Thiết kế lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe gắn máy

Với nguồn khí thiên nhiên ổn định tại Việt Nam và đảm bảo đáp ứng các tiêu chí trên, việc sử dụng khí dầu mỏ hóa lỏng LPG là chữ viết tắt của Liqueded Petroleum Gas là một trong những lự

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA KỸ THUẬT GIAO THÔNG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

THIẾT KẾ LÝ THUYẾT HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU LPG

CHO ĐỘNG CƠ XE GẮN MÁY

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Thanh Tuấn

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Văn Phúc

Huỳnh Sĩ Viện

Mã số sinh viên: 58131974

58132049

Khánh Hòa – 2020

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG KHOA KỸ THUẬT GIAO THÔNG

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

THIẾT KẾ LÝ THUYẾT HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU LPG

CHO ĐỘNG CƠ XE GẮN MÁY

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Thanh Tuấn

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Văn Phúc

Huỳnh Sĩ Viện

Mã số sinh viên: 58131974

58132049

Khánh Hòa – 2020

Tờ quyết định làm đồ án tốt nghiệp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

Khoa: Kỹ thuật giao thông

PHIẾU THEO DÕI TIẾN ĐỘ VÀ ĐÁNH GIÁ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

Tên đề tài: Thiết kế lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe gắn máy

Giảng viên hướng dẫn: TS Nguyễn Thanh Tuấn

Sinh viên được hướng dẫn: Nguyễn Văn Phúc MSSV: 58131974

Huỳnh Sĩ Viện MSSV: 58132049

Khóa: 2016-2020 Ngành: Công nghệ kỹ thuật ô tô

1 29/10/2019

-20/11/2019

Bắt đầu sửa chữa và phục hồi

mô hình động cơ suzuki chạy bằng nhiên liệu LPG

Hoàn thành chương III: Thiết

kế và tính toán Sửa bài lần 1

Hoàn thiện đề tài

Kiểm tra giữa tiến độ của Trưởng Bộ môn

Ngày kiểm tra:

Nhận xét chung:

……….…

……… …………

………

Điểm hình thức:……/10 Điểm nội dung: /10 Điểm tổng kết:………/10

Kết luận sinh viên: Được bảo vệ: Không được bảo vệ:

Khánh Hòa, ngày , tháng , năm

(Ký và ghi rõ họ tên)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

Khoa: Kỹ thuật Giao thông

PHIẾU CHẤM ĐIỂM ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

1 Họ tên người chấm:………

2 Sinh viên/ nhóm sinh viên thực hiện ĐA/KLTN (sĩ số trong nhóm: 2) (1) Nguyễn Văn Phúc MSSV: 58131974 (2) Huỳnh Sĩ Viện MSSV: 58132049 Lớp: 58.CNOT-1 Ngành: Công nghệ kỹ thuật ô tô Lớp: 58.CNOT-2 Ngành: Công nghệ kỹ thuật ô tô 3 Tên đề tài: Thiết kế lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe gắn máy 4 Nhận xét - Hình thức:

- Nội dung:

Điểm hình thức: /10 Điểm nội dung: /10 Điểm tổng kết: /10

Kết luận cho sinh viên: Được bảo vệ: Không được bảo vệ:

Khánh Hòa, ngày ,tháng ,năm

Cán bộ chấm phản biện (Ký và ghi rõ họ tên)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan mọi kết quả của đề tài “Thiết kế lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe gắn máy” là công trình ghiên cứu của cá nhân tôi và chưa

từng được công bố trong bất cứ công trình khoa học nào khác cho tới thời điểm này

Khánh Hòa, ngày ,tháng ,năm

Sinh viên thực hiện

Huỳnh Sĩ Viện Nguyễn Văn Phúc

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian thực hiện đề tài, em đã nhận được sự giúp đỡ của quý Phòng ban Trường Đại học Nha Trang, Khoa Kỹ thuật Giao thông đã tạo điều kiện tốt nhất cho

em được hoàn thành đề tài

Em xin gửi lời cảm ơn với sự trân trọng và kính mến sâu sắc tới Thầy giáo TS Nguyễn Thanh Tuấn, Phó Trưởng khoa Kỹ thuật giao thông, người đã dành thời gian quý báu, công sức, tâm huyết giúp đỡ, góp ý và chỉ bảo tận tình những hạn chế, thiếu sót cho em để em có thể hoàn thành đề tài tốt nghiệp Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các Thầy trong Khoa Kỹ thuật giao thông đã quan tâm, hỗ trợ về kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn để em hoàn thiện đề tài

Mặc dù đã cố gắng rất nhiều trong việc hoàn thiện đề tài, nhưng do kinh nghiệm

và vốn kiến thức vẫn còn hạn chế, không tránh khỏi những thiếu sót bản thân em rất mong nhận được sự đánh giá, đóng góp ý kiến của các Thầy trong hội đồng, của quý Thầy, Cô và những ai quan tâm đến đề tài Nhờ những sự giúp đỡ này mà em có thể hoàn thành đề tài: “Thiết kế lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe gắn máy”

Kính chúc các quý Thầy, Cô luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công trong mọi công tác

Em xin trân trọng cảm ơn!

Khánh Hòa, ngày ,tháng ,năm

Sinh viên thực hiện

Huỳnh Sĩ Viện Nguyễn Văn Phúc

MỤC LỤC

PHIẾU THEO DÕI TIẾN ĐỘ VÀ ĐÁNH GIÁĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 2

