Quản lý công tác bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn trường trung học cơ sở trên địa bàn quận sơn trà thành phố đà nẵng

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VỚI QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ .... THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CỦA PHÒNG G

TRỊNH QUANG LỘC

QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN SƠN TRÀ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Đà Nẵng - Năm 2015

TRỊNH QUANG LỘC

QUẢN LÝ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN

QUẬN SƠN TRÀ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục

Mã số : 60-14-01-14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐẶNG QUỐC BẢO

Đà Nẵng - Năm 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tác giả

Trịnh Quang Lộc

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CM – NV Chuyên môn – nghiệp vụ

CSVC – TBDH Cơ sở vật chất – Thiết bị dạy học

GD – ĐT Giáo dục và Đào tạo

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 5

1.1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 5

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI 8

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục 8

1.2.2 Bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn 15

1.3 TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN 17

1.3.1 Mục tiêu giáo dục Trung học cơ sở 17

1.3.2 Vị trí, nhiệm vụ của trường Trung học cơ sở 17

1.4 TỔ CHUYÊN MÔN VÀ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 18

1.4.1 Tổ chuyên môn trường Trung học cơ sở 18

1.4.2 Tổ trưởng chuyên môn trường Trung học cơ sở 20

1.5 BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 23

1.5.1 Ý nghĩa và sự cần thiết của việc bồi dưỡng đội ngũ TTCM 23

1.5.2 Nội dung bồi dưỡng đội ngũ TTCM 24

1.5.3 Hình thức tổ chức bồi dưỡng 25

1.5.4 Những yêu cầu hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM 25

1.6 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VỚI QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 26

1.6.1 Vị trí, vai trò Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với trường Trung học cơ sở 26

1.6.2 Vai trò của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong hoạt động bồi dưỡng 26

1.6.3 Chức năng của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong hoạt động bồi dưỡng 28

1.7 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 29

1.7.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn 30

1.7.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn 30

1.7.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn 32

1.7.4 Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng TTCM 32

1.7.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn 33

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 34

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐỐI VỚI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 35

2.1 KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO

QUẬN SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 35

2.1.1 Tình hình chung về phát triển giáo dục - đào tạo 35

2.1.2 Tình hình phát triển giáo dục Trung học cơ sở 37

2.2 KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA QUẬN SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 40

2.2.1 Điều kiện tự nhiên 40

2.2.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 41

2.3 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH KHẢO SÁT THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐỐI VỚI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 43

2.3.1 Mục đích khảo sát 43

2.3.2 Nội dung khảo sát 43

2.3.3 Đối tượng khảo sát 44

2.3.4 Phương pháp khảo sát 44

2.3.5 Xử lý số liệu và viết báo cáo hiệu quả khảo sát 45

2.4 TÌNH HÌNH ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 45

2.4.1 Về số lượng và trình độ của đội ngũ TTCM 45

2.4.2 Thực trạng năng lực quản lý của đội ngũ tổ trưởng CM 46

2.5 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN 56

2.5.1 Bồi dưỡng nhận thức 56

2.5.2 Nội dung, chương trình bồi dưỡng 57

2.5.3 Các hình thức bồi dưỡng 57

2.5.4 Kết quả bồi dưỡng 58

2.5.5 Các điều kiện hỗ trợ công tác bồi dưỡng 58

2.6 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 59

2.6.1 Thực trạng nhận thức tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng TTCM 59

2.6.2 Thực trạng quản lý xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng 60 2.6.3 Thực trạng quản lý các hình thức bồi dưỡng đội ngũ TTCM 61

2.6.4 Thực trạng quản lý các nguồn lực và các điều kiện hỗ trợ hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 62

2.6.5 Thực trạng quản lý đánh giá kết quả bồi dưỡng 63

2.7 ĐÁNH GIÁ CHUNG 64

2.7.1 Những mặt mạnh, yếu và nguyên nhân 64

2.7.2 Những thuận lợi và khó khăn 66

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 67

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN SƠN TRÀ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ĐỐI VỚI CÁC TRƯỜNG THCS TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 68

3.1 CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CHỌN LỰA BIỆN PHÁP 68

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 68

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 68

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 69

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 69

3.2 CÁC BIỆN PHÁP CỤ THỂ 70

3.2.1 Tổ chức quán triệt nhận thức cho đội ngũ CBQL, TTCM và giáo viên về tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng đội ngũ TTCM trong

trường THCS 70

3.2.2 Kế hoạch hóa nội dung chương trình bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 73

3.2.3 Chọn lựa cán bộ có năng lực hướng dẫn triển khai kế hoạch đề ra 86

3.2.4 Đa dạng hóa các hình thức bồi dưỡng – Đề cao vai trò tự bồi dưỡng của đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 89

3.2.5 Tăng cường các điều kiện về nguồn lực cho công tác bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 91

3.2.6 Thiết lập cơ chế phối hợp trong quản lý của các cấp để thực hiện công tác bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 94

3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 100

3.4 KHẢO NGHIỆM TÍNH CẤP THIẾT VÀ KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP 101

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 104

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 105

1 KẾT LUẬN 105

2 KHUYẾN NGHỊ 106

2.1 Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo 106

2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng 107

2.3 Đối với Ủy ban nhân dân quận Sơn Trà 107

2.4 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Sơn Trà 107

2.5 Đối với hiệu trưởng các trường THCS quận Sơn Trà 108

TÀI LIỆU THAM KHẢO 109

PHỤ LỤC i

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Số hiệu

2.1 Thống kê số liệu đối tƣợng khảo sát 44

2.2 Thống kê trình độ đào tạo, trình độ ngoại ngữ, tin

2.7 Kết quả khảo sát các kỹ năng của đội ngũ TTCM 54

2.8 Bảng tổng hợp đánh giá năng lực quản lý của

2.13 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý nội dung,

2.14 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý hình thức bồi

2.15 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý các nguồn lực

và các điều kiện hỗ trợ hoạt động bồi dưỡng 62

2.16 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý đánh giá kết

3.1

Thống kê kết quả khảo sát mức độ cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng TTCM của hiệu trưởng trường THCS

102

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ VÀ BIỂU ĐỒ

103

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời đại ngày nay, chiến lược phát triển nhanh, bền vững nhất đối với mỗi quốc gia, là phải chú trọng hàng đầu đến công tác đổi mới hệ thống giáo dục - đào tạo, tạo tiền đề quan trọng cho việc phát triển nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước Việt Nam trong giai đoạn hiện nay với tốc độ công nghiệp hoá, hiện đại hoá diễn ra nhanh, mạnh, trên tất cả các lĩnh vực Đảng

và Nhà nước hết sức chú trọng phát triển giáo dục và đào tạo, coi "giáo dục là quốc sách hàng đầu" Đại hội X của Đảng cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định: "Giáo dục và Đào tạo cùng khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu" Phát triển giáo dục là nền tảng, nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững

Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Ngày 15-6-2004 Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành Chỉ thị 40 -CT/TW về xây dựng, nâng cao chất lượng nhà

giáo và cán bộ quản lý giáo dục với yêu cầu: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và

cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu” [1, tr.1].

Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI khẳng định: Cùng với đổi mới cơ chế quản lí, phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục là khâu then chốt của đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Đội ngũ cán bộ quản

lý (CBQL) góp phần quyết định sự phát triển của một tổ chức, bởi lẽ chính họ

là người tổ chức thực hiện có hiệu quả các khâu của quá trình quản lý phát

triển tổ chức Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Cán bộ là cái gốc của mọi công

việc” [27, tr 486] Đặc biệt là trong nhà trường, nơi trực tiếp diễn ra các hoạt

động giáo dục, đội ngũ cán bộ quản lý từ hiệu trưởng (HT) đến từng tổ

chuyên môn (TCM) có vai trò rất quan trọng Từ thực tế cho thấy, trường nào

có đội ngũ quản lý giỏi, thì trường đó mạnh lên một cách nhanh chóng, uy tín lớn và sức lan tỏa rộng

Trong trường học, tổ trưởng chuyên môn (TTCM) là những CBQL cơ sở, trực tiếp quản lý đội ngũ giáo viên trong các tổ chuyên môn, nơi diễn ra các hoạt động dạy học và nâng cao tay nghề cho giáo viên, vai trò hết sức quan trọng trong việc chuẩn bị các điều kiện thực hiện các hoạt động dạy - học trong nhà

trường Người tổ trưởng chuyên môn được ví như “cánh tay nối dài của Lãnh

đạo nhà trường” Vai trò, trách nhiệm của TTCM quan trọng là vậy, song trên

thực tế, hầu hết các TTCM tại các trường Trung học cơ sở (THCS) đều trưởng thành từ những giáo viên nhiệt tình, gương mẫu, nổi trội trong lĩnh vực chuyên môn giảng dạy nhưng chưa được đào tạo, bồi dưỡng về khoa học QLGD

Đội ngũ TTCM ở các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng cũng có những đặc điểm nói trên Công tác quản lý TCM và hoạt động quản lý của TTCM dựa theo kinh nghiệm, chưa tổ chức, quản lý có

hệ thống và khoa học, do đó chưa phát huy được vai trò của TTCM trong việc thực hiện nhiệm vụ nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường Trong những năm qua, công tác quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM nói riêng của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Sơn Trà đã có những kết quả đáng kể nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục THCS, quản lý bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM là vấn đề có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết Tại quận Sơn Trà, vấn đề này vẫn chưa được quan tâm nghiên cứu một cách có hệ thống

Để góp phần giải quyết vấn đề, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu:

“Quản lý công tác bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn Trường THCS trên địa bàn Quận Sơn trà, thành phố Đà Nẵng”

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo, nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục ở các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng TTCM trường THCS 3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng

TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và vận dụng các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với các trường THCS phù hợp với yêu cầu đổi mới công tác quản lý nhà trường hiện nay, bám sát chức năng quản lý giáo dục thì sẽ nâng cao năng lực cho TTCM, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục cấp THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với các trường THCS

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý việc bồi dưỡng cho TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo, nhằm nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục ở các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

6 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu các biện pháp của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với trường THCS quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng trong việc quản lý hoạt động

bồi dưỡng đội ngũ TTCM

Đề tài được triển khai nghiên cứu tại 7 trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng Đề tài sử dụng các số liệu thống kê từ năm 2012 đến năm 2014 để phân tích và nghiên cứu

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: bao gồm phương pháp

phân tích, tổng hợp,…nhằm xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM ở các trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: bao gồm phương pháp

điều tra, phương pháp tổng kết kinh nghiệm, phương pháp phỏng vấn, phương pháp quan sát nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng bồi dưỡng hoạt động quản

lý TTCM thời gian qua của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với các trường THCS và thu thập thêm các thông tin có liên quan về vấn đề nghiên cứu

7.3 Nhóm các phương pháp bổ trợ: phương pháp lấy ý kiến chuyên

gia, phương pháp thống kê toán học nhằm tổng hợp, xử lý kết quả khảo sát và điều tra

8 Cấu trúc luận văn: Cấu trúc luận văn gồm ba phần

Phần 1 Mở đầu

Phần 2 Kết quả nghiên cứu gồm 3 chương

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM trường THCS

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM của Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với trường THCS trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng

Phần 3 Kết luận và khuyến nghị

Ngoài phần chính, luận văn còn có phần danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC HOẠT ĐỘNG

BỒI DƯỠNG TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Giáo dục và đào tạo là con đường quan trọng để tạo ra nguồn lực con người chất lượng cao và khai thác tiềm năng con người hiệu quả nhất Phát triển giáo dục đã trở thành một chiến lược cách mạng có tính thời đại sâu sắc Trong xu thế toàn cầu hóa kinh tế, nước ta đã và đang bước vào hội nhập với khu vực và quốc tế, giáo dục cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới, để rút ngắn khoảng cách về trình độ giữa các nước trong khu vực và trên thế giới Với quan điểm con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển, Đảng

và Nhà nước chủ trương coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu trong chính sách phát triển đất nước Trên cơ sở nhận thức đó, trong vòng hai thập

kỷ qua, từ Hội nghị TW 4 Khoá VII, Đảng và Nhà nước đã có nhiều Nghị quyết, Chỉ thị về phát triển giáo dục Trong đó, nâng cao chất lượng giáo dục được Đảng hết sức coi trọng bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục

Nghị quyết Hội nghị lần thứ chín Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa

IX đã đề cập: “Tập trung chỉ đạo để nâng cao rõ rệt chất lượng giáo dục và

đào tạo” mà “giải pháp then chốt là đổi mới và nâng cao năng lực quản lý nhà nước trong giáo dục và đào tạo”[3, tr.29]

Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15.06.2004 Ban bí thư Trung ương Đảng tiếp

tục nhấn mạnh: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý

giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện

đại hóa đất nước” [5, tr.3]

Trong "Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020", Chính phủ đã chỉ rõ: phải “đổi mới quản lý giáo dục” coi việc “đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các cấp về kiến thức, kỹ năng quản lý”

là khâu then chốt để thực hiện mục tiêu giáo dục [7, tr.27]

