skkn nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập học sinh khuyết tật thông qua xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân(1)

Tuy nhiên, tại đa số các trường chưa có giáo viên được đào tạo về giáo dụcđặc biệt, giáo viên được tham gia các lớp tập huấn về dạy học HSKT nhưng lạikhông sâu hoặc không dạy lớp có HSKT

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: Hội đồng sáng kiến cấp tỉnhChúng tôi ghi tên dưới đây:

T

Tỷ lệ đóng góp vào việc tạo ra SK

Phòng GDTH -

I Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng

Là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến “Nâng cao chất lượng

giáo dục hòa nhập học sinh khuyết tật thông qua xây dựng kế hoạch giáo dục

kí cam kết tham gia Mỗi trẻ em kể cả trẻ khuyết tật đều có những năng lực nhấtđịnh, nếu có những tác động giáo dục phù hợp thì trẻ sẽ phát triển được nhữngnăng lực ấy

Mục tiêu của giáo dục hòa nhập học sinh khuyết tật tại Việt Nam đã đượckhẳng định trong Thông tư 03/2018/TT-BGDĐT ngày 29/01/2018 của Bộ Giáo

dục và Đào tạo: “Người khuyết tật được phát triển khả năng của bản thân, được

hòa nhập và tăng cơ hội đóng góp cho cộng đồng; Đảm bảo quyền học tập bình đẳng, chất lượng và phù hợp với đặc điểm, khả năng của người khuyết tật”.

Để thực hiện được mục tiêu trên, nhà trường, giáo viên cần phải có sự thayđổi về môi trường, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học để phù hợpvới đặc điểm, khả năng, nhu cầu của học sinh khuyết tật (HSKT) Mỗi HSKT lại

có những khiếm khuyết cũng như mặt mạnh riêng, nghĩa là cần phải có một kếhoạch riêng, cụ thể đối với từng trẻ để trẻ có thể phát huy hết khả năng của mình.Đây cũng là quy định trong Thông tư số 03/2018/TT-BGDĐT ngày 29/01/2018

của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Khoản 1 - Điều 9: “Mỗi người khuyết tật học hòanhập có kế hoạch giáo dục cá nhân”).

Hiện nay, việc thực hiện giáo dục hòa nhập HSKT tại các cơ sở giáo dụctrên địa bàn tỉnh Ninh Bình đã đạt được một số kết quả nhất định Các trường huyđộng tối đa trẻ khuyết tật đến lớp, miễn, giảm học phí, hỗ trợ sách giáo khoa, thựchiện đầy đủ các chính sách giáo dục đối với HSKT theo quy định; giáo viên xâydựng kế hoạch giáo dục cá nhân cho từng trẻ, có một số điều chỉnh trong dạy học

để phù hợp với khả năng, nhu cầu của từng em, các em được tham gia một số hoạtđộng cùng với các bạn trong lớp, trong trường

Tuy nhiên, tại đa số các trường chưa có giáo viên được đào tạo về giáo dụcđặc biệt, giáo viên được tham gia các lớp tập huấn về dạy học HSKT nhưng lạikhông sâu hoặc không dạy lớp có HSKT, giáo viên dạy lớp có HSKT chưa cónhiều kiến thức, kĩ năng dạy học HSKT, sĩ số lớp học đông, trong khi giáo viênphải đảm bảo chất lượng dạy học theo chương trình chung, việc xây dựng kế hoạchgiáo dục cá nhân HSKT chủ yếu được thực hiện ở cấp Tiểu học, các cấp học khácchưa được quan tâm nhiều, trong khi chưa có sách giáo khoa riêng dành cho HSKThọc hòa nhập Từ đó dẫn đến việc thiết kế hoạt động dạy học dành cho HSKT cònhạn chế, HSKT chưa được tham gia nhiều vào các hoạt động của lớp, của trường,chất lượng giáo dục HSKT không được đảm bảo, các em chưa được phát triển hếtkhả năng của mình

Vì vậy, chúng tôi đã thiết kế mẫu kế hoạch giáo dục cá nhân HSKT dànhcho mỗi cấp học từ mầm non đến trung học phổ thông với mong muốn xây dựngmột kế hoạch giáo dục HSKT có tính khả thi, phù hợp với điều kiện thực tế của cácnhà trường, giúp giáo viên định hướng được những nội dung, phương pháp cầnthực hiện trong quá trình dạy học HSKT góp phần nâng cao chất lượng giáo dụchòa nhập HSKT trong các cơ sở giáo dục

2 Giải pháp cũ thường làm

2.1 Các bước xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân HSKT

Để thực hiện giáo dục HSKT, giáo viên cần xây dựng kế hoạch giáo dục cánhân riêng cho từng em Việc xây dựng kế hoạch được thực hiện ở các trường tiểuhọc và những trường mầm non, THCS thực hiện các dự án về GDHN TKT Quytrình xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân được giáo viên thực hiện như sau:

Vào đầu năm học, khi tiếp nhận HSKT vào lớp, thông qua giấy xác nhậnkhuyết tật và hồ sơ của trẻ, giáo viên xác định được dạng tật, mức độ tật, nguyênnhân gây tật của trẻ và một phần khả năng, nhu cầu của trẻ do giáo viên ở các lớptrước bàn giao Trong quá trình dạy học trên lớp và trao đổi với gia đình, giáo viênđánh giá khả năng và hạn chế của các em trong các môn học, ở các lĩnh vực: thểchất (hình dáng, chân tay, chiều cao, cân nặng, khả năng đi, đứng, ngồi, chạy,nhảy, cầm, nắm), ngôn ngữ (vốn từ, khả năng nghe hiểu, diễn đạt ngôn ngữ, sửdụng ngôn ngữ nói, viết), nhận thức (trí nhớ, chú ý, khả năng học tập), kĩ năng tựphục vụ (ăn, uống, vệ sinh cá nhân, chuẩn bị đồ dùng cá nhân), hành vi (bìnhthường, bất thường: la hét, đập phá, thờ ơ, lãnh đạm)

2

Sau khi xác định được điểm mạnh, hạn chế của trẻ, giáo viên xác định mụctiêu giáo dục cho trẻ theo năm học về: chăm sóc/phục hồi chức năng, kiến thức, kĩnăng, hành vi thái độ Tiếp theo là xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng tháng trongnăm học trong các lĩnh vực theo mục tiêu đã đề ra, trong đó có xác định nội dung,biện pháp, người thực hiện và kết quả thực tế

Về nội dung đề ra trong từng tháng, giáo viên tập trung vào rèn luyện cáckiến thức về hai môn Tiếng Việt và Toán ở mức độ đơn giản, hạ thấp yêu cầu sovới chuẩn kiến thức, kĩ năng các môn học Mục tiêu chủ yếu là đọc, viết, tính toánđơn giản

Việc xây dựng kế hoạch này được thực hiện bởi giáo viên chủ nhiệm, cha

mẹ trẻ và cán bộ y tế xã/phường/thị trấn, có xác nhận của lãnh đạo nhà trường

2.2 Việc thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân đã xây dựng

Trên cơ sở kế hoạch đã xây dựng, giáo viên tiến hành thực hiện các biệnpháp đã đề ra để thực hiện được mục tiêu dành cho HSKT Giáo viên điều chỉnhcác hoạt động giáo dục vào từng môn học, bài học, tạo cơ hội cho trẻ tham gia

HSKT tham gia học cùng với các bạn không khuyết tật các môn học theođúng chương trình chung do Bộ GDĐT quy định, trừ những môn học trẻ đượcmiễn tham gia do khuyết tật của trẻ HSKT tùy vào mức độ tật mà được tham giavào một phần hay toàn bộ tiết học cùng với các bạn Đối với những em khuyết tậtnhẹ, có thể tham gia vào hầu hết các hoạt động cùng các bạn không khuyết tật thìgiáo viên không điều chỉnh nhiều về nội dung dạy học, chỉ điều chỉnh vị trí ngồisao cho phù hợp, dễ nghe, dễ quan sát, dễ di chuyển đối với các em Đối với các

em nặng, khó tham gia vào hoạt động chung, giáo viên giao bài tập, nhiệm vụriêng theo khả năng của từng em

Trong giờ học, giáo viên xây dựng vòng tay bạn bè hỗ trợ trẻ trong các hoạtđộng mà trẻ tham gia, phân công các bạn trong lớp giúp đỡ HSKT hoàn thànhnhiệm vụ học tập được giao

Giáo viên thường xuyên trao đổi, phối hợp với cha mẹ trẻ trong việc giáodục trẻ tại nhà trường và gia đình

Cuối cùng là đánh giá chất lượng giáo dục HSKT Trong bản kế hoạch giáodục cá nhân, giáo viên đánh giá kết quả thực tế với những nội dung đã đề ra cho trẻtrong từng tháng, không có phần đánh giá kết quả cuối kì, cuối năm học Việc đánhgiá được thực hiện thông qua đánh giá thường xuyên trên lớp, qua các bài kiểm trariêng vào cuối học kì và cuối năm học với mức độ thấp hơn so với yêu cầu chung,đánh giá dựa trên sự tiến bộ của trẻ, kết quả đánh giá trẻ được thể hiện trong học

- Giáo viên biết được những khả năng, hạn chế của HSKT để xây dựng mụctiêu, đề ra biện pháp thực hiện đạt được mục tiêu đã đề ra.

- Việc thiết kế mục tiêu riêng trong từng tiết học, điều chỉnh nội dung,phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp với khả năng của trẻ tạo cơ hội

để trẻ được tham gia vào một số hoạt động trong lớp cùng với các bạn khôngkhuyết tật, giúp trẻ tự tin, hòa nhập hơn với bạn bè, thầy cô

- Xây dựng được vòng tay bạn bè trong hỗ trợ HSKT, tạo sự cảm thông, chia

sẻ, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau của các bạn học sinh trong lớp đối với những bạngặp khó khăn, học sinh không khuyết tật học được cách giúp đỡ bạn khuyết tậttrong học tập cũng như trong việc tham gia các hoạt động tại lớp, trường, tại giađình trẻ, qua đó góp phần giáo dục kĩ năng sống và phẩm chất yêu thương, giúp đỡlẫn nhau cho học sinh

