Bài thuyết trình Công nghệ sản xuất dược phẩm: Rây và ý nghĩa của rây trong phân loại cỡ hạt

Bài thuyết trình Công nghệ sản xuất dược phẩm: Rây và ý nghĩa của rây trong phân loại cỡ hạt tìm hiểu ý nghĩa của rây trong phân loại hạt; định nghĩa quá trình rây; hiệu suất rây; những yếu tố ảnh hưởng hiệu suất rây; loại rây được sử dụng phổ biến hiện nay...

Lê Quan Hải

Lê Thanh Cao

1

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Để viên nén và nang đạt chất lượng thì kích thước, sự

đồng đều của tiểu phân hạt là một trong những yếu tố ảnh

hưởng trực tiếp

Hạt phải có kích thước đồng đều trước khi trộn đều đồng nhất với nhau Vậy làm thế nào để hạt có kích thước đồng đều?

Rây là một công nghệ quan trọng trong sản xuất, là phương pháp phổ biến và đơn giản nhất giúp phân

loại hạt.

ĐỊNH NGHĨA

Là quá trình phân loại các tiểu phân hạt có kích

thước mong muốn và đảm bảo độ đồng nhất của

tiểu phân.

Quá trình Rây:

Dựa vào sự khác nhau về kích thước

Dưới tác dụng của lực cơ học

3

CẤU TẠO RÂY

Lưới rây là thành phần chính, được lắp giữa thân rây và

Có thể là tấm kim loại đục lỗ tròn

Lưới rây:

Có thể dệt bằng sợi kim loại hoặc sợi vật liệu khác

 dệt thành những mắt vuông

• Kích thước lỗ rây quy định tính bằng milimet.

• Vật liệu làm lưới rây không được tạo phản ứng với bột

đem rây

CỠ RÂY

VD: 200 lỗ/1 inch nghĩa là 200 mesh

Các hãng nước ngoài thường sử dụng cách phân loại

theo tiêu chuẩn USP (gọi là mesh), trong đó đặt trưng

bằng số lỗ lưới trên chiều dài 1 inch.

Dược Điển Việt Nam III quy định cỡ rây theo Tổ chức

tiêu chuẩn hóa quốc tế ISO (Bảng 1)

Bảng 1 Cỡ rây theo tiêu chuẩn DĐVN III

Số rây (mm) Cở mắt rây (mm) Đường kính sợi (mm)

Dùng 2 rây: không được dưới 95% khối lượng thuốc bột

qua rây có số cao hơn và không được quá 40% khối lượng thuốc bột qua rây có số nhỏ hơn

Ý NGHĨA CỦA RÂY TRONG PHÂN LOẠI HẠT

9

Tiểu phân hạt là cơ sở cấu tạo  các dạng thuốc rắn (bột, viên nén,

viên nang, )

Các dạng thuốc này chỉ là khâu trung gian để đưa tiểu phân vào

cơ thể Khi vào đường tiêu hóa chúng sẽ giải phóng trở lại tiểu

phân hạt ban đầu  tác dụng.

Do vậy, tính chất tiểu phân hạt có ảnh hưởng rất lớn đến SKD

của các dạng thuốc rắn

Rây là công nghệ quan trọng giúp ta lựa chọn kích thước tiểu

phân phù hợp, kiểm tra độ mịn, đồng đều,

HIỆU SUẤT RÂY

Chất lượng của quá trình rây được biểu diễn bởi hiệu

suất rây:

G: khối lượng vật liệu ban đầu cho vào rây (kg)

: khối lượng sản phẩm dưới rây (kg)

a: lượng hạt có thể lọt qua rây lúc ban đầu (%)

E: hiệu suất rây (%), tối đa 95%.

𝐸= 𝐺1 𝑋 100

( 𝐺𝑥𝑎)/100 ( % ) = 1000 𝑥

𝐺1𝐺𝑥𝑎 ( %)

NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG HIỆU

SUẤT RÂY

11

Hình dạng và kích thước lỗ rây, hình dạng vật liệu.

Bề dày lớp vật liệu trên rây

Vận tốc và đặc trưng vật liệu trên rây.

Độ ẩm vật liệu.

