kiem tra ngu van 9

a) Đó là ông kỹ sư vườn rau: Ngày này qua ngày khác ngồi trong vườn, chăm chú rình xem cách lấy mật của ong để rồi tự tay thụ phấn cho hàng vạn cây su hào để hạt giống làm ra tốt hơn, đ[r]

Trang 1

Đề Kiểm tra truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa Phần I (4 điểm):

Cho đoạn văn sau: (…) “Gian khổ nhất là là lần ghi vào báo về lúc một giờ sáng Rét bác ạ Ở đây có cả mưa

tuyết đấy Nửa đêm đang nằm trong chăn, nghe chuông đồng hồ chỉ muốn đưa tay ra tắt đi Chui ra khỏi chăn, ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vấn thấy là không đủ sáng Xách đèn ra vươn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: Nó như bị gió chặt ra từng khúc,

mà gió thì giống những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung.” (…) (Lặng lẽ Sa Pa - Nguyễn

Thành Long - sách Ngữ văn 9, tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trên là lời của nhân vật nào, được nói ra trong hoàn cảnh nào? Những lời tâm sự đó giúp em

hiểu gì về hoàn cảnh sống và làm việc của nhân vật? Ngoài khó khăn được nói đến trong đoạn trích trên, hoàn cảnh sống của nhân vật còn có điều gì đặc biệt?

Câu 2: Bằng hiểu biết của em về tác phẩm, hãy cho biết: Trong hoàn cảnh ấy, điều gì đã giúp nhân vật trên

sống yêu đời và hoàn thành tốt nhiệm vụ?

Câu 3: Chỉ ra một câu có sử dụng phép nhân hóa trong đoạn văn trên.

Phần 2 : (6 điểm)

C©u 1: (2,0 ®iÓm)

ViÕt mét bµi v¨n ng¾n (kho¶ng 1 trang giấy thi) tr×nh bµy suy nghÜ cña em vÒ sù chia sÎ trong t×nh b¹n

Câu 2: (4điểm)

Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, tác giả Nguyễn Thành Long đã gửi gắm chủ đề của câu chuyện vào

một lời nhận xét ngắn gọn:" Trong cái lặng im của SaPa, dưới những dinh thự cũ kỹ của SaPa, SaPa mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước"

.Hãy phân tích để làm rõ vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa cao quý của những công việc thầm lặng Gợi ý

Phần 1 (4 điểm):

Câu 1: Đoạn văn là lời của nhân vật thanh niên, nhân vật chính trong truyện Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành

Long kể về công việc làm của mình cho ông họa sĩ già và cô kỹ sư nông nghiệp trẻ, qua lời giới thiệu của bác lái xe, lên thăm nơi ở và làm việc của anh thanh niên trên đỉnh Yên Sơn cao hai ngàn sáu trăm mét trong thời gian ba mươi phút

- Những lời tâm sự đó giúp em hiểu: Nhân vật thanh niên đó sống một mình trên núi cao, quanh năm suốt tháng làm việc với cây và mây núi ở Sa Pa

Công việc của anh là đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự báo trước thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất, chiến đấu Anh lấy những con số, mỗi ngày báo về “nhà” bằng báo bộ đàm bốn giờ, mười một giờ, bảy giờ tối và một giờ sáng Công việc anh thanh niên kể trong đoạn văn là ghi báo về những con

số lúc một giờ sáng trong hoàn cảnh thời tiết khắc nghiệt

- Ngoài khó khăn được nói đến trong đoạn trích trên, hoàn cảnh sống và làm việc của nhân vật còn có điều đặc biệt là: Anh thanh niên mới có hai mươi bảy tuổi, cái tuổi đang hừng hực sức sống và sự bay nhảy Thế mà, anh

đã sống một mình trong suốt bốn năm trên đỉnh Yên Sơn Trong bốn năm đó, ông họa sĩ và cô gái trẻ là đoàn khách thứ hai đến thăm nhà anh Như vậy, cái gian khổ nhất đối với anh là phải vượt qua sự cô đơn, vắng vẻ, quanh năm suốt tháng chỉ có một mình trên đỉnh núi cao không một bóng người Công việc của anh làm âm thầm, lặng lẽ một mình, báo về “ốp” đều đặn những con số để phục vụ sản xuất, chíên đấu Công việc ấy đòi hỏi phải tỉ mỉ, chính xác, có tính trách nhiệm cao

