Tiet 93 Noi dung va hinh thuc cua van ban van hoc Vi Xuan Hai

Néi dung chØ cã thÓ tån t¹i trong mét h×nh thøc nhÊt ®Þnh.[r]

I Các khái niệm của nội dung và hình thức trong VBVH

1 Các khái niệm về nội dung VBVH

a Đề tài:

- Là lĩnh vực đời sống đ ượ c nhà văn thể hiện trong văn bản.

- VD: Đề tài của Tắt đèn là c/s bi thảm của ng ời nông dân n ướ c ta những năm tr ướ c CMT8.

b Chủ đề:

- Là vấn đề cơ bản đ ượ c thể hiện trong VB

- VD: Chủ đề của Tắt đèn là mâu thuẫn giữa nông dân và c ườ ng hào ở nông thôn n ướ c ta.

c T t ư ưở ng của VB:

- Là cách nhà văn lí giải vấn đề cơ bản, là điều nhà văn muốn

chuyển tải đến ng ườ i đọc.

- VD: T t ư ưở ng của Tắt đèn là lên án những thế lực hắc ám hoành hành ở nông thôn n ướ c ta thời Phỏp thuộc, trân trọng, yêu th ươ ng những ng ừơ i nông dân bị áp bức.

d Cảm hứng nghệ thuật

- Là tình cảm chủ đạo của VB

- VD: Cảm hứng chủ đạo của Tắt đèn là nỗi căm phẫn,

sự tố cáo bọn quan lại, là tấm lòng gắn bó với nông thôn, yêu thương, trân trọng ngừơi nông dân

2 Các khái niệm về hình thức VBVH

a Ngôn từ

- Là yếu tố đầu tiên của VBVH Không có ngôn từ sẽ

không có căn cứ để tìm hiểu, thưởng thức VB Ngôn từ hiện diện trong câu, trong hình ảnh, trong giọng điệu

của VB

- VD: Ngôn từ trong sáng, tinh tế của TLam, ngôn từ tài hoa của Nguyễn Tuân, quê mùa của Nguyễn Bính

b Kết cấu

- Là sự sắp xếp, tổ chức các yếu tố của VB để trở thành một chỉnh thể thống nhất, có ý nghĩa.

- VD: kết cấu hoành tráng của sử thi, kết cấu đầy bất ngờ của truyện trinh thám.

c Thể loại :

- Là những quy tắc tổ chức hình thức VB thích

hợp với nội dung VB.

- VD: thơ lục bát có nhịp chẵn -> cảm xúc m ượ t

mà, yên ả.

II Y nghĩa quan trọng của nội dung và hình

thức VBVH

- ND và HT của một VBVH là hai mặt không thể chia tách Nội dung chỉ có thể tồn tại trong một hình thức nhất định Bất kì hình thức nào cũng mang một nội dung

- Sự hài hòa giữa nội dung t t ư ưở ng cao đẹp và

và hình thức nghệ thuật hoàn mĩ sẽ tạo nên một VBVH u tú ư

III Luyện tập:

Bài tập 1 : So sánh đề tài của Tắt đèn và B ướ c

ng cùng:

đườ

- Giống nhau: Đều viết về cuộc sống cơ cực của

ng ườ i nông dân n ướ c ta những năm tr ướ c

CMT8 và sự phản kháng tự phát của họ.

- Khác nhau:

+ Tắt đèn: Tả c/s nông thôn trong những ngày

s u thuế, nông dân phải vùng lên phản kháng ư

+ B ướ đườ c ng cùng: Miêu tả cuộc sống hàng ngày lầm than cơ cực của nông dân, bị áp bức bóc lột, bị địa chủ dùng thủ đoạn cho vay nặng lãi để ướ c p lỳa, cướ đấp t

bị đẩy vào bướ đườc ng cùng không còn lối thoát, nông dân phải đứng lên chống lại

Bài tập 2 : Phân tích t tư ưởng trong bài thơ Mẹ và quả

- Mẹ: Người khơi nguồn sự sống, sự sinh sôi, tình yêu

thương

- Quả:

+ Nghĩa đen: sản phẩm từ cây do mẹ vun trồng

+ Nghĩa bóng: những đứa con do mẹ sinh ra, nuôi

dưỡng

-> Từ chuyện trồng, chăm sóc cây, nhà thơ nói chuyện

trồng người ví mình nh một thứ quả do mẹ gieo trồng nên phải cố gắng để xứng đáng với tấm lòng

1 Củng cố: 1p

- Hệ thống lại kiến thức.

- Chọn 1 VB VH đã học, tập phân tích đề tài, chủ đề, t t ư ưở ng, cảm hứng, ngôn từ, kết cấu, thể loại của VB đó.

- Soạn tiết 94 : Cỏc thao tỏc nghị luận sgk/131