*Do truïc Traùi ñaát nghieâng trong quaù trình chuyeån ñoäng tónh tieán quanh Maët trôøi neân baùn caàu Baéc vaø Baùn caàu Nam cuûa Traùi ñaát coù theå cuøng luùc ngaû veà phía Maët trôø[r]
Trang 1Tiết PPCT: 10
Ngày dạy :20.10.09 Bài: 8
SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI
I.Mục tiêu:
1 Kiến thức:
HS biết được:
-Cơ chuyển động trái đất quanh mặt trời
-Vị trí Xuân phân – Thu phân – Hạ chí – Đông chí
2 Kỹ năng:
-Sử dụng quả địa cầu lặp lại chuyển động tịnh tiến – các mùa
3 Thái độ:
- Yêu thiên nhiên – những quy luật tự nhiên
II.Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
-Mô hình: Trái đất quanh mặt trời
2 Học sinh:
-Tập bản đồ 6 – bài soạn
III Phương pháp dạy học:
-Phương pháp trực quan
-Hình thức tổ chức: cả lớp – cặp
IV.Tiến trình:
1 Ổn định lớp: Kiểm diện học sinh.
2 Kiểm tra bài cũ:
? Hệ quả của sự vận động quanh trục của
trái đất
? Giờ khu vực là gì?
Tính một số giờ: 3h là giờ gốc thì ra 10
-20 là mấy giờ
-Hiện tượng ngày, đêm
-Sự lệch hướng (7 điểm) -13h – 23h (3 điểm)
3 Giảng bài mới:
Khởi động: Ngoài vận động tự quay quanh trục, Trái đất còn chuyển động quanh
mặt trời Chuyển động này diễn ra với những đặc điểm hết sức độc đáo và ảnh hưởng mạnh mẽ tới khí hậu, thiên nhiên trên Trái đất Chúng ta sẽ cùng nghiên cứu vấn đề này trong bài học hôm nay “Sự chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời”
Trang 2Hoạt động 1: GV
-GV giải thích thuật ngữ “Hình enlip gần
tròn” rồi giới thiệu trên tranh vẽ - Hình 23
SGK - chi học sinh biết đưởng chuyển
động (quỹ đạo) quanh Mặt trời Chiều mũi
tên trên quỹ đạo là hướng chuyển động của
Trái đất
Hoạt động 2: Cá nhân
HS dựa vào kênh chữ trang 25 và hình 23
SGK để nhận xét:
-Chuyển động quanh Mặt trời và vận động
tự quay quanh trục của trái đất có diễn ra
đồng thời không?
-Qũy đạo chuyển động của Trái đất quanh
Mặt trời có hình gì?
-Hướng chuyển động của trái đất trên quỹ
đạo?
-Thời gian Trái đất chuyển động hết 1 vòng
trên quỹ đạo?
-Độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái
đất ở 4 vị trí trên hình 23?
Hoạt động 3: Cả lớp
HS trình bày kết quả, GV chuẩn xác kiến
thức
GV sử dụng quả Địa cầu để mô phỏng
chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời,
lưu ý lại rằng trong quá trình chuyển động
độ nghiêng và hướng trục trái đất không đổi
Trục trái đất luôn tạo 1 góc 66033’ so với
mặt phẳng quỹ đạo và được gọi là chuyển
động tịnh tiến
HĐ 4: Cả lớp
HS quan sát động tác của GV mô phỏng
I Sự chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời:
-Diễn ra đồng thời với vận động tự quay quanh trục của Trái đất
-Quỹ đạo: hình Elip gần tròn
-Hướng quay: từ Tây sang Đông ( cùng chiều tự quay quanh trục của Trái đất) -Chu kì 365 ngày 6 giờ
-Độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái đất luôn không đổi
2 Hiện tượng các mùa
Trang 3lại chuyển động tĩnh tiến của Trái đất trên
quỹ đạo và kết hợp với hình 23 SGK để thảo
luận, GV chuẩn xác kiến thức
*Do trục Trái đất nghiêng trong quá trình
chuyển động tĩnh tiến quanh Mặt trời nên
bán cầu Bắc và Bán cầu Nam của Trái đất
có thể cùng lúc ngả về phía Mặt trời được
không?
(Không thể cùng lúc, mà Bán cầu Bắc và
Bán cầu Nam sẽ lần lượt ngả về phía Mặt
trời)
*Trên nửa cầu chếch xa Mặt trời sẽ nhận
được ánh sáng và nhiệt lượng như thế nào,
có mùa nóng hay lạnh?
(Nửa cầu nào chếch xa Mặt trời thì có góc
chiếu sáng nhỏ, nhận được ít ánh sáng,
nhiệt lượng và sẽ có mùa lạnh)
GV lưu ý HS: Thời điểm ngả về Mặt trời
hoặc chếch xa Mặt trời của 2 bán cầu lệch
nhau vì vậy mùa ở 2 bán cầu cũng trái ngược
ngau về thời gian.
*Trong ngày 22 – 6 và 22 – 12 nửa cầu nào
ngả nhiều nhất về phía Mặt trời?
(Ngày 22 – 6: Bán cầu Bắc,
Ngày 22 – 12: Bán cầu Nam).
*Trái đất hướng cả 2 nửa cầu về phía Mặt
trời như nhau vào các ngày nào? Khi đó ánh
sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào nơi nào
trên bề mặt Trái đất?
Trái đất hướng cả 2 nửa cầu như nhau vào
các ngày 21/3 (Xuân phân) và 23/9 (Thu
phân) Khi đó ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng
góc vào xích đạo.
GV giới thiệu về cách chia mùa: Người ta
chia mùa khí hậu theo nhiều cách khác
nhau Ví dụ :
a.Chia một năm ra 2 mùa nóng và lạnh,
trong đó ngày 21/3 và 23/9 được coi là thời
gian chuyển tiếp giữa 2 mùa
? Em hãy cho biết nhiệt độ trên bề mặt Trái
Đất trong những năm gần đây thay đổi như
thế nào?
a.Mỗi bán cầu có 2 mùa
-Sau 21/3 đến trước 23/9: +BCB có mùa nóng +NBC có mùa lạnh -Sau 23/9 đến trước 21/3: +BCB có mùa lạnh
Trang 4b Chia một năm ra 4 mùa với 2 kiểu :
b.1 : Kiểu theo dương lịch :
Thời điểm bắt đầu và kết thúc 4 mùa chính
là 4 thời điểm đặc biệt của Trái đất trên quỹ
đạo chuyển động quanh Mặt trời
b.2 : Kiểu theo âm dương lịch :
Thời điểm bắt đầu mùa (Lập xuân, lập hạ…)
sớm hơn khỏang một tháng rưỡi so với kiểu
chia mùa theo dương lịch
GV liên hệ Việt Nam
+NBC có mùa nóng
b Nhiều nước chia một năm ra 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông theo dương lịch hoặc theo âm dương lịch
4 Củng cố và luyện tập
? Tại sao Trái đất chuyển động quanh Mặt trời sinh ra 2 thời kì nóng lạnh luân phiên
5.Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà
-Học bài + Làm bài tập bản đồ bài 8
-Chuẩn bị bài 9 : “HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA”
V.Rút kinh nghiệm:
1/Nội dung:
+Ưu điểm:………
+Tồn tại:………
Hướng khắc phục………
2/Phương pháp:
+Ưu điểm:………
+Tồn tại:………
Hướng khắc phục………
3/Hình thức tổ chức
+Ưu điểm:………
+Tồn tại:………
Hướng khắc phục………