Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là phân tích đặc điểm hình thành, phát triển vết nứt do các nguyên nhân vật liệu, thi công và nhiệt độ trong điều kiện khí hậu nóng ẩm của Việt Nam. Đề xuất một số giải pháp hạn chế nứt và nguyên tắc xử lý vết nứt cho kết cấu dầm - sàn BTCT khi thiết kế và thi công.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN THÁI DƯƠNG
PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN NỨT TRONG KẾT CẤU BÊ TÔNG CỐT THÉP DO YẾU TỐ VẬT LIỆU,
THI CÔNG VÀ NHIỆT ĐỘ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT
HÀ NỘI, NĂM 2015
Trang 2BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI
NGUYỄN THÁI DƯƠNG KHÓA: 2013 - 2015
PHÂN TÍCH NGUYÊN NHÂN NỨT TRONG KẾT CẤU BÊ TÔNG CỐT THÉP DO YẾU TỐ VẬT LIỆU,
THI CÔNG VÀ NHIỆT ĐỘ
Chuyên ngành: Kỹ thuật xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp
Mã số: 60.58.02.08
LUẬN VĂN THẠC SĨ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS NGUYỄN DUY HIẾU
TS VŨ HOÀNG HIỆP
HÀ NỘI, NĂM 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành sâu sắc tới TS Nguyễn Duy Hiếu
và TS Vũ Hoàng Hiệp, người thầy trực tiếp tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận văn
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo đã chỉ bảo, dạy dỗ tác giả trong suốt quá trình học tập
Tác giả xin trân trọng cảm, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Xây dựng, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khoa Sau Đại học đã tạo điều kiện và giúp
đỡ tác giả trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn
Xin trân trọng cảm ơn
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Thái Dương
Trang 4LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Thái Dương
Trang 5MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các bảng, biểu
Danh mục các hình vẽ, đồ thị
MỞ ĐẦU
Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu 2
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU NỨT TRONG
1.1 Sự làm việc của kết cấu BTCT 4 1.1.1 Sự làm việc chung của vật liệu trong kết cấu BTCT 4 1.1.2 Tính toán kết cấu BTCT theo trạng thái giới hạn 5 1.1.3 Lý do cần hạn chế mở rộng vết nứt 7 1.2 Các nghiên cứu về nứt kết cấu BTCT 8 1.2.1 Các nguyên nhân gây nứt kết cấu BTCT 8
1.2.5 Nứt do tải trọng và tác động 11 1.3 Một số sự cố nứt kết cấu BTCT 12
Trang 61.4 Những tồn tại về vấn đề kiểm soát nứt trong kết cấu BTCT
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÂN TÍCH VỀ HIỆN
2.1 Những đặc trưng về vật liệu và tính chất cơ lý của bê tông
2.1.1 Vật liệu chế tạo bê tông và ảnh hưởng của chúng đến nứt
2.1.2 Tính chất cơ lý của bê tông cốt thép 24 2.2 Nứt kết cấu bê tông cốt thép do yếu tố co ngót 28
2.3 Nứt kết cấu bê tông cốt thép do yếu tố thi công 45
2.4 Nứt kết cấu bê tông cốt thép do yếu tố nhiệt độ 48 2.4.1 Ứng suất nhiệt của kết cấu bê tông cốt thép trong giai
2.4.2 Ứng suất nhiệt của kết cấu bê tông cốt thép trong giai
CHƯƠNG 3:MỘT SỐ VÍ DỤ TÍNH TOÁN PHÂN TÍCH NỨT
Trang 73.2.1 Ví dụ 1 – Tính toán đánh giá khản năng nứt bê tông tuổi
sớm do co ngót và mất nước bề mặt 63 3.2.2 Ví dụ 2 – Tính toán đánh giá khả năng nứt kết cấu do tải
3.2.3 Khảo sát dầm sàn bê tông cốt thép chịu tác động nhiệt 67
3.3.1 Giải pháp về vật liệu và thành phần bê tông 71
3.3.3 Giải pháp tính toán kết cấu 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu Tên bảng
2.1 Nhiệt thủy hóa của xi măng theo ASTM C150-99a
2.3 Thành phần hạt của cát
2.4
Hàm lượng tối đa cho phép của muối hòa tan, ion
