Nhưng mỗi năm khi đến ngày 15-10, tất cả các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể cần kiểm điểm lại kết quả một năm thực hiện công tác dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm ph[r]
Trang 1Ngay từ những ngày đầu cách mạng, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định công tác vận động quần chúng là một nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quyết định cho sự thành bại của cách mạng Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận - công tác vận động quần chúng - là một hệ thống những quan điểm, phương thức dân vận được thấm nhuần trong cả cuộc đời và trong các tác phẩm của Người
Thương yêu nhân dân, thương yêu con người, tin tưởng ở sức mạnh đoàn kết của nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân là quan điểm bao trùm trong toàn bộ Tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở để hình thành tư tưởng về công tác dân vận của Người Người luôn ý thức “Dân là quý nhất, là quan trọng hơn hết Dân là gốc của nước Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” Hoặc “ở trong xã hội muốn thành công phải có ba điều kiện là thiên thời, địa lợi và nhân hòa Nhưng thiên thời không quan trọng bằng địa lợi, mà địa lợi không quan trọng bằng nhân hòa Nhân hòa là quan trọng hơn hết”
Trước lúc đi xa, Bác còn viết trong Di chúc: “Cuối cùng, tôi để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng” Bác nói về việc riêng của Bác: “Suốt đời tôi hết lòng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điểm gì phải hối hận, chỉ tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”
Người coi cách mạng là sự nghiệp của nhân dân, nhưng nhân dân cần Đảng dẫn đường Đảng có trách nhiệm đoàn kết, tập hợp nhân dân, lãnh đạo nhân dân làm cách mạng Trong cuốn Đường cách mệnh (1927) Người đã khẳng định:
“Cách mệnh là việc chung cả dân chúng chứ không phải việc một hai người” Đó là tư tưởng lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất phát từ cơ sở nhận thức khoa học: Cách mạng là sự nghiệp của nhân dân Vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng là vấn đề đoàn kết, tập hợp được đông đảo nhân dân Đảng dù vĩ đại đến mấy cũng chỉ là một bộ phận của nhân dân Người nêu lên một luận đề như một chân lý: Dân vận kém thì việc gì cũng kém Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công
Tư tưởng cơ bản chỉ đạo công tác dân vận
- Tất cả vì lợi ích của nhân dân Người thường nói: Ngoài lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, Đảng ta không có lợi ích nào khác Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm Việc gì có hại cho dân thì ta hết sức tránh Đó cũng chính là mục đích của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi Tổ quốc, và hạnh phúc của quốc dân
- Dân chủ là tư tưởng cơ bản xuyên suốt công tác dân vận Tư tưởng dân chủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn có cái cốt lõi: Dân là gốc Bản chất dân chủ là quyền làm người Bác Hồ nói: Lãnh đạo một nước mà để cho nước mình lạc hậu, bị thiệt thòi trong hưởng hạnh phúc con người cũng là mất dân chủ
- Dân là gốc thì dân phải là chủ và dân phải làm chủ Nhân dân có quyền lợi làm chủ thì phải có nghĩa vụ làm tròn bổn phận công dân Bác đánh giá rất cao về dân chủ: Dân chủ là của quý báu nhất của nhân dân Thực hành dân chủ là cái chìa khóa vạn năng có thể giải quyết mọi khó khăn
Đoàn kết, tập hợp lực lượng là nhiệm vụ cơ bản của công tác dân vận
Đoàn kết không chỉ là nhiệm vụ cơ bản của công tác dân vận, mà còn là nhiệm vụ cơ bản, chiến lược của cách mạng Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm đặc biệt vấn đề đại đoàn kết dân tộc Trong tư tưởng đại đoàn kết toàn dân của Người có những vấn đề cơ bản sau:
- Giữ vai trò của Đảng Cộng sản, hạt nhân của khối đại đoàn kết dân tộc Người nói: “Cách mạng muốn thành công, trước hết phải có Đảng cách mệnh” “Nhân dân cần có Đảng dẫn đường Bởi vậy đại đoàn kết phải có Đảng lãnh đạo Đảng phải được xây dựng xứng đáng với vai trò vừa là người lãnh đạo, vừa là thành viên của Mặt trận Đảng của giai cấp nhưng Đảng cũng là của dân tộc Nhân dân công nhận Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của mình Đây thật là một vinh dự
Đảng là thành viên bình đẳng trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhưng là thành viên lãnh đạo Mặt trận Đảng lãnh đạo Mặt trận bằng thuyết phục và nêu gương Đảng phải tiêu biểu cho mọi sự đoàn kết nhất trí, bảo đảm dân chủ nội bộ, thống nhất tư tưởng, tự phê bình và phê bình
Phương thức cơ bản của công tác dân vận là “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Trên cơ sở nhận thức sâu sắc dân là chủ, phương thức cơ bản của công tác dân vận là phương pháp dân chủ chứ không phải là những thủ thuật chính trị Tuy khi đó chưa có phương châm “dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra”, nhưng cách nói của Bác trong bài báo Dân vận (15-10-1949) cũng chính là như vậy
“Dân vận không thể chỉ dùng báo chương, sách vở, mít tinh, khẩu hiệu, truyền đơn, chỉ thị mà đủ
Trước nhất phải tìm mọi cách giải thích cho mỗi một người dân hiểu rõ rằng: Việc đó là lợi ích cho họ và nhiệm vụ của
họ, họ phải hăng hái làm cho kỳ được Điểm thứ hai là bất cứ việc gì đều phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương rồi động viên và tổ chức toàn dân
ra thi hành Trong lúc thi hành phải theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc, khuyến khích dân Khi thi hành xong phải cùng với dân kiểm thảo lại công việc, rút kinh nghiệm, phê bình, khen thưởng”
Bên cạnh phương thức cơ bản này, Bác Hồ thường nhấn mạnh:
Một là, cán bộ đảng viên phải tự mình làm gương cho quần chúng Với đặc điểm, tâm lý của người phương Đông,
người Việt Nam, việc nêu gương có một tác dụng to lớn Cán bộ, đảng viên phải tự mình làm gương cũng chính là yêu cầu đầu tiên của phong cách Lêninnít Lời nói đi đôi với việc làm
Hai là, phải gần gũi quần chúng, kiên trì, giải thích cho quần chúng hiểu rõ đường lối, chủ trương, chính sách Người
dạy: Muốn thực sự gần gũi quần chúng thì phải cùng ăn, cùng ở, cùng làm mới biết sinh hoạt của quần chúng thế nào mới biết nguyện vọng của quần chúng thế nào
Ba là, cách tổ chức, cách làm việc cũng phải phù hợp với quần chúng Lực lượng làm công tác dân vận là lực lượng
của cả hệ thống chính trị - trước hết là của chính quyền