Quan điểm của Đảng ta về vấn đề CBQL giáo dục nói riêng, vấn đề CBQL nói chung không những là sự kế thừa truyền thống coi hiền tài là nguyên khí Quốc gia của cha ông mà còn phù hợp với quan điểm của các nhà khoa học quản lý trên thế giới ngày nay Truyền thống đó được thể hiện ở việc dân ta đã lập nên Văn miếu để thờ đạo học và tôn vinh các hiền tài Chẳng vậy mà Lê Thánh Tông (1442 - 1479), vị minh quân triều Lê đã cho khắc vào bia Quốc Tử Giám cương lĩnh của đất nước;

“ Hiền tài là nguyên khí của quốc gia

Nguyên khí mạnh thì thế nước cường

Nguyên khí suy thì thế nước tàn”

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Mọi việc thành bại đều do cán bộ mà ra”; hay “Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể Có vốn mới làm ra lãi Bất cứ chính sách, công tác gì nếu có cán bộ tốt thì thành công, tức là có lãi, không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn” [27, tr.23]

Các học giả nghiên cứu về lý luận quản lý cũng như các nhà quản lý hiện đại trên thế giới đều cho rằng chất xám quản lý là nguồn lực quan trọng quyết định sự thành bại của các tổ chức trong việc thực hiện mục tiêu chung

Trong những năm qua, vấn đề bồi dưỡng tăng cường năng lực cho đội ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và giáo viên đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo hết sức quan tâm Tuy nhiên, đối với đội ngũ tổ trưởng chuyên môn thì chưa có sự quan tâm thỏa đáng, chưa có những tài liệu mang tính đặc thù để tập huấn bồi dưỡng Trong trường Trung học cơ sở (THCS), tổ trưởng chuyên

môn (TTCM) là một CBQL Gần đây đã có một số tài liệu để cập đến việc bồi dưỡng năng lực cho TTCM, song rất ít và mới chỉ đề cập một cách chung chung Trong cuốn “Sổ tay hiệu trưởng trường dân tộc nội trú” của nhóm tác giả do Đỗ Ngọc Bích chủ biên có nói về việc dựa vào đội ngũ TTCM để đẩy mạnh hoạt động của tổ, nhóm chuyên môn; tăng cường kiểm tra việc dạy học trên lớp; xây dựng tập thể sư phạm và coi đây là giải pháp rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường Tác giả Nguyễn Văn Lê trong cuốn “Người hiệu trưởng trường trung học cơ sở” cũng có đề cập tới vai trò của TTCM trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn Trong năm 2004, trên Tạp chí thông tin quản lý giáo dục (QLGD) có một số bài viết về vị trí, vai trò, năng lực và một số biện pháp nâng cao năng lực cho TTCM trong trường trung học của các tác giả Nguyễn Thị Tuyết Hạnh, Ngô Viết Sơn, Trần Minh Hằng

Nhìn chung, các tài liệu này đề cập vấn đề một cách khái quát, hoặc là không phải là tài liệu tập trung viết về TTCM mà chỉ đề cập bố trí có liên quan Tuy vậy, tất cả đều thống nhất về vai trò rất quan trọng và việc cần thiết phải nâng cao năng lực cho TTCM coi như là một giải pháp then chốt trong việc đổi mới hoạt động quản lý chuyên môn trong các trường học Vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM trong trường THCS thường được Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Sơn Trà, Đà Nẵng quan tâm, song nó chỉ tồn tại như những kinh nghiệm rải rác trên các sáng kiến kinh nghiệm hoặc báo cáo tổng kết của Phòng Giáo dục và Đào tạo

Như vậy, cho đến nay, theo những tài liệu mà chúng tôi có được, vẫn chưa có một công trình nào đề cập đến các biện pháp quản lý nâng cao năng lực cho TTCM trường THCS một cách đầy đủ và hệ thống Trong khuôn khổ luận văn này, chúng tôi muốn xác định cơ sở lý luận, khảo sát thực tiễn, trên

cơ sở đó đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng TTCM các trường

THCS trên địa bàn quận Sơn Trà phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục

1.2 CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục

a Quản lý

* Khái niệm

Trong xã hội loài người, quản lý là một hoạt động bao trùm mọi mặt đời sống xã hội Khi con người hình thành các nhóm để thực hiện mục tiêu mà họ không thể đạt được với tư cách là cá nhân riêng lẻ, quản lý xuất hiện Quản lý

có vai trò quan trọng trong mọi mặt đời sống xã hội loài người Các - Mác coi việc xuất hiện quản lý là kết quả tất yếu của sự phối hợp nhiều lao động cá biệt, tản mạn, độc lập thành một quá trình lao động xã hội thống nhất

Các - Mác đã viết: “Bất cứ lao động xã hội hay cộng đồng trực tiếp nào

được thực hiện ở quy mô tương đối lớn đều cần đến một chừng mực nhất định của sự quản lý Quản lý là sự xác lập, sự tương hợp giữa các công việc cá thể

và hoàn thành những chức năng chung xuất hiện trong sự vận động đối với các bộ phận riêng lẻ của nó” [6, tr 98]

Các - Mác coi quản lý là một đặc điểm vốn có, bất biến về mặt lịch sử của đời sống xã hội Ông khẳng định về sự ra đời tất yếu của quản lý bằng

một ý tưởng độc đáo: “Một nghệ sĩ độc tấu thì tự điều khiển mình, nhưng một

dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng” Hàm ý chứa trong ý tưởng sâu sắc này là

mối quan hệ biện chứng giữa hai phạm trù “tổ chức” và “quản lý” Hoạt động quản lý chỉ nảy sinh khi có tổ chức, tổ chức là nền của quản lý và không thể phát triển nếu thiếu hoạt động quản lý

Trong nghiên cứu khoa học có rất nhiều khái niệm quản lý, theo những cách tiếp cận khác nhau Đó là: cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, chỉ đạo Theo góc

độ điều khiển quản lý là lái, là điều khiển, điều chỉnh Theo cách tiếp cận hệ thống quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý Chính

sự đa dạng về cách tiếp cận dẫn đến sự phong phú về các quan niệm quản lý

Theo Từ điển Giáo dục học: “Quản lý là hoạt động hay tác động có định

hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức làm cho tổ chức vận hành và đạt được

mục đích của tổ chức” [15, tr.123]

Tác giả Đặng Quốc Bảo, trong cuốn sách “Khoa học tổ chức và quản lý

– Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” – NXB Thống kê Hà Nội 1999: “Quản

lý là những hoạt động cần thiết phải được thực hiện khi những con người kết hợp với nhau trong các nhóm, tổ chức nhằm đạt được những mục tiêu chung” [13, tr.175]