- Huy động được sự tham gia của gia đình HSKT và cán bộ y tế trong việcxây dựng kế hoạch chăm sóc, giáo dục, phục hồi chức năng cho trẻ tại các môitrường khác nhau

b) Hạn chế

- Cả ba cấp học cùng sử dụng chung một mẫu kế hoạch giáo dục cá nhân,chưa phù hợp với đặc trưng từng cấp học Việc tập huấn, hướng dẫn xây dựng kếhoạch giáo dục cá nhân ở cấp mầm non và THCS, THPT chưa được quan tâmnhiều, hầu hết giáo viên dạy hòa nhập ở các trường THCS, THPT chưa xây dựng

kế hoạch giáo dục cá nhân cho HSKT

- Giáo viên đánh giá khả năng, hạn chế, nhu cầu phát triển của trẻ chủ yếuthông qua quan sát và qua các hoạt động trẻ tham gia trên lớp học mà không dựavào công cụ đánh giá cụ thể dành riêng cho từng dạng tật, dẫn đến chưa xác địnhđược rõ ràng khả năng hay hạn chế của trẻ trong các lĩnh vực về thể chất, ngônngữ, giao tiếp, kĩ năng sống hay việc học tập các môn học Do đó, thông tin về khảnăng, nhu cầu của trẻ đưa ra một cách chung chung, không định lượng được, chưaxác định được chính xác khả năng của trẻ

- Khi xác định điểm mạnh, điểm hạn chế ở trẻ, giáo viên chủ yếu xác địnhnhững mặt hạn chế, không đề cập nhiều đến khả năng, điểm mạnh của trẻ, chưaxác định được trẻ làm được những gì, dẫn đến khó khăn trong việc thiết kế cáchoạt động để trẻ có thể tham gia

- Việc đánh giá khả năng, hạn chế của trẻ về mặt nhận thức mới chỉ tậptrung vào khả năng đọc, viết, tính toán, tức là mới dừng lại ở hai môn Toán, TiếngViệt, khả năng của trẻ trong việc học các môn học còn lại đang bị giáo viên “bỏqua” Do đó, việc xây dựng mục tiêu cũng như việc tổ chức các hoạt động dạy họcdành cho trẻ cũng mới chỉ tập trung vào hai môn học Tiếng Việt và Toán, các mônkhác chưa được chú ý nhiều Việc này làm cho trẻ chưa được tạo cơ hội để pháttriển được khả năng, tiềm năng của trẻ trong các môn học khác nhau, vì thực tếnhiều trẻ mặc dù khuyết tật nhưng lại có những khả năng đặc biệt như: vẽ đẹp, háthay, học tiếng Anh tốt, khả năng ghi nhớ tốt, Giáo viên chưa tận dụng được hếtnhững khả năng này trong việc tổ chức hoạt động để trẻ tham gia

4

Ví dụ: Một trẻ khuyết tật vận động chân, phải ngồi xe lăn nhưng hai tay củatrẻ vẫn hoạt động bình thường, ngôn ngữ của trẻ như trẻ cùng lứa tuổi Việc xácđịnh khả năng của trẻ không đầy đủ dẫn đến việc trong giờ học môn Thể dục, trẻkhông được tham gia cùng các bạn Tuy nhiên nếu giáo viên hiểu rõ được khả năngcủa trẻ ngay từ đầu thì sẽ thiết kế mục tiêu riêng cho trẻ trong môn Thể dục nhưthay việc thực hành bằng nêu lí thuyết của các động tác hay sử dụng tay trong thựchành, chứ không phải là miễn cho trẻ không phải học đối với môn Thể dục

Bên cạnh đó, việc này còn làm hạn chế sự tham gia của trẻ vào các hoạtđộng học tập cùng với các bạn khác, tạo sự ngăn cách trẻ với trẻ, cản trở sự pháttriển tâm lí ở trẻ khuyết tật

- Giáo viên xây dựng kế hoạch của cả năm học ngay từ đầu năm, không có

sự điều chỉnh trong từng tháng gây khó khăn cho việc thực hiện các nội dung giáodục phù hợp với khả năng của trẻ ở từng thời điểm nhất định Trẻ khuyết tật để đạtđược một kĩ năng hay một kiến thức nào đó phải mất rất nhiều thời gian, có khimột kiến thức giáo viên phải dạy đi dạy lại nhiều lần, tháng này chưa được phảitiếp tục dạy cho trẻ trong tháng tiếp theo Đến một thời điểm nào đó, khả năng củatrẻ không đáp ứng được mục tiêu đã đề ra mà giáo viên không có sự điều chỉnh dẫnđến tình trạng HSKT, thậm chí cả giáo viên sẽ cảm thấy áp lực, chán nản, khôngmuốn thực hiện tiếp

- Việc xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân do một mình giáoviên chủ nhiệm thực hiện, chưa có sự phối hợp với giáo viên các bộ môn khác nênviệc tổ chức hoạt động dạy học cho HSKT ở các môn không đồng đều, có môn họcsinh được học, có môn không

- Đối với cấp học mầm non và THCS, THPT, hầu hết giáo viên chưa xâydựng kế hoạch giáo dục cá nhân dành cho HSKT, gây khó khăn trong việc địnhhướng các nội dung dạy học dành riêng cho trẻ trong mỗi tiết học, môn học cụ thể,giáo viên tổ chức để trẻ tham gia vào các hoạt động học tập nhưng không phù hợpvới khả năng, nhu cầu của trẻ, kết quả là trẻ bị “bỏ rơi” mặc dù vẫn ngồi học cùngvới các bạn khác trong lớp

Những nguyên nhân trên dẫn đến việc giáo viên thấy khó khăn trong việcdạy học cho HSKT, điều đó góp phần làm cho chất lượng giáo dục HSKT khôngcao, HSKT chưa được tạo cơ hội để phát triển hết khả năng của mình

