Vấn đề 13: Trình bày những nét khái quát về cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân các nước Mĩ Latinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ 2 và tình hình kinh tế - xã hội của các nước từ [r]
Trang 1LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ 1945 ĐẾN 2000
Vấn đề 1: Những quyết định quan trọng của Hội nghị Ianta và hệ quả của những quyết định đó?
a Hoàn cảnh
- Đầu năm 1945, chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc.nhiều vấn đềquan trọng và cấp bách đặt ra cho các nước Đồng minh
+ Nhanh chóng đánh bại hoàn toàn các nước phát xít
+ Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh
+ Phân chia thành qủa chiến thắng giữa các nước thắng trận
- Từ ngày 4 – 11/2/1945 những người đứng đầu 3 cường quốc (Liên Xô, Anh và Mỹ) họphội nghị ở Ianta ( LX )
b Nội dung hội nghị
Hội nghị đã đưa ra những quyết định quan trọng :
- Xác định mục tiêu chung là tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức – Nhật Để nhanhchóng kết thúc chiến tranh, trong thời gian từ 2 đến 3 tháng sau khi đánh bại nước Đứcphát xít, Liên Xô sẽ tham chiến chống Nhật ở châu Á
- Thành lập tổ chức Liên hợp quốc nhằm duy trì hòa bình an ninh thế giới
- Thỏa thuận về việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít và phânchia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á
* Ở Châu Âu:
+ Liên Xô chiếm đóng Đông Đức, Đông Béclin và các nước Đông Âu…
+ Mĩ, Anh, Pháp chiếm đóng Tây Đức, Tây Beclin và Tây Âu…
- Những Nghị quyết của hội nghị tuy chỉ là sự thỏa thuận giữa 3 nước đứng đầu phe đồngminh là Mĩ, Anh và LX nhưng có ảnh hưởng đến việc giải quyết các vấn đề của thế giớisau chiến tranh Một trật tự thế giới từng bước được hình thành trong những năm tiếp theo(1945 - 1949) trên khuôn khổ của những thỏa thuận tại Hội nghị này, được gọi là trật tựhai cực Ianta
Trang 2Vấn đề 2: Trình bày hoàn cảnh ra đời, mục đích, nguyên tắc hoạt động và vai trò của
b Mục đích:
- Duy trì nền hòa bình và an ninh thế giới
- Phát triển các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiến hành hợp tác quốc tế giữacác nước trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết các dân tộc
c.Nguyên tắc hoạt động
- Bình đẳng chủ quyền giữa các quốc gia và tự quyết của các dân tộc;
- Tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị của các nước;
- Không can thiệp vào công việc nội bộ của bất kì nước nào;
- Giải quyết các tranh chấp quốc tế bằng biện pháp hòa bình;
- Chung sống hòa bình và nhất trí giữa 5 nước lớn: Liên Xô (Nga), Mĩ, Anh, Pháp, TrungQuốc
d vai trò: là tổ chức quốc tế lớn nhất, giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ hòa bình,
an ninh quốc tế, giải quyết các tranh chấp, xung đột khu vực, phát triển các mối quan hệgiao lưu giữa các nước thành viên
e Các cơ quan chính:
- Đại hội đồng:Hội nghị của tất cả các nước thành viên mỗi năm họp một lần
- Hội đồng bảo an: Cơ quan chính trị cao nhất, chịu trách nhiệm về gìn giữ hòa bình, anninh quốc tế
- Ban thư kí: Cơ quan hành chính của Liên Hợp quốc, đứng đầu là tổng thư kí do đại hộiđồng bầu ra 5 năm một lần theo sự giới thiệu của Hội đồng bảo an
Vấn đề 3: Sự hình thành hai hệ thống xã hội đối lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai
Ngay sau chiến tranh thế giới thứ hai, trên thế giới diễn ra nhiều sự kiện quan trọng với xuhướng hình thành hai phe đối lập nhau:
* Việc giải quyết vấn đề nước Đức sau ctranh
- Theo thỏa thuận của Hội nghị Pốtxđam (họp tháng 7 – 8/1945), quân đội 4 nước : Liên
