Nghệ thuật kể chuyện, trí tưởng tượng, các yếu tố hoang đường (so sánh với một số chuyện dân gian Việt Nam).. - So sánh với thơ Việt Nam?..[r]
Trang 1TỔNG KẾT VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Giúp Học sinh
- Hệ thống hoá kiến thức văn học nước ngoài Qua đó có cái nhìn khái quát về thể loại, nội dung, hình thức, nghệ thuật
- Bước đầu có thể so sánh với văn học Việt Nam trên một số khía cạnh, một số phương diện
II THIẾT KẾ BÀI DẠY:
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ: kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của học sinh
3 Bài mới:
Hoạt động 1 Kẻ bảng thống kê các tác phẩm văn học nước ngoài ở THCS
Tên bài Thể
loại
Tác giả (nước) Nội dung chủ yếu
Đặc sắc nghệ thuật
1 Cây bút
thần
Truyện Dân gian
(Trung quốc)
Quan niệm về công
lý xã hội, về mục đích tài năng nghệ thuật, ước mơ khả năng kỳ diệu
Trí tưởng tượng phong phú, truyện
kể hấp dẫn
2 Ông lão
đánh cá và
con cá
vàng
Truyện Dân gian
(Nga)
Ca ngợi lòng biết ơn đối với những người nhân hậu, phê phán
kẻ tham lam
Lặp lại tăng tiến của cốt truyện, nhân vật đối lập, yếu tố hoang đường
3 Xa ngắm
thác núi
Lư
Thơ Lí Bạch
(Trung Quốc)
Vẻ đẹp núi Lư và tình yêu thiên nhiên đằm thắm bộc lộ tính cách phóng khoáng của nhà thơ
Hình ảnh thơ tráng lệ huyền ảo
4 Cảm nghĩ
trong đêm
thanh tĩnh.
Thơ Lí Bạch Tình cảm quê hương
của người sống xa nhà trong một đêm
Từ ngữ giản
dị, tinh luyện, cảm
Trang 2trăng yên tĩnh xúc chân
thành
5 Ngẫu
nhiên viết
nhân buổi
mới về
quê.
Thơ Hà Tri
Chương (Trung Quốc)
Tình cảm sâu sắc mà chua xót của người sống xa quê lâu ngày trong khoảnh khắc mới về quê
Cảm xúc chân thành, hóm hĩnh, kết hợp với
tự sự
6 Bài ca nhà
tranh bị
gió thu
phá
Thơ Đỗ Phủ
(TQ)
Nỗi nghèo túng và ước mơ có ngôi nhà vững chắc để che chở cho những người nghèo
Kết hợp trữ tình với tự
sự, nghị luận
7 Mây và
sóng
Thơ Ta - Go
(Ấn Độ)
Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng bất diệt
Hình ảnh thiên nhiên giàu ý nghĩa tượng trưng Kết hợp biểu cảm với kể chuyện
8 Ông Giuốc
Đanh mặc
lễ phục
Kịch Đô -
li-ép (Pháp)
Phê phán tính cách
lố lăng của tên trưởng giả học làm sang
Chọn tình huống tạo tiếng cười sảng khoái châm biếm sâu cay
9 Buổi học
cuối cùng
Truyện Đô - Đê
(Pháp)
Yêu nước là yêu cả tiếng nói dân tộc
Xây dựng nhân vật thầy giáo và
Phrăng
10 Cô bé bán
diêm
Truyện An - đéc
- xen (Đan Mạch)
Nỗi bất hạnh, cái chết đau khổ và niềm tin yêu cuộc sống của em bé bán
Kể chuyện hấp dẫn, đan xen giữa hiện thực và
Trang 3diêm mộng tưởng.
11 Đánh
nhau với
cối xay gió
Trích tiểu thuyết
Xéc - van
- téc (Tây Ban Nha)
Sự tương phản về nhiều mặt giữa 2 nhân vật
Đôn-ki-hô-tê, Xan-cho-pan-xa, qua đó ngợi ca mặt tốt, phê phán cái xấu
Nghệ thuật xây dựng nhân vật, nghệ thuật gây cười
12 Chiếc lá
cuối cùng
Truyện Ô Hen
-ri (Mĩ)
Tình yêu thương cao
cả giữa những con người nghèo khổ: cụ
Bơ - men, Giôn Xi
và Xiu
Tình tiết hấp dẫn, kết cấu đảo ngược tình huống 2 lần
13 Hai cây
phong
Truyện Aima
-tốp (Cưrơgiơ -xtan)
Tình yêu quê hương
và câu chuyện về người thầy vun trồng
mơ ước, hy vọng cho học sinh
chuyện hấp dẫn, lối miêu
phong cách hội hoạ, gây
ấn tượng mạnh
14 Cố hương Truyện Lỗ Tấn
(Trung Quốc)
Sự thay đổi của làng quê, nhân vật Nhuận Thổ - phê phán xã hội phong kiến, đặt vấn đề con đường đi cho nông dân, cho
xã hội
Lối tường thuật hấp dẫn, kết hợp
và bình ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh
15 Những
đứa trẻ.