3 Giải pháp mới cải tiến

Để khắc phục những hạn chế trên, Sở GDĐT đã đưa ra những giải phápnhằm nâng cao chất lượng giáo dục hòa nhập HSKT thông qua việc xây dựng, tổchức thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân HSKT

3.1 Thiết kế mẫu kế hoạch giáo dục cá nhân HSKT cho từng cấp học

Từ năm học 2016-2017, Sở Giáo dục và Đào tạo đã thiết kế mẫu kế hoạchgiáo dục cá nhân trẻ khuyết tật riêng cho mỗi cấp học từ mầm non đến THCS theođặc trưng riêng của mỗi cấp học Đến năm học 2019-2020, Sở GDĐT thiết kế mẫu

kế hoạch dành cho các trường THPT và có điều chỉnh, bổ sung mẫu kế hoạch ởmầm non, tiểu học và THCS

(Mẫu kế hoạch giáo dục cá nhân từng cấp học thể hiện ở phần phụ lục).

Những điểm mới trong kế hoạch giáo dục cá nhân TKT do Sở GDĐT

thiết kế:

- Bổ sung phần tìm hiểu điểm mạnh, hạn chế của trẻ khuyết tật đối với từngmôn học (tiểu học, THCS, THPT), từng lĩnh vực phát triển nhận thức (mầm non)giúp giáo viên xây dựng mục tiêu cho từng môn học, từng lĩnh vực thuận lợi hơn,đảm bảo nguyên tắc của giáo dục hòa nhập HSKT là tiếp cận với mục tiêu cấp học,lớp học theo chương trình giáo dục chung Bên cạnh đó, còn cụ thể các thông tintrong trong từng lĩnh vực giúp giáo viên dễ dàng xác định những nội dung cần tìmhiểu về trẻ

Nội dung phần tìm hiểu khả năng, nhu cầu, môi trường giáo dục của trẻ:

2 Ngôn ngữ, giaotiếp:

2 Ngôn ngữ, giaotiếp:

3 Nhận thức

3 Nhận thức

- Luyện tập, phốihợp các giác quan

- Nhận biết

- Khám phá khoahọc

- Làm quen vớitoán

- Khám phá xã hội

3 Nhận thức

- Hiểu, ghi nhớ

- Khả năng học cácmôn học:

+ Tiếng Việt+ Toán+ Âm nhạc+ Mĩ thuật,

3 Nhận thức

- Hiểu, ghi nhớ

- Khả năng học cácmôn học:

+ Văn+ Toán+ Lịch sử+ Vật lí

4 Kỹ năng sống 4 Kĩ năng xã hội

- Tự phục vụ

- Hành vi, tínhcách

- Kĩ năng sốngtrong gia đình,

6

nhà trường, nơicông cộng

- Ứng xử với giađình, cộng đồng,môi trường

- Ứng xử với giađình, cộng đồng,môi trường

5 Hành vi, thái

độ

5 Môi trườnggiáo dục

- Trong phần mục tiêu và lập kế hoạch, điều chỉnh mục tiêu cho các môn

học (tiểu học, THCS, THPT), lĩnh vực nhận thức (mầm non), hướng nghiệp, dạy nghề (THCS, THPT) theo đúng chương trình các cấp học Việc này huy động sự

tham gia của tất cả giáo viên trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục

cá nhân HSKT, giúp giáo viên định hướng được các nội dung trẻ cần đạt đượctrong từng môn, từng tháng và đề ra được các biện pháp để đạt được mục tiêu đó,giúp trẻ không bị “bỏ rơi” trong các tiết học, môn học khác nhau, đảm bảo quyềnbình đẳng về cơ hội và quyền được tham gia của trẻ

1 Thể chất 1 Phát triển thể chất

1 Kiến thức các môn học/HĐGD

(tất cả các môn

HSKT tham gia học)

1 Kiến thức các môn học/HĐGD

(tất cả các môn

HSKT tham gia học)

2 Kĩ năng xã hội

- Tự phục vụ

- Giao tiếp, hợp tác

- Ứng xử với gia đình, thầy cô, bạn bè

3 Ngôn ngữ 3 Phát triển ngôn ngữ 3 Kĩ năng đặc thù 3 Kĩ năng đặc thù

4 Kĩ năng sống

4 Phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội và thẩm mỹ

(nhà trẻ)

Phát triển tình cảm, kĩ năng xã

hội (mẫu giáo)

4 Hướng nghiệp

(THCS) Dạy nghề (THPT)

5 Hành vi, thái độ 5 Phát triển thẩm mỹ (mẫu giáo)

6 Phát triển các kĩ năng đặc thù

- Đề ra 3 mức độ đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu của HSKT trong từng

tháng (1 - Đạt; 2 - Đạt có sự trợ giúp; 3 - Chưa đạt) giúp giáo viên xác định được

mức độ tiến bộ của trẻ ở từng nội dung và dễ dàng đề ra mục tiêu cho tháng tiếptheo phù hợp với mức độ hiện tại của trẻ Cuối mỗi tháng có đánh giá chung sựtiến bộ của trẻ, xác định bước phát triển tiếp theo cụ thể của trẻ, từ đó có điềuchỉnh, bổ sung những nội dung, biện pháp can thiệp giáo dục kịp thời, đáp ứng nhucầu của trẻ

Kế hoạch giáo dục từng chủ đề ở mầm non:

Chủ đề 1 (Tên chủ đề)

Từ ngày … tháng … năm … đến ngày … tháng … năm ….