Câu 2: Trong hoàn cảnh sống và làm việc đặc biệt ấy, điều đã giúp nhân vật anh thanh niên sống yêu đời và

hoàn thành tốt nhiệm vụ là:

- Trước hết, anh thanh niên rất yêu nghề Anh có những suy nghĩ đúng và sâu sắc về công việc đối với cuộc sống con người: “…Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với công việc của bao anh em, đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất”

- Anh thấy được công việc thầm lặng của mình có ích cho cuộc sống, cho mọi người Anh đã thấy mình “thật hạnh phúc” khi được biết một lần do phát hiện kịp thời một đám mây khô mà anh đã góp phần vào chiến thắng của không quân ta bắn rơi nhiều máy bay Mỹ trên bầu trời Hàm Rồng

Trang 2

- Cuộc sống của anh khụng cụ đơn, buồn tẻ, anh khụng phải là "người cụ độc nhất thế gian” như lời giới thiệu của bỏc lỏi xe Vỡ anh cú một nguồn vui khỏc nữa ngoài cụng việc: Đú là niềm vui đọc sỏch mà lỳc nào anh thấy cũng như cú người bạn để trũ chuyện

- Anh bớờt tổ chức sắp xếp cuộc sống của mỡnh ở trạm khớ tượng thạt ngăn nắp, chủ động: Nuụi gà, trồng hoa, tự học và đọc sỏch ngoài giờ làm việc

Cõu 3: Chộp một trong hai cõu cú sử dụng phộp nhõn húa trong đoạn văn:

- “ Xỏch đốn ra vườn, giú tuyết và lặng im ở bờn ngoài như chỉ chực đợi mỡnh ra là ào ào xụ tới”

- Hoặc là cõu “Cỏi lặng im lỳc đú mới thật dễ sợ: Nú như bị giú chặt ra từng khỳc, mà giú thỡ giống như những nhỏt chổi lớn muốn quột đi tất cả nộm vứt lung tung”

Phần 2:

Câu1 ( 2.0 điểm)

Xây dựng một văn bản phải đảm bảo nội dung sau:

-Trong đời sống tinh thần của con người,cú rất nhiều tỡnh cảm thiờng liờng như tỡnh cha con,tỡnh thầy trũ,bố bạn Nhu cầu về tỡnh bạn là nhu cầu cần thiết và quan trọng,vỡ vậy mà trong ca dao dõn ca cú nhiều cõu,nhiều bài rất cảm động về vấn đề này :

Bạn về cú nhớ ta chăng,

Ta về nhớ bạn như trăng nhớ trời

hoặc :

Trăng lờn khỏi nỳi mặc trăng

Tỡnh ta với bạn khăng khăng một niềm

hoặc :

Bạn bố là nghĩa tương tri

Sao cho sau trước một bề mới yờn

hay :

Chim lạc bầy,thương cõy nhớ cội

Xa bạn xa bố,lặn lội tỡm nhau

-Cú những tỡnh bạn lưu danh muụn thuở trong văn chương như Lưu Bỡnh với Dươn Lễ,Bỏ Nha với Chung Tử Kỡ,như Nguyễn Khuyến với Dương Khuờ Trong cuộc sống xung quanh ta cũng cú rất nhiều tỡnh bạn đẹp

- Vậy thế nào là một tỡnh bạn đẹp ? Theo tụi,trước hết đú phải là một tỡnh cảm chõn thành trong sỏng,vụ tư và đầy tin tưởng mà những người bạn thõn thiết dành cho nhau.Tỡnh bạn bước đầu thường được xõy dựng trờn cơ

sở cảm tớnh nhiều hơn lớ tớnh.Trong số đụng bạn bố chung trường,chung lớp,ta chỉ cú thể chọn và kết thõn với một vài người.Đú là những người mà ta cú thiện cảm thực sự,hiểu ta và cú chung sở thớch với ta,mặc dự là cựng hoặc khụng cựng cảnh ngộ