Xô, Mĩ, Anh, Pháp phân chia khu vực tạm chiếm đóng nước Đức nhằm tiêu diệt tận gốcchủ nghĩa phát xít, làm cho Đức trở thành một nước hòa bình, dân chủ và thống nhất
Trang 3- Ở Tây Đức: Với âm mưu chia cắt lâu dài nước Đức, Mĩ, Anh, Pháp đã tiến hành riêng
rẽ việc hợp nhất các khu vực chiếm đóng của mình, lập ra nhà nước Cộng hòa Liên bangĐức (9/1949) theo chế độ TBCN
- Ở Đông Đức : 10/1949, được sự giúp đỡ của Liên Xô, các lực lượng dân chủ ở ĐôngĐức đã thành lập ra nhà nước Cộng hòa Dân chủ Đức theo con đường XHCN
* Chủ nghĩa xã hội trở thành hệ thống thế giới :
- Năm 1945 – 1949, các nước Đông Âu đã tiến hành nhiều cải cách quan trọng như xâydựng bộ máy dân chủ nhân dân, cải cách ruộng đất, ban hành các quyền tự do dân chủ…
- Đồng thời Liên Xô cùng với các nước Đông Âu kí nhiều hiệp ước tay đôi về kinh tế, đặcbiệt là Hội đồng tương trợ kinh tế được thành lập năm 1949
- Nhờ đó sự hợp tác chính trị, kinh tế, quân sự giữa Liên Xô và các nước Đông Âu ngàycàng được củng cố, từng bước hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa. CNXH đã vượt rakhỏi phạm vi một nước và trở thành hệ thống thế giới
* Mĩ khống chế các nước Tây Âu TBCN :
- Sau chiến tranh, Mĩ thực hiện “Kế hoạch phục hưng châu Âu” (Mác-san) viện trợ cácnước Tây Âu khôi phục kinh tế, làm cho các nước này ngày càng lệ thuộc vào Mĩ Nhờ đókinh tế các nước Tây Âu được phục hồi nhanh chóng
Như vậy, ở Châu Âu đã xuất hiện hai hệ thống xã hội đối lập nhau về chính trị và kinh
tế giữa hai khối nước Tây Âu TBCN và Đông Âu XHCN
Vấn đề 4: Liên Xô từ năm 1945 đến giữa những năm 70 (những thành tựu chủ yếu trong công cuộc xây dựng CNXH và ý nghĩa).
* Bối cảnh lịch sử khi Liên Xô tiến hành công cuộc xây dựng CNXH
- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, nhân dân Liên Xô phải gánh chịu những hi sinh vàtổn thất hết sức to lớn: hơn 27 triệu người chết, 1710 thành phố và hơn 70.000 làng mạc bịthiêu huỷ, 32.000 xí nghiệp bị tàn phá
- Các nước phương Tây bao vây kinh tế và tiến hành chiến tranh lạnh nhằm tiêu diệt Liên
+ Từ năm 1950 đến năm 1975, Liên xô đã thực hiện thắng lợi nhiều kế hoạch dài hạnnhằm tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất của CNXH
+ Về công nghiệp: đến nữa đầu những năm 1970, Liên Xô là cường quốc công nghiệpđứng thứ hai trên thế giới (sau Mĩ )
+ Về nông nghiệp: Sản lượng nông phẩm trong những năm 1960 tăng trung bìnhkhoảng 16%/năm
Trang 4- Về khoa học- kĩ thuật:
+ Chế tạo thành công bom nguyên tử ( 1949 )
+ Năm 1957, phóng thành công vệ tinh nhân tạo của Trái Đất
+ Năm 1961, phóng con tàu vũ trụ đưa nhà du hành vũ trụ Gagarin bay vòng quanhTrái Đất
- Về mặt xã hội: có thay đổi rõ rệt về cơ cấu giai cấp và dân trí.
+ Tỉ lệ công nhân chiếm hơn 55% lao động
+ Trình độ học vấn của người dân nâng cao: ¾ số dấn có trình độ trung học và đại học
- Về quân sự
+ 1972, chế tạo thành công tên lửa hạt nhân
+ Đầu những năm 70, Liên Xô đã đạt được thế cân bằng chiến lược về sức mạnh quân
sự nói chung và tiềm lực hạt nhân nói riêng so với các nước phương Tây
- Về chính trị:
+ Trong 30 năm đầu sau chiến tranh, tình hình chính trị LXô ổn định
+ Bên cạnh những thành tựu các nhà lãnh đạo Xô viết mắc phải những thiếu sót, sailầm chủ quan, nóng vội , …
* Ý nghĩa
- Chứng tỏ tính ưu việt của CNXH ở mọi lĩnh vực xây dựng kinh tế, nâng cao đời sốngnhân dân, củng cố an ninh quốc phòng
- Làm đảo lộn chiến lược toàn cầu phản cách mạng của Mĩ
Vấn đề 5: Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên Xô Nguyên nhân chính dẫn đến
sự khủng hoảng chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu.
