Giải pháp ứng dụng sơ đồ tư duy vào việc dạy và học từ vựng, mẫu câu trong môn tiếng anh

Tiếp theo giáo viên cho học sinh thực hành theo nhóm trong 2 phút rồi gọi lên đọc và sửa lỗi phát âm.+ Consolidation and Review: Gọi một vài học sinh nhắc lại hôm nay đã học những từ mới

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến cấp Sở

Tôi ghi tên dưới đây:

Trình độ Tỷ lệ %

môn

ra sáng kiến

1 Nguyễn Thị Nhung 02/01/1991 Trường Tiểu Giáo Đại học 100 %

học Sơn Lai viên

1 Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng

Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Giải pháp ứng dụng sơ

đồ tư duy vào việc dạy và học từ vựng, mẫu câu trong môn Tiếng Anh”

Lĩnh vực áp dụng: Tiếng Anh

2 Nội dung 2.1 Giải pháp cũ thường làm 2.1.1 Nội dung giải pháp

a Warm up – Khởi động

Giáo viên hỏi học sinh xem bài trước học những gì hoặc hỏi một vài câu hỏi dẫn dắt vào bài mới

b New lesson – Bài học mới (phần 2 Point and say)

- Nói cho học sinh sẽ học mẫu câu gì

- Giới thiệu và giải thích bằng nghĩa Tiếng Việt từ mới và mẫu câu

- Giáo viên làm mẫu bức tranh a, sau đó cả lớp hỏi và trả lời các bức tranh

còn lại

- Yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm để thực hành mẫu câu

- Gọi một vài nhóm đọc bài và nhận xét

c Consolidation and Review – Củng cố và ôn tập

- Để củng cố lại bài, giáo viên hỏi học sinh xem bài học hôm nay đã học những

gì và sau đó cả lớp nhắc lại đồng thanh nội dung bài học

- Tiết ôn tập yêu cầu học sinh nhắc lại từ mới, mẫu câu trong từng bài và thực hành hỏi đáp

Ví dụ 1: Unit 9 What did you see at the zoo? Lesson 1 (TA5)

+ Warm up : Yêu cầu học sinh kể tên một vài động vật trong sở thú sau đó

giáo viên giới thiệu bài mới

+ New lesson : Sau khi luyện đọc phần 1 Look, listen and repeat, giáo

viên chuyển sang phần 2 Point and say và lần lượt giới thiệu các từ mới về con

vật và mẫu câu theo cách dịch nghĩa như sau:

Từ mới:

1 Pythons: những con trăn

2 Crocodiles: những con cá sấu

3 Peacocks: những con công

4 Gorillas: những con khỉ đột

Mẫu câu:

Hỏi bạn đã nhìn thấy gì ở sở thú? Tôi đã thấy…

What did you see at the zoo? I saw…

Giáo viên làm mẫu ví dụ a trên bảng rồi yêu cầu cả lớp lặp lại: “What did you see at the zoo? I saw pythons.”

Sau đó cho cả lớp đọc đồng thanh các ý còn lại Tiếp theo giáo viên cho học sinh thực hành theo nhóm trong 2 phút rồi gọi lên đọc và sửa lỗi phát âm.+ Consolidation and Review: Gọi một vài học sinh nhắc lại hôm nay đã

học những từ mới và mẫu câu nào và sau đó đọc đồng thanh Tiết học hôm sau khikiểm tra bài cũ giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại các từ mới ở bài học trước hoặcviết tên các loài động vật bằng tiếng việt và gọi học sinh lên bảng viết tiếng anh:

- Tiến trình bài học rõ ràng, đơn giản, giúp giáo viên dễ dàng thực hiện

mà không tốn nhiều công sức suy nghĩ các hoạt động cũng như chuẩn bị bài

- Học sinh có thể hiểu ngay nghĩa của từ vựng, mẫu câu cũng như nội dung bài học vì giao viên sử dụng đa phần phương pháp dịch

b Nhược điểm và những tồn tại của giải pháp cũ cần được khắc phục

- Chưa phát huy được tính chủ động và sáng tạo của giáo viên, lâu dầnchính giáo viên là người cảm thấy nhàm chán với việc ngày ngày dạy theo một môtíp, lối mòn

- Chưa thu hút được học sinh vì các hoạt động dạy từ vựng, mẫu câu rấtkhô khan và đơn điệu Học sinh chỉ tương tác qua hỏi và đáp; em nào biết thì giơtay, không biết thì ngồi nghe

- Việc học các từ mới và mẫu câu dù là ở lớp hay ở nhà cũng đều diễn ra một cách thụ động, chỉ đơn thuần là nhớ kiến thức một cách máy móc.

