phụ huynh chưa nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng tự phục
vụ cho trẻ Một bộ phận lại cho rằng con mình còn quá nhỏ để làm những công việc phục vụ bản thân, nên cưng chiều con
Bên cạnh đó, cơ sở vật chất chưa đáp được nhu cầu một ngày của trẻ: cụ thể chưa có phòng ăn, phòng để đồ cá nhân riêng cho trẻ
* Kết quả khảo sát trẻ đầu năm học 2019-2020
SL Tỷ lệ% SL Tỷ lệ%
1 Trẻ biết cất dọn đồ dùng, đồ chơi 31 22 71,0 9 29,0 2
Trẻ biết làm vệ sinh cá nhân (Đi
vệ sinh, rửa tay, rửa mặt, đánh
răng, chải đầu…)
3 Trẻ biết cởi, mặc quần áo, mang giầy dép. 31 21 67,7 10 32,3
4 Trẻ có thói quen tự phục vụ trong giờ ăn, ngủ 31 21 67,7 10 32,3
5 Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường 31 21 67,7 10 32,3
2.3 Các giải pháp tổ chức thực hiện
Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
Có thể nói đây là bước quan trọng nhất, quyết định biện pháp giáo dục đưa có thành công hay không Phải có kế hoạch để xác định rõ mục tiêu cần phải đạt là gì? Và cần phải làm gì để đạt được mục tiêu đó
Trước hết chúng ta cần phải căn cứ vào đâu để xây dựng kế hoạch cho sát
và đúng Chúng ta cần căn cứ vào:
- Căn cứ vào kế hoạch thực hiện chuyên đề của nhà trường
- Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, căn cứ trên cơ sở những nhu cầu, hứng thú của trẻ, điều kiện thực tế của nhóm lớp, của nhà trường
Trang 6Sau khi căn cứ vào những điểm trên, tôi lựa chọn nội dung giáo dục phù hợp với lứa tuổi, vừa sức của trẻ của mình Những kỹ năng tôi lựa chọn để đưa
và kế hoạch là:
+ Trẻ biết cất dọn đồ dùng, đồ chơi;
+ Trẻ biết làm vệ sinh cá nhân;
+ Trẻ biết cởi, mặc quần áo, mang giầy dép;
+ Trẻ có thói quen tự phục vụ trong giờ ăn, ngủ;
+ Trẻ có ý thức bảo vệ môi trường
Tất cả các nội dung này được đưa vào kế hoạch năm học cụ thể vào từng tháng, tuần, ngày phù hợp với các chủ đề và trình Ban giám hiệu phê duyệt để thực hiện
- Dự kiến nguồn kinh: Kinh phí của nhà trường + kinh phí ủng hộ của phụ huynh trong nhóm lớp và các bước làm cụ thể
- Thời gian tổ chức thực hiện kế hoạch được tiến hành trong năm học 2019-2020
* Biện pháp 2: Lựa chọn hình thức tổ chức rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
Để thực hiện vấn đề gì đó mang lại hiệu quả, chúng ta cần phải lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp Vì vậy để rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ tôi đã lựa chọn các hình thức sau:
Hướng dẫn, làm mẫu
Trẻ mầm non thích bắt trước và chúng có thể học rất nhanh những điều người lớn làm Chính vì vậy việc hướng dẫn, làm mẫu cho trẻ là rất quan trọng
Ví dụ: Cô dạy trẻ kỹ năng gấp áo
Hình thức: Cô cho trẻ ngồi thành hình chữ U, cô giới thiệu cho trẻ tên kỹ năng “Gấp áo” Cô giải thích cho trẻ mục đích của việc gấp quần áo là giúp cho
áo quần luôn phẳng không bị nhàu nhìn sẽ thấy gọn gàng, đẹp mắt hơn và để vào ba lô hay tủ quần áo sẽ để được nhiều hơn
Cô làm mẫu lần 1: không giải thích (cô làm chậm, rõ ràng từng động tác)
Cô làm mẫu lần 2: kết hợp với giải thích bằng lời, khi muốn gấp được một chiếc áo trước tiên cô trải phẳng áo, sau đó cô gấp lần lượt từng tay áo vào dọc theo thân áo (nếu áo có mũ thì cô gấp mũ từ phần cổ áo xuống thân) Sau đó cô gấp đôi áo lại
* Hình thức và thời điểm thực hiện:
- Giáo viên hướng dẫn theo nhóm lớn, nhóm nhỏ hoặc cá nhân
- Thời điểm hướng dẫn: Hoạt động học và các hoạt động khác trong chế
độ sinh hoạt một ngày của trẻ (linh hoạt, phù hợp, dưới hình thức các trò chơi, thi đua…)
Cô có thể cho trẻ xem video, hình ảnh dạy trẻ các kỹ năng tự lập, tự phục
vụ trên ti vi hay máy chiếu
Ví dụ: Cô có thể lựa chọn những nội dung dạy trẻ các kỹ năng tự lập, tự phục vụ phù hợp như đĩa CD nguồn chính thống cho trẻ xem trên ti vi hay máy chiếu vào các buổi hàng ngày
Thực hành, trải nghiệm.