* Sự khủng hoảng của chế độ XHCN ở Liên Xô
- Tình hình k tế- xã hội:
+ Cuộc khủng hoảng dầu mỏ 1973, thành tựu của cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuậtđòi hỏi các nước phải có cải cách để thích nghi
+ Liên Xô chậm đề ra những biện pháp sửa đổi để thích ứng với tình hình mới
+ Cuối những năm 1970- đầu năm 1980, nền kinh tế Liên Xô ngày càng mất cân đốinghiêm trọng, nợ nước ngoài và lạm phát không ngừng tăng lên Đời sống của nhân dângặp nhiều khó khăn, thiếu thốn Tình hình chính trị diễn biến phức tạp
- Công cuộc cải tổ (1985-1991).
3/1985, M Goocbachop lên nắm quyền lãnh đạo, đã đưa ra đường lối tiến hành cải tổ.Công cuộc cải tổ được tiến hành trến các mặt kinh tế, chính trị, xã hội
Qua 6 năm thực hiện, công cuộc cải tổ ngày càng trục trặc, bế tắc và càng rời xa nhữngnguyên tắc XHCN Đến tháng 12-1990, công cuộc cải tổ về kinh tế thật sự thất bại sựthiết lập quyền lực của Tổng thống và chuyển sang chế độ đa đảng đã thu hẹp và sau đóthủ tiêu chính quyền xô viết Xã hội lâm vào rối loạn với những xung đột gay gắt giữa cácdân tộc và các phe phái trên toàn liên bang
- Sự tan rã của Liên bang Xô viết:
Trang 5+ Ngày 19-8-1991, mốt số người lãnh đạo Đảng và Nhà nước Liên Xô tiến hành đảochính Cuộc đảo chính nhanh chóng bị thất bại.21-8-1991
+ Đảng cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt động 29-8-1991
+ Ngày 21-12-1991, cộng đồng các quốc gia độc lập SNG được thành lập
+ 25-12-1991, lá cờ búa liềm trên nóc Điện Cremli bị hạ xuống, đánh dấu sự sụp đổcủa chế độ XHCN sau 74 năm tồn tại
* Nguyên nhân chính dẫn đến sụp đổ CNXH ở Liên Xô:
+ Đường lối lãnh đạo mang tính chủ quan, duy ý chí, cơ chế tập trung quan liêu baocấp, sự thiếu dân chủ và công bằng
+ Không bắt kịp bước phát triển của khoa học –kĩ thuật
+ Sai lầm trong quá trình cải tổ
+ Sự chống phá của các thế lực thù địch trong và ngoài nước
Vấn đề 6: Từ năm 1949 - 2000, cmạng Trung Quốc đã trải qua những giai đoạn nào? Nêu tóm tắt nội dung chính của từng giai đoạn.
* Sự thành lập nước Chòa Nhân dân Trung Hoa (1945 - 1949)
- Năm 1946 - 1949 diễn ra cuộc nội chiến giữa Đảng Quốc Dân và Đảng cộng sản
+ Ngày 20/7/1946, Tưởng Giới Thạch phát động cuộc Chiến tranh chống Đảngcộng sản TQ
+ Từ 7/1946 - 6/1947 quân giải phóng phòng ngự tích cực
+ Từ 6/1947 quân giải phóng chuyển sang phản công
- Năm 1949 nội chiến kết thúc
- Ngày 1/10/1949 nước CHND Trung Hoa
* Ý nghĩa của sự thành lập nứoc CHND Trung Hoa
+ Chấm dứt 100 năm nô dịch và thống trị của đế quốc
+ Xoá bỏ tàn dư phong kiến
+ Đưa đất nước Trung Hoa bước vào kỉ nguyên độc lập tự do tiến lên CNXH
+ Tăng cường sức mạnh của hệ thống XHCN và ảnh hưởng đến phong trào giảiphóng dân tộc trên thế giới
*Thành tựu 10 năm đầu xây dựng chế độ mới ( 1949-1959).