- Học sinh chỉ học qua loa, không khắc sâu được kiến thức, hay đọc và viếtsai từ, không nhớ được nghĩa hai chiều của từ vựng

- Vì không nhớ được bài học trước nên nhiều em còn e dè, nhút nhát và không có hứng thú thậm chí còn sợ môn Tiếng Anh

- Học sinh chỉ học bài nào biết bài đấy, chưa có sự liên hệ kiến thức với nhau vì vậy mà không phát triển được tư duy logic và hệ thống

Sau khi đánh giá cách dạy và học từ vựng, mẫu câu theo cách truyềnthống, giữa học kỳ I tôi đã thống kê kết quả học lực của các em khối 3, 4, 5 củatrường Tiểu học Sơn Lai và thu được kết quả như sau:

Tổng số Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành

Đồng thời tôi cũng làm một phiếu khảo sát về mức độ thường xuyên học

từ vựng và mẫu câu của học sinh ở giữa học kì I như sau:

Tổng

2.2 Giải pháp mới cải tiến

Giải pháp 1 Hướng dẫn học sinh kĩ thuật vẽ và sử dụng sơ đồ tư duy

Trước khi áp dụng phương pháp này vào việc giảng dạy thì tôi đã dànhthời gian để giới thiệu về khái niệm cũng như cách vẽ sơ đồ tư duy để học sinh

a Khái niệm

Sơ đồ tư duy (Mindmap) là một phương pháp được đưa ra như mộtphương tiện giúp tăng khả năng ghi nhận hình ảnh của não bộ Đây được xem

Trang 3

như một hình thức để ghi nhớ chi tiết, tổng hợp, phân tích vấn đề nào đó thànhmột dạng của lược đồ phân nhánh Kỹ thuật Mindmap được phát triển bởi TonyBuzan vào những năm 1960.

b Các bước vẽ sơ đồ tư duy

Dựa vào cách vẽ sơ đồ tư duy trên báo điện tử giaoducthoidai.vn tôi đã

tóm tắt và vận dụng vào môn Tiếng Anh như sau:

Bước 1: Tìm chủ đề của sơ đồ

Mỗi lesson trong một Unit sẽ có 1 chủ đề, chủ đề đó sẽ được đề cập trongphần Competences của Bookmap trong sách giáo viên

Nếu là chủ đề dễ học sinh có thể tự phát hiện, nếu là chủ đề khó thì giáoviên có thể gợi ý để học sinh tìm ra; chủ đề chính là từ khóa để học sinh xâydựng và ghi nhớ từ đó sẽ giúp học sinh nắm bắt được nội dung của bài học

Ví dụ 2: Các chủ đề trong Unit 11,12 trong sách Tiếng Anh lớp 3,4,5

Unit Lesson Tiếng Anh lớp 3 Tiếng Anh lớp 4 Tiếng Anh lớp 5

problem

11

1 Rooms in the house Jobs Preventing

accidents

12

2 House facilities Where someone Accident prevention

work

Bước 2: Vẽ chủ đề ở trung tâm

Chủ đề có thể là chữ hoặc là hình, nếu kết hợp cả 2 thì càng tốt Tên chủ

đề nên viết chữ in hoa màu đỏ và đặt ở giữa trang giấy A4 hoặc A3 nằm ngang

Bước 3: Vẽ nhánh cấp 1

Trước tiên, học sinh nên thảo luận và suy nghĩ để tìm ra các nhánh cấp 1.Nếu chưa biết diễn tả bằng Tiếng Anh, học sinh có thể sử dụng từ điển hoặc hỏigiáo viên Sau đó, giáo viên hướng dẫn cho học sinh tiến hành phát triển cácnhánh Tiêu đề nhánh gắn liền với trung tâm và nên được viết bằng màu mựcđậm, nằm trên các nhánh dày để làm nổi bật Các nhánh nên được vẽ theo hướngchéo góc chứ không nằm ngang, như vậy nhiều nhánh phụ khác có thể được vẽtỏa ra một cách dễ dàng hơn