sunphat, ion clorua và cặn không tan trong nước trộn bê tông và vữa
2.5 Hệ số tin cậy của một số loại bê tông
tính toán khi tính theo các trạng thái giới hạn thứ hai
theo các trạng thái giới hạn thứ nhất
tự nhiên
bền chịu kéo của bê tông
2.10 Co hóa học của các khoáng xi măng
2.11 Sự phát triển của cường độ bê tông theo thời gian
2.12 Các hàm cho các thông số trong công thức 2.20
Trang 9DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ
Số hiệu Tên hình
1.1 Vết nứt trên trụ cầu Vĩnh Tuy
1.2 Một số vết nứt tại thành đài móng công trình
2.1 Sự phát triển cường độ bê tông theo thời gian
2.2 Quan hệ ứng suất biến dạng của bê tông
2.3 Co hóa học của đá xi măng
2.5 Mối quan hệ giữa co hóa học và co nội sinh
2.6 Quá trình hình thành co nội sinh
2.7 Mô tả trạng thái của nước trong lỗ rỗng cấu trúc của đá
xi măng
2.8 Hiện tượng tự làm khô trong đá xi măng
2.9 Hiện tượng nứt của bê tông do co mềm
2.10 Một số ví dụ về tốc độ nước trồi lên bề mặt
2.11 Bê tông bị nứt do co khô
2.12 Sự phân bố của áp lực tách liên kết
nhiệt
2.15 So sánh kết quả đo được của diễn biến nhiệt độ với các
giá trị phân tích – Dãy 1
2.16 So sánh kết quả đo được của diễn biến nhiệt độ với các
giá trị phân tích – Dãy 2
2.17 Mối quan hệ giữa chỉ số nứt nhiệt và chiều rộng vết nứt
tối đa
2.18 Mối quan hệ giữa đường tang hồi qui và tỉ lệ cốt thép
Trang 103.1 Mặt bằng kết cầu sàn (42x9.6)m
3.2 Biểu đồ Mx do nhiệt độ giảm 20 o C kết cầu sàn (42x9.6)m
3.3 Biểu đồ Mx do nhiệt độ chênh 2 mặt sàn 10
o
C kết cầu sàn (42x9.6)m
3.4 Mặt bằng kết cầu sàn (54x9.6)m
3.5 Biểu đồ Mx do nhiệt độ chênh 2 mặt sàn 10
o
C kết cầu sàn (54x9.6)m
Trang 11MỞ ĐẦU
* Lý do nghiên cứu đề tài
Xây dựng ở Việt Nam hiện tại được đầu tư rất lớn và lâu dài sẽ còn phát triển mạnh không chỉ về số lượng chủng loại công trình (cầu, cảng, đường, nhà, công trình thuỷ…) mà còn có quy mô ngày càng lớn, được khai thác trong những điều kiện môi trường ngày càng phức tạp Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến độ bền lâu, khả năng sử dụng của kết cấu công trình, nhất là công trình bêtông và bê tông cốt thép (BTCT) được sử dụng phổ biến Hiện tượng nứt kết cấu bêtông và BTCT vốn do nhiều nguyên nhân phức tạp gây nên, vì vậy cần quan tâm nghiên cứu
Nứt bêtông là hiện tượng thường gặp trong công trình xây dựng Các vết nứt trong bêtông có thể phát triển từ nhiều nguyên nhân, mà bản chất là đặc tính của vật liệu trong khâu sản xuất, thi công và khả năng chịu kéo kém của bêtông khi kết cấu làm việc Các vết nứt trông thấy thường liên quan đến khả năng các vết nứt này tạo điều kiện dễ dàng cho sự xâm nhập của các tác nhân xâm thực vào bêtông và tiếp cận cốt thép, dẫn đến huỷ hoại cấu trúc chịu lực của vật liệu
Trong quá trình thi công và sử dụng, hiện tượng nứt BTCT làm ảnh hưởng bất lợi đến tính bền vững công trình, gây thấm, hỏng những kết cấu liền kề, đặc biệt ở nước ta nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới nóng ẩm quanh năm Nhiều công trình xây dựng sử dụng kết cấu BTCT quy mô lớn như cầu, nhà cao tầng, các công trình lớn, công trình công nghiệp, đập thuỷ điện, móng silo … đòi hỏi tính bền vững và ổn định công trình cao, việc xuất hiện vết nứt tại các kết cấu BTCT gây nhiều bất lợi không chỉ về mặt kỹ thuật
mà còn ảnh hưởng đến kinh tế, gây nên tâm lý không tốt cho người sử dụng
và xã hội Việ giải quyết và khắc phục triệt để sự cố nứt này thường rất tốn kém và khó thực hiện
