- Cách mạng tư sản Pháp diễn ra dưới hình thức một cuộc nội chiến cách mạng giữa giai cấp tư sản, các tầng lớp nhân dân với giai cấp quí tộc địa chủ và một cuộc chiến tranh bảo vệ độc lậ[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 10 THPT NĂM HỌC 2011 - 2012
Môn: Lịch sử
Thời gian:180 phút (không kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 26 tháng 4 năm 2012
Đề thi gồm: 01 trang
PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI (4,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Bằng những kiến thức đã học về các quốc gia cổ đại phương Tây, em hãy nêu những biểu hiện của thể chế dân chủ ở A-ten cổ đại Vì sao nói đó là nền dân chủ chủ nô?
Câu 2 (2,0 điểm)
Qua những hiểu biết của em về các cuộc cách mạng tư sản (từ giữa thế kỷ XVII đến cuối thế kỷ XVIII), hãy làm rõ:
a, Nhiệm vụ - mục tiêu, lực lượng và giai cấp lãnh đạo của cuộc cách mạng tư sản?
b, Các cuộc cách mạng tư sản diễn ra dưới những hình thức nào? Cho ví dụ.
c, Nêu ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản điển hình nhất.
PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM (6,0 điểm)
Câu 3 (2,0 điểm)
Những cơ sở hình thành nhà nước Văn Lang? Trình bày những nét cơ bản trong đời sống vật chất, tinh thần của cư dân Văn Lang - Âu Lạc.
Câu 4 (1,5 điểm)
Thống kê các cuộc kháng chiến và khởi nghĩa chống ngoại xâm của dân tộc ta
từ thế kỷ XI đến thế kỷ XV theo bảng dưới đây:
Tên cuộc đấu tranh Thời gian Người lãnh đạo Kết quả
Câu 5 (2,5 điểm)
Bằng những sự kiện lịch sử, hãy làm sáng tỏ đóng góp của Phong trào Tây Sơn đối với sự nghiệp thống nhất đất nước và bảo vệ độc lập dân tộc Đánh giá vai trò của Nguyễn Huệ - Quang Trung?
- Hết
Họ, tên thí sinh: Số báo danh: Chữ ký Giám thị 1:……… Chữ ký Giám thị 2:………
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2Sở GIáO DụC & đàO Tạo Hớng dẫn chấm và biểu điểm
hải dơng Mụn: Lịch sử
Lớp 10 THpt – Năm học 2011 - 2012 Năm học 2011 - 2012
I Hớng dẫn chung
Bản hướng dẫn gồm 03 trang
1 Hớng dẫn chấm chỉ nêu các ý cơ bản, giám khảo cân nhắc mức độ thí sinh làm bài,
đối chiếu với yêu cầu của đề thi và hớng dẫn chấm mà cho điểm phù hợp
2 Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng mà vẫn đáp ứng đợc những yêu cầu cơ bản nêu trong đáp án thì vẫn cho điểm nh hớng dẫn quy định
3 ở từng ý, giám khảo chỉ cho điểm tối đa khi ý trả lời đúng, rõ, có dẫn giải cụ thể, diễn
đạt trôi chảy, chữ viết rõ ràng, đúng chính tả
4 Điểm của bài thi là tổng điểm thành phần, lẻ đến 0,25
II Hớng dẫn và biểu điểm chấm Phần lịch sử thế giới (4,0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm)
Những biểu hiện của thể chế dân chủ ở A-ten cổ đại: 1,25
Thể chế dõn chủ ra đời ở nhiều thị quốc Hy Lạp cổ đại, điển hỡnh là A-ten 0,25
- Hơn 3 vạn ngời A-ten có quyền công dân họp thành Đại hội công dân, bầu và cử
ra các cơ quan nhà nớc
0,25
- Có 5 phờng, mỗi phờng cử ra 10 ngời làm thành Hội đồng 500, thay mặt dân
quyết định công việc trong nhiệm kỳ 1 năm
0,25
- Hội đồng 500 bầu ra 10 viên chức điều hành công việc, nhiệm kỳ 1 năm Viên
- Hàng năm, mọi công dân họp ở quảng trờng, ai cũng đợc phát biểu và biểu quyết
- Trong khoảng 40 vạn dõn A-ten, khoảng 1,5 vạn kiều dõn được tự do sinh sống
nhưng khụng cú quyền cụng dõn, khoảng 30 vạn nụ lệ khụng cú quyền gỡ cả, là tài
sản của chủ nụ
0,25
- Chỉ cú khoảng 3 vạn người là cụng dõn A-ten cú tư cỏch và cú quyền cụng dõn:
dự họp, phỏt biểu, biểu quyết, bỏ phiếu , được hưởng lợi từ thể chế dõn chủ 0,25
- Đõy là thể chế dân chủ của thiểu số, chủ yếu là của chủ nô, sử dụng để duy trỡ
quyền lực giai cấp, quyền thống trị, ỏp bức và búc lột nụ lệ 0,25
Câu 2: (2,0 điểm)
Nhiệm vụ - mục tiờu, lực lượng và giai cấp lónh đạo cỏch mạngtư sản. 1,25
- Nhiệm vụ - mục tiờu của cỏch mạng tư sản là lật đổ chế độ phong kiến, xỏc lập
chế độ tư bản, hỡnh thành thị trường dõn tộc thống nhất, mở đường cho kinh tế tư
bản phỏt triển
0.25
- Lực lượng của cỏch mạng tư sản là giai cấp tư sản, giai cấp nụng dõn và cỏc tầng
lớp nhõn dõn khỏc, trong đú giai cấp nụng dõn là lực lượng đụng đảo nhất Tư sản
là giai cấp lónh đạo cỏch mạng
0.25
Những hỡnh thức của cỏc cuộc cỏch mạng tư sản. 0,75
- Cỏch mạng tư sản Anh thế kỷ XVII diễn ra dưới hỡnh thức một cuộc nội chiến
cỏch mạng giữa giai cấp tư sản, tầng lớp quớ tộc mới, cỏc tầng lớp nhõn dõn với
giai cấp quớ tộc địa chủ
0.25
- Cỏch mạng tư sản Mỹ diễn ra dưới hỡnh thức một cuộc Chiến tranh giành độc lập
giữa giai cấp tư sản, nhõn dõn 13 thuộc địa với thực dõn Anh 0.25
Đề chính thức
Trang 3- Cỏch mạng tư sản Phỏp diễn ra dưới hỡnh thức một cuộc nội chiến cỏch mạng
giữa giai cấp tư sản, cỏc tầng lớp nhõn dõn với giai cấp quớ tộc địa chủ và một
cuộc chiến tranh bảo vệ độc lập dõn tộc của dõn tộc Phỏp với Liờn minh phong
kiến chõu Âu
0.25
ý nghĩa của cách mạng t sản Pháp
- Hoàn thành triệt để các nhiệm vụ của một cuộc cách mạng t sản: lật đổ chính
quyền quân chủ, th nh ành lập chớnh quyền tư sản, xúa bỏ đẳng cấp phong kiến, giải
quyết ruộng đất cho nông dân, thống nhất thị trường 0.5
- Cỏch mạng tư sản Phỏp đó l m lung lay ành chế độ phong kiến ở khắp châu Âu, mở
ra thời đại mới, thời đại thắng lợi và củng cố của chủ nghĩa t bản ở các nớc tiên
Câu 3: (2,0 điểm)
- Sự tiến bộ của cụng cụ lao động: Đầu thiờn niờn kỷ I TCN, cụng cụ lao động
bằng đồng thau trở nờn phổ biến, cụng cụ bằng sắt bắt đầu được sử dụng 0,25
- Sự phỏt triển của sản xuất: Sản xuất nụng nghiệp trồng lỳa nước dựng cày và sức
kộo trõu bũ khỏ phỏt triển Nghề đỳc đồng thịnh hành 0,25
- Phõn cụng lao động trong xó hội: Sự phõn cụng lao động trong giữa nụng nghiệp
và thủ cụng nghiệp đó hỡnh thành Trao đổi sản phẩm cũng bắt đầu xuất hiện Đời
sống kinh tế-vật chất tiến bộ hơn trước
0,25
- Phõn húa xó hội: Sự phõn húa giàu - nghốo ngày càng rừ rệt Cụng xó thị tộc tan
vỡ, cụng xó nụng thụn và gia đỡnh phụ hệ ra đời
0,25
Những cơ sở trờn, yờu cầu trị thủy cựng với yờu cầu chống giặc ngoại xõm đó
dẫn đến sự ra đời sớm của nhà nước Văn Lang 0,25
Đời sống vật chất, tinh thần của cư dõn Văn lang – Âu Lạc. 0,75
- Nguồn lương thực chớnh là gạo nếp, gạo tẻ Thức ăn cú cỏc loại cỏ, thịt, rau, củ 0,25
- Tập quỏn ở nhà sàn, nhuộm răng đen, ăn trầu, xăm mỡnh, dựng trang sức Nam
- Tớn ngưỡng sựng bỏi tự nhiờn, thờ cỳng người cú cụng với làng nước Tục lệ thờ
cỳng tổ tiờn, cưới xin, ma chay, lễ hội, phổ biến nhất là hội mựa dần dần hỡnh
Câu 4 (1,5 điểm)
Tờn cuộc đấu tranh Thời
gian Người lónh đạo
- Cuộc khỏng chiến
chống quõn Tống
1075-1077
Lý Thường Kiệt Đỏnh bại quõn Tống xõm
- Cuộc khỏng chiến
chống quõn Mụng cổ 1258 Trần Thỏi Tụng, Trần Thủ Độ Đỏnh bại quõn Mụng cổ xõm lược 0,25
- Cuộc khỏng chiến
chống quõn Nguyờn
1285 Trần Nhõn Tụng,
Trần Hưng Đạo
Đỏnh bại quõn Nguyờn
- Cuộc khỏng chiến
chống quõn Nguyờn 1288 Trần Nhõn Tụng , Trần Hưng Đạo Đỏnh bại quõn Nguyờn xõm lược 0.25
- Cuộc khỏng chiến
chống quõn Minh 1407 Hồ Quý Ly Khỏng chiến thất bại, nhàMinh đụ hộ nước ta 0,25
- Cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn
1418-1427
Lờ Lợi, Nguyễn Trói
Khởi nghĩa thắng lợi, quõn Minh rỳt về nước 0,25
Câu 5: (2,5 điểm)
Trang 4Nội dung chính §iÓm
Đóng góp to lớn của Phong trào Tây Sơn là đánh đổ hai tập đoàn phong kiến
Trịnh, Nguyễn, xóa bỏ sự chia cắt, bước đầu thống nhất đất nước
0,25
- Năm 1771, cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ ở ấp Tây Sơn do ba anh em
Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo
0,25
- Sau nhiều năm chiến đấu, khởi nghĩa Tây Sơn đã lật đổ chính quyền chúa
Nguyễn ở Đàng Trong
0,25
- Trong những năm 1786-1788, quân Tây Sơn tiến ra Bắc lật đổ chính quyền vua
Lê, chúa Trịnh ở Đàng Ngoài
0,25
Đóng góp to lớn của Phong trào Tây Sơn là đánh thắng hai cuộc chiến tranh
xâm lược của quân Xiêm và quân Thanh, bảo vệ vững chắc nền độc lập
0,25
- Nguyễn Ánh cầu viện, 5 vạn quân Xiêm kéo sang xâm lược nước ta Năm 1785,
Nguyễn Huệ đem quân vào Nam, đánh tan quân Xiêm ở trận Rạch Gầm-Xoài
Mút
0,25
- Vua Lê Chiêu Thống cầu viện, 29 vạn quân Thanh sang xâm lược nước ta Lực
lượng Tây Sơn tạm thời rút lui về mạn Ninh Bình, Thanh hóa Đêm 30 tết, quân ta
được lệnh tiến công
0,25
- Từ 30 đến mồng 5 Tết Kỷ Dậu 1789, quân Tây Sơn tiến công thần tốc, chiến
thắng vang dội hai trận Ngọc Hồi và Đống Đa, đánh bại hoàn toàn quân xâm lược,
tiến vào Thăng Long
0,25
Đánh giá vai trò của Nguyễn Huệ-Quang Trung 0,5
- Lãnh tụ kiệt xuất, linh hồn của phong trào Tây Sơn lật đổ chính quyền chúa
Nguyễn ở Đàng Trong, chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, xóa bỏ sự chia cắt, bước đầu
thống nhất đất nước
0,25
- Thiên tài quân sự với nghệ thuật tiến công thần tốc, bất ngờ Chỉ huy quân Tây
Sơn đánh tan quân Xiêm ở trong Nam, quân Thanh ở ngoài Bắc, bảo vệ vững chắc
nền độc lập
0,25