Bước 4: Vẽ nhánh cấp 2, cấp 3

Tùy thuộc vào nội dung bài học mà ta có thể vẽ đến nhánh cấp 2, cấp 3…hoặc chỉ dừng ở nhánh cấp 1 Theo kinh nghiệm cá nhân của tôi thì thường khi

Trang 4

Khuyến khích học sinh vẽ theo ý tưởng riêng và nhiều nhánh cong hơnđường thẳng, như thế sẽ làm cho sơ đồ tư duy nhìn mềm mại, uyển chuyển và dễnhớ hơn Nên dùng những biểu tượng, cách viết tắt khi có thể để tiết kiệm khônggian và thời gian Tất cả các nhánh của một ý nên tỏa ra từ một điểm và có cùng

1 màu để người đọc hiểu nội dung đó nằm ở ý chính nào

Bước 5: Vẽ hình ảnh minh họa

Như chúng ta đã biết bán cầu não phải thực hiện vai trò xử lý những kháiniệm không gian, phân biệt hình vẽ, hình tượng tổng thể, khả năng cảm thụ âmnhạc… Việc thêm hình ảnh có màu sắc vào sơ đồ sẽ giúp kích thích não phảiphát triển, đồng thời giúp cho quá trình ghi nhớ của học sinh lâu hơn

Lưu ý là không cần học sinh phải vẽ minh họa đẹp đôi khi chỉ là các icon,hình que cũng đủ cho người học hiểu được nội dung đang mô tả

Bước 6: Viết mẫu câu

Học sinh thêm mẫu câu bằng chữ in hoa màu đỏ vào phần cuối của sơ đồ

Bước 7: Thuyết minh, nhận xét

Học sinh thuyết minh về sơ đồ tư duy mà cá nhân hoặc nhóm mình đãthiết lập Qua hoạt động này, giáo viên biết được học sinh đã hiểu cách triểnkhai ý chưa, đồng thời có thể rèn khả năng thuyết trình trước đám đông, giúp các

em tự tin, mạnh dạn hơn Sau khi học sinh thuyết minh, giáo viên nên cho cácnhóm khác thảo luận, bổ sung, giúp hoàn thiện bài vẽ Giáo viên là người nhậnxét cuối cùng

c Giới thiệu một số công cụ vẽ sơ đồ tư duy cho giáo viên

Với học sinh, nên khuyến khích vẽ trên giấy để phát huy sự sáng tạo,còn giáo viên nên sử dụng phần mềm trên máy tính, vừa nhanh, đẹp mà có thểtrình chiếu hoặc in ra sử dụng nếu muốn Sau đây là danh sách các phần mềm vẽmiễn phí và cách sử dụng mà giáo viên có thể tham khảo:

29 Free & Top Mind Mapping Software in 2020

software/

https://www.predictiveanalyticstoday.com/top-free-premium-mind-mapping-The 6 Best Free Mind Map Tools

https://www.makeuseof.com/tag/8-free-mind-map-tools-best-use/

Một số phần mềm tính phí có cho dùng thử 30 ngày như Buzan’s

iMindmap, Inspiration, Visual Mind

Ngoài ra, chúng ta còn có thể tham khảo một danh sách các phần mềmloại mind mapping tại địa chỉ sau:

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_concept-_and_mind-mapping_software

Như vậy, nhờ tiến trình như trên học sinh có thể hiểu rõ sơ đồ tư duy là gì,tiến hành vẽ ra sao và vận dụng như thế nào cho hiệu quả vào bài học Đồng thời

việc giới thiệu các phần mềm cũng giúp giáo viên có thêm các lựa chọn khi vẽ

sơ đồ tư duy để tiết kiệm thời gian và công sức

Giải pháp 2 Ứng dụng sơ đồ tư duy vào phần Warm up

“Warm - up” là một hoạt động mở đầu trước khi giáo viên giới thiệu bàihọc mới, nhằm giúp ôn tập kiến thức cũ hoặc giúp học sinh hình dung được nộidung bài mới Học sinh có hứng thú hay không, người dự giờ có cảm tình vớigiờ dạy hay không, chính là nhờ vào sự khéo léo của giáo viên trong phần khởiđộng, dẫn dắt này Vì thế “Warm - up” càng hiệu quả thì học sinh càng dễ bị thuhút, lôi cuốn vào bài học và “sơ đồ tư duy” là một trong những cách có thể giúpgiáo viên làm được điều đó

a Warm up để kiểm tra kiến thức cũ

Giáo viên có thể đưa ra một vài hoạt động trò chơi dựa vào sơ đồ tư duynhư điền từ, ghép tranh hoặc thảo luận tạo một sơ đồ dựa vào các từ mới và mẫucâu cho sẵn