Trẻ có thể học được rất nhiều điều từ một hoạt động tưởng chừng như đơn giản nếu như chúng ta biết cách tổ chức các hoạt động để tạo sự hứng thú và
Trang 7khác biệt đối với trẻ Qua thực hành trải nghiệm, trẻ sẽ dần hình thành kĩ năng
đã được học, tự tìm hiểu và khám phá sang tạo cái mới
Khi trẻ được thực hành, trải nghiệm công việc tự phục vụ bản thân trẻ sẽ cảm thấy rất thú vị, cộng thêm với sự động viên của cô trẻ sẽ tập trung thực hiện
và hoàn thành công việc đến cùng mà không cảm thấy mệt mỏi Trẻ học được cách hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau và sự phân công trong công việc làm cho bé có
sự chủ động cá nhân, trong khi vẫn đảm bảo công việc chung của nhóm Học được trình tự công việc: từ khâu chuẩn bị, thực hiện cho đến kết thúc Từ đó dần dần kỹ năng tự phục vụ cho trẻ hình thành và thuần thục một cách tự nhiên mà không cần gò bó, ép buộc
* Giải pháp 3: Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày
Từ xa xưa ông cha ta đã dậy rằng:
“Uốn cây từ thuở còn non Dạy con từ thuở con còn thơ ngây”
Học tập theo kinh nghiệm của ông cha ta, tôi đã bắt tay vào việc giáo dục
kỹ năng tự phục vụ cho trẻ hàng ngày, hàng giờ, thông qua các hoạt động Có thể nói sinh hoạt một ngày của trẻ ở trường mầm non là những hoạt động lập đi lập lại, là môi trường rất tốt để rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
Thông qua hoạt động đón trả trẻ:
Trong hoạt động đón trả trẻ tôi luôn quan sát những hoạt động, kỹ năng của trẻ để từ đó nắm được tâm sinh lý, kỹ năng của trẻ đến đâu, để có hướng uốn nắn kịp thời cho trẻ
Ví dụ: Đầu năm học, tôi sẽ hướng dẫn trẻ cách cất đồ dùng cá nhân (ba lô, giầy, dép) đúng ký hiệu của mình và đúng nơi quy định Nhưng sau một tuần rất nhiều trẻ vẫn để ba lô sai tủ đồ, giầy dép chưa gọn gang, thậm chí vẫn để bố mẹ cất hộ Lúc này đây tôi sẽ đến bên trẻ nhẹ nhàng hỏi trẻ “Con nhìn xem đây là chữ cái gì? Đây là chữ cái ký hiệu tên của con nhé, từ mai con nhớ ký hiệu của mình để cất ba lô vào đúng tủ của con nhé” “Con cất giầy, dép thế này đã đẹp chưa? Con phải cất như thế nào cho đúng, đẹp nhỉ?” Những ngày sau cô chỉ quan sát và nhắc nhở một số trẻ còn chưa nhớ
Hình ảnh: Bé tự cất ba lô, giầy dép Sau một thời gian kiên trì rèn luyện trẻ đã có nề nếp cất đồ dùng cá nhân gọn gàng đẹp mắt mà không cần sự giúp đỡ của bố, mẹ hay cô giáo
Thông qua hoạt động học:
Hoạt động học là hoạt động mang tính giáo dục cao Chúng ta có thể giáo dục rất nhiều kiến thức, kỹ năng cho trẻ thông qua các tiết học, môn học Đối với giáo dục kỹ năng tự phục vụ cũng vậy, thông qua các hoạt động âm nhạc, làm quen chữ cái, tạo hình, thể chất, làm quen với tác phẩm văn học, khám phá khoa học tôi đã giáo dục cho trẻ rất nhiều các kỹ năng tự phục vụ như kỹ năng lấy và cất đồ dùng, kỹ năng đánh răng, rửa mặt, rửa tay, ăn uống, đi giầy, dép, dọn vệ sinh môi trường …
Trang 8Ví dụ: Trong giờ hoạt động âm nhạc, mỗi khi cần đến đồ dùng tôi cho trẻ
tự lấy đồ dùng, dụng cụ âm nhạc để hoạt động Sau khi hoạt động âm nhạc kết thúc trẻ sẽ tự cất đồ dùng đúng nơi quy định
Hình ảnh: Các bé lấy đồ dung âm nhạc để hoạt động