Truyện Go rơ ki
(Nga)
Tình bạn thânh thiết giữa những đứa trẻ (tác giả, 3 đứa trẻ con 1 đại tá) sống thiếu tình thương, bất chấp cản trở của
chuyện giàu hình ảnh, đan xen chuyện đời thường với
Trang 4xã hội cổ tích.
16
Rô-bin-xơn ngoài
hoang
đảo.
Trích tiểu thuyết
Đi- phô (Anh)
Cuộc sống khó khăn
và tinh thần lạc quan của nhân vật giữa vùng hoang đảo xích đạo trên 10 năm trời
Nghệ thuật
kể chuyện hấp dẫn của nhân vật
“tôi” tự hoạ, kết hợp miêu tả
17 Bố của Xi
- mông
Truyện Mô pa
xăng (Pháp)
Nỗi tuyệt vọng của Xi-mông, tình cảm chân tình của người
mẹ (Blăng-sốt), sự bao dung của Phi-líp
Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng 3 nhân vật; kết hợp
tự sự với nghị luận
18 Con chó
Bấc
Trích tiểu thuyết
Giắc Lân đơn (Mĩ)
Tình cảm yêu thương của tác giả đối với loài vật
Trí tượng tượng khi đi sâu vào “thế giới tâm hồn” của chó Bấc
19 Lòng yêu
nước
Nghị luận
E ren bua (Nga)
Lòng yêu nước bắt đầu từ lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê…như suối chảy ra sông, sông đi
ra bể…
Cảm xúc chân thành, mãnh liệt Biện pháp so sánh phù hợp
20 Đi bộ
ngao du
Nghị luận
Ru-ô (Pháp)
Ca ngợi sự giản dị,
tự do, thiên nhiên, muốn ngao du cần đi
bộ -> tự do…
Lập luận chặt chẽ, luận cứ sinh động -> có sức thuyết phục
21 Chó sói và Nghị Ten Nêu nên đặc trưng Nghệ thuật
Trang 5cừu luận (Pháp) của sáng tác nghệ
thuật làm đậm dấu
ấn, cách nhìn, cách nghĩ riêng của nhà văn
so sánh, nghệ thuật lập luận của bài nghị luận văn học hấp dẫn
Hoạt động 2 Khái quát những nội dung chủ yếu
Giáo viên cho học sinh đọc yêu cầu bài tập 4 (SGK) Cho học sinh làm việc theo nhóm Các nhóm cử đại diện trình bầy, lớp nhận xét Giáo viên bổ sung
Những nội dung chủ yếu của văn học nước ngoài:
1 Những sắc thái về phong tục, tập quán của nhiều dân tộc, nhiều châu lục trên thế
giới (Cây bút thần, Ông lão đánh cá và con cá vàng, Bố của Xi-mông, Đi ngao du…).
2 Thiên nhien và tình yêu thiên nhiên (Đi bộ ngao du, Hai cây phong, Lòng yêu nước, Xa ngắm thác núi Lư…).
3 Thương cảm với số phận những người nghèo (Bài ca nhà tranh bị gió thu phá,
Em bé bán diêm, Chiếc lá cuối cùng, Cố hương…).
4 Hướng tới cái thiện, ghét cái ác cái xấu (Cây bút thần, Ông lão đánh cá, Ông Giuốc đanh mặc lễ phục…).
5 Tình yêu làng xóm quê hương, tình yêu đất nước (Cố hương, Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh, Lòng yêu nước…).
Hoạt động 3 Tổng kết những nét nghệ thuật đặc sắc
Giáo viên cho học sinh trao đổi, học sinh đứng tại chỗ trình bầy Giáo viên bổ sung
1 Về truyện dân gian
Nghệ thuật kể chuyện, trí tưởng tượng, các yếu tố hoang đường (so sánh với một
số chuyện dân gian Việt Nam)
2 Về thơ
- Nét đặc sắc của 4 bài thơ Đường (ngôn ngữ, hình ảnh, hàm súc, biện pháp tu từ…)
- Nét đặc sắc của thơ tự do (Mây và sóng)
- So sánh với thơ Việt Nam?
Trang 63 Về truyện
+ Cốt truyện và nhân vật
+ Yếu tố hư cấu
+ Miêu tả biểu cảm và nghị luận trong truyện?
4 Về nghị luận
- Nghị luận xã hội và nghị luận văn học
- Hệ thống lập luận (luận điểm, luận cứ, luận chứng)
- Yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm, thuyết minh hay nghị luận
5 Về kịch
Mẫu thuẫn kịch, ngôn ngữ và hành động kịch?
(Mỗi thể loại có thể hướng dẫn học sinh phân tích vầ so sánh với văn hoá Việt Nam)