1 Kế hoạch

(Đánh giá kết quả: 1 - Đạt; 2 - Đạt có sự trợ giúp; 3 - Chưa đạt)

Nội dung Mục tiêu Biện pháp thực hiện Người Kết quả

- Bổ sung phần đánh giá, điều chỉnh cuối mỗi tháng, mỗi chủ đề, cuối học kì

và cuối năm học, đảm bảo thể hiện đầy đủ các bước của việc xây dựng, tổ chứcthực hiện một bản kế hoạch, đồng thời đánh giá được sự tiến bộ của HSKT ở từnggiai đoạn nhất định và cả quá trình học tập của trẻ Tất cả trẻ kể cả trẻ khuyết tậtnặng đều được đánh giá dựa trên sự tiến bộ của trẻ và dựa vào mục tiêu đã xâydựng trong kế hoạch giáo dục cá nhân

8

3.2 Cung cấp mẫu phiếu đánh giá khả năng, nhu cầu của trẻ khuyết tật

(Phụ lục)

Để có thể xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân phù hợp với HSKT, SởGDĐT tổ chức lớp tập huấn, bồi dưỡng về dạy học HSKT, qua đó cung cấp chocán bộ quản lí, giáo viên các cấp học mẫu phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu củatrẻ khuyết tật ở một số dạng tật chính, thường gặp; hướng dẫn giáo viên cách sửdụng các mẫu phiếu này để xác định khả năng và nhu cầu của trẻ ngay từ đầu nămhọc khi tiếp nhận trẻ vào lớp:

- Phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu trẻ rối loạn phát triển (0-6 tuổi);

- Phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu trẻ khiếm thị (0-16 tuổi);

- Phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu trẻ khiếm thính (0-16 tuổi);

- Phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu trẻ khuyết tật vận động (0-16 tuổi);

- Phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu trẻ khó khăn về ngôn ngữ - giao tiếp;

- Phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu trẻ khuyết tật trí tuệ (0-16 tuổi)

Trên cơ sở đánh giá từ các mẫu phiếu kết hợp với việc quan sát, theo dõi quátrình học tập của học sinh ở trên lớp và trao đổi với các giáo viên khác, với cha mẹ,giáo viên đưa ra được cụ thể những thông tin về khả năng, hạn chế, nhu cầu pháttriển của trẻ Trẻ có thể làm gì và còn thiếu hụt những gì ở từng lĩnh vực, từng mônhọc Từ đó, giáo viên đề ra được mục tiêu vừa sức với trẻ cũng như biện pháp thựchiện phù hợp với năng lực, nhu cầu và đặc điểm tâm lí của trẻ

Đây cũng là một công cụ giúp giáo viên có thể chẩn đoán được dạng tật màtrẻ đang gặp phải đối với những trẻ không có giấy xác nhận khuyết tật để đưa raphương pháp dạy học phù hợp

3.3 Tổ chức tập huấn xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân HSKT

Sở GDĐT tổ chức các lớp bồi dưỡng về xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhânHSKT cho cán bộ quản lí, giáo viên các cấp học từ mầm non đến THPT Qua lớptập huấn, hướng dẫn cụ thể từng bước xây dựng và thực hiện kế hoạch, tráchnhiệm của từng thành viên (Cán bộ quản lí nhà trường, giáo viên, cha mẹ) trongquy trình thực hiện kế hoạch:

Bước 1: Xác định khả năng, nhu cầu của trẻ

Bước 2: Xây dựng mục tiêu

Bước 3: Lập kế hoạch giáo dục từng tháng

Bước 4: Tổ chức thực hiện kế hoạch

Bước 5: Đánh giá kết quả thực hiện

Tổ chức cho cán bộ quản lí, giáo viên được thực hành xây dựng một bản kếhoạch giáo dục cá nhân hoàn chỉnh dựa trên thực tế HSKT ở trường, ở lớp mà giáoviên đang dạy; giải đáp những thắc mắc cán bộ quản lí, giáo viên gặp phải trongquá trình xây dựng kế hoạch, trong điều chỉnh nội dung môn học, tiết học phù hợpvới khả năng, nhu cầu của trẻ, trong việc giải quyết những hành vi bất thường ở trẻkhuyết tật trong lớp học

Trong suốt quá trình giáo dục trẻ, việc xây dựng và thực hiện một kế hoạchgiáo dục cá nhân có thể được biểu diễn như một vòng quay liên tục:

Sở GDĐT chỉ đạo, hướng dẫn các phòng GDĐT, cán bộ quản lí, giáo viênnhững biện pháp để tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân hiệu quả nhằmnâng cao chất lượng giáo dục HSKT:

- Giáo viên điều chỉnh các hoạt động giáo dục trong từng môn học, bài họchướng vào mục tiêu đã xây dựng trong kế hoạch giáo dục cá nhân, nhưng vẫn phảitheo phân phối chương trình giáo dục chung Việc điều chỉnh này phải được thểhiện ngay từ khâu thiết kế giáo án tiết dạy với mục tiêu riêng dành cho HSKT và

dự kiến những nội dung, những hoạt động trong tiết học mà trẻ có thể tham gia.Xây dựng mục tiêu và nội dung trẻ tham gia phải phù hợp với khả năng nhận thức

và con đường tiếp nhận thông tin của từng trẻ, đảm bảo trẻ không bị quá tải, nhưngcũng không hạ thấp mục tiêu để bạn bè đánh giá thấp trẻ, cũng như không tạo đượcđộng cơ học tập của trẻ