Ví dụ: Trong giờ kể chuyện “Bàn chải đánh răng” thông qua câu chuyện tôi đã giáo dục trẻ đánh răng như thế nào là đúng cách, Câu chuyện “Bác sĩ chim” giáo dục trẻ phải đánh răng và vệ sinh tắm rửa thường xuyên cho cơ thể khỏe mạnh
Ví dụ: Hoạt động khám phá khoa học trong tiết “Đồ dùng quen thuộc” chúng ta giáo dục trẻ giúp đỡ bố mẹ dọn dẹp nhà cửa như: quét nhà, lau nhà, cất dọn đồ dung đồ chơi…
Mỗi tiết học tôi để cho trẻ tự kê bàn và cùng cô chuẩn bị đồ dùng học tập điều này vừa tạo nên sự hứng thú cho trẻ vừa vừa cuốn hút trẻ tham gia học tốt hơn
Hình ảnh: Các bé cùng chuẩn bị đồ dùng
Thông qua hoạt động góc
“Chơi mà học, học bằng chơi”, hoạt động vui chơi ở các góc (đặc biệt là góc phân vai và góc xây dựng) là một hoạt động phản ánh thực cuộc sống xã hội thu nhỏ Khi tham gia chơi trẻ được trẻ được đóng vai người lớn, bắt chước những công việc của người lớn Cũng chính ở hoạt động góc trẻ sẽ “Bộc lộ” được sự sáng tạo, những kinh nghiệm hiểu biết của bản thân
Ví dụ: Hoạt động góc ở chủ đề “Gia đình” trẻ sẽ đóng vai các thành viên trong gia đình, cùng nhau làm những công việc trong nhà: Nấu ăn, dọn bàn ăn, dọn dẹp nhà cửa …
Thời gian đầu sau mỗi buổi chơi trẻ thường quăng ném đồ chơi lộn xộn, cất đồ chơi không đúng nơi quy định Qua quá trình rèn luyện được cô kiên trì hướng dẫn, nhắc nhở tận tình dần dần sau một thời gian ý thức của trẻ được cải thiện trẻ đã biết cất đồ dùng, đồ chơi gọn gàng ngăn nắp đúng nơi quy định
Thông qua hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời là một hoạt động trẻ được tự do hòa mình với thiên nhiên, với môi trường xung quanh Thông qua hoạt động ngoài trời giáo viên cung cấp cho trẻ những kỹ năng tự phục vụ như hoạt động nhặt lá, tưới cây, trồng và chăm sóc vườn rau trong vườn trường …
Ví dụ: Trong chủ đề “Một số nghề nghiệp phổ biến trong xã hội” trò chuyện về bác lao công, cô cùng trẻ trò chuyện về công việc của bác, sau đó cô hướng dẫn trẻ quét rác trên sân, nhặt lá rụng việc này củng cố kỹ năng quét dọn cho trẻ và giáo dục trẻ về nhà giúp đỡ bố mẹ quét nhà
Hình ảnh: Trẻ quét dọn vệ sinh
Trang 9Khi hoạt động ngoài trời kết thúc trẻ sẽ tự giác đi vào, đi vệ sinh, tự rửa tay, cất giầy, dép, mũ, đúng nơi quy định
Hình ảnh: Các bé rửa tay sau khi tham gia hoạt động ngoài trời
Thông qua hoạt động vệ sinh ăn - Ngủ:
Đây là một hoạt động hình thành cho trẻ nề nếp, ý thức tự phục vụ rất cao Những ngày đầu khi trẻ đến lớp một mình cô 31 trẻ cô phải một mình chăm sóc,
vệ sinh, ăn, ngủ cho các bé là một vấn đề tôi cần suy nghĩ Vì đầu năm rất nhiều trẻ không biết làm những công việc tự phục vụ bản thân: Một số trẻ lười không chịu cầm thìa xúc cơm để ăn, một số xúc cơm rơi vãi rất nhiều Trẻ chưa biết cách kê sạp nằm, trải chiếu khi đi ngủ, một số trẻ còn lười không chịu lấy chăn, gối, lóng ngóng khi lau bàn, vụng về chưa biết cách cầm chổi Rất nhiều trẻ không có thói quen súc miệng, lau miệng sau khi ăn mà cô còn phải nhắc nhở…
Từ thực tế trên tôi bắt tay vào kế hoạch “Tuổi nhỏ làm việc nhỏ” từ những
việc rất đơn giản nhất đến những công việc tưởng chừng khó khăn nhất đối với trẻ Đầu tiên tôi sẽ khuyến khích trẻ cùng làm với tôi bằng những hành động và lời nói rất thân tình, như: “Có bạn nào giỏi biết kê bàn giống cô không nào?”, hay khen trẻ để cuốn hút bạn cùng làm “Ô bạn Lan quét lớp giỏi quá” Sau đó