Trang 2Trong bài báo Dân vận, Bác viết: Tất cả cán bộ, chính quyền, tất cả cán bộ đoàn thể và tất cả hội viên của các tổ chức nhân dân (Liên Việt, Việt Minh ) đều phải phụ trách dân vận
Điều ấy có nghĩa là, tất cả cán bộ chính quyền đều phải làm dân vận Đây là đặc điểm nổi bật của công tác dân vận khi Đảng ta có chính quyền Chính quyền của ta là công cụ chủ yếu của nhân dân Chính quyền không những chỉ phải làm dân vận mà còn có nhiều điều kiện làm công tác dân vận thuận lợi hơn
Phẩm chất và phong cách người cán bộ dân vận
Vấn đề phẩm chất, tác phong hay phong cách (tác phong và tư cách) của người cán bộ cách mạng, cán bộ dân vận có
ý nghĩa rất quan trọng Về phong cách làm việc của cán bộ dân vận, Bác Hồ có nhiều cách nói khác nhau, ở những ngữ cảnh khác nhau nhưng tập trung nhất là trong bài báo Dân vận ngày 15-10-1949, Người đúc kết thành 12 từ: óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm
Đặt “óc nghĩ” lên hàng đầu, Bác Hồ muốn khẳng định công tác dân vận không chỉ là những thao tác cụ thể, những công thức có sẵn mà bản thân nó là một khoa học - khoa học về con người, một nghệ thuật - nghệ thuật tiếp cận và vận động con người, phải dày công tìm tòi suy nghĩ để phân tích chính xác tình hình nhân dân, vận dụng sáng tạo lý luận vào thực tiễn sinh động để vận động nhân dân có hiệu quả “Mắt trông, tai nghe, chân đi” là yêu cầu sát cơ sở, sát thực
tế, đến với nhân dân để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân mà giúp dân giải quyết các công việc cụ thể, đề xuất chính sách hoặc điều chỉnh chính sách cho phù hợp, vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách
“Miệng nói, tay làm” là phong cách quan trọng nhất hiện nay, “phải thật thà nhúng tay vào việc”, không được nói một đằng, làm một nẻo, miệng thì vận động người khác nhưng mình thì không làm hoặc làm ngược lại Bác cũng nghiêm khắc phê phán “bệnh nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh”
Đối lập với tác phong “miệng nói, tay làm” là lối “chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh” tức là nói mà không làm, và nếu
có làm thì chỉ làm theo lối quan liêu “bàn giấy” Trong thư gửi các đồng chí Bắc bộ năm 1947, Bác đã phê phán tác phong làm việc kiểu này: “Thích làm việc bằng giấy tờ thật nhiều Ngồi một nơi chỉ tay năm ngón không chịu xuống địa phương kiểm tra công tác để vạch ra những kế hoạch thi hành chỉ thị, nghị quyết của đoàn thể cho chu đáo Những chỉ thị, nghị quyết cấp trên gửi xuống các địa phương có thực hiện được hay không, các đồng chí cũng không biết đến” Và Bác nhấn mạnh hậu quả tai hại của căn bệnh này: “Cái lối làm việc như vậy rất có hại Nó làm cho chúng ta không đi sát phong trào, không hiểu rõ được tình hình bên dưới cho nên phần nhiều chủ trương của chúng ta không thi hành được đến nơi, đến chốn” “Phải thật thà nhúng tay vào việc”
Người làm dân vận phải thật thà “nhúng” tay vào việc, tức là làm việc một cách thật sự, phải cùng lao động, cùng chiến đấu, lăn vào cuộc sống hàng ngày của quần chúng để thực hiện mục đích của công tác dân vận Nếu “chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh” thì làm sao hiểu được dân, làm sao “vận” được dân, làm sao để dân có tự do, hạnh phúc thật
sự
Thực hiện đường lối của Đảng và làm theo Tư tưởng Hồ Chí Minh, nhiều năm qua công tác dân vận của cả hệ thống chính trị được triển khai với nhiều nội dung, hình thức phong phú, đạt kết quả tốt
Xây dựng Đảng ta theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Đăng bởi: Ban Biên Tập vào 14/02/2012
0 Phản hồi
Đảng Cộng sản Việt nam ra đời, cách mạng Việt Nam đã có người cầm lái Đảng cộng Sản Việt Nam ra đời là kết quả sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác- Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam
1 Đảng cộng Sản Việt Nam- Đảng của giai cấp công nhân và dân tộc Việt Nam
V.I Lênin đã từng chỉ rõ: “Điều kiện cốt yếu cho sự thắng lợi của cách mạng là phải có một đảng cộng sản,
có một đường lối chính trị đúng, có kỷ luật tập trung, mật thiết liên lạc với quần chúng và từng trải tranh đấu mà trưởng thành Đảng là đội tiên phong của vô sản giai cấp, lấy chủ nghĩa Mác và Lênin làm gốc” Và trên tinh thần kế thừa, phát triển những luận điểm của Lênin về Đảng Cộng sản, trên cơ sở nhận thức sâu sắc về chế độ chính trị, xã hội, kinh tế, văn hóa của các dân tộc phương Đông khác với phương Tây, đặc biệt là các dân tộc thuộc địa ở phương Đông, Hồ Chí Minh khẳng định: Cách mạng là sự nghiệp chung của dân chúng, và muốn quần chúng được giác ngộ, được tổ chức lại để tiến hành đấu tranh cách mạng, tất yếu phải có một tổ chức tiền phong lãnh đạo Vì vậy, Người chỉ rõ: “Cách mạng trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững thì cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”[1]
Trang 3Không dừng lại ở đó, cùng với những hoạt động về lý luận và thực tiễn, cùng với việc tổ chức, giảng bài tại những lớp Huấn luyện chính trị, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cốt cán, sáng lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên và ra báo Thanh Niên làm cơ quan ngôn luận của Hội tại Quảng Châu trong những năm từ
1925- 1927, Hồ Chí Minh đã nỗ lực chuẩn bị một cách đầy đủ những tiền đề và điều kiện cho sự ra đời của
một chính đảng vô sản kiểu mới ở Việt Nam
Tiếp đó, như một tất yếu khách quan của lịch sử, luồng gió mới của thời đại, những nguyên lý của học thuyết Mác- Lênin về Đảng Cộng sản, về phương pháp đấu tranh cách mạng, vận động quần chúng, về vai trò của các tổ chức quần chúng,v.v đã theo những hội viên của hội Việt Nam cách mạng thanh niên, theo những tờ báo Thanh Niên được bí mật truyền về trong nước, góp phần làm cho đời sống chính trị – xã hội trong nước có những chuyển biến tích cực Và phong trào công nhân phát triển từ tự phát đến tự giác, phong trào đấu tranh yêu nước của nhân dân ta đã ngả theo khuynh hướng vô sản,v.v đã dẫn đến sự ra đời của ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam trong những năm 1929- 1930
Trong bối cảnh đó, để tránh nguy cơ phân liệt và mất đoàn kết, nhận thức rõ sứ mệnh lịch sử của mình, Hồ Chí Minh đã viết thư mời đại diện các tổ chức cộng sản và triệu tập Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa xuân năm 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, cách mạng Việt Nam đã có người cầm lái Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác- Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam Đảng ta được thành lập, một hành trình đấu tranh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH bắt đầu