- Tạo cơ hội, động viên, khuyến khích trẻ tham gia hoạt động; xây dựng mốiquan hệ thân thiện giữa giáo viên với trẻ, trẻ với trẻ bằng cách xây dựng vòng taybạn bè để những học sinh không khuyết tật đồng cảm, chia sẻ, hỗ trợ giúp đỡ bạn,tạo cho trẻ cảm giác an toàn, bớt mặc cảm, tự ti, hòa nhập với bạn bè, thầy cô

- Đánh giá kế hoạch cần phải dựa trên mục tiêu đã xây dựng, cụ thể là mụctiêu giáo viên đã đề ra trong từng giai đoạn nhất định Đánh giá phải được thựchiện thường xuyên trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch từ bước đầu tiên tìmhiểu trẻ đến kết quả cuối cùng Sau mỗi tháng, mỗi chủ đề phải kiểm tra, đánh giá

sự tiến bộ của trẻ cũng như những tồn tại để đưa ra mục tiêu và lập kế hoạch chotháng tiếp theo, đồng thời đưa ra những điều chỉnh đúng lúc ngay trong quá trìnhthực hiện kế hoạch

- Thiết lập và duy trì mối quan hệ với gia đình trẻ trong suốt quá trình họcnhằm trao đổi thông tin, hướng dẫn cha mẹ cách chăm sóc, giáo dục trẻ tại giađình

10

- Nhà trường tạo điều kiện, cung cấp cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học,phương tiện hỗ trợ để giáo viên thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân được thuậnlợi; Thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá và điều chỉnh kịp thời việc thựchiện kế hoạch giáo dục cá nhân của giáo viên, đồng thời động viên, khuyến khíchgiáo viên vượt qua khó khăn thực hiện tốt bản kế hoạch.

- Những môn học, hoạt động giáo dục mà HSKT được miễn, giảm hay thaythế bởi nội dung khác phù hợp với khả năng của trẻ phải được giáo viên thể hiệntrong kế hoạch giáo dục cá nhân

3.4 Theo dõi, tư vấn, hỗ trợ trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục HSKT

Lãnh đạo, chuyên viên phòng GDTH thường xuyên nắm tình hình, tư vấn,

hỗ trợ việc tổ chức và thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân HSKT cũng như việc tổchức các hoạt động giáo dục HSKT ở các cơ sở giáo dục; Chỉ đạo các phòngGDĐT hướng dẫn các trường thành lập tổ chuyên môn, tổ cốt cán về giáo dục hòanhập cùng chia sẻ những khó khăn, vướng mắc cũng như kinh nghiệm hay, cáchlàm hay trong việc tạo sự hiệu quả trong công tác dạy học HSKT trong điều kiệnkhó khăn về cơ sở vật chất cũng như đội ngũ giáo viên hiện nay

4 Hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội

4.1 Hiệu quả kinh tế

Kế hoạch giáo dục cá nhân HSKT giúp giáo viên và các thành viên tham giathực hiện kế hoạch có thể định hướng được nội dung, phương pháp và hình thức tổchức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ trong môi trường giáo dục hòa nhập.Căn cứ mục tiêu đã xây dựng, giáo viên điều chỉnh hoạt động dạy học dựa vàosách giáo khoa các môn học và các thiết bị dạy học theo chương trình giáo dụcchung của từng cấp học, không phải mua thêm bộ sách hay thiết bị dành riêng choHSKT Do đó, có thể tiết kiệm được một phần chi phí trong kinh phí hàng năm củanhà trường dùng để mua sách, tài liệu học tập, đồ dùng học tập đặc thù, dùngchung theo quy định tại Thông tư liên tịch số 42/2013/TTLT-BGDĐTBLĐTBXH-BTC ngày 31/12/2013 Quy định chính sách về giáo dục đối với người khuyết tật

Số kinh phí này được các trường lập dự toán gửi cơ quan chủ quản phê duyệt đểthực hiện mua sắm hàng năm

4.2 Hiệu quả xã hội

- Hiệu quả lớn nhất của việc xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch giáo dục cánhân HSKT là giúp HSKT có được những kiến thức, kĩ năng cần thiết để trẻ hòanhập vào cuộc sống cộng đồng, đảm bảo quyền được giáo dục của mọi trẻ em,được bình đẳng về cơ hội giáo dục, cơ hội tham gia các hoạt động, giúp trẻ có cơhội sống độc lập đến mức cao nhất trong xã hội

- Việc nhìn nhận trẻ khuyết tật từ những ưu điểm, những khả năng dù ít ỏicủa trẻ từ phía giáo viên, cán bộ quản lí nhà trường hay cộng đồng giúp giáo viên

có những cách thức để hỗ trợ và nâng cao các khả năng đó lên, nhất là xây dựngcho trẻ một tinh thần lạc quan, vui vẻ và tự tin Đó là điều cần thiết và đem lại hiệuquả trong việc hướng dẫn những kĩ năng cho trẻ, giúp các em vượt qua đượcnhững mặc cảm và hạn chế do tình trạng khuyết tật đem lại

Từ đó, nhận thức của cán bộ quản lí, giáo viên, cộng đồng về trẻ khuyết tậtcũng được nâng lên, không còn coi trẻ là gánh nặng của gia đình, nhà trường và xãhội Bất kể trẻ nào kể cả trẻ khuyết tật cũng đều có những khả năng riêng, khi đượctác động đúng cách thì sẽ phát huy được những khả năng đó của trẻ.