PHIẾU CHẤM ĐIỂM ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP 4

LỜI CAM ĐOAN 5

LỜI CẢM ƠN 6

MỤC LỤC 7

DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ 9

DANH MỤC BẢNG BIỂU 11

DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VÀ CHỮ VIẾT TẮT 12

PHẦN MỞ ĐẦU 13

1 LÝDOLỰACHỌNĐỀTÀI 13

2 ÝNGHĨAKHOAHỌCVÀTHỰCTIỄNCỦAĐỀTÀI 13

3 MỤCTIÊUNGHIÊNCỨU 14

4 ĐỐITƯỢNGNGHIÊNCỨU 15

5 PHẠMVINGHIÊNCỨU 15

6 PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU 15

7 BỐCỤCCỦAĐỒÁN 15

8 GIỚIHẠNCỦAĐỀTÀI 15

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 16

1.1 NHIÊNLIỆU“SẠCH” – XUHƯỚNGGIẢMTHIỂUÔNHIỄMMÔI TRƯỜNG 16

1.1.1 Dầu thực vật – biodiesel 16

1.1.2 Khí thiên nhiên 18

1.1.3 Nhiên liệu cồn 20

1.1.4 Nhiên liệu hydro 22

1.1.5 Hydrogen dùng làm năng lượng cho xe máy, ô tô 23

1.1.6 Nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng LPG 24

1.2 YÊUCẦUĐỐIVỚINHIÊNLIỆUDÙNGCHOĐỘNGCƠĐỐTTRONG 32

1.3 TÌNHHÌNHNGHIÊNCỨUVÀSỬDỤNGKHÍHÓALỎNG 33

1.3.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 33

1.3.2 Tình hình nghiên cứu, ứng dụng ngoài nước 35

Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 39

2.1 KHẢOSÁTCÁCPHƯƠNGÁNCHUYỂNĐỔINHIÊNLIỆUCỦAĐỘNG CƠXĂNGDÙNGNHIÊNLIỆULPG 39

2.1.1 Các hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG 39

2.1.2 Xu páp gas có cơ cấu điều khiển kiểu cơ khí 39

2.1.3 Xu páp gas điều khiển điện tử 39

2.1.4 Bộ chế hòa khí dạng màng 40

2.1.5 Bộ chế hòa khí dạng van modul hóa 41

2.1.6 Họng Venturi vạn năng 41

2.1.7 Ống ga đặt thẳng vào họng 42

2.1.8 Cung cấp LPG bằng phương pháp phun LPG trên đường nạp 42

2.1.9 Cung cấp LPG bằng phương pháp phun LPG trực tiếp vào buồng cháy 43

2.2 KHẢOSÁTVÀPHÂNTÍCHTÍNHKHẢTHITRONGSỬDỤNGCÁCLOẠI ĐỘNGCƠHIỆNCÓ 44

2.3 KẾTLUẬNPHƯƠNGÁNTHIẾTKẾ 45

2.4 ĐỘNGCƠTHÍNGHIỆM 45

2.4.1 Các thông số kỹ thuật của động cơ 45

2.4.2 Cơ cấu phân phối khí 48

2.4.3 Hệ thống nhiên liệu 49

2.4.4 Hệ thống xả 51

2.4.5 Hệ thống bôi trơn 51

2.4.6 Hệ thống làm mát 52

2.4.7 Hệ thống đánh lửa 53

2.4.8 Hệ thống khởi động 55

2.4.9 Hệ thống nạp điện 57

2.5 TỶLỆTHÀNHPHẦN,PHƯƠNGTRÌNHCHÁYHỖNHỢPLPG–KHÔNG KHÍ 57

2.5.1 Phương trình cháy hỗn hợp LPG-không khí 57

2.5.2 Tính đường kính buồng hỗn hợp 58

2.5.3 Xác định kích thước họng 59

2.5.4 Lưu lượng không khí qua họng 60

2.5.5 Lưu lượng nhiên liệu LPG qua họng 60

2.5.6 Lưu lượng nhiên liệu LPG - không khí qua họng 60

2.6 TÍNH TOÁN LÒ XO 61

2.7 TÍNHTOÁNNHIỆTĐỘNGCƠSUZUKISỬDỤNGXĂNG 61

2.7.1 Thông số kỹ thuật của động cơ 61

2.7.2 Tính toán nhiệt động cơ 62

2.8 TÍNHTOÁNNHIỆTĐỘNGCƠSUZUKISỬDỤNGLPG 72

2.8.1 Thông số kỹ thuật của động cơ 72

2.8.2 Tính toán các chu trình công tác của của động cơ sử dụng LPG 73

2.9 SOSÁNHCÁCTHÔNGSỐTÍNHTOÁNNHIỆT 83

Chương 3: THIẾT KẾ VÀ TÍNH TOÁN 86

3.1 TÍNHTOÁNHỆTHỐNGNHIÊNLIỆULPGDÙNGBỘHÓAHƠI 86

3.1.1 Phương trình cháy hỗn hợp LPG-không khí 86

3.1.2 Lượng không khí cần thiết để đốt cháy hoàn toàn 1kg nhiên liệu 86

3.1.3 Tính đường kính buồng hỗn hợp 87

3.1.4 Xác định kích thước họng: 87

3.1.5 Đường kính ống dẫn khí LPG 90

3.1.6 Tính toán lò xo 91

3.2 ĐỀXUẤTTỔNGQUÁTHỆTHỐNGCUNGCẤPKHÍLPGCHOĐỘNGCƠ SUZUKI 92

3.2.1 Đề xuất sơ đồ hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG 92

3.2.2 Các bộ phận chính của hệ thống cung cấp khí LPG 94

Chương 4: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99

PHỤ LỤC 101

TÀI LIỆU THAM KHẢO 129

DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 1.1 Cơ cấu sản xuất biodiezel từ các loại dầu khác nhau 17

Hình 1.2 Xe đạp, xe gắn máy và xe ô tô chạy bằng nhiên liệu hydro 23

Hình 1.3 Tỷ lệ tiêu thụ LPG ở một số nước tiêu biểu 29

Hình 1.4 So sánh mức độ phát thải ô nhiễm của động cơ dùng xăng và LPG 30

Hình 1.5 So sánh nồng độ CO trong khí xả xe gắn máy 110cc khi chạy bằng xăng và bằng LPG 31

Hình 1.6 So sánh nồng độ HC trong khí xả xe gắn máy 110cc khi chạy bằng xăng và bằng LPG 31

Hình 1.7 Mô hình phân tử khí hoá lỏng LPG 34

Hình 1.8 Taxi dầu khí đang nhập nhiên liệu 35

Hình 1.9 Biểu đồ tiêu thụ LPG theo ngành nghề 36

Hình 1.10.Biểu đồ tiêu thụ LPG trên thế giới 37

Hình 1.11.Trạm cung cấp LPG cho ô tô ở Pháp 38

Hình 2.1 Cung cấp gas bằng xu páp gas điều khiển cơ khí 39

Hình 2.2 Xu páp gas điều khiển điện tử 40

Hình 2.3 Bộ chế hòa khí dạng màng 41

Hình 2.4 Bộ chế hòa khí dạng van modul hóa – Họng Venturi vạn năng 41

Hình 2.5 Tạo hỗn hợp bằng cách dẫn khí ga vào họng bộ chế hòa khí nguyên thủy 42

Hình 2.6 Sơ đồ hệ thống phun nhiên liệu LPG vào đường nạp 43

Hình 2.7 Cung cấp khí LPG bằng phương pháp phun trực tiếp 43

Hình 2.8 Kết cấu đầu xy lanh 46

Hình 2.9 Kết cấu vỏ động cơ 47

Hình 2.10.Kết cấu thanh truyền trục khuỷu 47

Hình 2.11.Kết cấu hệ thống phân phối khí 48

Hình 2.12.Kết cấu bộ phận lọc gió 49

Hình 2.13.Kết cấu bộ chế hòa khí 50

Hình 2.14.Kết cấu hệ thống khí xả 51

Hình 2.15.Kết cấu hệ thống bôi trơn 52

Hình 2.16.Kết cấu tép tản nhiệt trên thân xy lanh 53

Hình 2.17.Cấu tạo hệ thống đánh lửa CDI 54

Hình 2.18.Kết cấu măm lửa 55

Hình 2.19.Máy khởi động 55

Hình 2.20.Sơ đồ hệ thống khởi động điện 56

Hình 2.21.Cấu tạo bên trong solenoid 56

Hình 2.22.Kết cấu hệ thống nạp điện 57

Hình 3.1 Sơ đồ lực bập bênh 91

Hình 3.2 Sơ đồ hệ thống cung cấp nhiên liệu sử dụng nhiên liệu xăng kết hợp LPG 93 Hình 3.3 Bình chứa nhiên liệu LPG sử dụng trong thí nghiệm 94

Hình 3.4 Ống dẫn LPG 95

Hình 3.5 Đồng hồ đo áp suất 96

Hình 3.6 Van khóa khí nén ¼ 96

Hình 3.7 Van một chiều 97

Hình 3.8 Bộ hóa hơi 98

Hình 3.9 Các chi tiết của bộ hóa hơi 98

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Tính chất của các biodiesel 18

Bảng 1.2 Mức độ gây phát sinh khí CO2 gây hiệu ứng nhà kính theo chu trình ECE đối với động cơ dùng xăng và dầu diesel 19

Bảng 1.3 Lượng chất ô nhiễm trong khí thải động cơ dùng cồn diesel 21

Bảng 1.4 Thành phần khí hoá lỏng sử dụng phổ biến ở Pháp và Mỹ 24

Bảng 1.5 Một số tính chất lý hóa của các loại LPG thương phẩm 26

Bảng 1.6 Đặc trưng kỹ thuật của LPG 26

Bảng 1.7 Số Octane của một số nhiên liệu khí 28

Bảng 1.8 So sánh đặc tính của LPG và các loại nhiên liệu khác 29

Bảng 2.1 Thông số kỹ thuật động cơ Suzuki 45

Bảng 2.2 Hệ số dao động của dòng chảy ứng với số xy lanh 58

Bảng 2.3 Chọn các thông số cần thiết trong quá trình tính toán 61

Bảng 2.4 Đặc tính nhiên liệu lỏng dùng cho động cơ 63

Bảng 2.5 Đưa về dạng phương trình bậc 2 67

Bảng 2.6 Các hằng số a, b trong công thức trên 70

Bảng 2.7 Chọn các thông số cần thiết trong quá trình tính toán LPG 72

Bảng 2.8 Bảng thông số công thức tính hệ số của phương trình 78

Bảng 2.9 Các hằng số a, b trong công thức trên 81

Bảng 2.10.So sánh các thông số tính toán nhiệt 83

Bảng 3.1 Hệ số dao động của dòng chảy ứng với số xy lanh 87

DANH MỤC CÁC KÝ TỰ VÀ CHỮ VIẾT TẮT

- LPG – Liqueded Petroleum Gas

- GTVT – Giao thông Vận tải

- DTV – Dầu thực vật

- ĐCĐT – Động cơ đốt trong

- RON - Research Octane Number

- MOM - Motor Octane Number

- AFC – Alkaline Fuel Cell

- PAFC – Phosphoric Acid Fuel Cell

- MCFC – Molten carbonate Fuel Cell

- LNG – Liquefied Naturral Gases

- MTBE - Metyltert butyl ete

- KHCN – Khoa học Công nghệ

- CDI - Capacity Discharge Ignition

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI

Trong một thập kỷ trở lại đây, việc cạn kiệt nguồn tài nguyên môi trường và ô nhiễm không khí đã trở thành một vấn đề mang tính cấp bách đối với các đô thị phát triển Do đó, việc tìm kiếm và sử dụng nhiên liệu thay thế hoặc giảm tiêu hao nhiên liệu truyền thống ngày càng được khuyến khích Nhiên liệu thay thế phải đảm bảo các tiêu chí như giảm thiểu ô nhiễm môi trường, an toàn và thuận tiện trong sử dụng và giá thành

sử dụng hợp lý Với nguồn khí thiên nhiên ổn định tại Việt Nam và đảm bảo đáp ứng các tiêu chí trên, việc sử dụng khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG là chữ viết tắt của Liqueded Petroleum Gas) là một trong những lựa chọn hàng đầu rất đáng được xem xét và sử dụng

Những lợi ích mà khí LPG mang lại khi sử dụng so với một số nhiên liệu khác: Về mặt kinh tế: Giảm khá nhiều chi phí nhiên liệu (khoảng 30%) do sử dụng LPG

có giá rẻ hơn các loại nhiên liệu truyền thống khác là xăng, dầu Mặt khác, các phương tiện, thiết bị sử dụng LPG còn giảm được chi phí bảo trì bảo dưỡng động cơ xe do LPG

là nhiên liệu sạch, giảm thiểu các yếu tố gây hại cho động cơ Ngoài ra, nhà nước giảm thiểu chi phí nhập khẩu xăng, dầu