Ví dụ 3: Hoạt động điền từ vào sơ đồ tư duy để kiểm tra từ mới bài Unit 2: Where are you from? Lesson 1 (TA4)

Ví dụ 4: Hoạt động ghép tranh vào sơ đồ tư duy để kiểm tra từ mới bài Unit 6: Stand up - Lesson 1 (TA3)

b Warm up để dẫn dắt đến bài học mới

Giáo viên đưa ra các hình ảnh và yêu cầu học sinh thảo luận tìm ra chủ đềbài học ngày hôm nay

Ví dụ 5: Hoạt động dùng kĩ thuật khăn trải bàn để tìm chủ đề cho sơ đồ tư duy để giới thiệu bài mới Unit 2: Where are you from? Lesson 2 (TA4)

Rõ ràng với hình thức Warm-up bằng sơ đồ tư duy như thế này, giáo viên

đã thành công trong việc thu hút mọi đối tượng học sinh tham gia, vì em nàocũng có nhiệm vụ để làm, các em đều phải đóng góp ý kiến để giúp hoàn thànhsản phẩm Chính từ những hoạt động nhỏ như vậy, dần dần sẽ giúp học sinhmạnh dạn, tự tin hơn trong học tập, xóa dần khoảng cách về trình độ trong lớphọc

Giải pháp 3 Ứng dụng sơ đồ tư duy vào phần New lesson ( tập chung vào phần 2 Point and say)

a Kĩ thuật lựa chọn từ vựng để dạy

Thông thường trong một bài học luôn xuất hiện những từ mới, song khôngphải từ mới nào cũng cần đưa vào để dạy Để chọn từ cần dạy, giáo viên phânbiệt được đâu là từ mới chủ động và đâu là từ mới thụ động

Từ chủ động (active vocabulary): có liên quan đến bốn kỹ năng (nghe nói - đọc - viết) Đối với loại từ này giáo viên cần đầu tư thời gian để giới thiệu

-và cho học sinh luyện tập nhiều hơn

- Từ bị động (passive vocabulary): giáo viên chỉ cần dừng ở mức nhận biết, không cần đầu tư thời gian vào các hoạt động ứng dụng.

Số lượng từ cần dạy trong bài tuỳ thuộc vào nội dung bài và trình độ củahọc sinh Không bao giờ dạy tất cả các từ mới, vì sẽ không có đủ thời gian thựchiện các hoạt động khác Trong khi lựa chọn từ để dạy, giáo viên nên xem xét từ

đó có cần thiết cho việc hiểu văn bản hay từ đó có khó so với trình độ học sinhkhông? Nếu từ đó phục vụ cho việc hiểu văn bản và phù hợp với trình độ củahọc sinh thì giáo viên yêu cầu học sinh đoán, nếu khó thì nên giải thích cho học

sinh hiểu Giáo viên nên tập trung giới thiệu các từ mới trong phần 2 Point and

say và kèm 1,2 từ mới cùng dạng trong phần 1 Look, listen and repeat là hợp lý.

Ví dụ 6: Các từ mới chủ động trong Unit 13: Would you like some milk? Lesson 2 (TA4)

-b Tiến trình dạy từ mới

Giai đoạn đưa từ mới vào chủ đề của sơ đồ tư duy là bước rất quan trọngtrong bài mới Việc dạy từ mới phải thực hiện theo trình tự: nghe, nói, đọc, viết

Vì quá trình học tiếng mẹ đẻ của chúng ta bao giờ cũng bắt đầu bằng nghe, bắtchước rồi mới tới những hoạt động khác Sau đây là các bước dạy từ mới theo sơ

đồ tư duy:

- Bước 1: “Nghe”, giáo viên giới thiệu hình ảnh mô phỏng từ mới trên sơ

đồ tư duy và cho học sinh nghe từ mới 2 lần bằng cách bật âm thanh mẫu đính kèmtrên sơ đồ