Trang 12Những lý do nêu trên cho thấy sự cần thiết của công tác tập hợp, phân tích những nguyên nhân gây ra nứt kết cấu BTCT, từ đó đưa ra các giải pháp, phương án hạn chế và nguyên tắc xử lý cho kết cấu BTCT bị nứt Điều đó không chỉ có ý nghĩa về nghiên cứu mà còn có ứng dụng thực tiễn trong công tác thiết kế, thi công và khai thác các công trình xây dựng
* Mục đích nghiên cứu
Phân tích đặc điểm hình thành, phát triển vết nứt do các nguyên nhân vật liệu, thi công và nhiệt độ trong điều kiện khí hậu nóng ẩm của Việt Nam
Đề xuất một số giải pháp hạn chế nứt và nguyên tắc xử lý vết nứt cho kết cấu dầm - sàn BTCT khi thiết kế và thi công
* Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu
Đối tượng:
Nghiên cứu các hiện tượng xuất hiện vết nứt trên kết cấu bê tông cốt thép bởi các nguyên nhân : vật liệu, thi công và nhiệt độ
Nghiên cứu lý thuyết về hiện tượng nứt trong kết cấu bê tông cốt thép sử dụng trong xây dựng dân dụng và công nghiệp
Tính toán một số hiện tượng cụ thể về nứt trong kết cấu dầm sàn BTCT (trong điều kiện khí hậu nóng ẩm ở thành phố Hà Nội, Việt Nam)
Phương pháp nghiên cứu :
Nghiên cứu lý thuyết, phân tích, tổng hợp và đánh giá trên cơ sở các nghiên cứu và số liệu thống kê đã có; kết hợp thực hành tính toán một số ví dụ
về nứt kết cấu BTCT trong điều kiện cụ thể về vật liệu, kết cấu và môi trường
* Các nhiệm vụ cần giải quyết
- Tìm hiểu các cơ chế nứt kết cấu BTCT, từ đó phân loại, lập cơ sở để tính
toán, có giải pháp xử lý bề rộng vết nứt : đưa ra các điều kiện biên, các giả thiết
Trang 13- Tính toán đánh giá khả năng nứt kết cấu BTCT một số ví dụ (nứt dầm và sàn BTCT công trình tại địa phương)
- Đề xuất một số giải pháp hạn chế sự hình thành và phát triển vết nứt, các nguyên tắc xử lý vết nứt
Trang 14THÔNG BÁO
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
Email: digilib.hau@gmail.com
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN
Trang 15KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Kết luận
Luận văn đã tập hợp được các nghiên cứu về nứt kết cấu bê tông và bê tông cốt thép nói chung
Luận văn đã phân tích các cơ sở khoa học liên quan đến nứt kết cấu bê tông cốt thép, đánh giá các nguyên nhân gây nứt, tập trung chủ yếu vào 3 yếu
tố vật liệu, thi công và nhiệt độ có xét đến điều kiện khí hậu
Trên cơ sở phân tích khoa học về nguyên nhân gây nứt kết cấu bê tông cốt thép, luận văn đã tiến hành tính toán, phân tích và đánh giá được khả năng nứt qua một số ví dụ cụ thể, qua đó minh chứng rằng có thể sử dụng lý thuyết
và công thức thực nghiệm để kiểm tra, kiểm soát khả năng nứt của kết cấu bê tông cốt thép
Từ kết quả phân tích cơ sở khoa học cũng như phương pháp tính toán qua các ví dụ cụ thể, luận văn đã đề xuất được các giải pháp hạn chế vết nứt cho kết cấu bê tông cốt thép
Kiến nghị
Phân tích và đánh giá nguyên nhân gây nứt kết cấu bê tông cốt thép trên
cơ sở có kiểm chứng bằng thực nghiệm trong môi trường khí hậu Việt Nam Khảo sát, phân tích và đánh giá hiện tượng nứt kết cấu bê tông và bê tông cốt thép tại những công trình xây dựng thực tế ở nước ta
Trang 16TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Nguyễn Công (2013), Luận văn thạc sỹ : Vấn đề bề rộng của khe nứt ở
khớp dẻo của dầm bê tông cốt thép, Trường ĐH Đà Nẵng.
2 Nguyễn Tiến Đích (2006), Công tác bê tông trong điều kiện khí hậu
nóng ẩm Việt Nam, Nhà xuất bản Xây dựng.
3 Phạm Toàn Đức (2009), “ Vấn đề nứt trong bê tông ở trạng thái dẻo”,
Tạp chí Khoa học Công nghệ Hàng hải (Số 19), trang 88-91.
