BAI THANH NGU

- Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ so sánh …c. Trên đe dưới búa..[r]

P h

nhắm – mở

KHÓC – CƯỜI

Đầu - đuôi

Mắt nhắm mắt mở

Đầu voi duôi chuột

Tiếng Việt: Tiết 48

Nước non lận đận một mình

Thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay Có cấu tạo

cố định

Thành ngữ

Trải qua nhiều vất vả, gian nan, nguy hiểm

Nhận xét về cấu tạo của cụm từ lên thác xuống ghềnh trong câu ca dao sau:

Tiếng Việt: Tiết 48

Đứng núi này trông núi nọ

Ba chìm bảy nổi

Tìm những biến thể của Thành ngữ sau ?

Đứng núi nọ trông núi kia Đứng núi này trông núi khác Bảy nổi ba chìm

 Thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng tính cố định của thành ngữ cũng chỉ là tương đối.

 L ưu ý:

Sông cạn đá mòn

Sông có thể cạn, đá có thể mòn

Tiếng Việt: Tiết 48

Mưa to, gió lớn

Được hiểu thông qua phép chuyển nghĩa (Ẩn dụ)

Bắt nguồn

từ nghĩa đen của các từ

tạo nên nó

Bắt nguồn

từ nghĩa đen của các từ

tạo nên nó

-Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một

số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ so sánh …

Trên đe dưới búa

Tiếng Việt: Tiết 48

từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa

như ẩn dụ so sánh …

Tiếng Việt: Tiết 48

 Nghĩa được bắt nguồn từ nghĩa đen

hoặc thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…



I- BÀI HỌC:

-Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa trọn vẹn.

- Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen Của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…

Tiếng Việt: Tiết 48

 Nghĩa được bắt nguồn từ nghĩa đen

hoặc thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…



I- BÀI HỌC:

2 Sử dụng thành ngữ

b “Tôn sư trọng đạo:” là câu thành ngữ nói lên lòng kính trọng, tôn vinh nghề thầy

giáo.

a.Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Phụ ngữ

câu hoặc làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm

động từ, cụm tính từ…

Tiếng Việt: Tiết 48

- Nghĩa được bắt nguồn từ nghĩa đen

hoặc thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…

So sánh hai cách nói sau:

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Vất vả lận đận với nước non

nay

Câu hỏi thảo luận Phân tích cái hay của việc dùng các thành ngữ trong

hai câu trên?

=> Thành ngữ ngắn

gọn, hàm súc có tính

hình tượng, tính biểu

cảm cao.

Tiếng Việt: Tiết 48

- Nghĩa được bắt nguồn từ nghĩa đen

hoặc thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…

Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ…

- Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.

Tiếng Việt: Tiết 48

- Nghĩa được bắt nguồn từ nghĩa đen

hoặc thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…

- Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc có

T×m thµnh ng÷ trong c¸c vÝ dô sau :

Rét tháng tư, nắng dư tháng tám

Rét như cắt

Tấc đất cắm dùi

Tấc đất, tấc vàng Chớp đông nhay nháy, gà gáy thì mưa.

Nhanh như cắt

Tiếng Việt: Tiết 48

- Nghĩa được bắt nguồn từ nghĩa đen

hoặc thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…

- Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.

Bài tập 1

-> Những món ăn ngon quý hiếm được lấy từ trên rừng, dưới biển

-> Những món ăn ngon, quý được trình bày đẹp

( Những món ăn của vua chúa ngày xưa )

a Sơn hào hải vị

- Nem công chả phượng

b Khoẻ như voi:

- Tứ cố vô thân:

Rất khoẻ

Mồ côi, không anh em họ hàng, nghèo khổ

- Lời tiếng nói

1 Đầu xuôi đuôi lọt lẽ thường Đầu sóng ngọn gió bước đường chông gai Đầu tắt mặt tối gian nan

Đầu trâu mặt ngựa bạo tàn vô lương Đầu Ngô mình Sở dở dang

Đầu đường xó chợ lang thang bụi đời …

1 Đầu xuôi đuôi lọt lẽ thường Đầu sóng ngọn gió bước đường chông gai Đầu tắt mặt tối gian nan

Đầu trâu mặt ngựa bạo tàn vô lương Đầu Ngô mình Sở dở dang

Đầu đường xó chợ lang thang bụi đời …

2 Bách niên giai lão từng mong Vinh quy bái tổ - thoả lòng kẻ thi Xin đừng bán tín bán nghi

Bán thân bất toại còn gì buồn hơn

Bỏ thói an phận thủ thường Tuỳ cơ ứng biến trăm đường nghĩ suy …

2. Bách niên giai lão từng mong Vinh quy bái tổ - thoả lòng kẻ thi Xin đừng bán tín bán nghi

Bán thân bất toại còn gì buồn hơn

Bỏ thói an phận thủ thường Tuỳ cơ ứng biến trăm đường nghĩ suy …

Trống đánh xuôi, kèn thổi ngược

- Sinh nở dễ dàng, an toàn ,thuận lợi,

mẹ con đểu khoẻ mạnh

Có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.

Nghĩa được bắt nguồn từ nghĩa đen hoặc thông qua các phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…

Thành ngữ ngắn

Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong câu hoặc làm phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ…

- Học thuộc phần ghi nhớ, học kĩ bài giảng

- Chuẩn bị bài “Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học.