- Tỡnh bạn trong sỏng khụng chấp nhận những toan tớnh nhỏ nhen,vụ lợi và sự đố kị hơn thua.Hiểu biết,thụng cảm và sẵn sàng chia sẻ vui buồn sướng khổ với nhau,đú mới thực sự là bạn tốt.Cũn những kẻ :

Khi vui thỡ vỗ tay vào

Đến khi hoạn nạn thỡ nào thấy ai

thỡ khụng xứng đỏng được coi là bạn

- Đó là bạn thõn thỡ thường dễ dàng xuờ xoa,bỏ qua những thúi hư tật xấu của nhau.Đú là một sai lầm nờn trỏnh.Nể nang,bao che chỉ làm cho bạn dấn sõu hơn vào con đường tiờu cực mà thụi.Đồng thời phải biết tha

thứ cho lỗi lầm của bạn.Vontaire cũng đó từng núi :"Nếu quy luật đầu tiờn của tỡnh bạn là phải vun đắp nú thỡ

quy luật thứ hai là phải rộng lượng khi quy luật thứ nhất bị xao nhóng".Khụng nể nang,bao che nhưng đụi khi

cần biết rộng lượng tha thứ cho lỗi lầm của bạn vỡ trong những tỡnh huống như thế,bạn rất cần những lời khuyờn đỳng đắn,sỏng suốt và đầy tỡnh thõn ỏi.Giỳp bạn sửa chữa sai lầm cũng chớnh là giỳp mỡnh,giữ cho mỡnh đi trờn đường ngay lối thẳng để tu dưỡng thành người hữu ớch

-Một yếu tố cơ bản để giữ cho tỡnh bạn được bền lõu chớnh là sự tinh tưởng.Tin bạn cũng như tin mỡnh,luụn nghĩ về bạn bố với những điều tốt đẹp nhất.Cú như vậy bạn bố mới trở thành chỗ dựa đỏng tin cậy của ta trong cuộc đời

Tục ngữ cú cõu :"Học thầy khụng tày học bạn" với nội dung đề cao vai trũ của bạn bố khụng chỉ trong phạm vi

học tập mà cũn ở nhiều mặt khỏc.Bạn tốt là gương sỏng cho ta noi theo,nhiều lỳc bạn đúng vai trũ người thầy dẫn dắt,chỉ vẽ cho ta những điều hay lẽ phải.Đường đời vạn nẻo khụng ớt gian nan,thử thỏch,trờn con đường dằng dặt ấy,nếu cú được vài người bạn tõm giao cựng chớ hướng,cựng quyết tõm,kề vai sỏt cỏnh thỡ lũng ta ấm

ỏp thờm nhiều và nghị lực cũng tăng lờn gấp bội

-Vỡ những lẽ đú mà tỡnh bạn cao quý là một mún quà tinh thần vụ giỏ dành cho những ai biết tụn trọng và nõng

Trang 3

niu nó.Tình bạn không phải tự nhiên mà có.Nó là kết quả của một quá trình gắn bó lâu dài giữa những người bạn trung thành,thân thiết

- Ta hãy thử hình dung cuộc sống của một người không có bạn bè,sẽ tẻ nhạt và cô độc biết bao nhiêu ! Cuộc sống ấy u ám như mặt đất thiếu ánh mặt trời,như khu vườn hoang vắng sắc màu rực rỡ của những bông

hoa,thiếu những tiếng chim vi vu ríu rít đâu đó trong các vòm lá Đó là cuộc sống buồn bã và vô vị

- Tình bạn cần thiết và đáng quý như vậy nên chúng ta phải biết giữ gìn,vun trồng cho nó mãi mãi xanh

tươi.Đối với tuổi trẻ,tình bạn lại càng cần thiết hơn bao giờ hết.Chúng ta cần biết dang rộng vòng tay,nối kết tình bè bạn và phải luôn nhớ rằng : Tình bạn-đó là niềm hạnh phúc lớn lao của mỗi con người

Câu 2:

Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, tác giả Nguyễn Thành Long đã gửi gắm chủ đề của câu chuyện vào một lời

nhận xét ngắn gọn:" Trong cái lặng im của SaPa, dưới những dinh thự cũ kỹ của SaPa, SaPa mà chỉ nghe tên, người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, có những con người làm việc và lo nghĩ như vậy cho đất nước" Hãy

phân tích để làm rõ vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa cao quý của những công việc thầm lặng

Dàn ý chi tiết

I Mở bài:

- Trong văn học Việt Nam có những cây bút văn xuôi chỉ chuyên về truyện ngắn và ký – Nguyễn Thành Long

là một trong số đó Ông được khẳng định như một cây bút truyện ngắn và ký đáng chú ý trong những năm 60 –

70 với cả gần chục sách đã in “Lặng lẽ Sa Pa” là kết quả của chuyến “thâm nhập thực tế” ở Lào Cai của tác giả trong mùa hè năm ấy

- Trong truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa”, tác giả Nguyễn Thành Long đã gửi gắm chủ đề của câu chuyện “trong cái lặng im đất nước” Điều ấy sẽ được thấy rõ qua nhân vật: anh thanh niên; ông

II Thân bài:

- Đọc truyện, người đọc thấy vẻ đẹp của Sa Pa hiện lên thật độc đáo, đầy chất thơ, nhưng truyện còn giới thiệu với chúng ta về vẻ đẹp của con người Sa Pa Đó là những con người miệt mài làm việc, nghiên cứu khoa học, trong lặng lẽ mà rất khẩn trương vì lợi ích của đất nước, vì cuộc sống của con người

1 Đó là anh thanh niên:

- Nhân vật chính trong truyện làm công tác khí tượng kiêm vật lý địa cầu Sống một mình trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m, quanh năm suốt tháng giữa cỏ cây và mây núi Sa Pa Công việc của anh là: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dựa vào công việc báo trước thời tiết hàng ngày, phục vụ sản xuất, phục

vụ chiến đấu

- Vượt lên hoàn cảnh sống, những vất vả của công việc, anh có những suy nghĩ rất đẹp:

+ Đối với công việc, anh yêu nó tới mức trong khi mọi người còn ái ngại cho cuộc sống ở độ cao 2600m của anh thì anh lại ước ao được làm việc ở độ cao trên 3000m Vì anh cho như vậy mới gọi là lý tưởng

+ Anh có những suy nghĩ thật đúng và sâu sắc về công việc đối với cuộc sống con người: “khi ta làm việc, ta với công việc là một, sao lại gọi là một mình được” và anh hiểu rằng công việc của anh còn gắn với công việc của bao anh em đồng chí dưới kia “Công việc của cháu gian khổ thật đấy chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất”

+ Quan niệm của anh về hạnh phúc thật là đơn giản nhưng cũng thật đẹp Khi biết một lần do phát hiện kịp thời một đám mây khô mà anh đã góp phần vào chiến thắng của không quân ta bắn rơi được máy bay Mỹ trên cầu Hàm Rồng, anh thấy mình “thật hạnh phúc”

+ Cuộc sống của anh không cô đơn buồn tủi như người khác nghĩ Bởi anh còn biết tạo niềm vui trong công việc, đó là đọc sách Vì sách chính là người bạn để anh “trò chuyện” Nhờ có sách mà anh chống trọi được với

sự vắng lặng quanh năm Nhờ có sách mà anh tiếp tục học hành, mở mang kiến thức

Trang 4

- Từ những suy nghĩ đẹp về công việc, hạnh phúc và cuộc sống, ở anh còn có những hành động thật đẹp đẽ biết bao:

+ Mặc dù chỉ có một mình, không người giám sát, anh đã vượt qua những gian khổ của hoàn cảnh, làm việc một cách nghiêm túc, tự giác với tinh thần trách nhiệm cao Nửa đêm, đúng giờ “ốp”, dù mưa tuyết giá lạnh thế nào anh cũng trở dậy ra ngoài trời làm việc Ngày nào cũng vậy, anh làm việc một cách đều đặn, chính xác đủ 4 lần trong một ngày vào lúc 4 giờ, 11 giờ, 7 giờ tối và 1 giờ sáng