- Bước 2: “Nói” giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại âm thanh mẫu đồngthanh

- Bước 3: “Đọc”, giáo viên đưa cách viết vào sơ đồ tư duy và cho học sinhnhìn vào đó để đọc Lúc này học sinh tiếp xúc với từ mới cả qua kênh hình lẫnkênh chữ Giáo viên gọi cá nhân đọc bài và sửa lỗi

- Bước 4: “Viết”, giáo viên yêu cầu học sinh viết từ đó vào vở

- Bước 5: “Củng cố và kiểm tra” giáo viên giúp học sinh củng cố lại từ vàkiểm tra quá trình tự học từ của học sinh bằng một vài hoạt động như cho chơi tròchơi nhớ vị trí tranh, chữ; sắp xếp từ

c Tiến trình dạy mẫu câu

- Bước 1: Giới thiệu mẫu câu ở phần dưới của sơ đồ tư duy

- Bước 2: Làm mẫu, ghép từ mới ở nhánh thứ nhất vào mẫu câu

- Bước 3: Hướng dẫn học sinh thay thế các từ mới ở các nhánh còn lại vàomẫu câu

- Bước 4: Thực hành mẫu câu theo nhóm qua các hoạt động trò chơi, phỏng vấn

- Bước 5: Giáo viên gọi trình bày và sửa lỗi nếu có

Ví dụ 7: Sơ đồ tư duy hoàn chỉnh cho bài Unit 13: What do you do in your free time? - Lesson 2 (TA4)

Ví dụ 8: Nội dung phỏng vấn bài Unit 13: What do you do in your free time? - Lesson 2 (TA4)

Qua các hoạt động học tập liên quan đến sơ đồ tư duy giáo viên nhận rarằng học sinh dễ phát triển ý tưởng và chủ động, tích cực tìm tòi xây dựng bàimới Bởi vì sau khi thiết lập sơ đồ tư duy kết hợp việc thảo luận nhóm dưới sựgợi ý, dẫn dắt của giáo viên thì học sinh sẽ tiếp cận bài học một cách nhẹ nhàng

và tự nhiên hơn Tóm lại có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ,thông hiểu và vận dụng kiến thức mới của học sinh nhưng trong đó phương phápdạy của thầy và cách học của trò là yếu tố quyết định Sử dụng sơ đồ tư duychính là cách để phát triển tối ưu sự ghi nhớ, thông hiểu, vận dụng kiến thức mớicủa học sinh

Giải pháp 4 Ứng dụng sơ đồ tư duy vào phần Consolidation and Review

a Consolidation

Consolidation giúp học sinh nhớ lại những gì đã học cũng như giúp các

em hệ thống những điểm quan trọng của bài học hôm đó Vì thế đây là giai đoạnrất cần thiết và không thể bỏ qua trong một tiết học Áp dụng những trò chơi ởgiai đoạn này không những nhằm mục đích khắc sâu lại kiến thức mà còn là dịp

để giáo viên nắm được mức độ tiếp thu bài của học sinh đồng thời tạo mộtkhông khí vui tươi, thư giãn cuối giờ học Và tôi nhận thấy dùng “sơ đồ tư duy”trong phần củng cố kiến thức cũng thật sự là hợp lý Ở giai đoạn này, giáo viên

có thể tổ chức một số hoạt động sau đây:

- Hoạt động 1: Học sinh quan sát nhận xét tìm ra chủ đề và các nhánh phụ trong sơ đồ tư duy đã vẽ sẵn và thực hành mẫu câu

- Hoạt động 2: Học sinh bổ sung nội dung còn thiếu hoặc hình ảnh minh họa của bài học để hoàn thiện sơ đồ tư duy

- Hoạt động 3: Học sinh vẽ lại sơ đồ tư duy theo trí nhớ sau khi đã quan sát

sơ đồ mẫu

- Hoạt động 4: Học sinh tự lập sơ đồ tư duy của một Lesson dựa vào chủ

đề, mẫu câu, từ mới đã học

- Hoạt động 5: Học sinh tự lập sơ đồ tư duy của một hoặc vài Unit theo yêu cầu của giáo viên để ôn tập

- Hoạt động 6: Yêu cầu học sinh lên trình bày về kiến thức đã tổng hợp trong sơ đồ tư duy mà mình đã vẽ