Nguyễn Đình Chỉnh – Phạm Ngọc Uyên trong cuốn “Tâm lý học quản

lý” NXB giáo dục, Hà Nội 2001 cho rằng: “Quản lý được coi như là sự kết hợp (Combination) của quản và lý Quản bao gồm sự coi giữ, tổ chức, điều khiển, trông nom và theo dõi; lý được hiểu là lý luận về sự phân biệt phải trái,

sự sửa sang, sắp xếp, thanh lý, sự dự đoán cùng việc tạo ra thiết chế hành động để đưa hệ vào thế phát triển” [8, tr.33-34]

Nguyễn Văn Lê – Tạ Văn Danh, trong cuốn “Khoa học Quản lý nhà

trường” cho rằng: “Quản lý là một hệ thống xã hội, khoa học và nghệ thuật tác động vào hệ thống đó mà chủ yếu là những con người nhằm đạt hiệu quả tối ưu theo mục tiêu đề ra” [24, tr.54]

Trần Kiểm lại cho rằng: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản

lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”

[22, tr.15]

Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt định nghĩa: “Quản lý là một quá trình có

định hướng, có mục tiêu; quản lý là một hệ thống, là quá trình tác động đến

hệ thống đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mỗi hệ thống mà người quản lý mong muốn” [29, tr.37]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang, trong cuốn sách “Nhà sư phạm -

người góp phần đổi mới lý luận dạy học”, NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội –

1998, thì: “Quản lý là sự tác có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý

đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt mục đích nhất định” [32, tr.130]

Mục tiêu cuối cùng của quản lý là chất lượng sản phẩm, vì lợi ích phục

vụ con người Từ những định nghĩa trên, chúng ta có thể rút ra kết luận; Quản

lý là quá trình tác động có định hướng, có kế hoạch, có chủ đích, hợp qui luật,

có tổ chức của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý thông qua các cơ chế quản lý, nhằm sử dụng có hiệu quả cao nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức, các nguồn lực bên trong và bên ngoài trong điều kiện môi trường luôn luôn có biến động để cho hệ thống ổn định và vận động theo chiều hướng phát triển tích cực, đạt được những mục tiêu đã đề ra

Nói một cách nhất quán thì quản lý là quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý,kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, bằng những công cụ và phương pháp mang tính đặc thù nhằm đạt được mục tiêu chung của hệ thống

Sơ đồ 1.1 Mô hình về quản lý [43, tr.8]

Chủ thể quản lý

Côn cụ và Phương pháp

Chức năng quản lý

Mục tiêu QL

Khách thể quản lý

Xã hội ngày càng phát triển, thì hoạt động quản lý càng có vai trò quan trọng và quyết định để tổ chức đạt tới mục tiêu bằng con đường ngắn nhất nhưng đạt hiệu quả cao nhất

Có nhiều quan điểm phân định các chức năng cơ bản của quản lý:

Tác giả Thái Văn Thành cho rằng: “Chức năng quản lý là một dạng hoạt

động quản lý chuyên biệt, thông qua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định” [39, tr.14]

Theo tác giả Hà Sỹ Hồ: “Tập hợp các chức năng quản lý là nội dung của

quản lý với tư cách là một quá trình” [17, tr.92]

Quản lý có nhiều chức năng, tựu trung lại có bốn chức năng cơ bản là: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

- Kế hoạch hóa là chức năng hạt nhân của quá trình quản lý, việc dựa

trên những thông tin về bộ máy, môi trường hoạt động và các thông tin về hoạt động của tổ chức để phân tích bối cảnh, xác định vạch ra mục tiêu, lập các kế hoạch thực hiện, triển khai thực hiện kế hoạch, dự kiến nguồn lực (nhân lực, vật lực và tài lực), dự kiến về thời lượng, xác định nguồn huy động, các phương tiện, đánh giá, điều chỉnh kế hoạch, đồng thời chỉ ra các biện pháp thực hiện mục tiêu, dưới sự tác động có định hướng của người quản lý

- Tổ chức là chức năng quan trọng của quá trình quản lý, đảm bảo tạo

thành sức mạnh của tổ chức Bởi vì việc thiết lập cấu trúc bộ máy, bố trí nhân

lực và xây dựng cơ chế hoạt động; đồng thời ấn định chức năng, nhiệm vụ cho các bộ phận và cá nhân; qui định cơ chế hoạt động; sắp xếp và phân bố các nguồn lực vật chất nhằm thực hiện đúng kế hoạch đã có

- Chỉ đạo đây là chức năng đặc thù của người quản lý, nó biểu hiện rất rõ

nét năng lực của người quản lý Đó là sự điều hành, điều chỉnh hoạt động, hướng dẫn công việc, liên kết, liên hệ, động viên, kích thích, giám sát các bộ phận và mọi cá nhân thực hiện kế hoạch đã có để đạt được mục tiêu của tổ chức và đưa ra những biện pháp điều chỉnh, uốn nắn kịp thời sao cho hệ thống vận hành không làm thay đổi mục tiêu đã định của hệ thống

- Kiểm tra là chức năng cố hữu của quản lý Không có kiểm tra, quản lý

sẽ không có hiệu quả Kiểm tra là việc theo dõi và đánh giá mọi hoạt động của từng đơn vị hoặc mỗi cá nhân trong tổ chức bằng nhiều phương pháp và hình thức (trực tiếp hoặc gián tiếp, thường xuyên hoặc định kỳ…) nhằm so sánh kết quả hoạt động với mục tiêu đã xác định để nhận biết về chất lượng và hiệu quả của hoạt động đó Nhờ có kiểm tra mà người quản lý đánh giá được thành tựu công việc và điều chỉnh hoạt động đúng hướng

Một chu trình quản lý được thực hiện liên tiếp, đan xen lẫn nhau, phối hợp bổ sung cho nhau tạo sự kết nối từ chu trình này sang chu trình khác theo hướng phát triển; trong đó yếu tố thông tin luôn giữ vai trò xuyên suốt, không thể thiếu và là cơ sở cho việc ra quyết định quản lý

b Quản lý giáo dục

* Khái niệm

Để tồn tại và phát triển, con người đã phải trải qua quá trình lao động Chính trong lao đông con người nhận thức được thế giới xung quanh và dần dần tích lũy được những kinh nghiệm Cũng từ đó, con người nảy sinh nhu cầu truyền đạt lại những kinh nghiệm đó cho nhau và cho thế hệ sau Đó chính là nguồn gốc phát sinh hiện tượng giáo dục Giáo dục là một hiện tượng

xã hội đặc biệt được tồn tại, vận động và phát triển với tư cách là một hệ thống Trên lộ trình hướng đích, sự ra đời của QLGD là một tất yếu khách quan QLGD theo nghĩa tổng quan là sự điều hành, điều chỉnh và phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội Ngày nay, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ

mà cho mọi người Chính do vị trí quan trọng như vậy của giáo dục nên các nhà nghiên cứu giáo dục đã đưa ra những khái niệm khác nhau về quản lý giáo dục