Thấm nhuần những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin về Đảng của giai cấp vô sản, Hồ Chí Minh khẳng
định: trong thời đại ngày nay, giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất và độc nhất có sứ mệnh lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuối cùng Và trong cuộc đấu tranh giải phóng, dù là lực lượng cách mạng to lớn, nhưng do những hạn chế về mặt giai cấp, nên giai cấp nông dân không thể tự mình lãnh đạo cách mạng,
mà phải liên minh với giai cấp công nhân, là đồng minh tin cậy của giai cấp công nhân
Tuy nhiên, cũng theo quan điểm của Người, Đảng dù là tổ chức của những người con ưu tú nhất của giai cấp công nhân và của dân tộc, nhưng Đảng không thể đòi hỏi Mặt trận và nhân dân thừa nhận quyền lãnh đạo của mình mà, Đảng “phải tỏ ra là một bộ phận trung thành nhất, hoạt động nhất, chân thực nhất; chỉ trong đấu tranh và công tác hàng ngày, khi quần chúng rộng rãi thừa nhận chính sách đúng đắn và năng lực lãnh đạo của Đảng thì Đảng mới giành được địa vị lãnh đạo”[2]
Thực tiễn quá trình ra đời và hoạt động của Đảng ta trong 82 năm qua đã chứng minh rằng: Vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, Hồ Chí Minh đã không chỉ sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, mà Người còn xây dựng thành công một Đảng Cộng sản Việt Nam mang bản chất giai cấp công nhân, nhưng cũng đồng thời là Đảng của dân tộc Việt Nam Nhân tố quyết định bản chất của giai cấp công nhân của Đảng không chỉ là thành phần xuất thân của đảng viên, mà chính
là nền tảng tư tưởng của Đảng – đó là chủ nghĩa Mác-Lênin, là mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, là đ ường lối của Đảng thực sự vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người; đó không chỉ là việc tuân thủ những nguyên tắc tổ chức, kỷ luật của Đảng kiểu mới, mà còn là thực tiễn đấu tranh cách mạng đầy vinh quang và gian khó của Đảng, nên trong Báo cáo chính trị tại Đại hội Đảng lần thứ II (2/1951), Người nêu rõ: “Chính vì Đảng Lao động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”
Xuyên suốt và nhất quán quan điểm này, khi Đảng lãnh đạo nhân dân Việt Nam tiến hành đồng thời hai cuộc cách mạng: tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc và xây dựng CNXH ở
miền Bắc, Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định: “Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dân tộc,
không thiên tư, thiên vị” (9/12/1961) Người còn nói rõ thêm, Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân và
Trang 4nhân dân lao động, nghĩa là những người thợ thuyền, dân cày và lao động trí óc kiên quyết nhất, hăng hái nhất, trong sạch nhất, tận tâm tận lực phụng sự Tổ quốc và nhân dân, nên luôn luôn và nhất định: “Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài Nó phải làm tròn nhiệm vụ giải phóng dân tộc Làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bào sung sướng”[3]
2 Xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh trong điều kiện Đảng cầm quyền
Sau Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 thành công, cùng với sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa, Đảng ta trở thành Đảng cầm quyền Theo Hồ Chí Minh, là người lãnh đạo, người đầy tớ thật
trung thành của nhân dân, nhưng “Đảng cầm quyền, nhân dân là chủ” và mọi quyền hành, mọi lực lượng đều ở nơi dân
Ngay từ những ngày đầu của nền dân chủ cộng hòa, Hồ Chí Minh đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề này,
và nhấn mạnh đó chính là điểm khác biệt, phân biệt bản chất của một chính Đảng vô sản kiểu mới với các chính đảng khác Và dù là người lãnh đạo, song trong chế độ xã hội mới mà nhân dân ta đang xây dựng và tiếp tục xây dựng, thì quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân là vấn đề có tính nguyên tắc Nguyên tắc đó khẳng định vai trò Đảng lãnh đạo cách mạng, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ, đồng thời chỉ rõ: cán
bộ, đảng viên của Đảng nắm giữ những vị trí quan trọng trong các cơ quan công quyền thực sự là công bộc của dân, phải hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”, v.v… Nếu làm trái với những điều này, nếu cậy quyền, cậy thế, quan liêu, tham nhũng, những “ông quan cách mạng”, những
kẻ “vinh thân phì gia”, vì quyền lợi ích kỉ của bản thân, gia đình, giòng họ mà xa rời mối liên hệ máu thịt Đảng – Dân, thì những con “sâu mọt của dân” ấy đã làm cho nguy cơ thoái hóa, biến chất, đe dọa sự tồn vong của một Đảng cầm quyền đến rất gần
Tiên liệu trước nguy cơ thoái hóa biến chất của một bộ phận cán bộ đảng viên trong Đảng, Hồ Chí Minhnhấn mạnh: để Đảng cầm quyền bao gồm những người con ưu tú nhất của dân tộc, đó là những người
công nhân, nông dân, lao động trí óc, và những người ưu tú của các giai tầng khác trong xã hội (đã giác ngộ cách mạng, sẵn sàng hy sinh phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân), thì những đội ngũ cán bộ đảng viên phải là những người “giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục” Muốn vậy, mỗi cán bộ đảng viên phải không ngừng phấn đấu, học tập, để một mặt nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý, phương thức lãnh đạo, mặt khác “mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, phải thật sự cần kiệm liêm chính chí công vô tư, phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”[4] Đây chính là một luận điểm quan trọng của Người về mối quan hệ giữa Đảng và Dân; Đảng và Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trong điều kiện Đảng cầm quyền
Và cũng theo lời Người, để xây dựng Đảng ta luôn trong sạch, vững mạnh trong điều kiện Đảng cầm quyền,
tất yếu và thường xuyên phải tiến hành xây dựng và chỉnh đốn Đảng Về vấn đề này, Hồ Chí Minh đã từng
nói: “Phải chỉnh đốn nội bộ Đảng… Đảng ví như cái máy phát điện, các công việc trên ví như những ngọn đèn, máy mạnh thì đèn sáng” (1/1949); “Đảng là đội tiên phong của giai cấp và dân tộc Để làm tròn nhiệm
vụ kháng chiến và kiến quốc, Đảng phải mạnh, toàn Đảng tư tưởng phải nhất trí, hành động phải nhất trí” (4/1952); và trong bản Di chúc lịch sử, Người nhấn mạnh: “Việc phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó cho mình, toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân Làm được như vậy, thì dù công việc to lớn mấy, khó khăn mấy chúng ta cũng nhất định thắng lợi” (5/1968),v.v