- Nhiệm vụ đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, phát triển kinh tế, văn hóa,
xã hội và giáo dục
- 1950-1952: Thực hiện thắng lợi công cuộc khôi phục kinh tế
- 1953-1957: Thực hiện thắng lợi kế hoạch 5 năm đầu tiên
- Về đối ngoại, trong những năm 1949-1959, Trung Quốc thi hành chính sách ngoạigiao tích cực nhằm củng cố hòa bình và thúc đẩy sự phát triển của phong trào cách mạngtrên thế giới
* Trung Quốc những năm không ổn định (1959 - 1978)
Trang 6- Đối nội: Là thời kì không ổn định về kinh tế, chính trị và xã hội Đường lối “Ba ngọn cờhồng” không đạt hiệu quả Hậu quả là nạn đói diễn ra trầm trọng, đời sống nhân dân khókhăn, sản xuất ngừng trệ, đất nước không ổn định.
- Khó khăn về kinh tế dẫn đến biến động về chính trị Nội bộ lãnh đạo bất đồng gay gắt,đỉnh cao là cuộc “Đại cách mạng văn hóa vô sản” (1966-1976), để lại hậu quả nghiêmtrọng
- Về đối ngoại: Trung Quốc ủng hộ Việt Nam chống Mĩ và ủng hộ nhân dân các nước Á,Phi và Mĩ latinh trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Thời kì này cũng diễn ra cáccuộc xung đột biên giới: Trung - Ấn (1962), Trung - Xô (1969) Từ năm 1972, quan hệTrung - Mĩ có xu hướng hòa dịu
* Công cuộc cải cách mở cửa (1978-2000).
Tháng 12-1978, Đảng cộng sản Trung Quốc đã vạch ra đường lối cải cách, đến đạihội XIII (10-1978), được nâng lên thành đường lối chung của Đảng:
- Về kinh tế:
+ Phát triển kinh tế là trọng tâm, tiến hành cải cách và mở cửa, chuyển từ kinh tế kếhoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường XHCN, nhằm hiện đại hóa và xây dựngCNXH mang đặc sắc Trung Quốc, biến Trung Quốc thành nước giàu mạnh, dân chủ vàvăn minh
+ 1998, kinh tế Trung Quốc tiến bộ nhanh chóng, đạt tốc độ tăng trưởng cao nhấtthế giới (GDP tăng 8%), đời sống nhân dân cải thiện rõ rệt Nền KH-KT, văn hóa, giáodục Trung Quốc đạt thành tựu khá cao (1964, thử thành công bom nguyên tử, 2003 phóngthành công tàu “Thần Châu 5”vào không gian)
- Về đối ngoại:
+ Bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Liên Xô, Mông Cổ, Việt Nam…
+ Mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác với các nước trên thế giới, góp sức giải quyếtcác vụ tranh chấp quốc tế
+ Vai trò vị trí của Trung Quốc nâng cao trên trường quốc tế, thu hồi chủ quyềnHồng Kông (1997), Ma cao (1999)
Trang 7Vấn đề 7: Hãy trình bày những nét lớn về phong trào đấu tranh giành độc lập ở các
nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ hai.