Tác giả Nguyễn Gia Quý cho rằng: “Quản lý giáo dục là sự tác động có

ý thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục tới mục tiêu đã định, trên cơ sở nhận thức và vận dụng đúng những quy luật khách quan của hệ thống Quản lý giáo dục vận dụng bốn chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức triển khai kế hoạch, chỉ đạo thực hiện kế hoạch

và kiểm tra đánh giá để thực hiện các nhiệm vụ công tác của mình” [34, tr.2]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang quan niệm: “Quản lý giáo dục là sự tác

động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất” [33, tr.56]

Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Quản lý giáo dục theo định nghĩa

tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội” [13, tr.31]

Theo tác giả Trần Kiểm:“Quản lý giáo dục thực chất là những tác động

của chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường” [23, tr.38]

Các khái niệm trên tuy có cách diễn đạt khác nhau nhưng tựu chung QLGD là những tác động có hệ thống, có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý giáo dục đến hệ thống giáo dục được hiểu là sự vận dụng

bốn chức năng quản lý: lập kế hoạch, tổ chức triển khai kế hoạch, chỉ đạo thực hiện kế hoạch và kiểm tra đánh giá nhằm đưa hoạt động giáo dục ở từng

cơ sở và của toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu đã định, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất

Sơ đồ 1.2 Mối quan hệ của các chức năng trong chu trình quản lý [10 tr, 98]

* Nội dung quản lý giáo dục

Trong QLGD, chủ thể quản lý chính là bộ máy quản lý các cấp; đối tượng quản lý chính là nguồn nhân lực, cơ sở vật chất - kỹ thuật và các hoạt động thực hiện chức năng giáo dục đào tạo

Nội dung của QLGD bao gồm những vấn đề cơ bản:

- Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển giáo dục

- Ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục, cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học

- Tổ chức bộ máy quản lý giáo dục

- Tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng CBQL và GV

- Huy động, quản lý các nguồn lực…

QLGD được phân công theo các nguyên tắc khác nhau: theo địa bàn lãnh thổ, theo chuyên môn kỹ thuật, theo mục tiêu quản lý…

* Chức năng quản lý giáo dục

Quá trình QLGD là hoạt động của các chủ thể và đối tượng quản lý thống nhất với nhau trong một cơ cấu nhất định nhằm đạt mục đích đề ra của

Đánh giá, điều chỉnh

kế hoạch

Tổ chức triển khai

kế hoạch Xây dựng kế hoạch

Chỉ đạo thực hiện kế hoạch

quản lý bằng cách thực hiện các chức năng nhất định “Tổ hợp tất cả các

chức năng quản lý sẽ tạo nên nội dung của quy trình quản lý, nội dung lao động của đội ngũ cán bộ quản lý và là cơ sở cho việc phân công lao động quản lý giữa những người cán bộ quản lý; là nền tảng để hình thành và hoàn thiện cấu trúc tổ chức của sự quản lý” [26, tr.55]

QLGD cũng thực hiện bốn chức năng cơ bản của quản lý, đó là: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra đánh giá Các chức năng quản lý này có tính độc lập tương đối, nếu tách và sắp xếp theo một trình tự hợp lý sẽ tạo ra chu trình quản lý

Trường học là cấp quản lý cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân Vì vậy, CBQL trường học cũng cần thực hiện bốn chức năng trên

1.2.2 Bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn

Trong giáo dục - đào tạo, “bồi dưỡng giáo viên chỉ việc nâng cao, hoàn

thiện trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho các giáo viên đang dạy học” hay “là sự tiếp tục phát huy năng lực tự học, tự đào tạo đã được tạo ra

ở quá trình đào tạo ban đầu theo hình thức bồi dưỡng từ xa theo định hướng

tự đào tạo để dạy học sinh tự học” [16, tr.23]

Quá trình bồi dưỡng phải được tiến hành thường xuyên nhằm đảm bảo cho sự phát triển nghề nghiệp của con người, phát triển nguồn lực cho xã hội

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công cuộc cải cách giáo dục xứng đáng với vị trí là một quốc sách hàng đầu trong công cuộc đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thì việc bồi dưỡng nâng cao

năng lực cho đội ngũ CBQL nói chung và TTCM trường THCS nói riêng trở thành công việc rất quan trọng và cần thiết Sự quan tâm của Đảng thể hiện qua hệ thống các văn kiện, Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng Đó là hệ thống các quan điểm cơ bản định hướng cho công tác đào tạo bồi dưỡng Bồi dưỡng TTCM là giúp cho TTCM có được những kiến thức cần thiết, đủ để thực hiện nhiệm vụ quản lý công tác chuyên môn mà mình được đảm nhận

b Công tác bồi dưỡng tổ trưởng chuyên môn

Hội nghị lần thứ 4 Khoá VII (3/1993) Đảng ta đã đánh giá: “Cán bộ QLGD các cấp thiếu được đào tạo, bồi dưỡng” và đưa ra chủ trương: “Khẩn trương đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ QLGD các cấp”

Về nội dung bồi dưỡng, Đảng ta đã nêu ra những định hướng như sau:

“Phải lấy tiêu chuẩn cán bộ làm căn cứ xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng thống nhất trong hệ thống các trường Nội dung đào tạo bồi dưỡng phải thiết thực, phù hợp với yêu cầu đối với từng loại cán bộ, chú trọng cả phẩm chất đạo đức và kiến thức, cả lý luận và thực tiễn, bồi dưỡng kiến thức

cơ bản và hướng dẫn kỹ năng thực hành” [13, tr.24]

Trên cơ sở những quan điểm của Đảng, ngành GD&ĐT đã có những chỉ đạo rất cụ thể: “Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đảm bảo số lượng, cơ cấu tiêu chuẩn phù hợp với yêu cầu nâng cao chất

lượng, mở rộng qui mô giáo dục trong thời kỳ mới” [1, tr.25]

Ta đã biết: kiến thức, kỹ năng, thái độ là những thành phần cơ bản trong cấu trúc năng lực, chính vì vậy bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ TTCM chính

là cập nhật bổ sung kiến thức, kỹ năng nhằm giúp cho TTCM có khả năng thực hiện tốt hơn công việc quản lý TCM của họ Mặt khác, năng lực của TTCM là năng lực thực hiện các chức năng quản lý TCM Do đó, có thể hiểu rằng bồi dưỡng nâng cao năng lực cho TTCM là bồi dưỡng năng lực thực hiện các chức năng quản lý, đó là:

+ Bồi dưỡng năng lực nhận thức

+ Bồi dưỡng năng lực kế hoạch hóa

+ Bồi dưỡng năng lực tổ chức thực hiện

+ Bồi dưỡng năng lực kiểm tra đánh giá

Trong khuôn khổ của đề tài, chúng tôi quan niệm rằng bồi dưỡng năng lực thực hiện các chức năng quản lý cho TTCM là bồi dưỡng năng lực nhận thức, kỹ năng xây dựng kế hoạch, kỹ năng tổ chức thực hiện và kỹ năng kiểm tra đánh giá

1.3 TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC

QUỐC DÂN

1.3.1 Mục tiêu giáo dục Trung học cơ sở

Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực

cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Mục tiêu giáo dục THCS được xác định trong điều 27 Luật Giáo dục:

“Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển

những kết quả của giáo dục tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung

học phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động” [36, tr.7]

Nội dung giáo dục phổ thông phải bảo đảm tính phổ thông, cơ bản, toàn diện, hướng nghiệp và có hệ thống; gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của HS, đáp ứng mục tiêu giáo dục ở mỗi cấp học

1.3.2 Vị trí, nhiệm vụ của trường Trung học cơ sở

* Vị trí trường THCS được xác định trong điều 2 của Điều lệ trường

THCS, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học:

“Trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng” [4, tr.1]

* Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học

- Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

- Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó

- Quản lý giáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật

- Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản

lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục; Quản

lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị theo quy định của Nhà nước

- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

- Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

- Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.4 TỔ CHUYÊN MÔN VÀ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.4.1 Tổ chuyên môn trường Trung học cơ sở

a Khái niệm

Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của trường THCS Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các mặt hoạt động của nhà trường, trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học

Từ điển Tiếng Việt 1992 giải nghĩa “Chuyên môn là lĩnh vực riêng, những

kiến thức riêng nói chung của một ngành khoa học – kỹ thuật” [31, tr.197]

“Tổ chuyên môn là lĩnh vực kiến thức riêng của một ngành khoa học, kỹ thuật, đi sâu vào chuyên môn, trình độ chuyên môn” [31, tr.187]

Theo Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học: “Hiệu trưởng, các Phó Hiệu trưởng, giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác

tư vấn cho học sinh của trường trung học được tổ chức thành tổ chuyên môn theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng cấp học THCS, THPT Mỗi tổ chuyên môn có tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệu trưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm trên cơ sở giới thiệu của tổ chuyên môn và giao nhiệm vụ vào đầu năm học” [4, tr.7]

Trong trường trung học có 2 loại TCM phổ biến: Tổ đơn môn và tổ liên môn Trường THCS qui mô lớn có tổ đơn môn (tổ Toán, tổ Lý, tổ Văn,…), trường qui mô nhỏ thường có tổ liên môn (tổ tự nhiên, tổ xã hội, hay tổ Toán -

Lý, Tổ văn - sử…) Nhiều khi trong một trường cũng có cả hai loại TCM môn này Tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở cuối cùng của bộ máy tổ chức nhà trường, là một bộ phận của hệ thống tổ chức chính quyền, trực tiếp triển khai toàn bộ hoạt động giáo dục của nhà trường tới giáo viên và học sinh các lớp

b Vai trò của tổ chuyên môn

TCM là nơi hiện thực hóa kế hoạch dạy học, trực tiếp triển khai các mặt hoạt động của nhà trường Quản lý chất lượng tổ chuyên môn là hạt nhân quan trọng để quản lý chất lượng dạy học, giáo dục của nhà trường TCM hoạt động theo Điều lệ nhà trường và dưới sự quản lý của hiệu trưởng

c Nhiệm vụ của tổ chuyên môn

Theo qui định tại khoản 2, điều 16 Điều lệ trường trung học, TCM có các nhiệm vụ chính sau đây:

- Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ Hướng dẫn

xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường;

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học và các quy định khác hiện hành;

- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

- Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu [4, tr.7]

Căn cứ theo qui định này, mỗi trường có thể qui định cụ thể hơn các nhiệm vụ của TCM phù hợp với điều kiện và yêu cầu thực hiện nhiệm vụ từng năm học

1.4.2 Tổ trưởng chuyên môn trường Trung học cơ sở

Tổ trưởng chuyên môn: là người đứng đầu TCM, do hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của TCM theo qui định, góp phần đưa nhà trường đạt đến các mục tiêu đã đề ra theo kế hoạch Chuẩn của TTCM phải là: có uy tín về chuyên môn; gương mẫu về đạo đức lối sống; nhiệt tình công tác; có khả năng quản lý điều hành công việc của tổ chuyên môn; nắm vững và có ý thức thực hiện mục tiêu đào tạo

A.X.Macarencô đã khẳng định: “Sự thống nhất của tập thể sư phạm là điều

quyết định hoàn toàn, và một giáo viên trẻ nhất, thiếu kinh nghiệm nhất ở trong một tập thể thống nhất và gắn bó, đứng đầu bởi một người lãnh đạo, người thợ

cả giỏi sẽ làm được nhiều hơn một giáo viên tài năng và kinh nghiệm bao nhiêu

đi chăng nữa mà lại đi ngược với tập thể sư phạm” [25, tr.103]

a Vai trò, vị trí của Tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng CM ở trường trung học theo quy định do Hiệu trưởng bổ nhiệm vào đầu mỗi năm học Nhiệm kỳ của TTCM theo từng năm học, hết

một năm học có thể bổ nhiệm lại hoặc bổ nhiệm mới tùy theo điều kiện và yêu cầu của từng trường

Sau khi có quyết định bổ nhiệm của Hiệu trưởng, TTCM là người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng giảng dạy và lao động sư phạm của GV trong phạm vi các môn học của TCM được phân công đảm trách

Tổ trưởng CM là một CBQL được hưởng phụ cấp chức vụ theo các văn bản qui định hiện hành

b Nhiệm vụ của Tổ trưởng chuyên môn

TTCM có nhiệm vụ thực hiện các nội dung ở điều 16 của Điều lệ trường Trung học Trong đó nhấn mạnh đến các nhiệm vụ trọng tâm:

Quản lý giảng dạy của GV

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và

cả năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường

- Xây dựng kế hoạch cụ thể dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo HS yếu kém

- Xây dựng kế hoạch cụ thể về sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình

- Hướng dẫn xây dựng và quản lý việc thực hiện, soạn giảng của tổ viên

(dạy chuyên đề, tự chọn, ôn thi tốt nghiệp, dạy bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo

HS yếu kém; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học đúng, đủ theo các tiết trong phân phối chương trình; soạn giáo án theo phân phối chương trình, chuẩn kiến thức, kĩ năng và SGK, thảo luận các bài soạn khó; tổ chức nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến kinh nghiệm về nâng cao chất lượng dạy học, đổi mới PPDH, đổi mới kiểm tra đánh giá )

