Chứng minh Cách mạng tháng 81945 là thắng lợi của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Công sản Đông Dương Chứng minh Cách mạng tháng 81945 là thắng lợi của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Công sản Đông Dương Chứng minh Cách mạng tháng 81945 là thắng lợi của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Công sản Đông Dương
Trang 1MỤC LỤC
II Chứng minh 2
1 Bối cảnh lịch sử 2
1,1 Bối cảnh thế giới 2
1.2 Bối cảnh trong nước: 3
2 Diễn biến Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám 4
3 Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm 10
3.1.Ý nghĩa lịch sử 10
2 Bài học kinh nghiệm 11
4 Nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám - 1945 11
5 Chứng minh Cách mạng tháng 8/1945 là thắng lợi của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của ĐCSDD 14
5.1 Sự ra đời của Đảng Cộng sản Đông Dương 14
5.2 Vai trò của ĐCSĐD trong việc lãnh đạo nhân dân tiến tới thắng lợi của Cách mạng tháng 8 17
III Kết luận 25
Trang 2Đề tài:” Chứng minh Cách mạng tháng 8/1945 là thắng lợi của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Công sản Đông Dương”
I Lời mở đầu.
Cách mạng Tháng Tám là cuộc cách mạng vĩ đại nhất của nhân dân ta trong thế
kỷ 20 dưới sự lãnh đạo và đường lỗi của Đảng Cộng sản Đông Dương Thắng lợi củaCách mạng Tháng Tám và việc thành lập Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mùathu năm 1945 đã tạo nên một bước ngoặt lịch sử, làm thay đổi căn bản vận mệnh củađất nước và dân tộc ta, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội
Ngay từ khi ra đời, ngày 3-2-1930, Đảng ta đã đề ra đường lối đúng đắn với mụctiêu xuyên suốt của sự nghiệp cách mạng là “vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, đi lênxây dựng chủ nghĩa xã hội, góp phần tích cực vào phong trào cách mạng thế giới” Vìthế, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã gắn bó máuthịt với nhân dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ và tin tưởng tuyệt đối Chỉ trongvòng 15 năm Đảng ta đã lãnh đạo cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, tiến hành ba caotrào cách mạng: cao trào cách mạng với đỉnh cao là phong trào Xô-viết - Nghệ Tĩnh;cao trào cách mạng đòi dân sinh, dân chủ và cao trào cách mạng giải phóng dân tộc).Tháng 8-1945, với nghệ thuật lãnh đạo tài tình, Đảng Cộng sản Việt Nam đã chớp thời
cơ thuận lợi nhất, lãnh đạo toàn thể dân tộc Việt Nam tiến hành “tổng khởi nghĩa, đánh
đổ đế quốc phong kiến, thành lập nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á… vớitinh thần độc lập tự chủ, dựa vào sức mình, chủ động sáng tạo, xóa bỏ xiềng xích nô
lệ, tự thay đổi cuộc sống của mình, là thắng lợi mở đầu cho cao trào giải phóng dân tộcsau Chiến tranh thế giới thứ hai”
Trang 3đó có Việt Minh, Pathet Lào, Issarak Campuchia tại Đông Dương.