- Đông Nam Á hiện nay gồm 11 nước, là khu vực rộng lớn, đông dân, có vị trí chiến lượcquan trọng, tài nguyên thiên nhiên giàu có và có nhiều nét tương đồng về lịch sử, văn hóa.Trước chiến tranh thế giới thứ 2, các nước Đông Nam Á (Trừ Thái Lan) đều là thuộc địacủa các nước đế quốc Âu - Mĩ Phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ, Đảngcộng sản được thành lập ở nhiều nước: Inđônêxia (1920), ba nước Đông (1930)
- Trong thời gian chiến tranh thế giới thứ hai, dưới ách chiếm đóng của phát xít Nhật,phong trào đấu tranh diễn ra mạnh mẽ đưa đến cuộc đấu tranh giành chính quyền và tuyên
bố độc lập ở Inđônêxia (8/1945), Việt Nam (2/9/1945), Lào (10/1945) Ở các nước khácnhư Miến Điện, Mã Lai, Philíppin, lực lượng kháng chiến mà nòng cốt là các đảng cộngsản cũng giải phóng nhiều vùng đất đai rộng lớn
- Tuy nhiên, ngay sau chiến tranh, các nước thực dân Âu - Mĩ quay trở lại xâm lược,chiếm đóng các nước Đông Nam Á Trải qua cuộc đấu tranh lâu dài, các nước Đông Nam
Á đều giành được độc lập, chủ quyền: Philíppin (7/1946), Miến Điện (10/1947), Mã Lai(nay là Malaixia(8/1957), 9/1963 liên bang Malaixia ra đời; Xingapo được Anh trao trảquyền tẹ trị 6/1956, sau đó tham gia liên bang Malaixia, đến tháng 8/1965 lại tách ra thànhnước cộng hòa độc lập Lào và Cămpuchia và Việt Nam tới năm 1975 mới giành thắng lợihoàn toàn Brunây trở thành quốc gia độc lập từ 1/1984, Đông Timo sau khi trưng cầu dân
ý 8/1999 tách khỏi Inđônêxia, đến 5/2002 trở thành quốc gia độc lập
- Trong bối cảnh của cuộc chiến tranh lạnh, Tổ chức Hiệp ước phòng thủ tập thể ĐôngNam Á (SEATO) do Mĩ lập ra (9/1954) nhằm chống lại ảnh hưởng của CNXH và phongtrào giải phóng dân tộc ở Đông Nam Á Nhưng thắng lợi của của cách mạng 3 nước ĐôngDương (1975), khối SEATO giải thể (6/1977)
Vấn đề 8: Trình bày khái quát về tình hình nước Lào từ 1945-1975.
- Lợi dụng thời cơ Nhật đầu hàng Đồng minh, nhân dân Lào đã nổi dậy cướp chính quyền,12/10/1945 Lào tuyên bố độc lập
- 3/1946, Pháp quay trở lại xâm lược Lào, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản ĐôngDương, nhân dân Lào tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp
- 13/8/1950: thành lập Mặt trận Lào tự do và chính phủ kháng chiến Lào do Hoàng thânXuphanuvông đứng đầu
- Từ 1953-1954 , cuộc kháng chiến của nhân dân Lào phát triển mạnh mẽ Sau thất bại ởĐiện Biên Phủ, Pháp kí hiệp định Giơnevơ (1954) công nhận độc lập, chủ quyền, và toànvẹn lãnh thổ của Lào
- Sau đó Mĩ xâm lược Lào Nhân dân Lào tiến hành kháng chiến chống Mĩ xâm lược,giành được những thắng lợi to lớn (giải phóng 2/3 đất đai, hơn 1/3 dân số cả nước …)
- 1964-1973, nhân dân Lào đã đánh bại cuộc “Chiến tranh đặc biệt” của Mĩ, buộc Mĩ vàtay sai kí hiệp định Viêngchăn (1973) lập lại hòa bình, thực hiện hòa hợp dân tộc ở Lào
- 2/12/1975, nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào ra đời do Hoàng thân Xuphanuvônglàm Chủ tịch Nước Lào bước sang thời kì mới - xây dựng đất nước, phát triển kinh tế - xãhội
Trang 8Vấn đề 9: Trình bày khái quát về tình hình nước Campuchia(1945-1993)
- Vào cuối thế kỷ XIX Campuchia trở thành thuộc địa của Pháp, trong chiến tranh cácnước Đông Dương đều bị Nhật chiếm đóng
- Ngày 9/10/1945 Pháp trở lại xâm lược, nhân dân Campuchia tiến hành kháng chiếnchống Pháp
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Campuchia thu được nhiều thắng lợi
- 17/4/1950 thành lập mặt trận dân tộc thống nhất và chính phủ kháng chiến lâm thời
- 19/6/1951 các lực lương vũ trang thống nhất thành quân đội cách mạng
- 7/1951 Đảng nhân dân cách mạng được thành lập
- Do Xihanúc tiến hành cuộc vận động ngoại giao, ngày 09/11/1953 Pháp trao trả độc lậpcho CPC, nhưng vẫn nắm quyền Hiệp định Giơnevơ (1954) công nhận độc lập, chủquyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Campuchia
- Từ 1954 - 1970: Chính phủ Xihanúc thực hiện đường lối hòa bình, trung lập để xây dựngđất nước
- 18/3/1970 Myõ dùng tay sai đảo chính lật đổ Xihanúc Nhân dân Campuchia tiến hànhkháng chiến chống Mĩ
- 17/4/1975 được sự giúp đỡ của Việt Nam, CPC được giải phóng
- Từ 1975 – 1979: Tập đoàn Pônpốt – Iêngxari phản bội chính sách diệt chủng, tàn sáthàng triệu người vô tội
- 03/12/1978 mặt trận cứu quốc CPC thành lập, được sự giúp đỡ của bộ đội Việt Namngày 07/01/1979 chế độ diệt chủng bị lật đổ Nước Cộng hòa Nhân dân Campuchia đượcthành lập, nhưng nội chiến vẫn kéo dài hơn một thập niên giữa lực lượng của Đảng Nhândân cách mạng với các phe phái đối lập chủ yếu là lực lượng Khơme đỏ
- 23/10/1991 Hiệp định hòa bình về Campuchia được kí kết
- 9/1993 Vương quốc Campuchia do Xihanuc làm Quốc vương chính thức thành lập Đấtnước Capuchia bước vào thời kì mới
Vấn đề 10: Sự ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN.