- Việc sử dụng mẫu phiếu đánh giá khả năng và nhu cầu của trẻ khuyết tậtgiúp giáo viên xác định được rõ các vấn đề ở trẻ, đánh giá toàn diện điểm mạnh,điểm yếu về thể chất, ngôn ngữ, giao tiếp, nhận thức một cách cụ thể, định lượngđược, giúp cho việc xác định mục tiêu giáo dục vừa sức với trẻ, phù hợp với tâm lítrẻ và điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị của lớp, của trường

- Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên các bộ môn cùng nhau xây dựng kếhoạch giáo dục cá nhân cho trẻ khuyết tật tạo ra sự thống nhất, đồng bộ trong việcthực hiện các mục tiêu giáo dục trẻ xuyên suốt trong các tiết học, môn học, hoạtđộng giáo dục, tạo cơ hội để trẻ tham gia tối đa vào các hoạt động học tập tại lớp,trường phù hợp với trẻ

- Học sinh khuyết tật không chỉ được đánh giá cuối học kì hay cuối năm học

mà được đánh giá thường xuyên trong suốt quá trình học tập theo mục tiêu đề ratrong kế hoạch giáo dục cá nhân, giáo viên kịp thời đưa ra các quyết định điềuchỉnh nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động đáp ứng khả năng,nhu cầu hiện tại của trẻ ngay trong quá trình thực hiện kế hoạch

- Với việc đưa mục tiêu hướng nghiệp, dạy nghề vào trong kế hoạch giáodục cá nhân cấp THCS, THPT và tổ chức thực hiện để đạt mục tiêu đó đã góp phầnđịnh hướng được nghề nghiệp phù hợp với khả năng của HSKT sau khi học xongphổ thông, giúp các em chọn được con đường đi phù hợp với bản thân, tìm kiếmđược một nghề để sống tự lập trong xã hội

- Thông qua kế hoạch giáo dục cá nhân, lãnh đạo nhà trường quản lí đượcnhững hoạt động đã và đang diễn ra đối với giáo viên và trẻ, là cơ sở cho việc đánhgiá hiệu quả quá trình giáo dục HSKT

- Gia đình và nhà trường cùng phối hợp chặt chẽ và thường xuyên với nhautrong quá trình chăm sóc, giáo dục TKT Cha mẹ trẻ chịu trách nhiệm một phầntrong việc thực hiện kế hoạch cho trẻ tại gia đình, cộng đồng; thường xuyên cungcấp thông tin biểu hiện của trẻ tại gia đình, từ đó giáo viên và cha mẹ cùng đưa rabiện pháp giúp đỡ, hỗ trợ trẻ hiệu quả hơn

5 Điều kiện và khả năng áp dụng

5.1 Điều kiện áp dụng

Để tổ chức thực hiện hiệu quả kế hoạch giáo dục cá nhân học sinh khuyết tậttrước hết cần sự quan tâm của các cấp ngành, chính quyền địa phương và cán bộquản lí nhà trường về công tác giáo dục hòa nhập học sinh khuyết tật, tạo điều kiệntrong việc tổ chức các hoạt động liên quan đến học sinh khuyết tật

Giáo viên tâm huyết, trách nhiệm, hiểu rõ học sinh của mình, thường xuyênthu thập và lưu trữ được thông tin về học sinh, chấp nhận những khó khăn trongviệc thực hiện những trách nhiệm của mình trong quy trình thực hiện kế hoạchgiáo dục cá nhân

12

Nhà trường cung cấp đồ dùng dạy học, phương tiện hỗ trợ cho lớp có họcsinh khuyết tật, trang bị thêm cho giáo viên những tài liệu tham khảo về giáo dụchòa nhập học sinh khuyết tật; Tổ chức chuyên đề sinh hoạt chuyên môn về xâydựng kế hoạch giáo dục cá nhân cũng như về nội dung, phương pháp giáo dục họcsinh khuyết tật để giáo viên dạy lớp hoà nhập có cơ hội được trao đổi, chia sẻ kinhnghiệm nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, kĩ năng hỗ trợ trẻ.

5.2 Khả năng áp dụng

Sau khi nghiên cứu và áp dụng giải pháp xây dựng và thực hiện kế hoạch

giáo dục cá nhân học sinh khuyết tật (từ năm học 2016-2017 đến nay, giáo viên

các trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT đã xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân cho 4379 lượt học sinh khuyết tật), chúng tôi nhận thấy

giải pháp mà chúng tôi nghiên cứu có ý nghĩa rất quan trọng góp phần nâng caochất lượng giáo dục hòa nhập học sinh khuyết tật trong các cơ sở giáo dục từ mầmnon đến THPT trên địa bàn toàn tỉnh

Những giải pháp trên áp dụng có hiệu quả cao trên địa bàn tỉnh, như vậy cóthể áp dụng được ở các tỉnh trong khu vực cũng như trên cả nước trong điều kiệnhiện nay chưa có bộ sách giáo khoa dành riêng cho học sinh khuyết tật học hòanhập ở từng cấp học

Mặc dù đã cố gắng song không thể tránh được các thiếu sót, rất mong được

sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, của các thầy giáo, cô giáo để sáng kiếncủa chúng tôi được hoàn thiện hơn

Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sựthật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật./