Ví dụ 9: Unit 10 – What do you do at break time? Lesson 1 (TA3)

Chủ đề: The break time

Nhánh cấp 1: Types of games and sports

Mẫu câu: What do you do at breaktime? I play…

Để củng cố bài học này tôi áp dụng hoạt động 4: giáo viên chia học sinhthành 6 nhóm, cho các em vẽ sơ đồ tư duy trình bày những nội dung chính trongbài học, sau đó học sinh sẽ nhìn vào sơ đồ và thực hành lại mẫu câu

Như vậy dựa vào sơ đồ học sinh sẽ thấy chủ đề, từ mới và mẫu câu đã họctrong bài một cách rõ ràng Các em có thể dựa vào đó để học lại bài ở nhà, rồitập hỏi đáp, thay thế từ mới vào mẫu câu Có thể thấy rằng sơ đồ tư duy khôngchỉ giúp ghi nhớ kiến thức dễ dàng mà còn nâng cao khả năng sử dụng ngôn ngữcho học sinh Sử dụng sơ đồ tư duy cũng giúp tạo nên sự đồng nhất trong nhóm,các thành viên đều suy nghĩ tập trung vào một vấn đề chung cần giải quyết,tránh được hiện tượng lan man và đi lạc chủ đề Không những vậy, sơ đồ tư duytạo nên sự cân bằng giữa các cá nhân và cân bằng trong tập thể Mọi thành viênđều đóng góp ý kiến và cùng nhau xây dựng nên sơ đồ tư duy của cả nhóm

b Review

Review cũng là hình thức ôn lại kiến thức cũ nhưng nó tổng hợp lại kiếnthức của 1 Unit gồm 3 Lesson hoặc nhiều Unit lại với nhau Nên giáo viên cóthể áp dụng các hoạt động giống như phần củng cố

Ví dụ 10: Unit 8 – This is my pen – Lesson 1 (TA3)

Chủ đề: The school things

Nhánh cấp 1: Đại từ chỉ định “this”, “that”

Nhánh cấp 2: Names of school things

Mẫu câu: This is my…, That’s my…

Áp dụng hoạt động 5: yêu cầu học sinh làm việc nhóm, vẽ sơ đồ tư duygiới thiệu các đồ dùng học tập ở vị trí gần và xa người nói Sau khi các em hoànthành xong nội dung trên, giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào sơ đồ thi đặt câuvới 2 mẫu câu càng nhiều càng tốt vào vở Tiếp theo các thành viên trong nhóm

sẽ lần lượt lên đọc các câu mình đã viết được Các thành viên nhóm khác lắngnghe và sửa lỗi

Như vậy, với cách ôn tập kiến thức cũ thế này, học sinh sẽ quen dần vớicách học và ghi nhớ từ vựng, mẫu câu theo chủ đề một cách ngắn gọn, có hệthống Hơn thế các em cũng sẽ tự tin hơn khi trình bày trước lớp, tăng dần sự tựtin cũng như khả năng nói Tiếng Anh Bên cạnh đó nhờ sự liên kết các nét vẽcùng với màu sắc thích hợp và cách diễn đạt riêng của mỗi học sinh, sơ đồ tưduy giúp bộ não của học sinh liên tưởng, phát triển và mở rộng ý tưởng

Có thể nhận ra thấy rằng việc sử dụng sơ đồ tư duy dù là trong phần khởiđộng, giới thiệu bài mới hay củng cố, ôn tập bài cũ cũng đều là một giải pháp tưduy thực sự hiệu quả bởi nó tối đa hoá được nguồn lực của cá nhân và tập thể.Mỗi thành viên đều hiểu được nội dung bài học một cách rõ ràng và hệ thống.đồng thời cũng rèn luyện được khả năng tư duy, thuyết trình và làm việc khoa

học Từ thực tế công tác giảng dạy, sử dụng sơ đồ tư duy sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách nhẹ nhàng, vui vẻ và đặc biệt là hoàn toàn chủ động.