Về mặt an toàn: LPG là loại nhiên liệu cơ bản đảm bảo an toàn hơn các loại nhiên liệu lỏng khác, các thiết bị chế tạo được kiểm soát ngặt nghèo về mặt an toàn phòng chống cháy nổ

Về mặt môi trường: Việc sử dụng LPG giảm lượng lớn các khí thải gây ô nhiễm môi trường và hiệu ứng nhà kính

Nhận ra những ưu việt của khí LPG về bảo vệ môi trường và giảm được chi phí nhập khẩu xăng dầu, em đã chọn đề tài: “Thiết kế lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe gắn máy” để thực hiện

2 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

Các đề tài nghiên cứu sử dụng nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) thay thế nhiên liệu truyền thống của GS - TSKH Bùi Văn Ga, PGS - TS Trần Văn Nam, TS Trần Thanh Hải Tùng và các luận án của TS Dương Việt Dũng, TS Nguyễn Hữu Hường,

TS Hồ Tấn Quyền, TS Nhan Hồng Quang, TS Phan Minh Đức cùng các nghiên cứu của nhiều tác giả khác đã minh chứng tính ưu việt và khả năng sử dụng nhiên liệu này

vào động cơ đốt trong ở Việt Nam [3] Với các phương pháp tạo hỗn hợp cung cấp nhiên liệu LPG vào buồng cháy động cơ như phun nhiên liệu khí LPG vào đường nạp, phun trực tiếp nhiên liệu LPG ở trạng thái lỏng vào buồng cháy và phương pháp hút nhiên liệu LPG ở trạng thái khí vào buồng cháy động cơ thông qua họng khuếch tán đều được nghiên cứu; trong đó phương pháp hút nhiên liệu khí LPG qua họng khuếch tán vào động cơ phù hợp và thuận tiện trong điều kiện nước ta Các đề tài trước đây đã nghiên cứu như thiết kế van tiết lưu cơ khí, van tiết lưu chân không GB3, hoặc cải tạo bộ hóa hơi - giảm áp LPG dùng hệ thống làm đậm (giàu) nhiên liệu được điều khiển bằng mạch điện tử IC với các van “solenoid” (ON/OFF) khi tăng tốc

Nhiên liệu LPG trạng thái lỏng ở bình chứa (áp suất ≥ 0,7 [MN/m²]) sẽ hóa hơi hoàn toàn khi thỏa mãn nhiệt độ ≥ 315 [ºK] Nguồn nhiệt hóa hơi là nhiệt lượng đầu ra của hệ thống nước làm mát của động cơ thực nghiệm (nhiệt độ nước làm mát TH2O =

333 ÷ 350 [ºK]) cung cấp nhiệt cho bộ hóa hơi - giảm áp, nhiên liệu lỏng LPG được hóa hơi hoàn toàn[22] Nhận thấy khi động cơ dùng nhiên liệu LPG hoạt động ở các chế độ khác nhau, cần thiết phải đảm bảo cung cấp đủ nhiên liệu và tỉ lệ thành phần LPG - không khí phù hợp Muốn động cơ hoạt động tiết kiệm nhiên liệu, hiệu quả và quá trình cháy luôn thỏa mãn hệ số dư lượng không khí α dao động lân cận giá trị 1 (quá trình cháy lý tưởng) nhiệm vụ đặt ra là nghiên cứu thiết kế bộ điều chỉnh cung cấp nhiên liệu LPG làm việc ở các chế độ hoạt động của động cơ và không ảnh hưởng đến hệ thống nhiên liệu nguyên thủy Do đó, sử dụng nhiên liệu LPG với bộ hóa hơi - giảm áp đạt tiêu chuẩn của nước ngoài, động cơ thực nghiệm hoạt động bình thường cần thiết phải thiết kế lắp trên đường nạp một họng khuếch tán Trước những đòi hỏi cao về kinh tế, tính thích ứng, tính thuận lợi khi chế tạo, lắp đặt điều chỉnh, bảo dưỡng phương án thiết

kế chế tạo bộ điều chỉnh cung cấp LPG phải đảm bảo làm việc chính xác, kích thước tương đối gọn, kết cấu đơn giản, tính năng tốt về tĩnh học, động học và điều kiện hoạt động của động cơ

3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Tính toán, thiết kế lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe gắn máy:

- Tính toán, thiết kế đường ống dẫn nhiên liệu LPG và họng của bộ chế hòa khí

- Tính toán, thiết kế các quá trình nhiệt của động cơ khi sử dụng dụng nhiên liệu

LPG

- Thiết kế bộ hóa hơi, tính toán độ cứng của lò xo bập bênh trong bộ hóa hơi

4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu là hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xăng của

xe gắn máy

5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Tìm hiểu về đặc tính của khí hóa lỏng (LPG);

Các giải pháp kỹ thuật để động cơ có thể sử dụng nhiên liệu LPG;

Tìm hiểu phương án cung cấp nhiên liệu khí hóa lỏng LPG cho động cơ;

Thiết kế tổng quan hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xe máy tại phòng thí nghiệm động cơ trường Đại học Nha Trang Trong đó, tính toán đường ống phù hợp với lượng tiêu thụ nhiên liệu của mỗi chu kỳ

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết về cung cấp nhiên liệu LPG và chu trình công tác của động cơ đốt trong

7 BỐ CỤC CỦA ĐỒ ÁN

- Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu;

- Chương 2: Cơ sở lý thuyết;

- Chương 3: Thiết kế và tính toán;

- Chương 4: Kết luận và kiến nghị

8 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI

Đã thiết kế phần lý thuyết hệ thống cung cấp nhiên liệu LPG cho động cơ xăng phù hợp với mỗi chu trình công tác của động cơ Trong đó tập trung vào đường ống dẫn LPG, độ cứng lò xo tham gia vào quá trình đóng mở đường khí vào dựa trên cơ sở áp suất bình chứa để đáp ứng lượng nhiên liệu cần thiết cho chu trình công tác động cơ suzuki 112 cc

Tuy nhiên phần hóa hơi, chúng em đi chọn lựa giải pháp phù hợp trên cơ sở tham khảo một số thiết bị có sẵn Trong khuôn khổ đề tài chưa tính tới mức độ hóa hơi của LPG khi sử dụng bộ hóa hơi này.

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 NHIÊN LIỆU “SẠCH” – XU HƯỚNG GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

Nhiên liệu hóa thạch là nguồn năng lượng không thể tái sinh, được tạo nên từ những xác động thực vật sống cách đây 300 triệu năm Ngày nay, nguồn nhiên liệu này được tìm thấy trong lòng đất, sau đó được con người khai thác và đốt cháy để tạo ra nguồn năng lượng Năng lượng vô cùng cần thiết cho một xã hội hiện đại Hơn 66% điện năng trên toàn thế giới và 95% nguồn năng lượng chúng ta sử dụng được khai thác từ việc đốt cháy nhiên liệu hóa thạch Rất nhiều vấn đề về môi trường mà chúng ta phải đối mặt ngày hôm nay phát sinh từ việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch nóng lên toàn cầu, xuống cấp chất lượng của bầu không khí, mưa axit và tràn dầu Hơn nữa việc sử dụng nhiên

liệu xăng, dầu không phải là lựa chọn lâu dài Xu hướng thay đổi nhiên liệu truyền

thống dùng cho động cơ đốt trong hiện được các nước trên thế giới quan tâm vì hiệu quả giảm ô nhiễm môi trường và tăng nguồn dự trữ năng lượng Do đó, việc tìm kiếm các nhiên liệu “sạch” thay thế nhiên liệu truyền thống là một sự lựa chọn đúng đắn, cấp bách

và thiết thực Các nhiên liệu “sạch” ngày nay đang được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu là khí dầu mỏ hóa lỏng LPG, khí thiên nhiên CNG, nhiên liệu cồn, dầu thực vật (biodiesel), Pin nhiên liệu (FC), nhiên liệu hydrogen…

1.1.1 Dầu thực vật – biodiesel

1.1.1.1 Đặc điểm

Dầu thực vật là nhiên liệu tái tạo, dầu thực vật là một nguồn năng lượng không có nguy cơ cạn kiệt như dầu mỏ với giá trị năng lượng gần với nhiên liệu diesel Rất nhiều các loại dầu thực vật có thể tổng hợp biodiezel: dầu đậu tương, dầu hạt cải được sử dụng nhiều nhất, sau đó là các loại dầu cọ, dầu hướng dương, sợi gai dầu

1.1.1.2 Thành phần hóa học

Dầu thực vật có công thức tổng quát CxHyOr với lượng oxygen khá lớn, thuận tiện cho quá trình cháy và động cơ dùng nhiên liệu dầu thực vật có thể làm việc với hệ số dư lượng không khí α nhỏ