Ninh Bình, ngày 02 tháng 6 năm 2020

Người nộp đơn

XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO SỞ GDĐT

PHỤ LỤC 1: Các mẫu kế hoạch giáo dục cá nhân trẻ khuyết tật (Mẫu mới)

Mẫu 1: Kế hoạch giáo dục cá nhân dành cho cấp Mầm non

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO

A NHỮNG THÔNG TIN CHUNG CỦA TRẺ

- Sinh ngày:

- Dạng tật: Mức độ: Có giấy xác nhận KT không:

- Nguyên nhân:

- Họ và tên bố: Nghề nghiệp: Điện thoại:

- Họ và tên mẹ: Nghề nghiệp: Điện thoại:

- Người chăm sóc chính (ghi rõ họ tên, quan hệ với trẻ):

- Nghề nghiệp: Điện thoại:

- Kĩ năng sống trong gia

đình, nhà trường, nơi công

C KẾ HOẠCH GIÁO DỤC

I Mục tiêu năm học

a Phát triển thể chất

b Phát triển nhận thức

c Phát triển ngôn ngữ

d Phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội và thẩm mỹ (độ tuổi nhà trẻ)

Phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội (độ tuổi mẫu giáo)

e Phát triển thẩm mỹ (độ tuổi mẫu giáo)

f Phát triển kĩ năng đặc thù

II Kế hoạch giáo dục từng chủ đề

Chủ đề 1 (Tên chủ đề)

Từ ngày … tháng … năm … đến ngày … tháng … năm ….

2 Kế hoạch

(Đánh giá kết quả: 1 - Đạt; 2 - Đạt có sự trợ giúp; 3 - Chưa đạt)

Nội dung Mục tiêu Biện pháp thực hiện Người 1 2 3Kết quả

Phát triển thể chất

Phát triển nhận thức

Phát triển ngôn ngữ

Phát triển tình cảm,

kĩ năng xã hội

Phát triển thẩm mỹ

Phát triển kĩ năng đặc

thù

………., ngày … tháng … năm …….

Hiệu trưởng/Phó hiệu trưởng (Ký, đóng dấu) Cha mẹ trẻ (Ký, ghi rõ họ tên) Giáo viên (Ký, ghi rõ họ tên) 2 Đánh giá sự tiến bộ của trẻ ………

………

………

…

3 Những nội dung điều chỉnh ………

………

………

…

CHỦ ĐỀ TIẾP THEO: Tương tự

D ĐÁNH GIÁ SỰ TIẾN BỘ CỦA TRẺ NĂM HỌC …

Mẫu 2: Kế hoạch giáo dục cá nhân dành cho các trường tiểu học

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO

TRƯỜNG

KẾ HOẠCH GIÁO DỤC CÁ NHÂN HỌC SINH KHUYẾT TẬT

NĂM HỌC: ……….

Họ và tên học sinh Lớp: Ngày, tháng, năm sinh: / / Nam  Nữ  Dạng khuyết tật:

ảnh của học sinh

kích thước 4x6 cm

A NHỮNG THÔNG TIN CHUNG CỦA HỌC SINH

- Sinh ngày:

- Dạng tật: Mức độ: Có giấy xác nhận KT không:

- Nguyên nhân:

- Họ và tên bố: Nghề nghiệp: Điện thoại:

- Họ và tên mẹ: Nghề nghiệp: Điện thoại:

- Người chăm sóc chính/Quan hệ với trẻ:

- Địa chỉ:

- Hoàn cảnh kinh tế:

B NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CHÍNH CỦA HỌC SINH

1 Thể chất

- Vận động

- Sức khỏe

- Các giác quan (thính

giác, thị giác, xúc giác)

2 Ngôn ngữ - giao tiếp

(Đánh giá kết quả: 1 - Đạt; 2 - Đạt có sự trợ giúp; 3 - Chưa đạt)

Nội dung Mục tiêu Biện pháp Người thực hiện 1Kết quả2 3

Các môn học/HĐGD (Tất cả các môn HSKT tham gia học)

Tiếng Việt

Toán

Tự nhiên xã hội

IV Đánh giá cuối học kì I

1 Sự tiến bộ của học sinh

D ĐÁNH GIÁ CUỐI NĂM HỌC

1 Sự tiến bộ của học sinh

Mẫu 3: Kế hoạch giáo dục cá nhân dành cho các trường THCS, THPT

SỞ/PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO

TRƯỜNG

KẾ HOẠCH GIÁO DỤC CÁ NHÂN HỌC SINH KHUYẾT TẬT

NĂM HỌC: ……….

Họ và tên học sinh Lớp: Ngày, tháng, năm sinh: / / Nam  Nữ  Dạng khuyết tật:

ảnh của học sinh

kích thước 4x6 cm

A NHỮNG THÔNG TIN CHUNG CỦA HỌC SINH

- Sinh ngày:

- Dạng tật: Mức độ: Có giấy xác nhận KT không:

- Nguyên nhân:

- Họ và tên bố: Nghề nghiệp: Điện thoại:

- Họ và tên mẹ: Nghề nghiệp: Điện thoại:

- Người chăm sóc chính/Quan hệ với trẻ:

- Địa chỉ:

- Hoàn cảnh kinh tế:

B NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CHÍNH CỦA HỌC SINH

1 Thể chất

- Vận động

- Sức khỏe

- Các giác quan (thính

giác, thị giác, xúc giác)

2 Ngôn ngữ - giao tiếp