Lắp đặt điện công trình là môn lắp đặt hệ thống điện dân dụng và công nghiệp cần được vận hành an toàn, tiết kiệm, kinh tế và cung cấp đủ điện năng cho nhu cầu sử dụng. cuộc sống càng tiện nghi, trang thiết bị điện càng nhiều , nhu cầu điện càng cao. Để đảm bảo hệ thống điện hoạt động ổn định theo yêu cầu, bạn cần biết các khái niệm cơ bản về mạch điện, khí cụ điện. nội dung giáo trình này được sắp xếp theo 4 chương. Mỗi chương bao quát một chủ đề trọn vẹn.
Một số dạng điện công trình 04
Điện dân dụng bao gồm việc lắp đặt các thiết bị điện như quạt, nồi cơm, tivi và tủ lạnh, cũng như các thiết bị điện khác trong các công trình có quy mô từ nhỏ đến lớn.
Bài Mở Đầu: Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 5
Phân tích hoạt động của các hệ thống điện bao gồm phát, truyền tải, phân phối và tiêu thụ điện, cùng với hệ thống chiếu sáng, chống sét và an ninh điện Thiết kế và triển khai hệ thống phân phối điện năng cho khu công nghiệp và khu dân cư, mạng động lực cho các xí nghiệp, hệ thống chiếu sáng dân dụng và công nghiệp, cũng như các biện pháp bảo vệ, an ninh và an toàn điện là rất quan trọng Việc bảo trì và vận hành các hệ thống này đảm bảo hiệu quả và an toàn trong sử dụng điện năng.
- Tính toán, thiết kế, sửa chữa, phát huy hết năng suất và đảm bảo tính năng tối ưu của thiết bị trong hệ thống và tiết kiệm năng lượng;
Sửa chữa và vận hành các thiết bị điện như máy điện ba pha, máy điện một pha, máy điện một chiều và máy biến áp là rất quan trọng trong cả ngành công nghiệp và dân dụng Kiểm tra định kỳ các loại máy này giúp đảm bảo hiệu suất hoạt động tối ưu và an toàn trong quá trình sử dụng.
Bài Mở Đầu: Giới thiệu sơ lược về lắp đặt điện công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 6
Hình ảnh điện điện tòa nhà
Tổng quan về công trình 07→ 21 I Đặc điểm về công trình điện dân dụng 07
Tiêu chuẩn trong lắp đặt công trình điện 14
1 Giới thiệu một số tiêu chuẩn an toàn trong lắp đặt công trình điện
HỆ THỐNG LẮP ĐẶT ĐIỆN HẠ ÁP – PHẦN 4-41: BẢO VỆ AN TOÀN-
BẢO VỆ CHỐNG ĐIỆN GIẬT
Low-voltage electrical installations – Part 4-41: Protection for safety –
Tiêu chuẩn này xác định các yêu cầu cần thiết để bảo vệ con người và vật nuôi khỏi nguy cơ điện giật, bao gồm cả bảo vệ chính (chống tiếp xúc trực tiếp) và bảo vệ sự cố (chống tiếp xúc gián tiếp).