Dầu thực vật gồm 95% các triglyceride và 5% các acid béo tự do.Thành phần chính

để sản xuất biodiezel, chủ yếu sử dụng thành phần triglyxerit của dầu thực vật

Có thể tham khảo cơ cấu sản xuất biodiezel trên hình 1.1

Hình 1.1 Cơ cấu sản xuất biodiezel từ các loại dầu khác nhau [13]

Tính bốc hơi: Ở nhiệt độ bình thường dầu thực vật bốc hơi giống như dầu diesel Khi nhiệt độ tăng cao khả năng bốc hơi kém Dầu thực vật không hoàn toàn bay hơi hết,

do đó nó thường đóng cặn trên thành buồng cháy động cơ

Độ nhớt DTV ở nhiệt độ thường cao hơn so với diesel khoảng vài chục lần (riêng đối với dầu dừa độ nhớt ở 200C là 37 [cSt] lớn hơn dầu diesel khoảng 7 lần), nhưng đường cong chỉ thị độ nhớt rất dốc, khi nhiệt độ tăng thì độ nhớt của dầu thực vật giảm nhanh Độ nhớt của dầu ảnh hưởng lớn đến khả năng thông qua của dầu trong bầu lọc, đến chất lượng phun nhiên liệu và hòa trộn hỗn hợp do đó ảnh hưởng mạnh đến tính kinh tế và hiệu quả của động cơ

Chỉ số cetan DTV nhỏ hơn so với dầu diesel, trong số các DTV nghiên cứu thì dầu dừa có chỉ số Cetan gần bằng dầu diesel Dầu thực vật được xử lý để làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong theo các phương pháp: Phương pháp sấy nóng nhiên liệu, phương pháp pha loãng, phương pháp craking, phương pháp nhũ tương hóa dầu thực vật, phương pháp ester hóa

1.1.1.3 Biodiesel

Biodisel là những mono ankyl este, là sản phẩm của quá trình este hóa của các axít hữu cơ có nhiều trong dầu mỡ động thực vật Biodiesel có thể thay thế diesel truyền thống sử dụng trong ĐCĐT

Bảng 1.1 Tính chất của các biodiesel [13]

Độ nhớt động học ở 40oC, cSt

Điểm vẩn đục, oC -11 ÷ 16

Trị số xetan cao có khả năng tự bắt cháy của nhiên liệu với trị số xetan như vậy biodiesel hoàn toàn có thể đáp ứng khả năng tự bắt cháy cao mà không cần phụ gia tăng trị số xetan, hàm lượng lưu huỳnh thấp, quá trình cháy sạch biodiesel chứa khoảng 11% oxy nên quá trình cháy nhiên liệu xảy ra hoàn toàn, khả năng bôi trơn cao, giảm mài mòn, giảm lượng khí thải độc hại và nguy cơ mắc bệnh ung thư, an toàn về cháy nổ tốt hơn

1.1.2 Khí thiên nhiên

1.1.2.1 Đặc điểm

Khí thiên nhiên được phát hiện rất sớm và khai thác từ những hầm túi khí nằm sâu trong lòng đất vào thế kỷ 19 Chúng là nguồn năng lượng “sạch” có trữ lượng lớn được cung cấp ổn định và hiệu quả kinh tế cao Ngày nay khí thiên nhiên đã và đang nghiên cứu ứng dụng làm nguồn nhiên liệu trong động cơ đốt trong

1.1.2.2 Tính chất vật lý

- Nhiên liệu CNG rất dễ bốc hơi ở điều kiện bình thường, chúng tồn tại ở trạng thái khí;

- Chỉ số octane lớn hơn so với xăng (chỉ số RON = 130 và chỉ số MOM = 115);

- Chỉ số cetane nhỏ hơn so với dầu diesel;

- Nhiệt trị khối lượng của CNG cao hơn 10% so với nhiên liệu lỏng truyền thống;

- Khối lượng riêng ở thể khí thay đổi từ 0,73 ÷ 0,82 (kg/m3) tùy theo xuất xứ;

- Tỷ lệ không khí nhiên liệu CNG cháy hoàn toàn thay đổi 14,1 ÷ 17,1;

- Cùng hiệu suất, suất tiêu hao nhiên liệu của động cơ dùng CNG thấp hơn của xăng, dầu diesel [14]

1.1.2.3 Sử dụng CNG trong động cơ

Khí thiên nhiên có thể dùng làm nhiên liệu cho động cơ đốt trong 4 kỳ dưới dạng thể khí như động cơ dùng nhiên liệu LPG hoặc kết hợp xăng với tỷ lệ 10% đến 20% nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình cháy và giảm thành phần CO phát ra trong khí thải động cơ[14] Giữa khí thiên nhiên và xăng có một số điểm khác biệt về nhiệt độ tự bốc cháy, nhiệt độ đoạn nhiệt, chỉ số octane, độ nhớt, khả năng dự trữ nên ô tô dùng CNG cần thay đổi một số bộ phận như bình chứa nhiên liệu, khung gầm, vật liệu chế tạo chi tiết động cơ (các pít tông chịu nén tốt, các soupape thải được gia cố bằng hợp kim mạ kẽm)

1.1.2.4 Mức độ phát ô nhiễm của ô tô vận tải dùng nhiên liệu CNG

Trong mọi trường hợp, mức độ phát HC gần với giá trị cho phép của luật bảo vệ môi trường, mức độ phát CO, NOX và bồ hóng rất thấp nếu động cơ làm việc với ψ = 1

và có lắp bộ xúc tác ba chức năng Nồng độ này sẽ cao hơn trong giới hạn cho phép nếu dùng hỗn hợp nghèo

Bảng 1.2 Mức độ gây phát sinh khí CO 2 gây hiệu ứng nhà kính theo chu trình

ECE đối với động cơ dùng xăng và dầu diesel [11]

Ưu điểm lớn nhất của động cơ ô tô dùng CNG là giảm thiểu đáng kể ô nhiễm môi trường Khi so sánh với ô tô cùng loại dùng xăng, chất ô nhiễm của loại ô tô này

thể giảm 93% lượng CO thải ra, 33% lượng oxid nitrogen và 50% lượng hydro carbon

1.1.3 Nhiên liệu cồn

1.1.3.1 Đặc điểm

Cồn là nhiên liệu sinh học được chế biến từ bã mía, tinh bột sắn, ngô… Có thể tái sinh được, vừa giảm thiểu lượng khí thải gây ô nhiễm môi trường, vừa hạn chế dùng nhiên liệu có nguồn gốc hóa thạch Cồn có công thức hoá học chung là CnH2n+1OH được xem là nhiên liệu phù hợp nhất để sử dụng cho động cơ đánh lửa nhờ có trị số octane cao và tính chất vật lý, hoá học tương tự như xăng Cồn tồn tại ở tất cả đều là chất lỏng không màu, tuy nhiên metanol và butanol đều rất độc, đặc biệt là butanol Dùng cồn làm nhiên liệu cho động cơ để pha vào xăng trong ngành vận tải Nước ta là nước nông nghiệp, các loại phế phẩm thực vật khá dồi dào nhất là những nơi sản xuất sắn khoai, ngô, mía đường Sản xuất được khoảng 56.000kg cồn 100%/năm, tương ứng với khoảng 70.000 lít cồn/năm Con số này được nâng lên 330.000 tấn vào năm 2030, với tổng lượng cồn 100% đạt 80.000 tấn, tương ứng với 100.000 lít cồn/năm [22]

1.1.3.2 Thành phần hóa học

Cồn “methanol” có thành phần chính là CH3OH và cồn “ethanol” là C2H5OH Tùy theo công nghệ sản xuất mà cồn có những tạp chất và lượng nước khác nhau

1.1.3.3 Tính chất vật lý

- Tính bay hơi của ethanol ở nhiệt độ thấp thua xăng Do đó rất khó khởi động động

cơ Ở nhiệt độ 780C ethanol bay hơi hết Tính bay hơi của hỗn hợp ethanol - diesel cao hơn diesel, hòa khí hình thành nhanh hơn Khi tăng nhiệt độ quá cao, cồn sẽ khó tự cháy

- Trị số octane của cồn cao hơn so với xăng Trị số này càng tăng khi tỷ lệ cồn trong hỗn hợp này tăng Do đó động cơ đánh lửa cưỡng bức dùng hỗn hợp xăng – ethanol không bị cháy kích nổ

- Tỷ trọng và độ nhớt của hỗn hợp xăng – ethanol cao hơn xăng nên tính lưu động của hỗn hợp này sẽ kém hơn xăng, ảnh hưởng đến việc lưu thông nhiên liệu qua lỗ gicleur

- Độ nhớt của hỗn hợp ethanol - diesel sẽ giảm nhiều so với diesel khi tăng tỷ lệ ethanol trong hỗn hợp

- Trị số cetane ethanol rất thấp Muốn hỗn hợp được hòa trộn đồng nhất, phương pháp khuấy trộn liên tục được sử dụng bằng bơm cánh quạt