4 Vũ Hoàng Hiệp, Vũ Ngọc Anh (2010), “Nghiên cứu thực nghiệm dầm
bê tông cốt thép bị ăn mòn”, Tạp chí Kiến trúc và xây dựng (Số 2)
5 Nguyễn Duy Hiếu (2008), “Hiệu quả của nội bảo dưỡng đến hạn chế phân tầng và giảm co ngót cho bê tông nhẹ chịu lực”, Chuyên đề Tiến
sỹ, Đai học Xây dựng Hà Nội
6 Hồ Ngọc Khoa, Vũ Chí Công (2012), “Phân tích trường nhiệt độ và ứng suất nhiệt trong bê tông khối lớn bằng phương pháp phần tử hữu
hạn”, Tạp chí Khoa học Công nghệ Xây dựng (Số 14), trang 17-27.
7 Nguyễn Đại Minh, Nguyễn Hoàng Dương (2006), “Vấn đề nứt trong kết cấu bê tông cốt thép nhà cao tầng”, Tạp chí Sài Gòn đầu tư & xây dựng (Số 11)
8 Phan Quang Minh, Ngô Thế Phong, Nguyễn Đình Cống (2006), “Kết cấu bê tông cốt thép – Phần cấu kiện cơ bản”
9 Đặng Văn Trung (2013), Luận văn thạc sỹ : Khống chế bề rộng vết nứt
của dầm bê tông cốt thép theo các tiêu chuẩn thiết kế, Trường ĐH Đà
Nẵng
10.Nguyễn Viết Trung (2004) Phụ gia và hoá chất dùng cho bê tông
-NXB Xây Dựng
Trang 1711.Nguyễn Tất Tùng & Lê Thọ Mẫn, Kiểm tra và tính toán biến dạng của
cấu kiện chịu uốn bê tông cốt thép, Khoa kỹ thuật công trình, Trường
Đại học Lạc Hồng
12.Tạ Quang Vinh (2005), Luận văn thạc sỹ : Các biện pháp hạn chế vết
nứt do ứng suất nhiệt trong thi công bê tông khối lớn, Trường ĐH Kiến
trúc Hà Nội
13.Viện Khoa học công nghệ Xây dựng (2013), Báo cáo kiểm định chất
lượng bê tông đài móng khu Hotel – Dự án Trụ sở chính ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Vietinbank Tower tại Lô
TM01-CIPUTRA, Tây Hồ, Hà Nội.
14.QCXDVN 02:2008/BXD : Số liệu điều kiện tự nhiên dùng trong xây
dựng.
15.TCXDVN 305: 2004, Bê tông khối lớn, quy phạm và nghiệm thu.
16.TCXDVN 325: 2004 , Phụ gia hóa học cho bê tông.
17.TCVN 4506 : 2012, Nước cho bê tông và vữa – Yêu cầu kỹ thuật.
18.TCVN 5574-2012, Kết cấu bê tông và BTCT – Tiêu chuẩn thiết kế 19.TCVN 7570 : 2006, Cốt liệu cho bê tông và vữa – Yêu cầu kỹ thuật 20.Hội bê tông Nhật Bản (2008), Hướng dẫn kiểm soát nứt trong bê tông
khối lớn.
21.ACI 318 : Building code Requirements for Structural concrete and
Commentary.
22 CCANZ New Zealand – Information bulletin : IB 73, Craking.
23 Cole County Industries – USA, Plastic shrinkage cracking in concrete.
24 David Beal, “Types and causes of cracks and cranking”
25 Eric Bescher, Ph.D(2009), “Addressing drying shrinkage in concrete”
26 Holcim (Australia) Pty Ltd(2013), Holcim Technical Manual : Cement
and Concrete.
Trang 1827.Tazawa, E.i., (1999), Autogenous Shrinkage of Concrete, Technical
Committee Report on Autogenous Shrinkage of Concrete, Japan Concrete Institute E & FN Spon, London
28.Jensen, O.M and P.F Hansen (2001), Autogenous deformation and
RH-change in perspective, Cement and Concrete Reasearch, 31.
29.Paulini, P., (1996), Outlines of Hydraulic Hardening – an Energetic
Approach. Workshop NTNU/SINTEF – Trondheim, Norway, November
30.Breugel.K, v., (1991), Simulation of hydration and formation of
structure in hardening cement-based materials, in PhD thesis, Delft University of Technology, the Netherlands.
31.Soroushian, P and S Ravanbakhsh, (1998), Control of plastic
shrinkage cracking with specially cellulose fibres ACI Materials
Journal, 95(4)
32 Graybeal, B.A., (2006), Material Property Characterization of Ultra-high Performance Concrete, FHWA-HRT-06-103, Federal Highway Administration, U.S Department of Transportation
33.Mindess, S and J.F.Young, (1981) Concrete, Prentice-Hall, Inc., 1981