+ Nhưng cái gian khổ nhất là vượt qua được sự cô đơn, vắng vẻ quanh năm suốt tháng một mình trên đỉnh núi cao, không một bóng người Mới đầu, anh “thèm người” tới mức phải lấy cây chắn ngang đường ô tô để được nghe tiếng người ! Về sau anh nghĩ: “Nếu đó chỉ là nỗi nhớ phồn hoa đô thị thì thật xoàng” và anh đã vượt qua

để sống, làm việc một mình với cỏ cây thiên nhiên Sa Pa, để trở thành: “con người cô độc nhất thế gian” mà bất

cứ ai đã một lần gặp anh đều mang theo ấn tượng đẹp đẽ

- Anh còn có một nếp sống đẹp: Anh tự sắp xếp cuộc sống một mình ở trạm một cách ngăn nắp: có một vườn rau xanh tốt, một đàn gà đẻ trứng, một vườn hoa rực rỡ

- Ở người thanh niên ấy còn có một phong cách sống rất đẹp:

+ Đó là sự cởi mở, chân thành với khách, rất qúy trọng tình cảm của mọi người, khao khát được gặp gỡ, được trò chuyện Dẫu phải sống một mình nhưng anh vẫn luôn quan tâm tới người khác: anh gửi biếu gói tam thất cho vợ bác lái xe vừa bị ốm, tặng hoa cho cô gái, mời bác lái xe và ông hoạ sĩ uống trà, tặng cho người đi xa một giỏ trứng gà tươi

+ Anh còn là người khiêm tốn, thành thực cảm thấy công việc và những đóng góp của mình chỉ là nhỏ bé Khi ông hoạ sĩ muốn vẽ chân dung anh, anh nhiệt tình giới thiệu với ông những người khác mà anh cho rằng đáng cảm phục hơn anh

2) Ta còn bắt gặp ở đất Sa Pa những con người làm việc âm thầm, lặng lẽ cho đất nước qua lời kể của anh thanh niên:

a) Đó là ông kỹ sư vườn rau: Ngày này qua ngày khác ngồi trong vườn, chăm chú rình xem cách lấy mật của ong để rồi tự tay thụ phấn cho hàng vạn cây su hào để hạt giống làm ra tốt hơn, để xu hào trên toàn miền Bắc ta

ăn được to hơn, ngọt hơn trước

b) Đó là anh cán bộ nghiên cứu sét: Đã “11 năm không một ngày xa cơ quan” luôn “trong tư thế sẵn sàng, suốt ngày chờ sét” để lập bản đồ tìm ra tài nguyên trong lòng đất Những con người ấy làm cho anh thanh niên thấy

“cuộc đời đẹp quá” đâu còn buồn tẻ “cô độc nhất thế gian” Đúng như tác giả đã viết: “Trong cái lặng im cho đất nước”

3) Nhân vật anh thanh niên, ông kỹ sư vườn rau, anh cán bộ nghiên cứu sét giúp ta hiểu thêm ý nghĩa của những công việc thầm lặng:

- Sống cống hiến cho dân tộc, cho nhân dân, sống có ý nghĩa sẽ mang đến cho con người niềm vui và hạnh phúc

- Cuộc sống lao động giản dị nhưng cao đẹp làm nên vẻ đẹp đích thực của mỗi con người, có sức thuyết phục lan toả với những người xung quanh

III Kết bài:

Qua phần phân tích trên ta thấy “Lặng lẽ Sa Pa” đang ngân vang trong lòng ta những rung động nhẹ nhàng mà

Trang 5

thú vị về những con người âm thầm lặng lẽ nhưng thật đáng yêu Họ đã dệt lên bài ca về tình yêu tổ quốc, tình yêu đất nước

Đọc thêm

Nghị luận về truyện ngắn "Lặng lẽ Sa Pa" của Nguyễn Thành Long?

Đọc truyện ngắn LLSP của Nguyễn Thành Long,tuổi trẻ chúng ta cảm nhận được bao điều bổ ích,thú vị: cuộc đời thật đẹp và đáng yêu;chung quanh chúng ta có biết bao con người đẹp,tâm hồn họ,việc làm của họ làm ta cảm phục,kính yêu.Em có suy nghỉ gì về ý kiến trên?Liên hệ với thực tế cuộc sống hiện nay

Mở bài: