Quản lý xây dựng và đánh giá chương trình môn học trình độ đại học trong học chế tín chỉ

Tác gi Nguy Chính trong tài li Ch ng trình ch ng trình 2007 ã phân tích các giai o phát tri ch ng trình ào t , xu các tiêu chí ánh giá ch ng trình ào t : 1 Tính trình... Ch ng trình Thu

iii

1

8

8

12

12

15

1.2 16

17

19

20

20

1.2 23

25

27

27

27

31

34

TC VN 34

36

40

40

43

47

48

48

48

49

1.4.1.3 Cách 50

51

52

53

54

55

58

1.4.3 62

iv

1.4.3 62

1.4.3 63

1.4.3 64

1.4.3 65

70

70

72

CTMH 72 73

76

76

78

81

84

86

86 86

86

88

90

91

2 CTMH 103

105

108

CTMH 108

2.2.2 CTMH 110

CTMH 113

113

113

114

124

129

129

131

134

2.3.2.4 137

140

v

142

142

142

143

3 144

145

3.2.1 Nguy 145

146

146

146

147

147

154

155

155

3 156

156

161

165

165

170

170

173

174

174

174

174

175

175

175

175

181

182

185

187

195

vii

D

17

18

18

26

26

29

46

69

95

96

97

100

100

101

t ng c ngành T và CTMH 104

124

137

153

156

159

176

178

viii

20

21

xây d và ánh giá và CTMH 24

Hình 1 4 Mô 52

54

Hình 1 6 Mô hình phát tri 56

57

heo CDIO 59

60

67

Hình 2 1 , 94

Hình 2 2 XH 94

95

Hình 2 4 , 99

99

129

142

- sang ch

p

ó xu quy trình và qu lý qui trình t ch xây d ch ng trình môn

h , xu t b tiêu chí ánh giá và qui trình ánh giá ch ng trình môn h

c s giáo d h Tuy nhiên, trong các c s giáo d h hi nay

m ch chú tr vi xây d ch ng trình ào t , còn v qu lý

t ây d và giám sát ánh giá ch ng trình môn h v ch a

s quan tâm úng m , th chí còn quá l l

Trong b c hi nay khi th hi ào t theo h ch tín ch v tri

i ki t a ng h ch g trong vi t l k ho h t , t

qu lý vi h c mình, thì t quan tr c CTMH l càng

kh rõ h n Tuy nhiên, áp yêu c c ào t theo h ch tín ch , thì CTMH òi h ph xây d v c trúc n dung ch rõ cho ng h cách h , ph ng pháp chi l ki th ,

h , trên c s ó xu h qu lý hai ho này trong

c s giáo d h

3) Nghiên c u xây d b tiêu chí ánh giá ch ng trình mô

ch ng trình giáo d h Tri khai kh nghi tin c , tính

kh thi c các tiêu chí ã xu trong lu án

- Nghiên c Lu Giáo d , Ngh quy c , các v n b pháp qui

c Nhà n , B Giáo d và ào t qui v GD và T, v

d n dung, quan i ch làm c s cho vi m ch ng trình, n dung và m tiêu phát tri GD và T

- Nghiên c các sách, tài li , công trình nghiên c c các nhà khoa

h giáo d trong n và n ngoài có liên quan v nghiên

lu án

- H th hoá v lý lu v qu lý xây d ch ng trình GD, CTMH, quan i phát tri ch ng trình giáo d , phân tích và khái quát hoá các v lý lu v ch ng trình c các nhà khoa h tr

c trong lu án

6.2 Nhóm

- Nghiên c ch ng trình, ch ng trình môn h c m s ngành trong các c s ào t khác nhau, nh hi th tr qu lý

xác chu ra (learning outcomes) v ki th , k n ng

Chu ki th , k n ng

th hi thông qua CTMH t ch xây d theo lu i

ng h làm trung tâ theo cách ti c khoa h phù h

m tiêu c môn h , ngành h và th thi g k v vi gi d môn h ó

c ti , hoàn thi d vào các tiêu chí ánh giá xu trong

lu án có vai trò quan tr trong vi b ch l môn h , ngành h và ch ng trình ào t c a c s giáo d h

8 óng góp m c lu án

- Lu án nghiên c u m cách có h th làm rõ m s v lý

c bi là ch ng trình môn h

- xu qui trình và qu lý qui trình xây d và ánh giá CTMH, các

h qu lý hai ho này trong c s giáo d h c

nh áp yêu c ào t theo h ch tín ch

-

hình CDIO làm c cho vi qu lý

- xu b tiêu chí ánh giá CTMH nh giúp các c s

h trong vi ánh giá, rà soát l CTMH hi hành và ánh giá th các môn h m tr khi b sung vào ch ng trình

Ngoài ph m , k lu , khuy ngh , m l , tài li tham kh

và các ph l , n dung lu án trình bày trong 3 ch ng:

- ng 1: C s lý lu và th ti v qu lý xây d , ánh giá

ch ng trình môn h trong h ch tín ch

- : Qu lý xây d ch ng trình môn h trong h ch tín ch

v i các tr h tiên ti , song v n ta l v c này v n còn

là m m Có nhi u công trình nghiên c v l v phát tri ch ng trình giáo d nói chung, sau ây là nét khái quát v m s công trình nghiên

c trong và ngoài n liên quan g v v nghiên c c lu án

Tr h ph c tài li

và phân tích các v v xây d ch ng trình, ch ng trình môn h theo quan i l ng h làm trung tâm; quan h gi m tiêu, môn h ,

ch ng trình và gi d ; và th thi, ánh giá và c ti ch ng trình giáo

thi k môn h trong GD H và các chi l gi d trong th thi

ch ng trình môn h

Trong công trình r n ti

the Curriculum) [71], tác gi Peter F Oliva ã phân tích m cách toàn di

v tri lý, m ích giáo d ; các v lý lu và quá trình xây d

ch ng trình h (thi k , th thi và ánh giá); các mô hình xây d

ch ng trình h ; phân tích m quan h gi ch ng trình h và gi d

bi , tác gi ã a ra quan i v phát tri ch ng trình c chính tác

gi , m mô hình phát tri ch ng trình cho là toàn di nh , b l

mô hình c tác gi ã g k quá trình phát tri ch ng trình v quá trình

Tác gi Lê Vi Khuy trong nhi bài vi ã phân tích làm sáng t m

s v v ch ng trình ào t , thi k n dung ch ng trình, t ch tri khai ch ng trình ào t b h c trong h ch tín ch và m

nghi h , ây c ng là ý t m trong xây d ch ng trình ào t

th i ó

ã có nhi tài li , bài vi v ánh giá ch ng trình ào t , trong ó các tác gi c tiêu chí ánh giá, qui trình ánh giá ch ng trình Tác gi Nguy Chính trong tài li Ch ng trình

ch ng trình (2007) ã phân tích các giai o phát tri ch ng trình ào t , xu các tiêu chí ánh giá ch ng trình ào t : 1) Tính trình

B tiêu chu này chính là 4 y u t c trúc nên ch ng trình ào t

h th , trong lu án tác gi còn xu 6 tiêu chí dùng ánh giá

th c ng môn h : 1) Tiêu chí 1: Thông tin chung v môn h ; 2) Tiêu chí 2: M tiêu c môn h ; 3) Tiêu chí 3: N dung môn h ; 4) Tiêu chí 4: Hình th t ch d h ; 5) Tiêu chí 5: Hình th ki tra ánh giá; và 6) Tiêu chí 6: H li Các tiêu chí dùng ánh giá th

c ng môn h chính là các y t thành ph c trúc c ng môn h Các tiêu chí ánh giá ch l ch ng trình ào t h c trong m s tài li và công trình c các nhà khoa h và t ch khác

nh : B tiêu chu n ánh giá ch l giáo d tr h do B Giáo

trình ào t do h Qu gia Hà N ban hành n m 2007

Qua m s công trình nghiên c , tài li v ch ng trình giáo d ,

ch ng trình môn h mà tác gi ã bi và tham kh , ã trình bày khái quát trên ây, tác gi nh th các tài li t trung vào nghiên c ch ng trình giáo d lý lu n v ch ng trình, mô hình phát tri ch ng trình

và c các tiêu chí ánh giá ch ng trình ào t và m ch m chuyên kh , tài li h t , các bài báo ho báo cáo khoa h t các h ngh khoa h Tuy nhiên, ch a có công trình nghiên c m cách toàn di

v qui trình xây d và ánh giá ch ng trình môn h c - m y t c lõi

c thành ch ng trình giáo d h

1.2 Ch

làm rõ

1.2.1 Ch ng trình

Thu ng Curriculum trong ti Anh ã nhi tác gi , nhà khoa

h giáo d chuy d sang ti Vi là ch ng trình , ch ng

trong các tài li ti Anh v giáo d c, ch ng trình giáo d trong nhà

a ra ngh v ch ng trình hoàn toàn không ph là vi d dàng

Có l ngh a thông d nh cho thu ng này xu phát t m t g

ch ng trình h trong nhà tr c là m cu ua mà h ph tham gia

à ph v qua hàng lo các v c và rào ch - ó là các môn

Âu v s h t t tri h c Plato và Aristotle, t ch ng trình (curriculum) s d miêu t các môn h gi d trong th

k c i c n v n minh Hy L Theo th gian, tu thu vào quan

i m tri h , quan i v giáo d trong nhà tr g c m ng mà cách hi và gi thích v ch ng trình c h s khác nhau, ch h h

nh ki th mà ng h thu nh trong tr (the course of living) [87] Theo nh cách gi thích và quan ni trên ây, thì ch ng trình hi theo ngh h là nh g môn h , ho theo ngh r h n

là t c nh ho , kinh nghi c ng h c trong và ngoài nhà

Albert, I Oliver cho r ch ng trình bao g 4 y t c b n: các môn

Các môn h , ho g, kinh nghi h và các d v là nh g

ph hi nhiên c ch ng trình, còn khái ni các ho ó th là

nh giá tr v n hoá t ch c nhà tr , xã h

Ch ng trình nhìn nh v góc qui mô r ng h n, nh m

s phát tri k n ng và các giá tr khác mà ng h trong tr

h i này th hi qua quan i c tác gi Ronald C Doll (1996)

th hi m ích, m tiêu ó White (1995) cho r : Ch ng

Nhi tác gi a ra ngh v ch ng trình (curriculum) c riêng h

v s nh m các ý ngh c t này m khác nhau Theo Portelli (1987), h n 120 ngh v này ã xu hi trong các tài li chuyên ngành v ch ng trình giáo d Vi quan ni th nào v ch ng trình giáo d không ph n thu là v ngh v ch ng trình mà

nó th hi rõ quan i c m ng v giáo d

Nghiên c các quan ni , ngh v ch ng trình giáo d c nhi tác gi , chuyên gia giáo d , chuyên gia ch ng trình giáo d ; v s hi

bi và kinh nghi công tác trong qu lý ào t , xây d ch ng trình

ni c Tim Wentling, Raph Tyler và Kelly v ch ng trình giáo d , tác

V m ích góp ph t ra ngu l áp yêu c th tr lao các giai o phát tri khác nhau c xã h , ch ng trình giáo d c

ph phát tri , c nh không ng th hi ch n ng c mình 1.2.2 Ch

Ch ng trình giáo d h xác rõ trong Lu Giáo d Vi

GD

GD

Trên c s th

c H qu gia th ngành v ch ng trình giáo d

h , B tr B GD và T qui ch ng trình khung cho t g ngành

ào t v trình cao , trình h bao g c c n dung, các môn h , th gian ào t , t l phân b th gian ào t gi các môn

h , gi lý thuy v th hành, th t p C n c vào ch ng trình khung,

mình [72]

Quan i coi giáo d ào t là qu sách hàng kh

trong các v n ki c , Nhà n và Chính ph , th hi vai trò

bi quan tr c giáo d trong quá trình phát tri kinh t - xã h c

n Giáo d h là b ph n ch y t ra ngu nhân l trình cao cho s nghi CNH-H H n Th hi nhi v trên, ch ng trình

bu và t ch ) thu l v lý lu chính tr , khoa h xã h , nhân

v n, toán và khoa h t nhiên, ngo ng , tin h c s , giáo d th ch ,

và giáo d qu phòng, không tính các h ph v giáo d th ch t và giáo d qu phòng

1.2.3.2 M và ch ng trình

ng trình nhà

ng trình

1.3 d ây:

Hình 1 3 Qu n lý xây d ng và ánh giá ch ng trình ào t o và CTMH

dung môn

tiêu môn

Ma tr n

thi

Ngân hàng

Trong

N

ng trình mV

B ng 1 4 Phân c p qu T

1

- Lênin; T tChí Minh;

ánh giá ch

[15, tr 37] Trong

Tín

-

50 phút

-

khôn lý th hành); 0 +

khi t

, nh

các ngành ính thích

1.3.2

1.3.2.1

c và

ó,

ã trình

viên và sinh viên, và

Song, chúng ng trình

ch

òi Q

1.3.3 ánh giá ch

, ch

trong chính sau:

ng, thái , song

SV

ng giúp ch

ch ng trình

úng

ph

The content approach

Song, c

: Khó xác

ây (learning outcomes)

ánh giá, song

a chú ý

(Curriculum

as process and education as development)

Theo Peter F Oliva (1998) c

CTGD, d

s - Making Model)

Hunkins

ng trình (Curriculum

(Diagnosis); 3) Xác ng trình (content selection)

:

Phân tích

I

X II

, III

IV

ng trình

Quan trên â liên

3

(Interpersonal Skills: Teamwork and Communication)

Hình 1 8 Các kh i ki n th c c a ch ng trình theo CDIO

, c quan

-

ánh ánh giá ch ng trình

1.4.3 ánh giá ch ng trình

ã

ch ng trình ã

tâm

ánh giá khác nhau nh

ây: 1)

ã xác

ng trình nào?

Theo A.C Orstein và F.D Hunkins (1998)

- ánh giá quá trình: L ánh giá

thi ch ng trình, trong quá

ng trình

ánh ích ri

ó ánh giá ch ng trình

2) ánh giá (input); 3) ánh giá quá trình (process); và 4) ánh giá

(product), (CIPP: Context - Input - Process - Product Evaluation

ng trình; 4) ánh giá các

ng trình; 5) ánh giá

ánh giá ánh giá ch ng trình

- ánh giá quá trình (P): vi án

ng trình ích

1)

ng trình tìm ra cách

ánh giá ch

Trong

D

ng trình (Culture and Mental Health)

bang Ohio

- chu

CTbang Indiana (The Indiana State University),

CTMH

)

: Cthành tr

- nhân v n

: C

ng l

c

n 9% -

ình bày trong )

94%

hay ch

và ánh giá (

cho ngành

òi

ã có Các môn

a

a

ph

nh

b

ánh giá ánh giá th

a

a thTrên

ch

ánh ích

mình, ng

, , ph - ánh giá

ng trình nay ch a coi là công

a có vánh giá CTMH

- ánh giá

ng trình ào

dung ch

ng duy

Nhóm 3 (Discipline specific knowledge and skill);

Nhóm 4

(Liberal Arts and Academic values);

preparation);

development)

t h n 9), v

ng

self esteem);

and Motivation skills);

and Emotional issues at school);

9)

(Accountability and organizational effectiveness skills);

sharing skills);

attitudes and behaviors)

2.1.1.3

phân chia

2.1.1

là nh ng tri th c có th i n ch hoá c, k n ng m m là nh ng tri th c không th i n ch hoá c)

giáo d c ào t o chính là tuyên b trách nhi m v ch t l ng giáo d o

i h i v i xã h i và nh ng ng i th h ng và s d ng

s n ph o c a nhà tr ng Có th nói r ng chu n u ra c a ch ng trình ào t o m t ngành nào ó c n ph n ánh c quan i m c a t t c các bên liên quan, ó là sinh viên, ng i s d ng lao ng, gi ng viên và xã h i Câu h i chung c a các bên liên quan là: sinh viên t c nh ng ki n th c,

k n ng, thái nào khi t t nghi p và t c trình n ng l c nào?

yêu c u ph m ch i t t nghi i h c c a các bên liên quan

2)

ình, c a ngành ào t o, yêu c u ph m ch t ngu n nhân l c c a n n kinh t - xã h i di n tr c ti p là các nhà tuy n d ng) và c a th ng lao

c, tr ng xây d ng chu u ra cho t ng ch ng

o

M i c s giáo d c ào t o, m i tr nh và tuyên b chu u ra

nh c, nhà tuy n d ng, nhà tài tr , các thành viên c ng

ng hi n th c hóa s m ng c a mình thông qua các ho o, nghiên c u khoa h c và d ch v xã h i

y, vi c xây d ng chu u ra ph vào s m ng c a tr ng

k t h p v i yêu c u v ph m ch t c a ngu n nhân l c mà các bên liên quan yêu c u T ng c th và chi ti t hóa m c tiêu giáo d c - o

c chu i h c ph i tr i qua quá trình giáo

d c và o trong tr ng cho nên vi c xây d ng chu u ra còn ph i tuân theo các nguyên lý c a khoa h c giáo d c nh : phát huy n i l c, h c qua tr i

a vi c xây d ng chu n u ra c a ngành ào t o

và là yêu c u ào t o cho sinh viên ph c khi t t nghi p, thì ý