a) Sự ra đời của tổ chức ASEAN:
- Sau khi giành được độc lập, nhiều nước trong khu vực bước vào phát triển kinh tế songgặp nhiều khó khăn và thấy cần phải hợp tác để cùng phát triển
- Họ muốn hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài đối với khu vực
- Các tổ chức hợp tác khu vực trên thế giới xuất hiện ngày càng nhiều đã cổ vũ các nướcĐông Nam Á liên kết với nhau
- Do đó, 8/8/1967, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được thành lập tại BăngCốc (Thái Lan) gồm 5 nước (Inđônêxia, Malaixia, Xingapo, Thái Lan, Philippin)
- Mục tiêu: xây dựng mối quan hệ hoà bình, hữu nghị và hợp tác giữa các nước trong khuvực, tạo nên một cộng đồng ĐNÁ hùng mạnh
b) Quá trình phát triển:
- 1967–1975: ASEAN là một tổ chức non yếu, hợp tác lỏng lẻo, chưa có vị trí trên trườngquốc tế
Trang 9- 2/1976, tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ nhất họp tại Bali (Inđônêxia), Hiệp ướcBali được kí kết với nội dung chính là tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác ở ĐôngNam Á Từ đây, ASEAN có sự khởi sắc.
- Lúc đầu, ASEAN thực hiện chính sách đối đầu với các nước Đông Dương Song từ cuốithập niên 80, khi “Vấn đề Campuchia” được giải quyết, các nước này đã bắt đầu quá trìnhđối thoại, hòa dịu
- 1984, Brunây gia nhập và trở thành thành viên thứ 6 của ASEAN
- Tiếp đó, ASEAN kết nạp thêm VNam (1995), Lào và Myanma (1997), Campuchia(1999)
- Như vậy, ASEAN từ 5 nước sáng lập ban đầu đã phát triển thành 10 nước thành viên hợptác ngày càng chặt chẽ về mọi mặt
* Vai trò: ASEAN ngày càng trở thành tổ chức hợp tác toàn diện và chặt chẽ của khu vực
Đông Nam Á, góp phần tạo dựng một khu vực Đông Nam Á hòa bình, ổn định và pháttriển
c/ Cơ hội và thách thức đối với Việt Nam khi gia nhập tổ chức này
* Cơ hội:
- Nền kinh tê Việt Nam được hội nhập với nền kinh tế các nước trong khu vực, đó là cơ
hội để nước ta vươn ra thế giới
- Tạo điều kiện để nền kinh tế Việt Nam có thể rút ngắn khoảng cách phát triển giữa nước
ta với các nước trong khu vực
- Có điều kiện để tiếp thu những thành tựu khoa học- kĩ thuật tiên tến trên thế giới để pháttriển kinh tế
- Có điều kiện để tiếp thu, học hỏi trình độ quản lý của các nước trong khu vực
- Có điều kiện để giao lưu về văn hóa, giáo dục, khoa học- kĩ thuật , y tế, thể thao với cácnước trong khu vực
* Thách thức.
-Nếu không tận dụng được cơ hội để phát triển, thì nền kinh nước ta sẽ có nguy cơ tụt hậuhơn so với các nước trong khu vực
-Đó là sự cạnh tranh quyết liệt giữa các nước
-Hội nhập nhưng dễ bị hòa tan, đánh mất bản sắc và truyền thống văn hóa của dân tộc
* Thái độ Bình tĩnh, không bỏ lỡ cơ hội Cần ra sức học tập nắm vững khoa học-kĩ thuật.