Vào tháng 9 năm 1940, ngay giữa Chiến tranh thế giới thứ hai, Chính phủ Vichycủa Pháp, vì đã đầu hàng Đức Quốc xã, đồng ý cho quân đội Nhật Bản đổ bộ vào Bắc
Kỳ Ngay lập tức, quân đội Nhật dùng đó làm bàn đạp ảnh hưởng đến các chiến trườngTrung Quốc và Đông Nam Á Trên thực tế, đây là một điểm quan trọng trong chiếnlược quân sự của Nhật nhằm thống trị toàn bộ Đông Nam Á Trong khi chờ đợi cuộcđại thắng của Đức tại châu Âu, Nhật tạm thời duy trì hệ thống bảo hộ của Pháp tạiĐông Dương (Trong những trận đánh lớn hồi đó có thể kể đến việc hải quân và khôngquân Nhật xuất phát từ Cam Ranh và Sài Gòn tiêu diệt Hạm đội Viễn Đông của Anh).Dưới sự cai trị của Nhật, từ tháng 10 năm 1944 đến tháng 5 năm 1945, nạn đóikhủng khiếp diễn ra làm 2 triệu người chết Đây là thời cơ để Việt Minh xây dựng lựclượng lớn khắp cả nước, họ tập hợp nhân dân phá các kho thóc Nhật để lấy gạo phátcho dân đói Giáo sư kinh tế Đặng Phong đánh giá việc giải quyết được nạn đói là lý
do giải thích tại sao tuyệt đại đa số dân chúng đã tin và đi theo Việt Minh Đồng thời,một đại hội đại biểu toàn quốc họp trên chiến khu, thành lập Quốc dân Đại hội, tứcquốc hội lâm thời
Tại châu Âu, Đức thất trận và đầu hàng ngày 7 tháng 5 năm 1945 Ngày 6 tháng
8, Hoa Kỳ ném hai trái bom nguyên tử trên đảo Hiroshima và Nagasaki Ngày 15tháng 8, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện Quân Nhật tại Việt Nam daođộng nhưng không tan rã, thậm chí vẫn giữ nguyên khí giới và các chốt phòng thủ.Tuyên bố Potsdam của Anh, Mỹ và Trung Hoa Dân quốc gửi Nhật ngày 26 tháng 7không nói rõ phần lãnh thổ nào của Đông Dương sẽ do ai giải giới vũ khí mà chỉ nóicác vùng lãnh thổ do Nhật Bản chiếm được bằng vũ lực sẽ được các nước đồng minhvào giải giới Tuyên bố cũng không nhắc đến việc vùng nào do ai giải giới mà chỉ nói
là phe Đồng minh (bao gồm cả Việt Minh) sẽ tham gia giải giới
Trang 4Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi phát xít Nhật đầu hàng, quânđội Anh và Tưởng sẽ vào Đông Dương để giải giáp quân đội Nhật Trong khi đó, thựcdân Pháp lăm le dựa vào Đồng minh hòng khôi phục địa vị thống trị của mình; đế quốc
Mỹ đúng sau các thế lực này cũng sẵn sàng can thiệp vào Đông Dương; những phần tửphản động, ngoan cố trong chính quyền tay sai Nhật đang âm mưu thay đổi chủ, chốnglại cách mạng
Trước tình hình đó, Nhật bàn giao cho Khâm sai Bắc Kỳ, Phan Kế Toại, bộ máyhành chính địa phương, Sở Bảo An, Sở Mật thám trung ương, Sở Kiểm duyệt và một
số công sở khác Nhật chỉ giữ quyền kiểm soát Ngân hàng Đông Dương và Phủ Toànquyền Đầu tháng 8/1945, cán bộ Việt Minh Đoàn Xuân Tín được giao nhiệm vụ gặpPhan Kế Toại để nắm bắt tư tưởng và vận động ông ủng hộ Việt Minh, đồng thời thăm
dò thái độ của Chính phủ Trần Trọng Kim
1.2 Bối cảnh trong nước:
Trước những biến chuyển mau lẹ của tình hình thế giới và trong nước, từ cuốinăm 1939, Đảng Cộng sản Đông Dương, lãnh tụ chính trị, Bộ tham mưu chiến đấu củacách mạng Việt Nam đã kịp thời nhận định tình hình và điều chỉnh sự chỉ đạo chiếnlược, hướng toàn bộ cuộc vận động cách mạng vào mục tiêu giải phóng dân tộc