Trong xây dựng và chỉnh đốn Đảng, cán bộ, đảng viên phải lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng
và kim chỉ nam cho hành động; nâng cao trình độ nhận thức, nắm vững bản chất cách mạng của chủ nghĩa
Trang 5Mác-Lênin, nắm vững lập trường, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết những vấn đề của thực tiễn Cán bộ, đảng viên phải không ngừng nâng cao trình độ lý luận, trình độ chuyên môn, năng lực trí tuệ, nắm chắc thực tiễn cách mạng để hoạch định và kịp thời bổ sung chủ trương, đường lối của Đảng; chống giáo điều, kinh nghiệm chủ nghĩa,v.v Đặc biệt, cán bộ, đảng viên phải luôn tuân thủ và vận dụng một cách linh hoạt các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của Đảng: nguyên tắc tập trung dân chủ; tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách; tự phê bình và phê bình; kỷ luật nghiêm minh và tự giác; đoàn kết thống nhất trong Đảng về tư tưởng, ý chí và hành động, và trong mọi hoàn cảnh phải kiên quyết chống và quét sạch chủ nghĩa cá nhân
Đồng thời, để Đảng ta luôn trong sạch, vững mạnh, để xây dựng và chỉnh đốn Đảng thành công, một công việc không kém phần quan trọng, đó là Đảng phải phải loại bỏ những phần tử cơ hội, thoái hoá, biến chất ra khỏi Đảng, làm trong sạch đội ngũ cán bộ, đảng viên, để Đảng luôn là bộ tham mưu tối cao, ưu tú của giai cấp và dân tộc, luôn luôn giữ vững đạo đức cách mạng, tận tâm, tận lực phục vụ Tổ quốc và nhân dân
3 Tiếp tục xây dựng Đảng ta “là đạo đức, là văn minh” trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
Tiến hành công cuộc đổi mới, chúng ta từng bước tiến hành đổi mới chính trị, nhằm thực hiện mục tiêu dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy đầy đủ quyền làm chủ và sức mạnh của nhân dân Trong khi đổi mới tổ chức
và hoạt động của cả hệ thống chính trị, chúng ta đã coi trọng xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, không ngừng nâng cao năng lực và hiệu quả lãnh đạo đối với toàn bộ hệ thống chính trị và cả xã hội Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, ra sức nâng cao trình độ trí tuệ và năng lực lãnh đạo, trên tinh thần: 1/ Xác định đúng mục đích xây dựng Đảng, chỉnh đốn Đảng, giữ vững và nâng cao năng lực hiệu quả, uy tín lãnh đạo xã hội về mọi mặt của Đảng 2/ Xác định đúng chức năng của Đảng trong sự lãnh đạo xã hội về mọi mặt 3/ Xác định đúng phương thức lãnh đạo của Đảng chủ yếu bằng hệ tư tưởng, lý luận, đường lối, chủ trương, và xác định đúng phương pháp lãnh đạo tuyên truyền, giáo dục thuyết phục, kiểm tra và nêu gương của cán bộ, đảng viên, của tổ chức Đảng
Trên tinh thần đó, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011) được thông qua tại Đại hội Đảng lần thứ XI ghi rõ: Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị nhưng đồng thời cũng là một bộ phận của hệ thống đó, nên “Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”[5] Để Đảng đảm đương được vai trò lãnh đạo sự nghiệp cách mạng, Đảng phải mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, phải giữ vững truyền thống đoàn kết, thường xuyên thực hiện tự phê bình và phê bình, luôn xây dựng và tự chỉnh đốn, v.v…
Đồng thời để đội ngũ cán bộ đảng viên xứng đáng là người lãnh đạo, người đày tớ thật trung thành của nhân dân, góp phần đưa sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế đến thành công, thấm nhuần lời dạy của Người: “Đảng có vững cách mạng mới thành công”, toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta đã thực hiện tư
tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng một cách nghiêm túc trên tinh thần đổi mới Đó là thường xuyên tự
chỉnh đốn, tự đổi mới trong hơn tám thập kỷ; là cùng với sự nghiệp đổi mới toàn diện, toàn Đảng, toàn quân
và toàn dân đã thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương VI (lần thứ 2) của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII “Về một số vấn đề cơ bản và cấp bách trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng”, trên cả
ba lĩnh vực (nhận thức, tư tưởng, chính trị; đạo đức lối sống của cán bộ, đảng viên và một số vấn đề tổ
chức); là triển khai thực hiện Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI (2011) và Chỉ thị 03 của Bộ chính Trị và đặc biệt là thực hiện Nghị quyết 12- khóa XI: “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” sâu rộng trong cả nước,v.v
Trên tinh thần,”xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và
Trang 6sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta hiện nay”, và nhất là “chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên
trong sạch, có phẩm chất, có năng lực, có sức chiến đấu cao theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” theo
tinh thần Đại hội Đảng lần thứ XI, mỗi cán bộ đảng viên của Đảng “phải không ngừng tu dưỡng, rèn luyện
về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống; kiên quyết đấu tranh làm thất bại âm mưu, hoạt động
“diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch; phê phán, đẩy lùi những biểu hiện “tự diễn biến” Giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng”[6]
Đó là yêu cầu, là nhiệm vụ bức thiết, thường xuyên của một Đảng cầm quyền, đó cũng là thực hiện theo
những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, để Đảng ta luôn trong sạch, vững mạnh, “là đạo đức,
là văn minh” đưa sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế của nhân dân ta đi đến thành công.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận
Là lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho muôn đời sau một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, trong đó có công tác dân vận
Kế thừa và phát triển tư tưởng "trọng dân", "yêu dân", "dựa vào dân" của ông cha ta trên cơ sở tư duy khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa lý luận vào thực tiễn công tác vận động nhân dân lên tầm cao mới
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng đặt câu hỏi: Dân vận là gì? Và Người đã định nghĩa: "Dân vận là vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không đề sót một người nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những việc nên làm, những công việc Chính phủ và đoàn thể giao cho"