Vấn đề 11: Trình bày những nét lớn về cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn
Độ và những thành tựu chính trong công cuộc xây dựng đất nước từ 1945 đến 2000.
* Cuộc đấu tranh giành độc lập
Trang 10- 19/2/1946 2 vạn thủy binh ở Bombay khởi nghĩa chống thực dân Anh đòi độc lập.
- 20 vạn công nhân, học sinh, sinh viên bãi công, tuần hành…
- Do sức ép của phong trào đấu tranh, thực dân Anh buộc phải nhượng bộ: Ngày15/8/1947 đã chia Ấn Độ thành 2 quốc gia tự trị trên cơ sở tôn giáo: Ấn Độ của người theo
Ấn Độ giáo, Pakixtan của người theo Hồi giáo
- Không thỏa mãn với quy chế tự trị, từ 1948 – 1950, Đảng Quốc đại tiếp tục lãnh đạonhân dân đấu tranh giành thắng lợi hoàn toàn
- Ngày 26/1/1950, Ấn Độ tuyên bố độc lập và thành lập nước cộng hòa
c/ Ý nghĩa: Sự ra đời nước Cộng hòa Ấn Độ đánh dấu bước ngoặt quan trọng của lịch sử
Ấn Độ, cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới
* Những thành tựu chính trong công cuộc xây dựng đất nước từ 1945 đến 2000
a/ Đối nội:
- Từ sau khi giành được độc lập Ấn Độ đã thưc hiện những kế hoạch lớn nhằm phát triểnkinh tế và củng cố nền độc lập
b/ Đối ngoại:
- Thực hiện chính sách hoà bình ,trung lập tích cực góp phần củng cố hoà bình và phong
trào cách mạng thế giới Ngày 7-1-1972 An độ thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt nam
- Ấn độ là 1 trong những nước sáng lập phong trào các nước không liên kết 1961
c/ Những thành tựu về kinh tế- khoa học kỹ thuật, văn hoá- giáo dục.
- Từ giữa những năm 70 An độ đã tự túc được lương thực cho đất nước hơn 800 triệu dân
- Từ năm 1995 Ấn Độ là nước xuất khẩu gạo thứ 3 trên thế giới
- Từ những năm 80 Ấn độ thuộc 10 nước sản xuất công nghiệp lón nhất thế giới
- Khoa học- kỹ thuật: từ cuộc “ Cách mạng chất xám” Ấn độ trở thành một trong nhữngcường quốc sản xuất phần mềm lớn nhất TG
Vấn đề 12: Cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân các nước Châu Phi từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 và tình hình kinh tế - xã hội ở Châu lục này có những nét gì nổi bật?
a/ Vài nét về cuộc đấu tranh giành độc lập :
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào đấu tranh giành độc lập bùng nổ mạnh mẽ
ở châu Phi
- Phong trào nổ ra trước hết là ở khu vực Bắc Phi, sau đó lan ra các nơi khác Hàng loạtnước giành được độc lập như Ai Cập (1953), Libi (1952), Angiêri (1962), Tuynidi, Marốc,Xuđăng (1956), Gana (1957), Ghinê (1958
- Năm 1960 được ghi nhận là “năm châu Phi” với 17 nước (ở Tây Phi, Đông Phi, TrungPhi) được trao trả độc lập
- Năm 1975, cách mạng Môdămbích và Ănggôla giành thắng lợi, đánh dấu sự sụp đổ cănbản của chủ nghĩa thực dân cũ cùng hệ thống thuộc địa của nó ở châu Phi
- Từ sau năm 1975, nhân dân các thuộc địa còn lại hoàn thành cuộc đấu tranh đánh đổchủ nghĩa thực dân cũ, giành độc lập và quyền sống của con người
Trang 11+ Cuộc đấu tranh giành thắng lợi và các nước cộng hòa ra đời ở Dimbabuê (4/1980),Namibia (3/1991).
+ Ở Nam Phi, sau cuộc bầu cử dân chủ giữa các chủng tộc (4/1994), ông NenxơnManđêla trở thành Tổng thống da đen đầu tiên, chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc(Apácthai) dã man ở nước này