Đầu năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã về tới Cao Bằng, chọn Pác Bó làmnơi xây dựng căn cứ chỉ huy cách mạng Việt Nam Tại Pác Bó, dưới sự chủ trì củaNguyễn Ái Quốc, từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941 đã diễn ra Hội nghị Trung ương lầnthứ VIII của Đảng, hoàn thiện chủ trương chuyển hướng chiến lược cách mạng ViệtNam cho phù hợp với tình hình và yêu cầu khách quan của lịch sử Hội nghị Trungương VIII quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (gọi tắt là ViệtMinh), hình thức mới của Mặt trận dân tộc thống nhất do Đảng lãnh đạo để tập hợpđông đảo nhất, rộng rãi nhất các giai cấp, tầng lớp Nhân dân Việt Nam vì mục đíchcứu quốc, giành độc lập dân tộc Từ sau khi ra đời, Mặt trận Việt Minh đã nhanhchóng trở thành hạt nhân quy tụ sức mạnh đoàn kết dân tộc Lực lượng cách mạnggiương cao ngọn cờ đại nghĩa của Việt Minh ngày càng được mở rộng và phát triểnkhông ngừng
Trải qua các cuộc diễn tập, đến năm 1945, phong trào cách mạng dâng cao Ngày9/3/1945, phát xít Nhật làm cuộc đảo chính hất cẳng Pháp Ngay trong đêm đó, Hội
Trang 5nghị Ban Thường vụ Trung ương Đảng mở rộng quyết định phát động một cao tràocách mạng làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa, thay đổi các hình thức tuyên truyền, cổđộng, tổ chức và đấu tranh để thích hợp với thời kì tiền khởi nghĩa, tập dượt quầnchúng tiến lên khởi nghĩa giành chính quyền Tháng 3/1945, Trung ương Đảng ra Chỉthị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” Tháng 4/1945, Trung ươngtriệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, quyết định nhiều vấn đề quan trọng,thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân, chỉ đạo việc chuẩn
bị giành chính quyền và thành lập chính quyền cách mạng Ngày 16/4/1945, Tổng bộViệt Minh ra Chỉ thị tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp và chuẩn bị thànhlập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng ViệtNam
Thành viên Chính phủ lâm thời Ảnh Tư liệu
Tình hình nước ta khi ấy quân Nhật hoang mang, Chính phủ bù nhìn Trần TrọngKim rệu rã, phong trào cách mạng của quần chúng phát triển rộng khắp, cao tràokháng Nhật cứu nước sục sôi Thời cơ ngàn năm có một để Tổng khởi nghĩa giànhchính quyền đã đến
2 Diễn biến Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám
Khi nhậm chức, Bộ trưởng Tư pháp Trịnh Đình Thảo của chính phủ Trần TrọngKim đã ra lệnh thả hàng ngàn tù chính trị bị Pháp giam giữ trước đó bao gồm đảngviên Đảng Cộng sản Đông Dương và các đảng phái quốc gia, đồng thời cho phépcác tổ chức, hội đoàn chính trị được hoạt động công khai Tin đồn lực lượng quân
Trang 6tụ tập biểu tình, bãi công nhiều nơi, như ở Thái Bình vào ngày 11 tháng 8 Từ ngày 12tháng 8 năm 1945, các đơn vị Giải phóng quân của Việt Minh lần lượt tiến công cácđồn Nhật ở các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Yên Bái, và
hỗ trợ nhân dân các tỉnh này tiến lên giành chính quyền tại các tỉnh lỵ
Hội nghị toàn quốc họp ở Tân Trào ngày 13 tháng 8 năm 1945