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV trong tổ, GV mới

tuyển dụng (đổi mới PPDH; đổi mới kiểm tra, đánh giá; dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng; sử dụng đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học, ứng dụng CNTT trong dạy học góp phần đổi mới PPDH, phương pháp kiểm tra, đánh giá )

- Điều hành hoạt động của tổ (tổ chức các cuộc họp tổ theo định kì quy định về hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và các hoạt động giáo dục khác); lưu trữ hồ sơ của tổ; thực hiện báo cáo cho Hiệu trưởng theo quy định

- Quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn của GV (thực hiện hồ sơ chuyên môn; soạn giảng theo kế hoạch dạy học và phân phối chương trình, chuẩn kiến thức kĩ năng; ra đề kiểm tra, thực hiện việc cho điểm theo quy định; kế hoạch dự giờ của các thành viên trong tổ )

- Dự giờ GV trong tổ theo quy định (2 tiết/GV/tháng)

- Các hoạt động khác (đánh giá, xếp loại GV; đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên Việc này đỏi hỏi TTCM phải nắm thật rõ về tổ viên của mình,

về ưu điểm hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy được phân công)

Quản lý học tập của học sinh

- Nắm được kết quả học tập của HS thuộc bộ môn quản lý để có biện pháp nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục

- Đề xuất, xây dựng kế hoạch, tổ chức các hoạt động nội, ngoại khóa cho học sinh để thực hiện mục tiêu giáo dục

Quản lý cơ sở vật chất của TCM

Các hoạt động khác (theo sự phân công của Hiệu trưởng)

Nhiệm vụ của TTCM rất đa dạng, phong phú nhiều công việc, không ít những khó khăn Các loại công việc là sự kết hợp chuyên môn với công tác quản lý Tổ trưởng vừa có trách nhiệm với các thành viên trong tổ, vừa có trách nhiệm trước lãnh đạo trường

c Những phẩm chất và năng lực cần thiết của TTCM trường trung học cơ sở hiện nay

Tổ trưởng CM là một GV nên phải đảm bảo các qui định về tiêu chuẩn

trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức của GV được qui định trong chuẩn nghề nghiệp GV THCS, THPT ban hành theo Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT; Tổ trưởng CM có nhiệm vụ, quyền lợi, trách nhiệm…qui định tại điều 30,31, 32 và 33 của Điều lệ trường trung học

Tổ trưởng CM phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều hành

tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho GV trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỉ luật GV thuộc tổ mình quản lý Do đó, TTCM phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau:

ề phẩm chất: Có phẩm chất đạo đức tốt; Có uy tín đối với đồng nghiệp,

HS; Vững vàng về tư tưởng chính trị; Có ý thức tổ chức kỉ luật và tinh thần trách nhiệm cao; Sống trung thực, lành mạnh, là tấm gương tốt cho HS và đồng nghiệp; Đoàn kết và hợp tác với đồng nghiệp; Dám nghĩ, dám làm, dám

chịu trách nhiệm; Công bằng, trung thực và có sức khỏe tốt

ề năng lực: Đạt trình độ chuẩn về chuyên môn, giảng dạy đạt từ khá trở

lên; Có năng lực lãnh đạo, quản lý (tập hợp lực lượng, định hướng dẫn dắt, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra đánh giá…); Có năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; Có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng

nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong

giao tiếp, ứng xử; Có năng lực tổ chức hoạt động; Có năng lực kiểm tra đánh giá chuyên môn; Có năng lực tư vấn chuyên môn cho lãnh đạo trường …

1.5 BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.5.1 Ý nghĩa và sự cần thiết của việc bồi dưỡng đội ngũ TTCM

Trong trường THCS, đội ngũ TTCM có vị trí, vai trò quan trọng trong

việc điều hành hoạt động chuyên môn của nhà trường; còn là người thay hiệu trưởng trực tiếp quản lý, điều hành, xây dựng kế hoạch, kiểm tra, đánh giá xếp loại GV, tổ chức hoạt động thi đua, công tác bồi dưỡng, chỉ đạo việc đổi mới PPDH và giáo dục; là trung tâm của sự đoàn kết…

Có thể nói, TTCM có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả hoạt động của nhà trường, là mắt xích rất quan trọng trong tổ chức bộ máy hoạt động nhà trường

để duy trì và vận hành tổ chức hoạt động có hiệu quả Chủ tịch Hồ Chí Minh

đã khẳng định: “Có cán bộ tốt thì việc gì cũng xong, muôn việc thành công

hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [27, tr.452]

Bồi dưỡng đội ngũ TTCM đạt kết quả tốt là một trong những tiền đề để

tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục có chất lượng và hiệu quả Nếu GV đóng vai trò quyết định bảo đảm chất lượng của lớp học, giờ học thì TTCM đóng vai trò quyết định bảo đảm chất lượng chung của nhà trường

1.5.2 Nội dung bồi dưỡng đội ngũ TTCM

a Bồi dưỡng nâng cao nhận thức tư về tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức và cập nhật các chủ trương chính sách phát triển kinh tế xã hội, phát triển giáo dục

Bồi dưỡng đội ngũ TTCM nâng cao nhận thức về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức người GV; nhận thức tầm quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ; nắm bắt các chủ trương chính sách mới hoặc các chính sách đã được điều chỉnh trong phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có chính sách phát triển giáo dục nói chung và phát triển giáo dục THCS nói riêng Đây là một trong những nội dung bồi dưỡng quan trọng cho đội ngũ TTCM nhằm giúp đội ngũ TTCM nắm được đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

b Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ

Bồi dưỡng cho đội ngũ TTCM cập nhật bổ sung kiến thức mới, nâng cao

kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học,

kỹ năng vận dụng kinh nghiệm trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học, kỹ năng kiểm tra đánh giá kết quả giảng dạy của GV và học tập của HS

c Bồi dưỡng năng lực quản lý

Chú trọng bồi dưỡng các kỹ năng quản lý cho đội ngũ TTCM như: kỹ năng xây dựng kế hoạch, kỹ năng tổ chức thực hiện kế hoạch, kỹ năng kiểm tra đánh giá việc thực hiện kế hoạch và các kỹ năng khác (kỹ năng tiếp nhận

và triển khai những quyết định quản lý của hiệu trưởng, kỹ năng phối kết hợp với các tổ chức đoàn thể trong trường, kỹ năng giao tiếp để mọi người chấp nhận ý kiến của mình, kỹ năng hiểu biết về con người, nắm bắt nhu cầu về vật chất và tinh thần của tổ viên, kỹ năng hướng dẫn các tổ viên hợp tác với nhau tạo ra bầu không khí thiện chí, tin cậy hỗ trợ cùng phát triển )