3 Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được 3.1 Hiệu quả kinh tế

- Việc ứng dụng sơ đồ tư duy vào việc dạy từ vựng và mẫu câu nếu được

áp dụng đúng cách và đúng mức sẽ không mất nhiều chi phí đầu tư về mặt kinh tế

mà vẫn nâng cao được chất lượng giảng dạy và học tập

- Đồng thời mỗi bài vẽ của học sinh có thể tận dụng thành tư liệu cho cácbài học sau Phòng học có máy chiếu thì học sinh có thể quan sát sơ đồ tư duy trên

đó nên giáo viên cũng không cần mất công in ra, như vậy cũng sẽ tiết kiệm

được chi phí trong giảng dạy

3.2 Hiệu quả xã hội

a Hiệu quả trong việc nâng cao ý thức trách nhiệm giảng dạy với giáo viên

- Sáng kiến này giúp cho giáo viên Tiếng Anh nhận thức đúng hơn về vaitrò, tầm quan trọng của sơ đồ tư duy vào việc dạy từ và câu, đồng thời giúp giáoviên có thêm phương pháp dạy hiệu quả trong các tiết học

- Sử dụng sơ đồ tư duy giúp giáo viên tích hợp được các kĩ thuật dạy họctích cực khác như vấn đáp, gợi mở, thuyết trình, khăn trải bàn, động não… đồngthời vận dụng được cách dạy học theo thuyết đa trí tuệ, ứng dụng được 6/8 nănglực tư duy cho trẻ vào bài dạy như năng lực ngôn ngữ, logic, giao tiếp, khônggian, vận động và nội tâm

- Giáo viên sẽ tiết kiệm được thời gian, tăng sự linh hoạt trong bài giảng

- Việc sử dụng các phần mềm mind mapping sẽ làm cho việc lập sơ đồ tưduy dễ dàng và sinh động hơn, đồng thời đây cũng là một cơ hội cho giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

b Hiệu quả nâng cao ý thức học tập môn Tiếng Anh của học sinh

Sau một thời gian áp dụng sơ đồ tư duy vào việc dạy và học ở trường Tiểuhọc Sơn Lai, tôi nhận thấy có sự chuyển biến rõ rệt về thái độ học tập của họcsinh trong các tiết học Ban đầu các em rất ngại phát âm, ngại thuyết trình vìkhông tự tin nhưng nhờ áp dụng sơ đồ tư duy vào bài học khiến các em học sinhhào hứng hơn mỗi khi đến tiết Tiếng Anh Phần lớn các em đều thích học và đọcTiếng Anh; vốn từ vựng của các em tăng lên rõ rệt Thậm chí có những từ đơngiản học sinh đã có thể thuộc ngay tại lớp học Các em học sinh trung bình cóthể sử dụng được từ vựng vào những câu đơn giản Những học sinh khá có thể

sử dụng trong những câu phức tạp hơn Mặc dù mỗi em có một ý tưởng khácnhau khi trình bày sơ đồ tư duy nhưng quan trọng là các em biết tự tổng hợp nộidung bài học để học ở nhà và có thể trình bày trước lớp Ngoài ra, việc hoạtđộng theo cặp, theo nhóm cũng được khai thác triệt để và hiệu quả hơn trước

đây Các bài học trở nên sôi nổi, học sinh chủ động lĩnh hội tri thức, tham giathực hành và chuẩn bị bài ở nhà chu đáo hơn Các em đều thích và bị cuốn hútbởi các hoạt động dạy từ trong tiết học.

Việc vận dụng sơ đồ tư duy trong dạy học cũng giúp cho học sinh hìnhthành tư duy mạch lạc, hiểu biết vấn đề một cách sâu sắc, hệ thống và khoa học.Đồng thời giúp học sinh có thể hình thành năng lực diễn đạt ý tưởng cá nhânmột cách tự tin, độc lập và sáng tạo

Đặc biệt trong thời gian học sinh nghỉ dịch Covid tôi cũng đã hướng dẫnhọc sinh các khối 3,4,5 học online, ôn tập kiến thức cũ bằng việc sử dụng sơ đồ

tư duy Bên cạnh đó, tôi cũng phát động phong trào “Ở Nhà Thuyết Trình

Chung Tay Đẩy Lùi Covid 19 Cùng CLB Tiếng Anh trường Tiểu học Sơn Lai Nho Quan”, hướng dẫn các em nói về các triệu chứng, cách phòng chống và

-cách giữ gìn sức khỏe trong thời kì bệnh dịch thông qua sơ đồ tư duy

Tôi cũng đăng tải các bài thuyết trình của học sinh lên Youtube để thuậntiện cho việc chia sẻ thông tin dịch bệnh Covid 19 đến cho mọi người