Mục đích dân vận là để góp phần tạo thành sức mạnh toàn dân và để thực hành những nhiệm vụ chính trị của cả dân tộc trong thời kỳ cách mạng Đó là kháng chiến để giải phóng dân tộc khỏi ách ngoại xâm, kiến quốc để dân giàu, nước mạnh,"ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành" Công tác dân vận cũng
là một khoa học, khoa học về con người
Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu một luận điểm hoàn chỉnh có tính quy luật của mọi cuộc cách mạng: "Lực lượng của dân rất to Việc dân vận rất quan trọng Dân vận kém thì việc gì cũng kém Dân vận khéo thì việc
gì cũng thành công"
Công tác dân vận không chỉ là một chính sách, một chiến lược, mà còn là một công tác cơ bản quan trọng của Đảng, của cả hệ thống chính trị, là một sự nghiệp to lớn của toàn Đảng, toàn dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng tổng kết: "Dễ mười lần không dân cũng chịu, khó trăm lần dân liệu cũng xong" Một nội dung cốt lõi, xuyên suốt tư tưởng dân vận của Chủ tịch Hồ Chí Minh là đại đoàn kết dân tộc Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc của Người đã trở thành đường lối chiến lược cơ bản lâu dài, là nguồn sức mạnh và động lực to lớn của Đảng ta và nhân dân ta trong sự nghiệp cách mạng nói chung
Về tổ chức dân vận, Chủ tịch Hồ Chí Minh coi Mặt trận dân tộc thống nhất là một trong ba điều kiện không thể thiếu được của thành công cách mạng phản đế ở một nước thuộc địa Đó là sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, sự thành lập một mặt trận dân tộc phản đế rộng rãi, khởi nghĩa vũ trang"
Quy trình làm công tác dân vận mà Bác Hồ đã tổng kết trong bài "Dân vận"(đăng trên báo Sự Thật ra ngày 15/10/1949) được tóm tắt như sau: Giải thích cho dân hiểu-bàn bạc với dân-tổ chức toàn dân thực hiện kiểm tra- kiểm điểm rút kinh nghiệm-phê bình khen thưởng Quy trình này được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI quán triệt và nêu thành phương châm"Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra"
Về tác phong người cán bộ làm công tác dân vận, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cô đọng trong 12 chữ: "Óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm" Thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận nhiều năm qua, Đảng, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể đã có những chuyển biến tích cực và đạt được những thành tựu quan trọng Tuy nhiên, trong giai đoạn cách mạng mới, công tác dân vận cần được đẩy mạnh với nội dung phương thức phù hợp, nhằm phát huy sức mạnh toàn dân tộc, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu, nhiệm vụ mà đại hội XI của Đảng đã đề ra Công tác dân vận không chỉ tiến hành trong Ngày Dân vận, mà phải làm thường xuyên hàng ngày, đưa công tác rất quan trọng này thành nếp của mỗi đảng viên, cán bộ, công chức coi đây là tiêu chuẩn để đánh giá cán bộ, đảng viên, hội viên
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hiện công tác dân vận
Trang 7Ngày 15-10-1949 Bác Hồ kính yêu viết bài “Dân vận” đăng trên báo Sự Thật Ngày 15-10 hàng năm trở thành Ngày Dân vận của cả nước
Chỉ trong một bài báo ngắn gọn, Người đã nêu rất đầy đủ ý nghĩa, nội dung và tầm quan trọng của công tác dân vận trong sự nghiệp cách mạng nước ta Bác Hồ viết: “Bao nhiêu lợi ích đều vì dân Bao nhiêu quyền hạn đều của dân Sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc là công việc của dân Chính quyền từ xã đến Chính phủ Trung ương do dân cử ra Đoàn thể từ Trung ương đến xã do dân tổ chức nên Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân ”
Khắc sâu lời Bác Hồ dạy: “Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”, do làm tốt công tác dân vận mà Đảng ta luôn tập hợp tuyên truyền, giáo dục, động viên, phát huy mọi tầng lớp nhân dân thành lực lượng cách mạng hùng hậu tạo nên sức mạnh to lớn của dân tộc, làm nên những thành quả vĩ đại của cách mạng Xuyên suốt quá trình phát triển của cách mạng, quan điểm của Đảng về cách mạng là sự nghiệp của quần chúng được quán triệt và vận dụng sáng tạo qua mỗi thời kì Nhờ đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng hợp quy luật, hợp lòng dân tạo thành sức mạnh đại đoàn kết, đưa đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách giành những thắng lợi vĩ đại trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, kháng chiến cứu nước cũng như trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay
Một trong những bài học chủ yếu thời kì đổi mới đất nước là: “Đổi mới phải dựa vào dân, vì lợi ích của nhân dân, phù hợp với thực tiễn và luôn luôn sáng tạo” Lãnh đạo nhân dân làm cách mạng, Đảng ta không có mục đích nào khác là phục vụ nhân dân, để nhân dân trở thành chủ nhân thực sự của đất nước, làm chủ bản thân và xã hội, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta đã xác định công tác dân vận có vị trí rất to lớn và quan trọng trong
sự nghiệp cách mạng của nước nhà; thực hiện công tác dân vận là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân Đồng thời công tác dân vận là một trong những công tác cơ bản, quan trọng, gắn liền với sự trưởng thành về sự lãnh đạo nhân dân làm cách mạng của Đảng Đảng ta đã hết sức coi trọng công tác dân vận Điều đó đã được thể hiện một cách nhất quán trong đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng Thông qua công tác dân vận, Đảng đã phát huy cao độ sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân, tạo nên động lực to lớn đưa sự nghiệp cách mạng không ngừng phát triển
Các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc đều thể hiện rõ rệt quan điểm và tư tưởng đó Đặc biệt Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VI (mà chúng ta thường gọi là NQ8B) về “Đổi mới công tác quần chúng của Đảng tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân” có ý nghĩa quan trọng đẩy mạnh sự nghiệp vận động quần chúng nhân dân trong thời kì đổi mới
Công tác dân vận không chỉ tiến hành trong ngày dân vận, mà phải làm thường xuyên hằng ngày Nhưng mỗi năm khi đến ngày 15-10, tất cả các cấp uỷ Đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thể cần kiểm điểm lại kết quả một năm thực hiện công tác dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm phát huy ưu điểm, khắc phục thiếu sót, khuyết điểm đưa công tác quan trọng này thành nền nếp, thành ý thức thường xuyên của mọi cán bộ, đảng viên, công nhân viên chức, coi đây