Bộ Tiêu chuẩn TCVN 7447 (IEC 60364) hiện đã có các phần sau:
- TCVN 7447-1:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-4-41:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-4-42:2005, Hệ thống lắp đặt điện trong các tòa nhà
- TCVN 7447-4-43:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-4-44:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-51:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-52:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-53:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
- TCVN 7447-5-54:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
- TCVN 7447-5-55:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-7-710:2006, Hệ thống lắp đặt điện cho các tòa nhà
Hãy giải thích ý nghĩa và phạm vi ứng dụng của các tiêu chuẩn an toàn trong lắp đặt công trình điện sau đây:
- TCVN 7447-1:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-4-41:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 15
- TCVN 7447-4-42:2005, Hệ thống lắp đặt điện trong các tòa nhà
- TCVN 7447-4-43:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-4-44:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-51:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-52:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-5-53:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
- TCVN 7447-5-54:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà
- TCVN 7447-5-55:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp
- TCVN 7447-7-710:2006, Hệ thống lắp đặt điện cho các tòa nhà
- TCVN 7447-1:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 1: Nguyên tắc cơ bản, đánh giá các đặc tính chung, định nghĩa
- TCVN 7447-4-41:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 4-41: Bảo vệ an toàn – Bảo vệ chống điện giật
- TCVN 7447-4-42:2005, Hệ thống lắp đặt điện trong các tòa nhà – Phần 4-42: Bảo vệ an toàn – Bảo vệ chống các ảnh hưởng của nhiệt
- TCVN 7447-4-43:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 4-43: Bảo vệ an toàn – Bảo vệ chống quá dòng
- TCVN 7447-4-44:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 4-44: Bảo vệ an toàn – Bảo vệ chống nhiễu điện áp và nhiễu điện tử
- TCVN 7447-5-51:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 5-51: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Nguyên tắc chung
- TCVN 7447-5-52:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 5-52: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Hệ thống đi dây
- TCVN 7447-5-53:2005, Hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà – Phần 5-53: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện – Cách ly, đóng cắt và điều khiển
TCVN 7447-5-54:2005 quy định về hệ thống lắp đặt điện của các tòa nhà, tập trung vào việc lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện Tiêu chuẩn này đặc biệt nhấn mạnh bố trí nối đất, dây bảo vệ và dây liên kết bảo vệ nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng và thiết bị Việc tuân thủ các quy định này là cần thiết để nâng cao hiệu quả và độ tin cậy của hệ thống điện trong các công trình xây dựng.
- TCVN 7447-5-55:2010, Hệ thống lắp đặt điện hạ áp – Phần 5-55: Lựa chọn và lắp
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 16 đặt thiết bị điện – Các thiết bị khác
- TCVN 7447-7-710:2006, Hệ thống lắp đặt điện cho các tòa nhà – Phần 7-710: Yêu cầu đối với hệ thống lắp đặt đặc biệt hoặc khu vực đặc biệt – Khu vực y tế.
Thực hành: 16
Một số sơ đồ lắp đặt điện công trình dân dụng thực tế:
Khi vẽ sơ đồ thiết kế hệ thống điện, cần nghiên cứu kỹ lưỡng vị trí lắp đặt, yêu cầu ánh sáng và công suất Dựa trên những yếu tố này, thiết kế phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về trang bị điện.
Khi trình bày bảng vẽ thiết kế có thể dùng các sơ đồ sau:
+ Sơ đồ mặt bằng (sơ đồ vị trí)
+ Sơ đồ đơn tuyến (sơ đồ tổng quát)
+ Sơ đồ chi tiết (sơ đồ nối dây)
+ Sơ đồ nguyên lý (sơ đồ ký hiệu)
Trên các sơ đồ điện cần có việc hướng dẫn ghi chú việc lắp đặt:
+ Phương thức đi dây cụ thể từng nơi
+ Lọai dây, tiết diện, số lượng dây
+ Lọai thiết bị điện, lọai đèn và nơi đặt
+ Vị trí đặt hộp điều khiển, ổ lấy điện, công tắc
+ Công suất của điện năng kế
Hãy vẽ sơ đồ mặt bằng của một căn phòng cần lắp đặt: 1 bóng đèn với một công tắc và 1 ổ cắm có dây bảo vệ
Bản vẽ mặt bằng, hay còn gọi là sơ đồ lắp đặt, thể hiện vị trí của các thiết bị điện như đèn và ổ cắm theo đúng sơ đồ kiến trúc Sơ đồ này đánh dấu các vị trí lắp đặt thiết bị điện và có thể ghi chú đường liên hệ với công tắc điều khiển Các ký hiệu của thiết bị điện được vẽ tại những vị trí cần thiết mà không cần hiển thị đường dây nối, như trong trường hợp lắp đặt một bóng đèn, một công tắc và một ổ cắm có dây bảo vệ.
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 17
Hình 1.1 Sơ đồ mặt bằng tổng thể
Hảy vẽ sơ đồ chi tiết của một căn phòng cần lắp đặt: 1 bóng đèn với một công tắc và 1 ổ cắm có dây bảo vệ
Sơ đồ này cung cấp chi tiết về đường dây điện, thể hiện rõ sự kết nối giữa đèn, hộp nối và công tắc thông qua các ký hiệu Các thiết bị điện được biểu diễn dưới dạng ký hiệu nhiều cực, với nguyên tắc rằng các công tắc sẽ được nối với dây pha Trong sơ đồ, các thiết bị điện ở trạng thái không tác động và mạch điện không có nguồn (Hình 1.2).
Sơ đồ chi tiết là công cụ hữu ích để vẽ mạch đơn giản với ít đường dây, giúp hướng dẫn đi dây trong bản vẽ Nó có thể được áp dụng cho các bản vẽ mạch phân phối điện và hệ thống kiểm soát.
X: Vị trí hộp nối, ổ cắm, phích cắm
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 18
Hình 1.2: Sơ đồ chi tiết
Hảy vẽ sơ đồ đơn tuyến của một căn phòng cần lắp đặt: 1 bóng đèn với một công tắc và 1 ổ cắm có dây bảo vệ
Để làm cho các bản vẽ nhiều đường dây trở nên dễ đọc và thể hiện rõ mối quan hệ trong mạch, sơ đồ đơn tuyến thường được sử dụng Sơ đồ này không chỉ chỉ ra chi tiết và vị trí thực tế của các đèn và thiết bị điện mà còn có cách vẽ đơn giản hơn, với các đường vẽ chỉ một nét và được đánh số lượng dây Nhờ vậy, sơ đồ đơn tuyến tiết kiệm thời gian vẽ, dễ đọc và dễ hiểu hơn so với sơ đồ chi tiết.
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 19
Hình 1.3: Sơ đồ đơn tuyến
Hảy vẽ sơ đồ nguyên lý của mạch đèn 2 vị trí có cầu chì bảo vệ mạch
Sơ đồ ký hiệu điện được sử dụng để vẽ các mạch điện đơn giản, không cần thể hiện vị trí của đèn và thiết bị điện, nhằm làm nổi bật sự tương quan giữa các phần tử trong mạch (Hình 1.4).
Hình 1.4: Sơ đồ nguyên lý
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 20
Một số bảng vẽ sơ đồ lắp đặt công trình điện trong thực tế (tham khao mở rộng)
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 21
Chương 1: Tổng quan về công trình
KHOA ĐIỆN –TỰ ĐỘNG HÓA 22
CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1 Câu 1: Hãy kể tên các loại tiêu chuẩn quốc gia
Câu 2: Hãy kể tên các loại Bộ Tiêu chuẩn TCVN 7447
Câu 3: Trình bày các dạng sơ đồ dùng trong điện công trình
Câu 4: Hãy vẽ các ký hiệu của thiết bị dùng điện
Câu 5: Hãy vẽ các ký hiệu dùng trong lắp đặt điện
Câu 6: Hãy vẽ các Ký hiệu về thiết bị khởi động, đổi nối
Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện 23→ 37 I Các loại Busway dùng trong lắp đặt điện công trình 23
Chức năng của Busway 25
Bài tập: Hãy trình bày các chức năng cơ bản của Busway dùng trong lắp đặt công trình điện?
Trả lời: Các chức năng cơ bản của Busway dùng trong lắp đặt công trình điện:
Hình 2.7 Thanh Busway Schneider PBS Hình 2.8 Thanh chuyển pha Busway
Hình 2.5.Bộ phận nối Busway Bn03 của Ls
Hình 2.6.Thanh dẫn điện Busway Schneider
Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
Hình 2.9: Hệ thống phân phối điện sử dụng Busway
Busway được sử dụng phổ biến trong nhiều công trình như tòa nhà văn phòng, khách sạn, trung tâm mua sắm, triển lãm, nhà máy công nghiệp, trung tâm dữ liệu, ngân hàng, khu năng lượng, sân bay và bệnh viện nhờ vào những ưu điểm vượt trội của nó.
+ Kích thước nén giúp chiếm một khoảng không gian rất nhỏ trong mỗi công trình:
- Sử dụng Rising main sẽ chiếm rất ít không gian
- Sử dụng đế phân phối theo hàng ngang sẽ dễ dàng thích ứng với các cấu trúc công trình (sàn nâng, trần treo, hệ thống thông hơi…)
Các chuyển hướng được thiết kế nhằm tối ưu hóa không gian sử dụng, khác với các trường hợp sử dụng cáp cần có bán kính uốn cong lớn.
Bộ nối rẽ hoàn chỉnh với thiết bị bảo vệ được lắp dọc theo hệ thống thanh dẫn giúp tiết kiệm diện tích sàn cho các tủ phân phối điện.
Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
* Một hệ thống đơn giản và kinh tế
Thiết kế đơn giản và dễ thực hiện, không yêu cầu bố trí chi tiết cho tải Việc lựa chọn thiết bị có thể được xác định và tối ưu hóa trước.
Lắp đặt hệ thống thanh dẫn chỉ cần 2 hoặc 3 người, giúp tiết kiệm thời gian lắp đặt dây cáp Việc đấu nối các trạm MV/LV được thực hiện bằng các mối nối thích hợp, trong đó bộ nối rẽ có thể được chuẩn bị sẵn tại phân xưởng, giảm thiểu thời gian làm việc tại công trường Bộ nối rẽ được kết nối với thanh dẫn thông qua thao tác cắm đơn giản, trong khi những định mức lớn hơn 500A sẽ được cố định bằng bulong.
Lắp đặt hệ thống thanh dẫn trong quá trình xây dựng giúp tối ưu hóa công việc tại công trường và dự đoán trước những sự cố không mong muốn.
Hệ thống thanh dẫn là một giải pháp kiểm tra nhà máy, giúp giảm thời gian kiểm tra các mối nối Phương pháp này thay thế việc kiểm tra độ siết chặt bằng mắt thường, mang lại hiệu quả cao hơn trong quy trình kiểm tra.
+ Việc tăng nhiệt độ và khả năng chịu đựng khi xảy ra ngắn mạch đã được biết trước và không phụ thuộc vào lắp đặt
Theo tiêu chuẩn IEC 60 364 chương 5.523.6, khi sử dụng hơn 4 dây cáp song song, cần thiết phải áp dụng thanh dẫn Việc sử dụng nhiều dây cáp song song có thể dẫn đến phân phối điện không đồng đều, gây ra nguy cơ khi nhiệt độ tăng cao bất thường.
+ Thanh dẫn và các bộ nối rẽ được thiết kế bảo đảm an toàn cho người sử dụng và thiết bị
- Giải pháp tiếp xúc bằng đồng được mạ bạc toàn bộ
- Những mối nối được siết chặt bằng bulông với lực siết được đảm bảo bằng đai ốc lực
- Hệ thống tránh lắp sai nhằm tránh lỗi lắp ráp
+ Vỏ kim loại và cấp độ bảo vệ cao bảo vệ thanh dẫn trước những xâm hại bên ngoài (ăn mòn, mòn lõi)…
* Thích nghi với địa chấn
Thanh dẫn I-LINE II và Canalis được chứng nhận chịu được địa chấn khu vực 4, và
Chương 2: Cách lắp đặt hệ thống Busway, dây/ cáp điện
Các cuộc kiểm tra về cơ khí và động lực tại EERTC (trung tâm nghiên cứu động đất) ở Trung Quốc đã chứng minh tính hiệu quả của sản phẩm, cùng với việc kiểm tra đặc tính điện bởi CEST theo hệ thống IECEE CB.
Trong khi lắp đặt điện, thanh dẫn cung cấp khả năng đọc mạng điện tức thời từ đó có thể xác định nhanh tróng các vùng thích hợp
Bộ nối rẽ (