Bài thuyết trình về triệu chứng của Covid 19:

- Đỗ Ngọc Linh – Lớp 5B: https://youtu.be/lP7q8BetfTY

- Nguyễn Thùy Linh – Lớp 4A: https://youtu.be/2o0Ykprv-7c

- Nguyễn Thu Thủy - Lớp 3A: https://youtu.be/2PX1hZdha7s Bài thuyết

trình về cách phòng ngừa Covid 19:

- Trần Anh Tôn - Lớp 5B: https://youtu.be/dJHCVjCRtlU

- Phan Nguyễn Hà Anh - Lớp 5A: https://youtu.be/Jno-wGYHMDA

- Vũ Đức Toàn - Lớp 5A: https://youtu.be/taW99hqaQ5E

Bài thuyết trình về cách giữ gìn sức khỏe trong thời kì Covid 19:

- Trần Bảo Ngọc - Lớp 4C: https://youtu.be/HzMLF5HzLV4

- Phan Nguyễn Hà Anh - Lớp 5A: https://youtu.be/cpw9n7uNY6E

- Đinh Nguyễn Diệu Anh - Lớp 5A: https://youtu.be/dzCri6ywqKM

Đồng thời tôi cũng lập nhóm facebook “Tập thuyết trình bằng sơ đồ tư

duy” cho học sinh đăng các bài nói của mình lên để giáo viên nhận xét và các

bạn tham khảo Tại đây có hằng trăm clip thuyết trình bằng sơ đồ tư duy của họcsinh các khối 3,4,5: https://www.facebook.com/groups/2846667142085087/

c Hiệu quả nâng cao chất lượng môn Tiếng Anh

Qua việc ứng dụng sơ đồ tư duy vào dạy học, tôi thấy chất lượng mônTiếng Anh được cải thiện rõ rệt Tuy nhiên kết quả cũng chưa cao do thời giannghỉ dịch học sinh bị gián đoạn việc học tập trong 3 tháng Sau đây là kết quảkhảo sát chất lượng học sinh sau 2 tuần trở lại trường học:

Tổng số

Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn

d Hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng các sân chơi trí tuệ

- Cấp quốc tế: 3 sản phẩm dự thi của khối 3, 4, 5 gửi Viện Khảo thí Giáo

dục Hoa Kỳ (ETS) tham dự cuộc thi “TOEFL® Young Students Series GO English

Project” được hoàn thành bằng sơ đồ tư duy vào tháng 3/2020 với chủ

đề thuyết trình về một nơi em muốn đến thăm

Khi hoàn thành xong sản phẩm, các thành viên trong 3 nhóm sẽ thuyếttrình về sản phẩm của mình bằng Tiếng Anh Sau đây là bài thuyết trình của 3nhóm trưởng đã thực hiện

+ Trần Anh Tôn - Lớp 5B: https://youtu.be/hjndLiCDZCA

+ Trần Bảo Ngọc - Lớp 4C: https://youtu.be/4NXwDVBAnck

+ Lê Hoàng Linh - Lớp 3B: https://youtu.be/cTJvkzx3s5A

- Cấp quốc gia: 3 học sinh tham dự kì thi Trạng Nguyên Tiếng Anh, 1 họcsinh lọt vào vòng chung kết Trong đó học sinh tham dự vòng chung kết dùng sơ đồ

tư duy để nhớ nội dung 10 chủ đề được giao

- Cấp tỉnh: 6 học sinh sẽ tham dự IOE – giải Tiếng Anh qua mạng vào tháng 29/5/2020

- Cấp huyện: 2 học sinh tham gia giao lưu OTE - Tài năng Tiếng Anh và

có 1 em được tham dự vòng thi cấp tỉnh (tuy nhiên cấp tỉnh không tổ chức do dịchCovid 19), 15 học sinh tham dự kì thi IOE đạt kết quả cao

- Cấp trường: 24 học sinh tham dự cuộc thi IOE, 40 học sinh tham dự giao lưu OTE

4 Điều kiện và khả năng áp dụng

4.1 Điều kiện áp dụng

a Nhà trường

- Trang bị phòng học Tiếng Anh có đầy đủ các thiết bị phục vụ cho việc