- Tính ăn mòn kim loại: Ethanol có chứa acid acetic làm giảm tuổi thọ động cơ, nó

ăn mòn các chi tiết máy động cơ làm bằng kim loại

- Nhiệt trị thấp của ethanol bé hơn xăng nên suất tiêu hao nhiên liệu cồn tăng

- Lượng không khí lý thuyết để đốt cháy của ethanol nhỏ hơn rất nhiều so với xăng

và diesel cần thiết phải tăng tỷ số nén, mở rộng lỗ gicleur nhiên liệu ở bộ chế hòa khí và tăng thêm trị số góc đánh lửa sớm [14]

1.1.3.4 Cồn sử dụng trong động cơ nhiệt

Có 3 phương pháp sử dụng nhiên liệu cồn trong động cơ đốt trong:

- Sử dụng nhiên liệu cồn thuần túy thay thế xăng và diesel Khả năng này khó thực hiện vì động cơ rất khó khởi động, cồn có tính ăn mòn kim loại, suất tiêu hao nhiên liệu tăng vì nhiệt trị thấp của cồn bé hơn rất nhiều so với xăng và diesel

- Có thể trộn lẫn ethanol vào diesel hoặc cồn phun vào đường ống nạp cùng với không khí trước bộ tăng áp, sau đó đưa vào buồng cháy

- Dùng nhiên liệu cồn trộn lẫn với xăng thành hỗn hợp gasohol Phương án này khả thi nhất Thay thế các chi tiết máy động cơ không bị ăn mòn bởi acid acetic hoặc pha các chất phụ gia tăng chỉ số octane của cồn

1.1.3.5 Ô nhiễm môi trường khi cồn làm nhiên liệu cho động cơ

Khi dùng cồn cho động cơ đánh lửa cưỡng bức, hàm lượng pha trộn cồn vào xăng

và lượng nhiệt bay hơi của cồn sẽ ảnh hưởng đến mức độ phát ô nhiễm môi trường Thực nghiệm cho thấy lượng CO xấp xỉ như động cơ dùng xăng, các aldehyde (hợp chất không cháy) lớn gấp đôi so với xăng

Bảng 1.3 Lượng chất ô nhiễm trong khí thải động cơ dùng cồn diesel [22]

Chất ô

nhiễm

CO (g/km)

HC (g/km)

(g/km)

Muội than (g/km)

Khi cồn ethanol pha vào diesel dùng trên động cơ diesel thì khói đen giảm nhiều Lượng HC tăng lên do không khí và thành xy lanh bị thu nhiệt cục bộ Cồn bay hơi làm cho lượng NOx giảm vì nhiệt độ cháy thấp và thời gian đỉnh ngọn lửa ngắn

Kết quả thực nghiệm cho thấy:

- Đường đặc tính công suất của động cơ dùng hỗn hợp (10% cồn + 90% xăng) gần

giống như đường đặc tính động cơ dùng xăng ở chế độ 50% tải

- Đường đặc tính suất tiêu hao nhiên liệu của động cơ dùng gasohol cao hơn khi

dùng xăng ở chế độ 50% tải

- Đường đặc tính mức độ phát tải của chất ô nhiễm cho thấy: nồng độ CO, CO2, NOX

diễn biến phức tạp tùy thuộc rất nhiều vào số vòng quay động cơ và có sự khác biệt tỷ

lệ thành phần của cồn pha với xăng hay diesel [22]

1.1.4 Nhiên liệu hydro

1.1.4.1 Đặc điểm

- Với hình ảnh hydro như là nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp hóa học: Chế

tạo ammoniac, methanol, lọc dầu, phân bón, luyện kim,vv Thế nhưng, không chỉ có

vậy hydro còn là một nguồn nhiên liệu đầy tiềm năng với nhiều ưu điểm thuận lợi về

môi trường và kinh tế

- Trên thực tế, nhờ hai đặc tính nhẹ và tỷ trọng năng lượng cao Hydro đã được dùng

làm nhiên liệu cho tên lửa, khi dùng nhiên liệu, hydro có thể được đốt trực tiếp trong

các động cơ đốt trong tương tự như trong các loại phương tiện giao thông chạy bằng

xăng dầu phổ biến hiện nay.[13]

1.1.4.2 Hoạt động của pin nhiên liệu

Pin nhiên liệu dùng kiềm làm chất điện phân (Alkaline Fuel Cell – AFC), pin nhiên

liệu dùng axit photphoric làm chất điện phân (Phosphoric Acid Fuel Cell – PAFC), pin

nhiên liệu dùng muối cacbonat nung chảy làm chất điện phân (Molten Carbonate Fuel

Cell – MCFC)

Pin nhiên liệu được ứng dụng cho các loại động cơ của các phương tiện sau: Ô tô,

máy bay, tàu ngầm Các phương tiện sử dụng pin nhiên liệu hydro là giải pháp tốt để

thay thế động cơ đốt trong sử dụng nhiên liệu xăng, dầu

Về phương diện hóa học tế bào nhiên liệu là phản ứng ngược lại của sự điện phân

Trong quá trình điện phân nước bị tách ra thành khí hydro và khí ôxy nhờ vào năng

lượng điện Tế bào năng lượng lấy chính hai chất này biến đổi chúng thành nước

1.1.5 Hydrogen dùng làm năng lượng cho xe máy, ô tô

Trong loại ứng dụng này, xe ô tô sử dụng pin nhiên liệu được cấp bằng hydrogen Trung bình 1 ô tô nhỏ tiêu thụ 1 kg hydro cho 100 km đường Hình 1.2 minh họa một

số phương tiện giao thông trên thế giới sử dung nhiên liệu hydro như xe đạp, xe máy, ô

tô và kể cả máy bay

Hình 1.2 Xe đạp, xe gắn máy và xe ô tô chạy bằng nhiên liệu hydro [22]

a) Xe đạp alpha, xe đạp công nghiệp đầu tiên sử dụng pin nhiên liệu hydro, được trưng bày tại nhà máy Pragma Industries ở Biaritz, Pháp vào ngày 15/1/2018

b) Xe ENV do nước Anh sản xuất vào tháng 6 năm 2005 là chiếc xe máy đầu tiên

trên thế giới chạy bằng nhiên liệu hydro

c) FCV (Fuel Cell Vehicle) - xe concept chạy bằng pin nhiên liệu hydro đã từng được giới thiệu tại Triển lãm Tokyo hồi cuối năm 2013 và ở Vietnam Motor Show 2015, người Việt đã có cơ hội tận mắt ngắm mẫu xe tương lai này của Toyota

d) Theo Boeing, đây là kiểu máy bay không người lái, có sải cánh gần 46m, có trọng tải 250kg Phantom Eye có thể bay với vận tốc 278km/h nhờ 2 động cơ 4 xi lanh 2,3 lít, mỗi chiếc cung cấp khoảng 150 mã lực (tương đương một chiếc xe hơi trung bình) Ford là hãng cung cấp động cơ cho Phantom [22]

1.1.6 Nhiên liệu khí dầu mỏ hóa lỏng LPG

Khí đốt hoá lỏng hay khí hóa lỏng là tên gọi chung cho loại sản phẩm có thành phần chủ yếu là hydrocarbon có 3  4 nguyên tử carbon (C3 ÷ C4) trong phân tử Sản phẩm này tồn tại ở trạng thái khí trong điều kiện áp suất và nhiệt độ khí quyển nhưng sẽ hoá lỏng khi được nén đến áp suất không cao (thường < 16 bar) Khí đốt tự nhiên qua

xử lý, chế biến và hoá lỏng được gọi là khí tự nhiên hoá lỏng (Liquefied Natural Gases - LNG), còn khí đốt thu được trong quá trình chế biến dầu mỏ rồi hoá lỏng thì được gọi là khí dầu mỏ hoá lỏng (Liquefied Petroleum Gases - LPG) Trong các phần tiếp theo, LPG là viết tắt chỉ khí đốt hóa lỏng nói chung

Thành phần cơ bản của LPG rất khác nhau, tuỳ thuộc vào nguồn nguyên liệu và tiêu chuẩn của mỗi nước Theo tiêu chuẩn châu Âu, LPG phải có 19 ÷ 50% propane (C3H8) và propylene (C3H6) LPG được sử dụng ở châu Á có thành phần chủ yếu hydrocarbon C4H10, còn ở Hoa Kỳ chủ yếu là hydrocarbon C3H8

Hiện nay thị trường ở nước ta có sản phẩm LPG của nhiều công ty kinh doanh khác nhau, thành phần propane và butan trong hỗn hợp cũng khác nhau, ví dụ : LPG của Elf Gas Sài Gòn có tỷ lệ propan/butan là 20/80, của Petrolimex là 30/70, của Sài Gòn Petro

n - Butane Iso - Butane + but - ène (E) – but – 2 - ène (Z) – but - 2-ène

0,6 6,6 1,1 91,3 0,3 0,03

0

0

0

0 0,4 9,1 31,8 19,6 28,3 6,1 2,7 1,8

Butane-1,3-diene Iso-penten

Đặc biệt trong thành phần khí hoá lỏng LPG chứa rất ít lưu huỳnh Thường chỉ chứa (4060) ppm, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn, cho phép của cộng đồng Châu Âu (200ppm) một tiêu chuẩn khắt khe nhất về các chất phụ gia có trong nhiên liệu Do đó, động cơ dùng LPG phát ra rất ít các chất ô nhiễm gốc lưu huỳnh và hiệu quả của bộ lọc xúc tác được cải thiện [4]