PHÂN LOẠI RÂY: Theo nguyên lý làm việc, gồm:

Rây thủ công Rây lắc Rây rung

+ Một khung hình

trụ tròn

+ Gắn lưới rây

bằng sợi kim loại,

sợi vải hoặc sợi

tổng hợp có kích

thước lỗ rây khác

nhau

+ Khác với rây lắc, trong rây rung, khung chuyển động có độ dời không đổi, được đặc trưng bằng sự thay đổi của biên độ chấn động

+ Hình hộp chữ nhật trong đó lắp lưới lỗ

+ Rây chuyển động dao động nhờ bánh

xe lệch tâm

RÂY THỦ CÔNG

- Quy mô nhỏ, phòng thí nghiệm

- Hiệu suất thấp, độ chính xác không cao, phụ thuộc vào thao tác

- Chỉ phân loại được một kích thước bột trong 1 rây

13

MÁY RÂY LẮC

• video

15

RÂY RUNG

- Hiệu suất cao, phân loại nhiều cỡ hạt cùng lúc, tiếng ồn

thấp, loại bỏ vón cục

- Giá thành cao hơn

Rây rung hình tròn Rây rung hình chữ nhật

Video máy rây rung tròn tự động

17

LOẠI RÂY ĐƯỢC SỬ DỤNG PHỔ BIẾN HIỆN NAY

Theo các chuyên gia nhiều năm kinh

nghiệm, thì máy rây rung hình tròn được dùng phổ biến nhất bởi nó mang những

ưu điểm nổi bật

- Phân loại được nhiều loại vật liệu, máy kín đáo nên không

bụi

- Nhỏ gọn, làm việc nhẹ nhàng, nói không với tiếng ồn

- Bảng điều khiển hiện đại nên vô cùng dễ sử dụng, bản thân người dùng có thể thay đổi dòng chảy theo ý muốn của

mình

MỘT SỐ LOẠI MÁY HIỆN ĐẠI

19

Máy rây sóng siêu âm

Phân tích kích thước hạt bằng tán xạ laser

Máy rây lắc rung Tyler

- Phân tích hạt mịn ≤ 300µm, chính xác cao

- Giảm nguy cơ nghẹt lỗ rây, vốn cục

- Tác động lắc ba chiều: tác động lắc ngang, chuyển động tròn và chiều đứng với búa gõ rung.

- Tác động đặc biệt này làm cho vật liệu

“đuổi” nhau qua lưới rây

- Đo nhanh, chính xác

- Ứng dụng cho cả hạt khô và ướt

- Kích thước đo nanomet  millimet

KẾT LUẬN

Sản phẩm sau quá trình nghiền thường là hạt có kích thước

khác nhau, có tạp, vón cục, Yêu cầu đặt ra là phải phân loại

thành những hạt có kích thước theo yêu cầu và đồng nhất,

trước khi bước vào quá trình trộn

Rây là quá trình phân loại tiểu phân hạt có kích thước yêu cầu, đồng nhất

Rây là một công nghệ quan trọng trong quá trình sản xuất

thuốc, vì đảm bảo chất lượng hạt  ảnh hưởng về hiệu quả điều trị của thuốc

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 BÀI GIẢNG SẢN XUẤT THUỐC 1, BGD&ĐT Trường Đại Học Nam

Cần Thơ (2019)

 GS.TS Võ Minh Xuân PGS.TS Nguyễn Văn Long KỸ THUẬT BÀO

CHẾ VÀ SINH DƯỢC HỌC CÁC DẠNG THUỐC 2 (2016)

 PGS.TS Hoàng Minh Châu (chủ biên) CÔNG NGHỆ BÀO CHẾ

DƯỢC PHẨM (2007)

 DƯỢC ĐIỂN VIỆT NAM (phụ lục 3)

 trong-san-xuat-duoc-pham.html

(22/8/2020)

 https://canhgiacduoc.org/ki-thuat-nghien-ray-de-san-xuat-thuoc-b ot.html

(22/8/2020)

 http://maythietbimo.com.vn/may-sang-rung-co-nhung-loai-nao-lo ai-nao-duoc-dung-pho-bien-nhat.html