là một tiêu chuẩn để đánh giá về phẩm chất, đạo đức cách mạng và năng lực của cán bộ, đảng viên, hội viên; góp phần
để nhân dân thật sự tin yêu Đảng và mãi mãi đi theo con đường cách mạng của Đảng, Bác Hồ
Công tác dân vận trong thời kỳ đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế
Công tác dân vận của Đảng ta luôn chiếm một vị trí quan trọng, thậm chí quyết định đến sự thành bại của cách mạng Điều này cho thấy vì sao Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng công tác dân vận: " Việc dân vận rất quan trọng Dân vận kém thì việc gì cũng kém Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công"
Công tác dân vận vừa là tiền đề, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, để làm tốt công tác này, đòi hỏi chúng ta phải hiểu thế nào là dân vận và công tác dân vận cùng những giải pháp hữu hiệu trong thời kỳ đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay
1 - Về “Dân vận và công tác dân vận…”
Trang 8Dân vận là tuyên truyền, giáo dục, vận động, thuyết phục mọi người dân thực hiện các chủ trương, đường lối của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Dân vận còn có nghĩa là làm gương trước dân Nói theo nghĩa thông thường thì, dân vận là công tác dân vận của các tổ chức dân vận của Đảng, chính quyền, đoàn thể trong hệ thống chính trị nói chung và của cả hệ thống xã hội nói riêng Nói tóm lại, mục tiêu cao nhất của dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh chính là vì dân Do đó, mọi hành động của chúng ta phải vì dân và mang lại hiệu quả thiết thực cho dân
Công tác dân vận được xem là công việc (hay còn gọi là nhiệm vụ chính trị) của các tổ chức đảng, Nhà nước và các
đoàn thể chính trị - xã hội cần phải làm tròn trước Đảng và nhân dân Ví dụ như, công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt đạo đức, tác phong, lối sống văn hóa, văn minh theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa VI cũng chỉ rõ: “Các cấp ủy từ Trung ương đến cơ sở phải nắm vững và làm đúng chức năng lãnh đạo của mình bằng phương pháp dân chủ, kiên quyết khắc phục tình trạng bao biện công việc của Nhà nước, của các đoàn thể quần chúng”
Công tác dân vận trong thời kỳ đổi mới là công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động, thuyết phục mọi người dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế
2 - Nội dung và yêu cầu công tác dân vận trong thời kỳ mới
Những năm qua, công tác dân vận của Đảng ta đã thu được những thành tựu đáng kể Đó là mức sống của đại bộ phận nhân dân ngày càng được cải thiện rõ rệt; bộ mặt của đất nước được đổi mới khá toàn diện ; mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân được củng cố và tăng cường; nhiều kênh truyền thông đại chúng được tăng cường để theo dõi, nắm bắt tình hình đời sống, tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, đề xuất những kiến nghị kịp thời với Đảng, Nhà nước về các chủ trương, chính sách, giải quyết các quyền lợi chính đáng của nhân dân Cơ cấu, tổ chức và hoạt động của Ban Dân vận các cấp được củng cố và kiện toàn Các cơ quan, tổ chức dân vận trong hệ thống chính trị đã có sự phối hợp nhịp nhàng trong việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác dân vận Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Dân vận các cấp và các tổ chức, đoàn thể quần chúng
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, công tác dân vận vẫn còn nhiều bất cập, yếu kém Một số cấp ủy, chính quyền chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, tầm quan trọng của công tác dân vận đối với sự nghiệp phát triển đất nước Công tác tuyên truyền, giáo dục tư tưởng cán bộ, đảng viên và nhân dân vẫn chưa đi vào chiều sâu, đồng bộ Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống, làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước Tâm trạng của người dân còn nhiều phiền muộn và không bằng lòng với một bộ phận cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước cố tình nhũng nhiễu, gây phiền hà Nguyên nhân là do nhận thức về đổi mới công tác dân vận chưa đồng đều trong tất cả các cấp, ngành; đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận bất cập về trình độ, năng lực, nghiệp vụ chuyên môn; cơ chế, chính sách và điều kiện làm việc của tổ chức và cá nhân cán bộ làm công tác dân vận còn nhiều khó khăn, bất cập Cơ chế phối hợp hoạt động trong công tác vận động nhân dân còn chưa đồng bộ trong các tổ chức trong hệ thống chính trị; khuynh hướng "hành chính hóa" các tổ chức quần chúng và công tác vận động quần chúng đang có xu hướng phát triển Đây thực sự là những vấn đề bức xúc cần được quan tâm nghiên cứu
cả về lý luận lẫn thực tiễn, để có những giải pháp hữu hiệu nhằm tiếp tục phát huy bản chất tốt đẹp của Đảng ta trong công tác dân vận trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế
Trước tình hình đó, việc đổi mới công tác dân vận theo hướng công bằng trong hệ thống chính trị và trong toàn xã hội
là vấn đề rất cần thiết và cấp bách hiện nay Điều đáng chú ý là, công bằng giữa các giai tầng, dân tộc, tôn giáo, giữa nam và nữ Đó là vì nước ta bị những hạn chế rất cơ bản: 1 - Nền tảng kinh tế - xã hội nông nghiệp - nông thôn truyền thống nghèo nàn, lạc hậu, chậm phát triển, 2 - Nền tảng văn hóa truyền thống trọng nam khinh nữ vừa là hệ quả của nền tảng kinh tế - xã hội nêu trên vừa là nhân tố xã hội độc lập tạo ra tình trạng bất bình đẳng giới dai dẳng và nan giải,
3 - Quan hệ giữa nhà nước (vô thần) và tôn giáo (hữu thần) là một vấn đề xuyên suốt lịch sử dân tộc cũng như nhân loại mà trong quá trình hóa giải mâu thuẫn thì xung đột thường dễ xảy ra hơn là đồng thuận, hài hòa nhiều khi chỉ là ảo tưởng
Cần có cái nhìn thực tế, khách quan về việc xây dựng mô hình tổ chức dân vận trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế Sự chuyển đổi của cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp - dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp, đã dẫn đến sự chuyển đổi về tư duy và cách làm ăn của người dân Từ sự biến đổi về kinh tế dẫn đến tình trạng là, đông đảo người nông dân từ nông thôn ra thành thị làm ăn sinh sống không thuộc tổ chức nào quản lý, công tác dân vận ở đây gần như bị bỏ trống Vậy, ai là người quản lý họ? Những người dân xa quê, đi lang thang cơ nhỡ không nơi nương tựa và không có chỗ để sinh hoạt, thì các tổ chức dân vận phải làm gì để mỗi người dân thực hiện đúng vai trò của người công dân? Họ là người dân nhưng “không được biết, không được bàn, không được làm, không được kiểm tra”, thậm chí họ bị công an kiểm tra do không rõ nguồn gốc xuất thân, hoặc tham gia các tệ nạn xã hội (cờ bạc, ma túy, trộm cắp ) thì xã hội phải trả giá như thế nào về việc này? Do đó, phải có một tấm lòng thật sự chân thành với dân mới tạo được niềm tin vững chãi trong dân Tấm lòng “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của Hồ Chí Minh là tấm gương sáng cho mọi dân tộc, giai cấp, tầng lớp nhân dân (công nhân, nông dân, trí thức, phụ nữ, thanh niên ) noi theo Cũng từ niềm tin vững chắc của nhân dân đối với Người, và tấm lòng cao cả của Người đối với nhân dân mà không có một trở ngại, khó khăn nào không vượt qua
Vì vậy, cần phải đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng cán bộ chuyên trách công tác dân vận ở vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc ít người, vùng công nghiệp (nơi không có các tổ chức Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Công đoàn ) có trình độ
Trang 9chuyên môn, nghiệp vụ và lý luận chính trị vững vàng, có kiến thức hiểu biết tâm lý dân vận sâu rộng, biết cách làm việc có hiệu quả và được nhân dân tin yêu Đồng thời, nâng cao năng lực và sự tham gia của người dân vào việc thực hiện và kiểm tra việc thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thông qua công tác dân vận
3 - Một số giải pháp thực hiện
Một là, đổi mới công tác dân vận của Đảng theo hướng công bằng giữa các giai tầng xã hội, dân tộc, tôn giáo, giới,
trong hệ thống chính trị và trong toàn xã hội Thực tế cho thấy, trong hệ thống chính trị 3 khối, 4 cấp, cán bộ nam có thể làm bí thư, chủ tịch, cán bộ nữ có thể làm phó bí thư, phó chủ tịch, và ngược lại, cán bộ nữ có thể làm bí thư, chủ tịch, cán bộ nam có thể làm phó bí thư, phó chủ tịch đều có thể chấp nhận được Nếu một giới nam hoặc nữ độc chiếm lãnh đạo là rất bất công cần được xóa bỏ Cũng như vậy, việc bảo đảm công bằng giữa các giai tầng xã hội, dân tộc, tôn giáo, cũng cần phải được tính toán một cách hợp lý
Hai là, đổi mới công tác dân vận phải phù hợp với vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, nhất là đặc thù của mỗi giới Mỗi
một đối tượng khác nhau đòi hỏi phương thức đổi mới dân vận cũng phải khác nhau Thí dụ, người nông dân bị mất ruộng đất trong giải phóng đền bù, không còn niềm tin vào chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, thì cần phải đổi mới công tác dân vận như thế nào để lấy lại niềm tin trong nông dân? Tại sao nhiều gia đình hiện nay không muốn con mình trở thành công nhân? Thực tế hiện nay, tầng lớp lãnh đạo xuất thân từ giai cấp công nhân, nông dân chiếm tỷ lệ rất ít và thấp (bố mẹ có thể là công nhân nhưng bản thân họ không thuộc giai cấp này), họ chủ yếu xuất thân từ cán bộ, công chức, viên chức nhà nước Trong khi, giai cấp công nhân còn gặp rất nhiều khó khăn về đời sống mọi mặt Vậy, phải đổi mới công tác dân vận như thế nào để lấy lại niềm tin trong công nhân? Tại sao những người đi lao động ở nước ngoài thích ở nước ngoài hơn là thích về nước để cống hiến? Chính phủ trợ cấp tiền cho người nghèo
ăn Tết nhưng ở một số nơi, cán bộ xã lại “xẻo tiền” của dân để làm việc khác thì làm sao vận động được ai, thuyết phục được ai Các trường Dân tộc Nội trú mở ra nhưng có nơi vẫn chỉ dành cho con em của cán bộ là dân tộc nhiều hơn con
em nhân dân là dân tộc Ở những nơi có đông đồng bào tôn giáo, các tổ chức Mặt trận, đoàn thể chưa được kiện toàn Đổi mới công tác dân vận trong điều kiện hiện nay là làm sao cho mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo trở về với dân, sống với dân và giúp dân xây dựng cuộc sống no ấm, bình đẳng, hạnh phúc, tiến bộ, góp phần cùng dân vào
sự nghiệp phát triển chung của cả nước
Ba là, đổi mới công tác dân vận của các tổ chức làm công tác dân vận của Đảng (như tổ chức đảng, chính quyền,
đoàn thể) trong hệ thống chính trị Chẳng hạn, đổi mới công tác dân vận trong việc xây dựng các chủ trương, đường lối, chính sách (của các tổ chức đảng); trong việc thực thi đường lối, chính sách (của các tổ chức nhà nước); trong việc tham gia quản lý nhà nước (của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội) nhằm đáp ứng với yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế
Vai trò của công tác dân vận trong thực thi quyền lực chính trị
Tác giả : Th.s Phạm Thị Như Quỳnh - Gv khoa Dân vận
File đính kèm: Không có
Công tác dân vận là một trong những công tác cơ bản của Đảng cộng sản Việt Nam, là một trong những nhân tố góp phần hình thành các nhiệm vụ cách mạng, tạo nên mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân
Trong giai đoạn hiện nay công tác dân vận vừa mang tính chiến lược vừa mang tính cấp thiết đối với sự nghiệp đổi mới đất nước Để phát huy vai trò lãnh đạo và thực thi quyền lực chính trị của Đảng, công tác dân vận cần quán triệt
và thực hiện tốt những nội dung sau:
1 Truyền bá Chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Để góp phần làm cho Đảng ta ngày càng vững mạnh hơn, xứng đáng là hạt nhân lãnh đạo, phát huy trí tuệ và sức mạnh của dân tộc thì vai trò của công tác dân vận trong việc truyền bá hệ tư tưởng của Đảng trong nhân dân có ý nghĩa hết sức quan trọng C.Mác đã từng viết, lý luận sẽ trở thành sức mạnh vật chất khi thâm nhập vào quần chúng
Để khẳng định giá trị bền vững và sức sống của CNMLN, tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi Đảng ta phải bảo vệ và phát triển nó lên một trình độ mới, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân là yếu tố cần thiết để củng
cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước Truyền bá sâu rộng hệ tư tưởng của Đảng để nhân dân cảnh giác với những âm mưu chống phá những thành quả của Cách mạng như: Âm mưu diễn biến hoà bình của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch khác với thủ đoạn làm tha hoá đội ngũ cán bộ, làm rệu rã về mặt tổ chức và làm sa sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng
Thực hiện tốt công tác dân vận trong việc truyền bá tư tưởng, giáo dục đạo đức trong cán bộ, đảng viên để họ tự giác thực hiện những nhiệm vụ chính trị đặt ra trong từng giai đoạn lịch sử Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: giáo dục