1.5.3 Hình thức tổ chức bồi dưỡng

Cùng với nội dung bồi dưỡng, hình thức tổ chức bồi dưỡng cũng là một trong những thành tố quan trọng góp phần mang lại hiệu quả cao trong công tác bồi dưỡng Đổi mới các hình thức tổ chức bồi dưỡng một cách thường xuyên và tuỳ vào từng chuyên đề, nghiệp vụ cần bồi dưỡng mà có các hình thức bồi dưỡng khác nhau như: bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng từ xa, bồi dưỡng theo chuyên đề, tổ chức hội thảo,…

1.5.4 Những yêu cầu hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM

Bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giúp người TTCM có những kỹ năng cần thiết để giải quyết những tình huống quản lý hiện tại và tương lai

Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, hướng dẫn và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng những nguồn lực của tổ chức để đạt được những mục tiêu cụ thể Trong thực tế, trình độ của TTCM trường THCS chỉ dừng lại ở những kiến thức được đào tạo ở trường sư phạm, có kinh nghiệm, uy tín nghề nghiệp đối với giáo viên trong

tổ, trong trường Một số TTCM chưa vươn lên khi nhu cầu đòi hỏi phải nâng

cao trình độ chuyên môn, quản lý Vì lẽ đó, công tác bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho đội ngũ TTCM phải được tiến hành đồng bộ, thường xuyên; đặc biệt người TTCM phải được bồi dưỡng các kỹ năng quản lý như: kỹ năng xây dựng kế hoạch, kỹ năng tổ chức thực hiện kế hoạch, kỹ năng tổ chức kiểm tra đánh giá và các kỹ năng khác

1.6 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VỚI QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.6.1 Vị trí, vai trò Phòng Giáo dục và Đào tạo đối với trường Trung học cơ sở

Phòng Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp quận, có chức năng tham mưu, giúp UBND quận thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, bao gồm: mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục và đào tạo; tiêu chuẩn nhà giáo và tiêu chuẩn cán bộ quản lý giáo dục; tiêu chuẩn cơ sở vật chất, thiết bị trường học và đồ chơi trẻ em; quy chế thi cử và cấp văn bằng, chứng chỉ, bảo đảm chất lượng giáo dục

và đào tạo

Phòng Giáo dục và Đào tạo có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Uỷ ban nhân dân cấp huyện; đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Giáo dục và Đào tạo

1.6.2 Vai trò của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong hoạt động bồi dưỡng

Trình UBND, dự thảo văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế chính sách, pháp luật, quy định của UBND cấp tỉnh về hoạt động giáo dục trên địa bàn;

Dự thảo quyết định, chỉ thị, kế hoạch 5 năm, hàng năm và chương trình, nội dung cải cách hành chính nhà nước về lĩnh vực giáo dục và đào tạo trên địa

bàn; Dự thảo quy hoạch mạng lưới các trường trung học cơ sở, trường tiểu học, cơ sở giáo dục mầm non và Trung tâm học tập cộng đồng trên địa bàn theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo; Dự thảo các quyết định thành lập, sáp nhập, chia tách, đình chỉ hoạt động, giải thể các cơ sở giáo dục công lập, gồm: trường trung học cơ sở, trường tiểu học, cơ sở giáo dục mầm non; cho phép thành lập, đình chỉ hoạt động, giải thể các trường, các cơ sở giáo dục ngoài công lập thuộc quyền quản lý của UBND cấp quận theo quy định

của pháp luật

Hướng dẫn và chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật, chương trình, kế hoạch phát triển giáo dục ở địa phương sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt; hướng dẫn, tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách về xã hội hóa giáo dục; huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực

để phát triển sự nghiệp giáo dục trên địa bàn; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về giáo dục; chỉ đạo và tổ chức thực hiện cải cách hành chính nhà nước thuộc lĩnh vực giáo dục trên địa bàn; thực hiện mục tiêu, chương trình nội dung, kế hoạch, chuyên môn, nghiệp vụ, các hoạt động giáo dục, phổ cập giáo dục; công tác tuyển sinh, thi cử, xét duyệt, cấp phát văn bằng, chứng chỉ đối với các cơ sở giáo dục và đào tạo trên địa bàn

Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục các ngành học, cấp học trong phạm vi quản lý của huyện sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt; Tổ chức ứng dụng các kinh nghiệm, thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến trong giáo dục, tổng kết kinh nghiệm, sáng kiến của địa phương

Hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra và tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng đối với các cơ sở giáo dục và đào tạo trên địa bàn; xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về giáo dục trên địa bàn huyện; Hướng dẫn, kiểm tra các cơ sở giáo dục và đào tạo công lập thuộc phạm vi quản lý của quận xây

dựng kế hoạch biên chế; tổng hợp biên chế của các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi quản lý của huyện, trình cấp có thẩm quyền quyết định

Giúp Ủy ban nhân dân quận hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về nhiệm vụ, tổ chức, biên chế, tài chính các cơ sở giáo dục và đào tạo công lập theo phân cấp của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và quy định của pháp luật; Phối hợp với Phòng Tài chính - Kế hoạch lập dự toán và phân bổ ngân sách giáo dục, dự toán chi các chương trình mục tiêu quốc gia hàng năm về giáo dục của huyện theo hướng dẫn của

Sở Giáo dục và Đào tạo và Sở Tài chính

Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm theo thẩm quyền việc thực hiện chính sách, pháp luật, kế hoạch, chương trình, đề án và các quy định của cấp

có thẩm quyền trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo; giải quyết khiếu nại, tố cáo

và kiến nghị của công dân về lĩnh vực giáo dục thuộc thẩm quyền; thực hành tiết kiệm, phòng chống tham nhũng, lãng phí theo quy định của pháp luật Quản lý biên chế, thực hiện tuyển dụng, hợp đồng làm việc, điều động, luân chuyển, đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ và thực hiện chế

độ, chính sách, khen thưởng, kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý của Phòng theo quy định của pháp luật

và uỷ quyền của Ủy ban nhân dân cấp quận; Quản lý tài chính, tài sản, cơ sở vật chất được giao theo quy định của pháp luật và uỷ quyền của Ủy ban nhân dân cấp quận; Thực hiện công tác báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thực hiện nhiệm vụ được giao với Ủy ban nhân dân quận và Sở Giáo dục và Đào tạo; Thực hiện những nhiệm vụ khác do Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận giao và theo quy định của pháp luật

1.6.3 Chức năng của Phòng Giáo dục và Đào tạo trong hoạt động bồi dưỡng

Trong công tác bồi dưỡng đội ngũ TTCM, Phòng Giáo dục và Đào tạo