Dưới sự chủ trì của Hồ Chí Minh với sự tham gia của Trường Chinh (chủtọa), Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Lương Bằng đã nhận định rằng, điều kiện cho Tổngkhởi nghĩa đã chín muồi và chuẩn bị lãnh đạo toàn dân khởi nghĩa Ủy ban Khởi nghĩatoàn quốc được thành lập gồm: Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Trần Đăng Ninh, LêThanh Nghị và Chu Văn Tấn Tuy nhiên, nhiều nơi nổi dậy khi chưa nhận được chỉ thịcủa Trung ương Một đoàn cán bộ gồm Trần Huy Liệu, Nguyễn Lương Bằng, HuyCận vào Huế, và Hoàng Quốc Việt, Cao Hồng Lãnh, Nguyễn Thị Thập vào Sài Gòn đểđôn đốc khởi nghĩa
Ngày 16 tháng 8, một số cán bộ Đảng Cộng sản và Việt Minh dù chưa nhận được
lệnh khởi nghĩa nhưng căn cứ vào tình hình hiện tại và chỉ thị "Nhật - Pháp bắn nhau
và hành động của chúng ta" đã quyết định cùng nhân dân khởi nghĩa, khởi nghĩa lan
rộng ra xã thuộc các tỉnh ở đồng bằng sông Hồng như Thanh Hóa, Thái Bình,
Ngày 17 tháng 8 năm 1945, một đơn vị Giải phóng quân của Việt Minh do VõNguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào (Tuyên Quang) kéo về bao vây, tấn công quân Nhật
ở thị xã Thái Nguyên
Tổng khởi nghĩa Hà Nội
Sáng ngày 19 tháng 8, hàng chục vạn người dân ở Hà Nội và các tỉnh lân cậntheo các ngả đường kéo về quảng trường Nhà hát Lớn Hà Nội Khoảng 10 giờ rưỡi,cuộc mít tinh lớn chưa từng có của quần chúng cách mạng được sự bảo vệ của Thanhniên tự vệ, của tổ chức Việt Minh Hoàng Diệu Hà Nội đã diễn ra Đại diện Việt Minhtuyên bố: Tổng khởi nghĩa! Chỉ đạo khởi nghĩa ở Hà Nội có Nguyễn Khang, Trần TửBình, Nguyễn Quyết
Trong điện gửi về Tokyo, Đại sứ Nhật tại Đông Dương xác nhận: "Chiều ngày 19,
Đại sứ đã 'được mời' đến dự cuộc gặp với các lãnh đạo Etsumei (Việt Minh) và đã tham gia bàn bạc với những người đó, được coi như là các nhà chức trách chính thức."[8]
Trang 7Diễn biến tại Huế
Ngày 17 tháng 8 năm 1945, chính phủ Trần Trọng Kim tổ chức mít tinh ra mắtquốc dân, nhưng bởi sự ủng hộ của người dân, cuộc mít tinh đã biến trở thành cuộctuần hành ủng hộ lực lượng Việt Minh Ngày 23/8, khởi nghĩa ở Huế giành thắng lợi.Chỉ đạo khởi nghĩa có Nguyễn Chí Thanh và Tố Hữu Cuộc khởi nghĩa có sự đóng góp
của lực lượng Thanh niên tiền tuyến (Thanh niên Phan Anh), đây vốn là bộ phận bảo
vệ trị an của chính phủ Trần Trọng Kim nhưng khi cách mạng nổ ra đã quay sang ủng
hộ Việt Minh
Diễn biến tại miền Nam
Ở Sài Gòn, hành động chuyển giao quyền lực có ý nghĩa biểu tượng quan trọng
là lời cam kết ngày 22 tháng 8 của Thống chế Terauchi với Trần Văn Giàu và PhạmNgọc Thạch - hai đại diện cao cấp của Việt Minh - về việc quân Nhật không can thiệpnếu Việt Minh giành chính quyền Ông Terauchi còn trao kiếm cá nhân và khẩu súngtùy thân cho đại diện của Việt Minh để làm tin
Tại Sài Gòn, Huỳnh Phú Sổ kết hợp các tổ chức chính trị Cao Đài, Hoà Hảo, ViệtNam Quốc dân đảng, Đại Việt Quốc dân đảng thành Mặt trận Quốc gia Việt NamThống nhất, tổ chức một cuộc biểu tình lớn chống Pháp
Ngày 25 tháng 8 năm 1945, Việt Minh và Thanh niên Tiền phong làm nòng cốt
tổ chức biểu tình và giành chính quyền tại Sài Gòn (nơi chịu sự cai trị trực tiếp củaNhật) Chỉ đạo nổi dậy ở nội thành là nhóm Việt Minh Tiền phong do Trần Văn Giàuchỉ đạo