tư tưởng và lãnh đạo tư tưởng là việc quan trọng nhất của Đảng, phải kiên quyết chống thói xem nhẹ tư tưởng Mà để đưa một hệ tư tưởng đến với người dân thì không thể thiếu vai trò của công tác dân vận
Tuy nhiên trong tình hình tư tưởng có nhiều diễn biến phức tạp và sự bùng nổ thông tin dữ dội như hiện nay thì việc truyền bá Chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi người làm công tác tuyên truyền phải thường xuyên cập nhật, phân tích các thông tin và lựa chọn những thông tin có lợi cho Đảng, cho cách mạng để tuyên truyền vào quần chúng nhân dân Đồng thời đưa ra những lập luận xác đáng để phê phán, loại bỏ các thông tin có tư tưởng xấu, nhằm bảo vệ sự trong sáng của Chủ nghĩa Mác Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh - Hệ tư tưởng của Đảng ta
Trang 102 Truyền bá cương lĩnh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho nhân dân
Một trong những nội dung quan trọng nhất của công tác dân vận là truyền bá cương lĩnh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho nhân dân để mọi người dân hiểu rõ, tin tưởng và quyết tâm thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật đó
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lý này, dân rất tốt, lúc họ đã hiểu thì việc gì khó khăn mấy họ cũng làm được, hy sinh mấy họ cũng không sợ Nhưng trước hết phải chịu khó tìm đủ mọi cách giải thích cho họ hiểu rằng: những việc đó là vì lợi ích của họ mà họ phải làm" [Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5 tr.246]
Mọi chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước muốn được nhân dân nhất trí, tin tưởng, quyết tâm thực hiện tốt đều phụ thuộc vào công tác dân vận tốt hay kém Nhiệm vụ của công tác dân vận là phải đưa nó vào cuộc sống, biến thành hành động cách mạng sôi nổi, tự giác của các tầng lớp nhân dân, giải quyết các vấn đề thực tiễn đem lại lợi ích cho nhân dân
Trong điều kiện Đảng cầm quyền, mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân chủ yếu thông qua Nhà nước, cụ thể là thông qua hệ thống luật pháp, chính sách, tổ chức điều hành, thực thi luật pháp, chính sách, thông qua mối quan hệ phối hợp giữa Mặt trận và các đoàn thể nhân dân để thực hiện luật pháp và chính sách, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, thông qua cán bộ, công chức Nhà nước Thực chất của quá trình này là thực hiện ý chí chính trị, mục tiêu chính trị của Đảng Công tác dân vận là một cơ chế thực thi quyền lực chính trị của Đảng Trong quá trình này cần phối hợp tốt giữa dân vận của Đảng, dân vận của Nhà nước và các tổ chức chính – xã hội, tổ chức thực hiện chặt chẽ, kiên quyết nhằm biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành các phong trào cách mạng của nhân dân, là điều kiện quyết định thành công đối với công tác dân vận của Đảng
3 Phản ánh ý chí nguyện vọng của nhân dân
Công tác dân vận không chỉ là sự "tuyên truyền", "vận động "…mà công tác dân vận còn nhằm phát huy các sáng kiến, sáng tạo từ phía quần chúng nhân dân, "Dân chúng biết giải quyết nhiều vấn đề một cách đơn giản, mau chóng, đầy đủ mà những người tài giỏi, những đoàn thể to lớn nghĩ mãi không ra" [Hồ Chí Minh toàn tập, tập 5 tr 295] Cương lĩnh, đường lối chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước là sản phẩm “đầu ra” của hệ thống chính trị Vì vậy, chúng phải phù hợp, thống nhất và phản ánh “đầu vào”, tức là nhu cầu chính trị của nhân dân Đó chính là ý chí, nguyện vọng, lợi ích của nhân dân Người làm công tác dân vận muốn phản ánh được ý chí nguyện vọng của nhân dân phải gắn bó với dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tạo điều kiện để nhân dân tham gia vào công việc của Nhà nước và xã hội, tham gia vào quá trình hoạch định đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Công tác dân vận chỉ có thể đóng vai trò chủ động khi những người làm công tác dân vận lăn mình vào cuộc sống, có hiểu biết sâu sắc thực tiễn, nắm được ý nguyện chân chính của nhân dân phản ánh với Đảng, biến nó thành đường lối
để lãnh đạo quần chúng, lãnh đạo nhân dân thực hành những ý kiến của chính mình đã được phân tích, nghiên cứu, sàng lọc, sắp đặt thành hệ thống Hồ Chí Minh viết: "Muốn thực sự gần gũi quần chúng thì phải cùng ăn, cùng ở, cùng làm mới biết được sinh hoạt của quần chúng như thế nào, mới biết khó khăn, biết chí khí của quần chúng như thế nào, mới biết nguyện vọng của quần chúng như thế nào" [Hồ Chí Minh toàn tập, tập 9 tr.251]
4 Tạo nên sự đồng thuận, nhất trí, đoàn kết, thúc đẩy tính tích cực chính trị của nhân dân
Công tác dân vận có vai trò rất quan trọng trong quá trình tạo ra sự động thuận xã hội Bởi vì: Trong công tác dân vận Đảng ta luôn nhất quán tư tưởng "dân là chủ", "dân làm chủ", vì vậy, trong quá trình hoạt động đội ngũ làm công tác dân vận phải làm cho các tầng lớp nhân dân, các cộng đồng, các nhóm trong xã hội xác định được vai trò của mình trong đời sống chính trị
Muốn nhân dân đồng thuận, nhất trí, đoàn kết, thúc đẩy tính tích cực chính trị của nhân dân thì trước hết phải quan tâm đến lợi ích của họ Phải lấy lợi ích thiết thân của người lao động làm cơ sở để xây dựng chủ trương, chính sách, xây dựng và phát triển đất nước, bởi vì lợi ích là cái gắn bó người ta lại với nhau, là động lực thúc đẩy mọi hành động của nhân dân
Khi nhân dân đã hiểu đúng, hiểu đầy đủ thì sẽ tạo được sự tự giác trong thực hiện, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước Chính sách đúng, cơ chế phù hợp còn là yếu tố quan trọng của Nhà nước, của cơ quan chính quyền trong việc phục vụ nhân dân và phát huy sức mạnh toàn dân
Thông qua công tác dân vận giúp người dân biết tìm ra những tương đồng chung, biết gác lại những khác biệt và hành động trên cơ sở những tương đồng chung ấy Đó chính là cơ sở để thực hiện đại đoàn kết toàn dân, phát huy tính tích cực chính trị của nhân dân, là yếu tố cơ bản để phát huy nội lực của đất nước./
Học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận
Dân vận vừa là mục tiêu của cách mạng, vừa là phương pháp vận động cách mạng của Đảng Thực chất của công tác dân vận là xây dựng mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng với nhân dân Dân là nguồn gốc của sức mạnh, là lực lượng vô địch của Đảng để vượt qua mọi khó khăn, để chiến thắng mọi kẻ thù và hoàn thành sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Điều này đã được chứng minh bằng thực tiễn cách mạng do Đảng ta lãnh đạo trong suốt 82 năm qua.