Ở Nhật, LPG cung cấp cho dân cư dưới dạng 100% propane vì thời tiết lạnh, cung cấp cho công nghiệp dưới dạng 100% butane vì dễ vận chuyển, tồn chứa và trong điều kiện sản xuất dễ trang bị các thiết bị đun nóng LPG để bốc hơi hoàn toàn khi sử dụng

Nhiệt lượng tỏa ra khi đốt cháy (nhiệt cháy) của Propane 11.070 kcal/kg trong khi

đó Butane là 10.920 kcal/kg Mặt khác áp suất hơi tạo ra ở 200oC của Propane là 13,5 kg/cm2, của Butane là 3,2 kg/cm2[7] Qua đó ta thấy LPG càng nhiều Propane thì nhiệt cháy có cao hơn một ít và sử dụng được triệt để vì bốc hơi hoàn toàn ở nhiệt độ môi trường Ngược lại, LPG có nhiều butane thì bình chứa không cần áp lực cao vì áp suất hơi không lớn ở nhiệt độ môi trường nhưng không sử dụng được triệt để nếu nhiệt độ môi trường thấp Nói chung thành phần của propane và butane có thể khác nhau nhưng chất lượng LPG không có sự khác biệt đáng kể

1.1.6.1 Các tính chất của LPG

Ở nhiệt độ lớn hơn 0oC trong môi trường không khí bình thường với áp suất bằng áp suất khí quyển, LPG bị biến đổi từ thể lỏng thành thể hơi theo tỉ lệ thể tích

1 lít LPG thể lỏng hoá thành khoảng 250 lít ở thể hơi

Vận tốc bay hơi của LPG rất nhanh, dễ dàng khuyếch tán, hòa trộn với không khí thành hỗn hợp cháy Đây là tính chất rất quan trọng của LPG để nó làm nhiên liệu thay thế cho động cơ đốt trong

Màu sắc: LPG ở trạng thái nguyên chất không có mùi, nhưng dễ bị phát hiện bằng khứu giác khi có rò rỉ do LPG được pha trộn thêm chất tạo mùi mercaptan với

tỉ lệ nhất định để có mùi đặc trưng

Nhiệt độ của LPG khi cháy rất cao từ 1900 oC ÷ 1950 oC, có khả năng đốt cháy

và nung nóng cháy hầu hết các chất

Nhiên liệu khí hóa lỏng có nhiệt trị riêng theo khối lượng (PCIm) cao, cao hơn cả xăng hay dầu diesel (bảng 1.5) Tuy nhiên do khối lượng riêng của nó thấp, nhiệt trị riêng theo thể tích (PCI) thấp hơn nhiên liệu lỏng [1], [2]

Bảng 1.5 Một số tính chất lý hóa của các loại LPG thương phẩm [2]

Đặc tính

Loại LPG Propane Butane 50% Butane -

0,0 0,4 99,4 0,2

0,0 51,5 47,5 1,0

Bảng 1.6 Đặc trưng kỹ thuật của LPG [2]

pháp thử MIN Đặc trưng MAX

+ Pentane và thành phần

khác

Ăn mòn lá đồng ở 37,8[oC/h] 1A 1A 1A ASTM

D1838

Sulphur sau khi tạo mùi (PPM) 20 25 30 ASTM

D4260

Cặn còn lại sau khi hóa hơi

ASTM D2158

D2420 Nhiệt lượng :

Tỷ lệ hóa hơi: Lỏng  Hơi 250 n

Tỉ trọng LPG nhẹ hơn so với nước là: Butane từ 0,55 ÷ 0,58 lần, propane từ 0,5 ÷ 0,53 lần Gas trong môi trường không khí với áp suất bằng áp suất khí quyển, gas nặng hơn so với không khí: Butane 2,07 lần, propane 1,55 lần Do đó hơi LPG thoát ra ngoài sẽ bay là là trên mặt đất, tích tụ ở những nơi kín gió, những nơi trũng, những hang

hốc của kho chứa, bếp…

1.1.6.2 Chỉ số Octane

Nhiên liệu khí hóa lỏng được đặc trưng bởi chỉ số octane nghiên cứu (RON) cao,

có thể dễ dàng đạt đến 98 Bảng 1.7 giới thiệu RON của các loại khí khác nhau Chỉ số

octane động cơ (MON) của LPG cũng cao hơn xăng [8]

Chỉ số octan, hoặc số octan, là thước đo tiêu chuẩn về hiệu suất của động cơ hoặc nhiên liệu hàng không Số octan càng cao, nhiên liệu càng có thể chịu nén được trước khi phát nổ (đốt cháy)

Bảng 1.7 Số Octane của một số nhiên liệu khí [8]

Nhiên liệu khí Số Octane nghiên cứu

1995 là 130 triệu tấn, chiếm tổng năng lượng tiêu thụ dưới các dạng khác nhau Người

ta dự kiến trong những năm đầu của thế kỷ 21, tổng sản lượng LPG trên thế giới sẽ đạt

200 triệu tấn/năm[4] Ngoài ra, LPG cũng được sản xuất từ khí thiên nhiên, do đó LPG được xem là nhiên liệu có nguồn gốc dự trữ thay thế lớn hơn các loại nhiên liệu truyền thống đặc biệt là nhiên liệu xăng

Phần lớn hiện nay chúng ta nhập LPG từ nước ngoài Lượng khí hoá lỏng dùng làm nhiên liệu cho ô tô đường trường hiện chỉ chiếm một tỷ lệ khiêm tốn: 1% Pháp, 3%

Mỹ, 8% Nhật Tuy nhiên, ở một số nước có chính sách khuyến khích sử dụng LPG làm nhiên liệu cho ô tô nhằm giảm ô nhiễm môi trường như Hà lan, Ý, Số liệu trên chưa

kể những động cơ trên các ô tô chuyên dụng sử dụng LPG (Chẳng hạn ô tô chạy trong sân bay, xe nâng chuyển, máy móc nông nghiệp )

Do LPG có đặc tính chống kích nổ cao nên động cơ dùng LPG ít gây kích nổ hơn động cơ xăng nên làm tăng tuổi thọ của động cơ Mặt khác thành phần nhiên liệu LPG

có rất ít tạp chất (không có chì và lưu huỳnh) nên sản phẩm cháy không có muội than, không có hiện tượng đóng màng, do đó các chi tiết ít bị mài mòn hơn Cấu trúc phân tử của LPG có ít “cacbon” hơn xăng nên sẽ giảm giảm lượng khí ra và ít gấy ô nhiễm môi trường

Hình 1.3 Tỷ lệ tiêu thụ LPG ở một số nước tiêu biểu [8]

Sự phát triển ô tô dùng LPG phụ thuộc vào mỗi quốc gia đặc biệt là phụ thuộc và chính sách bảo vệ môi trường Sự khuyến khích ô tô sử dụng LPG thể hiện qua chính sách thuế ưu đãi của mỗi quốc gia đối với loại nhiên liệu này

- Đặc tính kỹ thuật:

Bảng 1.8 So sánh đặc tính của LPG và các loại nhiên liệu khác [8]

Chỉ số Octan 85  98 115 110  120

Theo kết quả bảng 1.8 ta thấy nhiệt trị của LPG cao hơn xăng và hơn hẳn so với các loại nhiên liệu truyền thống khác LPG có chỉ số Octan cao hơn nhưng lượng không khí lý thuyết cần thiết để đốt cháy một đơn vị thể tích LPG cao hơn xăng LPG dễ nổ hơn xăng nhưng tốc độ cháy chậm hơn xăng Do vậy khi động cơ làm việc ở tốc độ cao động cơ sẽ bị mất công suất từ (58)% Điều này khắc phục bằng cách chỉnh lại thời điểm đánh lửa (35)0 và vì LPG có giá rẻ hơn nên thực tế người ta có thể chấp nhận được Mặt khác nó có tính ưu việt là không gian tồn chứa nhỏ gọn, làm cho việc vận chuyển được thuận lợi và kinh tế hơn Chính vì những ưu điểm vượt trội của LPG so với xăng nên LPG đã và sẽ là loại khí đốt được ứng dụng rộng rãi trên thế giới

- Tính kinh tế của nhiên liệu

Suất tiêu hao nhiên liệu tính theo thể tích và theo khối lượng nhiên liệu của động

cơ LPG so với động cơ xăng như sau: thực tế nếu so sánh năng lượng tiêu hao trên 100km hành trình thì nhiên liệu LPG thấp hơn động cơ xăng khoảng vài phần trăm Mặt khác, nếu LPG giàu Propan(C3H8) với chỉ số Octan của nó rất cao do đó có thể tăng chỉ

số nén động cơ nên suất tiêu hao nhiên liệu có thể giảm

- Vấn đề ô nhiễm:

Động cơ sử dụng nhiên liệu LPG sẽ có hàm lượng khí thải thấp hơn động cơ xăng

và giảm thiểu tình hình ô nhiễm môi trường

Hình 1.4 So sánh mức độ phát thải ô nhiễm của động cơ dùng xăng và LPG [4]

Cũng như đối với những loại nhiên liệu khác, đặc điểm phát điểm phát sinh ô

nhiễm của động cơ dùng LPG liên quan đến thành phần hydrocarbure của nhiên liệu, (thường nhiên liệu LPG chứa propan và butan) Khác với động cơ xăng, trong khí xả động cơ LPG hầu như không có hydrocarbure nào có hơn 4 nguyên tử cacbon, đặc biệt hơn nữa là không có sự hiện diện của thành phần hydrocarbure thơm

Hình 1.5 So sánh nồng độ CO trong khí xả xe gắn máy 110cc khi chạy bằng xăng

và bằng LPG [9]

Hình 1.6 So sánh nồng độ HC trong khí xả xe gắn máy 110cc khi chạy bằng xăng

và bằng LPG [9]

Mức độ giảm có thể đạt từ 30 đến 80% Số vòng quay càng lớn thì mức độ phát ô nhiễm của động cơ LPG càng thấp

- Vấn đề an toàn: Trong hệ thống nhiên liệu LPG có rất nhiều thiết bị an toàn cả về mặt cơ khí lẫn điện tử để đảm bảo an toàn trong khi động cơ hoạt động lẫn không hoạt động và khi xảy ra tai nạn Các van an toàn tự động đóng, ngắt hệ thống nhiên liệu LPG

và hệ thống này hoàn toàn bị khoá kín với môi trường không khí bên ngoài

- Vấn đề tuổi thọ động cơ:

Do LPG có đặc tính kỹ thuật như tính chống kích nổ cao, không có chì, sản phẩm cháy không có muội than, không có hiện tượng đóng màng nên động cơ làm việc với nhiên liệu LPG ít gây kích nổ hơn động cơ xăng Do không có các hạt chì hoặc các hạt muội than đọng lại trong thành vách xy lanh, cửa xu páp nạp, thải nên không gây mài mòn xy lanh, pít tông, secmăng, xu páp, đế xu páp Một vấn đề quan trọng là động cơ xăng hay có hiện tượng hơi xăng hình thành trong buồng cháy có tác dụng rửa sạch các màng dầu bôi trơn và có khuynh hướng lọt xuống cacte làm dầu bôi trơn giảm khả năng bôi trơn, trong khi LPG không có hiện tượng này Điều này cũng làm tiêu hao dầu nhờn bôi trơn

Chính vì những lý do này nên LPG cho phép kéo dài tuổi thọ động cơ hơn nhiên liệu xăng khi sử dụng động cơ ở cùng một chế độ hoạt động [4]

1.2 YÊU CẦU ĐỐI VỚI NHIÊN LIỆU DÙNG CHO ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG

Quá trình đốt cháy nhiên liệu ở các loại động cơ đốt trong (ĐCĐT) hiện nay chỉ được phép diễn ra trong một thời gian rất ngắn, từ vài phần trăm đến vài phần ngàn của 1 giây Tuỳ thuộc vào chủng loại động cơ mà nhiên liệu phải đáp ứng những yêu cầu khác nhau Ở động cơ hình thành hỗn hợp cháy bên ngoài như động cơ bộ chế hòa khí và động cơ phun xăng, nhiên liệu phải là loại dễ bay hơi để hoà trộn nhanh và đều với không khí đi vào xy lanh Ở động cơ diesel, nhiên liệu phải được phun vào buồng đốt dưới dạng sương mù và hoà trộn đều với không khí trong khoảng thời gian ngắn nhất có thể

Những yêu cầu cơ bản mà nhiên liệu dùng cho ĐCĐT phải đáp ứng bao gồm :

- Hoà trộn dễ dàng với không khí và cháy nhanh;

- Có nhiệt trị thể tích cao (khi cháy toả ra nhiều nhiệt từ một đơn vị thể tích nhiên liệu);

- Sản phẩm cháy không gây ô nhiễm môi trường;

- Vận chuyển, bảo quản và phân phối dễ dàng

Nhiên liệu khí có ưu điểm lớn nhất là dễ hoà trộn với không khí để tạo thành hỗn hợp cháy đồng nhất và có số octane cao hơn xăng, vì vậy nó có thể là nhiên liệu tốt cho động cơ phát hoả bằng tia lửa điện Khi cháy hoàn toàn, nhiên liệu khí hầu như không để lại tro cặn Nhược điểm cơ bản của nhiên liệu khí là có nhiệt trị thể tích thấp,

do đó khi sử dụng cho động cơ ô tô phải được chứa trong các bình có áp suất lớn (tới

200 bar), tầm hoạt động của ô tô cũng bị hạn chế

Than đá cũng đã từng được sử dụng để chạy ĐCĐT R.Diesel đã đăng ký tại Mỹ ngày 16 tháng 7 năm 1895 bằng sáng chế số 542846, trong đó mô tả loại động cơ chạy bằng than đá dưới dạng bột tự bốc cháy khi được nạp vào xy lanh chứa không khí

bị nén đến áp suất và nhiệt độ cao Động cơ hoạt động theo nguyên lý nói trên có hiệu suất khá cao nhưng sớm bị thay thế bằng loại động cơ dùng nhiên liệu lỏng tiện lợi hơn nhiều Trong thời gian xảy ra cuộc khủng hoảng năng lượng ở thập kỷ 70, ý tưởng sử dụng than để thay thế nhiên liệu gốc dầu mỏ lại được đề cập đến Nhiều công trình nghiên cứu sử dụng than bột để chạy động cơ tuabin khí, than bột hoà trộn với nước hoặc dầu để chạy động cơ diesel đã cho những kết quả khả quan Cho đến nay, nhiên liệu lỏng vẫn là loại được sử dụng phổ biến nhất cho các loại ĐCĐT So với nhiên liệu khí, nhiên liệu lỏng có ưu điểm hơn hẳn là vận chuyển, bảo quản và phân phối dễ dàng,

có nhiệt trị thể tích lớn, do đó rất thích hợp cho động cơ trang bị trên các phương tiện

cơ giới di động Nhược điểm của nhiên liệu lỏng là khó tạo ra một hỗn hợp cháy đồng nhất trong một khoảng thời gian ngắn do đòi hỏi phải có thời gian để phun nhỏ và hoá hơi nhiên liệu [23]

1.3 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ SỬ DỤNG KHÍ HÓA LỎNG

1.3.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Nhiên liệu hóa thạch không phải là tài nguyên vô tận và khí thải của nó có nhiều tác hại đến môi trường sống Ngoài các nhiên liệu “sạch” như khí thiên nhiên, nhiên liệu cồn, dầu thực vật, nhiên liệu hydrogen Làm nguồn năng lượng cho phương tiện giao thông, khí dầu mỏ hóa lỏng LPG có nhiều ưu điểm được ưa chuộng hơn hydrocarbon thu được từ quá trình lọc dầu thô hoặc từ quá trình làm tinh khiết khí thiên nhiên

Nước ta có nhiều mỏ dầu khí nên sẽ là điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước nghiên cứu và khai thác khí LPG

Thành phần chủ yếu của LPG là propane (C3H8) và butane (C4H10) [22]

a) propane b) n - butane c) iso - butane

Hình 1.7 Mô hình phân tử khí hoá lỏng LPG [22]

Khí thiên nhiên ở nước ta có trữ lượng lớn và chúng ta đang khai thác để cung cấp năng lượng cho các nhà máy nhiệt điện và sản xuất phân đạm Đường ống dẫn khí thiên nhiên từ mỏ khí Nam Côn Sơn vào đất liền vừa hoàn thành và đưa vào

sử dụng đã mở đầu cho cuộc cách mạng năng lượng ở nước ta Mặt khác, một khối lượng lớn khí thiên nhiên thu được từ các mỏ dầu đã, đang và sắp khai thác hứa hẹn một nguồn năng lượng sạch dồi dào để phát triển ngành kinh tế quốc dân trong đó

có ngành Giao thông Vận tải

Hiện nay, chúng ta có nhà máy sản xuất ga Dinh Cố và nhà máy lọc dầu Dung Quất Sản lượng khí đồng hành của nhà máy là nguồn cung cấp dồi dào nhiên liệu LPG Mặt khác, các nhà máy tinh luyện khí thiên nhiên cũng là nguồn cung cấp loại nhiên liệu này nên khả năng độc lập nhiên liệu LPG của chúng ta cũng rất lớn Vấn đề cơ bản là chúng ta có thể chủ động về công nghệ chuyển đổi cũng như chế tạo những phụ kiện cơ bản của hệ thống nhiên liệu LPG