cô sẽ hướng dẫn tỉ mỹ từng công việc cho trẻ hiểu và làm theo Dần dần tôi để trẻ tự làm với nhau Tuy nhiên trong quá trình hoạt động có một số trẻ vẫn không tự giác làm, đến việc là sẽ lẫn tránh mọi công việc Lúc này tôi sẽ đến trò chuyện cùng trẻ, động viên giáo dục trẻ hiểu và tự nguyên tham gia công việc cùng các bạn
Sau một thời gian trẻ lớp tôi đã có ý thức và nề nếp vệ sinh ăn ngủ hang ngày rất tốt Đến giờ ăn cô chỉ cấn dùng xắc xô làm hiệu lệnh trẻ sẽ tự giác kê bàn ăn, chuẩn bị bàn ăn, khăn lau rất gọn gàng, sau đó xếp hàng đi rửa tay ngồi vào bàn ăn
Hình ảnh: Bé kê bàn, chuẩn bị bàn ăn
Hình ảnh: Bé kê bàn, chuẩn bị bàn ăn Trong mỗi bữa ăn trẻ lớp tôi rất hào hứng tham gia cùng cô chia khẩu phần
ăn cho các bạn Khi trẻ ăn đã không còn hiện tượng trẻ ngồi lì không chịu xúc cơm nữa, bàn ăn sạch sẽ cơm ít rơi vãi, khi trẻ làm rơi cơm trẻ đã tự giác nhặt bỏ vào đĩa Ngồi ăn trẻ không hay quay ngang, nói chuyện tự do trong lớp
Hình ảnh: Bé chia ăn cùng cô
Trang 10Ăn xong trẻ tự giác ra ngoài súc miệng, lau miệng Sau đó trẻ giúp cô lau bàn, ghế, cất bàn ghế vào nơi quy định Đặc biệt một số trẻ rất tự lấy chổi quét lớp giúp cô và tự giác đi vệ sinh mà không cần cô hướng dẫn hay nhắc nhở
Hình ảnh: Bé giúp cô lau bàn, cất bàn ghế Việc kê dọn sạp nằm, trải chiếu cũng được trẻ hăng say làm cùng cô Trẻ
đã tự lấy, cất chăn, gối trước và sau khi ngủ
Hình ảnh: Bé giúp cô quét lớp Công việc việc vệ sinh ăn, ngủ diễn ra hàng ngày được các bé cùng nhau thực hiện rất đều đặn, hứng thú, vui vẻ
Thông qua hoạt động chiều:
Một ngày dần trôi qua, hoạt động chiều là lúc trẻ được vui chơi, làm quen củng cố kiến thức Vào mỗi buổi chiều là khoảng thời gian tôi luôn trò chuyện
ân cần với trẻ để hiểu trẻ hơn Tôi dành một buổi chiều thứ 5 để rèn các kỹ năng cần thiết cho trẻ đặc biệt là kỹ năng tự phục vụ như: Rửa tay, gấp quần áo, tự mặc quần áo, kỹ năng đánh răng, chải tóc đi giầy, dép… Nói chuyện cùng trẻ về công việc giúp đỡ bố mẹ ở nhà, giáo dục trẻ biết vệ sinh thân thể, biết chuẩn bị
đồ dùng… hoặc giành cả một buổi chiều cho công tác tổng vệ sinh, lau dọn đồ dùng, đồ chơi, vệ sinh trường, lớp sạch sẽ
Hình ảnh: Bé tự chải và cột tóc Bên cạnh đó có một thủ thuật mà tôi thấy tốt đem lại hiệu quả khích lệ rất cao đó là hoạt động chiều thứ 6 Thứ 6 ngoài hoạt động “Hướng dẫn bé tập làm nội trợ” còn có hoạt động “Nêu gương bé ngoan cuối tuần” Thông qua hoạt động này tôi đưa ra các tiêu chí rất rõ ràng để trẻ cố gắng đạt được danh hiệu xuất sắc Trong đó có tiêu chí tự phục vụ được bản thân Tôi thấy biện pháp này kích thích trẻ rất cố gắng trong một tuần để đạt danh hiệu xuất sắc, được cô chụp hình gửi lên nhóm zalo “Gia đình bé yêu 5 tuổi” cho bố mẹ
Một ngày trôi qua ở trường là chuỗi các hoạt động rất thích hợp cho trẻ rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Cô giáo hãy kiên trì, nhẹ nhàng chỉ dẫn tận tình, động viên trẻ kịp thời Với một môi trường cởi mở đầy tình thương trẻ
sẽ được vui học và phát triển toàn diện
* Giải pháp 4: Động viên khen ngợi việc làm của trẻ