Bài thuyết trình Hóa dược lý: Phân loại các chất hoạt động bề mặt và ứng dụng

Bài thuyết trình Hóa dược lý: Phân loại các chất hoạt động bề mặt và ứng dụng tìm hiểu khái niệm chất hoạt động bề mặt; phân loại chất hoạt động bề mặt; ứng dụng của nó trong thực tế.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỬU LONG

KHOA DƯỢC

BÀI BÁO CÁO CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT LỚP DƯỢC MKU K21

 NGUYỄN DƯƠNG HỒNG YẾN

 TRẦN HUỲNH YẾN PHƯƠNG

 NGUYỄN BẢO TOÀN

 LÊ QUỐC DŨNG

 HỒ HOÀNG ANH

 LÊ QUỐC PHỤC

 NỘI DUNG BÀI THUYẾT TRÌNH

 Khái niệm chất hoạt động bề mặt.

 Phân loại chất hoạt động bề mặt.

 Ứng dụng của nó trong thực tế.

CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT

1 KHÁI NIỆM CHẤT HOẠT ĐỘNG BỀ MẶT

 Chất hoạt động bề mặt (tiếng Anh:

Surfactant, Surface active agent) đó

là một chất làm ướt có tác dụng làm giảm sức căng bề mặt của một chất lỏng Là chất mà phân tử của nó phân cực: một đầu ưa nước và một đuôi kị nước.

là mạnh mẽ hơn với chất lỏng khác Khi đó các phân tử lỏng sẽ chảy lan ra bề mặt rắn Chất lỏng có SCBM càng nhỏ thì càng dễ

thấm ướt

Sự ngưng tụ mao quản là sự chuyển thể hơi thành lỏng trong mao

quản ở điều kiện đẳng nhiệt

2.PHÂN LOẠI

 NGUỒN GỐC TỰ NHIÊN: đất sét, gôm, cao lanh, nhựa cây, long đỏ trứng ( lecithin), cholesterol

 TỔNG HỢP ( NHÂN TẠO): đây là loại quan trọng và ứng

dụng nhiều trong thực tế Gồm có các dạng sau:

 Anion: loại này phân ly thành ion (-) trong MT hoạt động.

 Cation: loại này phân ly thành ion (+) trong MT hoạt động.

 Không phân ly thành ion: không phân ly trong MT hoạt động.

 Lưỡng cực: khi bị phân cực thì đầu phân cực có thể mang điện

âm hoặc điện dương tùy vào PH của dung môi.

CHẤT HĐBM TỔNG HỢP

ANION

(-)

ANION

(-)

• Xà phòng kim loại hóa trị I,II

• Muối sulfat của alcol béo và ion kim loại.Ví dụ: Natri dodecyl sulfat (SDS), amoni lauryl sulfat, và các muối ankyl sulfat khác

• Natri laureth sulfat, hay natri lauryl ete sulfat (SLES)

sulfat (SDS), amoni lauryl sulfat, và các muối ankyl sulfat khác

CATION

(+)

CATION

(+)

• Muối amoni bậc 4 (Cetrimonium Chloride)

• Muối amin (octadecylamoniclorua)

polysorbates, polyoxyethylated glycol monoethers).

chất nhũ hóa trong hệ dầu nước

Kali oleat C17H33COONa

Xà phòng kim loại hóa

trị II

Là muối của acid béo và ion kim loại

hóa trị II: Canxi Stearat (C17H35COO)2Ca; Magnesium Oleat

(C17H33COO)2Mg

Muối sunfat của alcol

béo và ion kim loại

Điển hình ở loại này là Natri Lauryl

Sulfat : C12H25OSO3Na

Ví dụ:

C18H37NH3Cl C18H37NH3+ + Cl

và acid béo

Đây là chất HĐBM trong môi trường không phân

ly thành ion, ko kích ứng da dùng trong mỹ phẩm

Span Là sản phẩm ester hóa của sorbitol và acid béo.(CHOH)

3 CH2OCH2OH + C17H35COOH CHOH)3(CH2O)2COOC17H35

+ H2O

Tween

Là sản phẩm ester hóa của Span và

polioxietilen

LƯỠNG CỰC

 LECITHIN

 Trong tự nhiên, chất nhũ hóa lecithin được tìm thấy nhiều trong đậu nành, lòng đỏ trứng, thịt bò, đậu phộng, súp lơ, hạt cải, hạt hướng dương …

 Chất nhũ hóa lecithin có tính chống oxy hóa cao, hòa tan được vitamin A,D,E,K Hóa chất lecithin là một

phụ gia thực phẩm

3 ỨNG DỤNG

Trong ngành công nghiệp dược Chất HĐBM chủ yếu được dùng làm tác nhân: thấm ướt, hòa tan, nhũ hóa, tạo bọt, khả năng tẩy rửa và khả năng tạo mixen

Nhiều chất rắn không thấm ướt được chất lỏng, khi SCBM tới hạn của nó quá thấp so với chất lỏng Vì vậy, người ta dùng các chất hoạt động bề mặt khác nhau để them vào chất lỏng, để làm giảm sức căng

bề mặt của nó xuống bằng với chất rắn, để chúng

dễ thấm ướt

a Sự thấm ướt

b Tác nhân hòa tan

Trong dung dịch sự hiện diện của 1 số chất HĐBM sẽ hòa tan nhiều hoạt chất hơn Ví dụ: natri lauryl, tween 20, tween 60 (Polysorbate 20/60/80),…

c Tác nhân nhũ hóa

Khi sử dụng chất HĐBM làm tác nhân nhũ hóa, sẽ quyết định loại nhũ tương dầu trong nước (D/N) hoặc nước trong dầu (N/D), điều này giúp cho cấu trúc của nhũ tương điều chế thích hợp hơn

d Tác nhân tạo bọt

Bọt là một hệ không bền vững, sự tạo bọt kèm theo sự gia tăng bề mặt phân cách khí- lỏng rất lớn Vì thế, Sự tạo bọt chỉ có thể xảy ra khi sức căng bề mặt của hệ nhỏ Điều này được thực hiện bằng cách thêm xà phòng natri vào nước, hoặc các chất hoạt động bề mặt khác

e khả năng tẩy rửa

Khả năng tẩy rửa là tổng hợp các tính chất của

xà phòng như: khả năng thấm ướt, khả năng nhủ hóa, khả năng hòa tan và khả năng tạo bọt giúp các chất bẩn bị tách khỏi bề mặt vải sợi và hòa tan vào nước dễ dàng

f Khả năng tạo mixen.

 Trong dung dịch xà phòng có thẻ tồn tại ở dạng ion phân tử hoặc mixen Mixen là tập hợp các phân tử xà phòng phân ly hoặc không phân ly

 Khi nồng độ xà phòng trong dung dịch đạt tới một mức độ nhất định gọi là nồng độ tới hạn mixen thì trong hệ hình thành mixen hình cầu Trong mixen hình cầu, mạch hydrocarbon sẽ quay đầu vào nhau còn nhóm phân cực thân nước sẽ quay ra ngoài tạo thành khối cầu