Ở nước ta, LPG là chất đốt chủ yếu của các hộ gia đình thành phố Sử dụng LPG làm nhiên liệu trong sản xuất thức ăn gia súc, chế biến, sấy nông sản, thực phẩm Ngoài ra trong công nghiệp hoá dầu chúng ta còn sử dụng LPG trong quá trình tinh chế sản xuất dầu nhờn Ngoài ra nó còn được ứng dụng là nguyên liệu hoá học để tạo ra những monme để tổng hợp polime trung gian như: Polyetylen, polyvinylclorua, polypropylen, để sản xuất MTBE là chất làm tăng chỉ số octan thay thế cho hợp chất chì pha vào xăng

Hiện nay ở nước ta đã chuyển đổi thành công xe gắn máy chạy nhiên liệu LPG Xe gắn máy sau khi lắp bộ chuyển đổi (chi phí khoảng 1,6 triệu) xe có thể chạy song song hai nhiên liệu Tại công ty cơ khí Ngô Gia Tự đã sản xuất bộ chuyển đổi nhiên liệu và bước đầu lắp đặt trên khoảng 30 chiếc xe taxi G [1.] Nhóm nghiên cứu tại

Bộ môn Động lực – Khoa Kỹ thuật Giao thông – Trường Đại học Nha Trang, đã tiến hành bước đầu nghiên cứu sử dụng khí hóa lỏng – LPG trên công cơ diesel cỡ nhỏ

- Tại Hà Nội, Công ty Tân An Bình (TAB-Gas) đã xây dựng 2 trạm nạp LPG tại

Mỹ Đình và Trung Hòa - Nhân Chính để cung cấp LPG cho 300 xe Taxi chạy Gas của hãng Taxi Dầu khí với giá hợp lý

- Tổng công ty khí Việt Nam – CTCP (PVGAS) không chỉ là nhà cung cấp LPG lớn nhất Việt Nam mà còn là doanh nghiệp đóng vai trò chủ đạo trên thị trường khí hóa lỏng tại Việt Nam Hiện nay, sản phẩm LPG của PV GAS được sản xuất tại nhà máy xử lý khí Dinh Cố (GPP Dinh Cố) và nhà máy xử lý khí Cà Mau (GPP Cà Mau), đáp ứng khoảng 30 - 35% nhu cầu thị trường LPG Việt Nam Ngoài ra PV GAS còn nhập khẩu LPG từ các nguồn quốc tế để cung cấp cho thị trường trong nước Tổng nguồn cung LPG của PV GAS cho thị trường nội địa đạt trên 60% tính đến hết năm 2017

Hình 1.8 Taxi dầu khí đang nhập nhiên liệu [22]

1.3.2 Tình hình nghiên cứu, ứng dụng ngoài nước

Sử dụng nhiên liệu LPG cho các ngành công nghiệp, hóa dầu, Giao thông Vận tải

đã được xem là một giải pháp thiết thực để giảm thiểu ô nhiễm môi trường Giải pháp này đã được áp dụng ở nhiều quốc gia, chủ yếu tại các khu vực kinh tế phát triển và được chính phủ các nước quan tâm nhiều hơn đến môi trường và năng lượng

Với các ưu điểm an toàn, linh hoạt trong vận chuyển, tồn trữ, phân phối, tỏa nhiệt lượng cao khi cháy và là ít chất độc hại trong khí thải, đồng thời không chịu sức ép toàn

cầu về bảo vệ môi trường, LPG là khí đốt khuyến khích tiêu dùng trên toàn thế giới đạt gần 200 triệu tấn/năm với mức tăng trưởng hằng năm gần 4%

Hiện nay, LPG có nhu cầu sử dụng đang gia tăng ở các ngành công nghiệp hóa dầu

và Giao thông Vận tải Tổng lượng LPG tiêu thụ cho phương tiện giao thông khoảng 11,8 triệu tấn/năm (6% tổng mức tiêu thụ toàn cầu) Trên thế giới có hơn 4 triệu ô tô sử dụng LPG, tập trung gần 40 quốc gia khắp các châu lục, chủ yếu tại các khu vực kinh tế phát triển Vấn đề bức xúc đang được lãnh đạo các quốc gia này đặc biệt quan tâm là ô nhiễm môi trường

Hình 1.9 Biểu đồ tiêu thụ LPG theo ngành nghề [6]

- Trước thực tế này, hiệp hội LPG châu Á, Trung tâm LPG Nhật Bản và viện kinh

tế năng lượng Nhật Bản cùng các công ty Academy (Singapore), Arahata Consulting (Nhật Bản), công ty TNHH EPM Việt Nam đã phối hợp tổ chức diễn đàn ASEAN LPG

2018 như một sân chơi giúp các đối tác trong và ngoài nước cùng chia sẻ kinh nghiệm

và học hỏi về xu hướng sản xuất, vận chuyển trong ngành công nghiệp LPG thế giới Nhiều nghiên cứu, khảo sát đã được công bố nhằm tìm ra sức ảnh hưởng đang ngày càng tăng của LPG ở châu Á nói chung và ở khu vực ASEAN nói riêng Đồng thời, các bên tham gia cũng có một cơ hội tăng cường mở rộng thị trường xuất nhập khẩu, tăng khả năng sản xuất và ứng dụng công nghệ khí LPG trong việc tạo ra năng lượng sạch tại Việt Nam

- Trước tình hình ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu, LPG sẽ được khai thác

và sử dụng ngày càng rộng rải trong tương lai

Hình 1.10 Biểu đồ tiêu thụ LPG trên thế giới [6]

Các quốc gia có chính sách khuyến khích hỗ trợ sử dụng nhiên liệu LPG cho phương tiện giao thông như sau:

- Italy là nước sử dụng ô tô LPG lớn nhất với số lượng nhiên liệu LPG tiêu dùng 1,3 triệu tấn/năm Hiện nay lượng ô tô dùng LPG ở Italy là 1,234 triệu chiếc trong tổng số

33 triệu ô tô vận tải Nhờ chính sách hỗ trợ hiện nay của chính phủ nước này, nhiều ô tô

sử dụng xăng dầu đã chuyển đổi để sử dụng nhiên liệu khí dầu mỏ LPG, hạn chế lưu hành các ô tô dùng nhiên liệu truyền thống tại khu vực có mức ô nhiễm cao Mỗi ô tô chuyển đổi dùng LPG được chính phủ thanh toán 377 (USD/chiếc) và giảm lệ phí giao thông đối với ô tô dùng LPG

- Ba Lan là quốc gia có mức chênh lệch thuế lớn nhất giữa LPG với các nhiên liệu khác Hiện nay có khoảng 470.000 ô tô dùng LPG và 1.900 trạm nạp LPG

- Thổ Nhĩ Kỳ có số taxi dùng LPG chiếm 92% trong tổng số taxi Giá LPG dùng cho phương tiện giao thông chỉ bằng 34% so với giá các nhiên liệu khác

- Trung Quốc có chính sách miễn thuế nhiên liệu 5 năm đối với ô tô LPG Năm 1996,

ô tô chạy bằng LPG đã có mặt ở các thành phố lớn Trung Quốc

- Hàn Quốc sử dụng ô tô buýt, taxi, tải dùng nhiên liệu LPG rất phổ biến Nhiên liệu LPG tại nước này có chứa 95% butane

- Hồng Kông mở rộng mạng lưới trạm nạp LPG Hỗ trợ 5.000 đôla Hồng Kông cho mỗi ô tô chuyển đổi sang dùng LPG, tăng thuế đối với nhiên liệu diesel Với chính sách

hỗ trợ này, sản lượng LPG đạt 280.000 tấn/năm

- Ở Moscow (Nga), trong 10 năm trước đây, lượng ô tô tăng gấp 3 lần trong khi đường

sá không thay đổi, do đó ô nhiễm bầu không khí trở nên trầm trọng Để hạn chế ô nhiễm, các nước khuyến khích chuyển đổi ô tô chạy nhiên liệu lỏng sang sử dụng nhiên liệu khí LPG hay khí thiên nhiên

- Pháp là quốc gia sử dụng ô tô buýt khá sớm ở Châu Âu Ô tô sử dụng LPG càng ngày được giới thiệu rộng rãi ở Pháp Cách đây 25 năm thành phố Poitiers đã sử dụng

15 ô tô buýt chạy bằng LPG Ở Paris có hơn 110 ô tô buýt LPG trên hệ thống giao thông công cộng Tours là thành phố có tỉ lệ ô tô buýt LPG nhiều nhất nước Pháp Hãng Renault đi đầu trong sản xuất ô tô LPG trên dây chuyền đồng bộ

- Ủy ban Butane–Probane (Pháp) khẳng định thị trường ô tô tiêu thụ LPG sẽ gia tăng mạnh trong thời gian tới

- Nhiều quốc gia ở châu Á, châu Âu, Trung Mỹ, châu Đại Dương đã khuyến khích,

hỗ trợ ô tô công cộng dùng LPG hoạt động trong các thành phố lớn và các khu vực thường bị tắc giao thông để góp phần giảm ô nhiễm môi trường [6]

Hình 1.11 Trạm cung cấp LPG cho ô tô ở Pháp [22]