Đến ngày 30 tháng 8, Việt Minh giành được chính quyền toàn quốc Hai tỉnhgiành được chính quyền cuối cùng là Hà Tiên và Đồng Nai Thượng
Trang 8Hoàng đế Bảo Đại thoái vị
Chân dung vua Bảo Đại
Sau khi Việt Minh giành chính quyền tại Hà Nội và nhiều nơi khác, Thủ tướng
Đế quốc Việt Nam Trần Trọng Kim ở Huế nộp đơn xin từ chức
Lực lượng quân đội Nhật tại Việt Nam không có phản ứng đáng kể trước nhữnghoạt động của Việt Minh vì lúc này Nhật đã tuyên bố đầu hàng phe Đồng minh vàđang chờ quân Đồng minh tới giải giáp, mặt khác vua Bảo Đại và Thủ tướng Đế quốcViệt Nam Trần Trọng Kim đã từ chối lời đề nghị của Tư lệnh quân đội Nhật về việcđem quân Nhật chống lại Việt Minh
Ngày 22 tháng 8, Việt Minh gửi công điện yêu cầu Bảo Đại thoái vị, họ đã giànhđược chính quyền trên khắp cả nước
Trước sức ép quá lớn từ phía người dân trong những giờ phút quyết định, Đại
thần Phạm Khắc Hòe không ngừng nhắc lại câu sấm truyền: "Bò Đái thất thanh, Nam
Đàn sinh thánh" Vị thánh đó có thể là nhà chí sĩ Phan Bội Châu, nhưng Phan Bội
Châu đã không thành công và đã mất năm 1940 Từ những năm 1920, người ta lại giảithích vị thánh cứu nước chỉ có thể là Nguyễn Ái Quốc, cùng quê ở Nam Đàn (NghệAn) Chính câu sấm truyền ấy cùng với dư luận đồn đại, theo ông Hòe kể lại sau này,
đã khiến Nhà vua đi đến quyết định cuối cùng Ngày 20 tháng 8, Bảo Đại cho biết ôngsẵn sàng thoái vị ngay nếu người đứng đầu Việt Minh là Nguyễn Ái Quốc.[13]
Bảo Đại tuyên bố chấp nhận thoái vị, từ bỏ ngai vàng và trở thành công dân VĩnhThụy Ngày 25 tháng 8, hàng ngàn người tụ tập trước cửa Ngọ Môn xem nhà vua
Trang 9đọc Tuyên ngôn Thoái vị Vua Bảo Đại mong chính phủ mới đối xử ôn hoà với cácđảng phái đối lập để họ có thể góp sức kiến thiết quốc gia và để chứng tỏ chính thể
mới xây đắp trên sự đoàn kết quốc dân đồng thời tuyên bố "muốn được làm Dân một
nước tự do, hơn làm Vua một nước bị trị".
Tuyên ngôn độc lập
Cuối tháng 8 năm 1945, Hồ Chí Minh lo chuyện tác động đến các lãnh đạo củaphe Đồng Minh theo hướng công nhận nền độc lập của Việt Nam, cũng như chuyệnphải nắm quyền lực nhà nước hoặc phải tự thể hiện bản thân như là biểu tượng dân tộccủa sự thống nhất và tự quyết Hồ Chí Minh quyết định trực tiếp đọc bản Tuyên ngônĐộc lập cố gắng truyền trực tiếp bản Tuyên ngôn độc lập đến mọi miền Tổ quốcnhưng các vấn đề kỹ thuật lúc đó đã không cho phép điều này diễn ra Bản tuyên ngônđộc lập có độ dài vừa đủ do những người Việt tham gia buổi lễ hôm đó phần lớn cònchưa tiếp xúc với hoạt động mít-tinh kiểu châu Âu như thế này bao giờ
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình,
ngày 2 tháng 9 năm 1945.
Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại quảng trường Ba Đình (Hà Nội) Chủ tịch Hồ ChíMinh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập và tuyên bố sự khai sinh của một nước ViệtNam mới: Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Bản tuyên ngôn, dựa theo bản Tuyên ngôn
Độc lập Hoa Kỳ, bắt đầu bằng câu: Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng.
Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy,
có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc Hồ Chí Minh cũng
Trang 10trích dẫn Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền Pháp 1791 khi đọc bản Tuyên ngônđộc lập.
Mặc dù chương trình được mong đợi bắt đầu vào đúng 2 giờ chiều, nhưng xe hơichở các thành viên trong nội các Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã đến trễ 25 phút khiphải đi xuyên qua các đám đông Hồ Chí Minh dẫn đầu những người còn lại bướcnhanh lên khán đài Sau lễ chào cờ và hát quốc ca, Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Nội
vụ, bước tới micrô giới thiệu Hồ Chí Minh, người được chào mừng bằng những tiếng
hô vang dội được sắp xếp trước, "Độc lập! Độc lập!" Bác vẫy tay trước khán thính giả
trong vài phút, đoạn nâng hai bàn tay lên để kêu mọi người im lặng Bằng giọng NghệTĩnh đặc trưng, Bác Hồ bắt đầu đọc Tuyên ngôn Độc lập Khi Hồ Chí Minh có những
tương tác với quần chúng như khi ông hỏi: "Đồng bào có nghe rõ không?" và đám đông đồng thanh hô vang "Rõ!".[26]
Trong buổi lễ này, thông qua bản Tuyên ngôn độc lập, Hồ Chí Minh cũng đã kêugọi các nước Đồng minh ủng hộ nền độc lập chân chính do nhân dân Việt Nam vừa tựtay giành được thông qua Cách mạng tháng Tám Bác tuyên bố rằng Chính phủ lâmthời đã huỷ bỏ hết mọi hiệp ước do Pháp kí trong quan hệ với Việt Nam và bãi bỏ hếtmọi đặc quyền của người Pháp Kết thúc bài phát biểu của mình, Chủ tịch Hồ ChíMinh giới thiệu từng bộ trưởng trong Chính phủ lâm thời với quần chúng nhân dân vàtất cả đều làm lễ tuyên thệ nhậm chức Sau đó, Trần Huy Liệu, bộ trưởng bộ thông tin
và tuyên truyền, báo cáo trước khán thính giả về buổi lễ thoái vị của Bảo Đại ở Huế bangày trước đó, và rồi trao thanh kiếm hoàng gia và ấn cho Hồ Chí Minh Sau đó,Người tuyên bố rằng thanh kiếm, trước đây được dùng để đàn áp dân chúng, giờ đây
sẽ được dùng để "chặt đầu kẻ phản bội" Cuối cùng, trước khi kết thúc buổi lễ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố: "Chúng ta sẽ phải trải qua nhiều khốn khó và đau khổ hơn
nhiều Đồng bào phải ủng hộ chính quyền, để sau này có thêm nhiều buổi ăn mừng và thắng lợi!".
Tiếp theo đó, đất nước non trẻ tổ chức tổng tuyển cử, xây dựng nhà nước dân chủđộc lập đầu tiên trong lịch sử Việt Nam, Hồ Chí Minh được 98,4% ủng hộ
Trang 113 Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm
3.1.Ý nghĩa lịch sử
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã đập tan xiềng xích nô lệ của chủ nghĩa đếquốc trong gần một thế kỷ, chấm dứt sự tồn tại của chế độ quân chủ chuyên chế ngótnghìn năm, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nhà nước của nhân dân đầutiên ở Đông Nam Á, giải quyết thành công vấn đề cơ bản của một cuộc cách mạng xãhội là vấn đề chính quyền
-Với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, nhân dân Việt Nam từ thân phận nộ
lệ bước lên địa vị người chủ đất nước, có quyền quyết định vận mệnh của mình
Nước Việt Nam từ một nước thuộc địa trở thành một quốc gia độc lập có chủquyền, vươn lên cùng các dân tộc trên thế giới đấu tranh cho những mục tiêu cao cảcủa thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
Đảng Cộng sản Đông Dương từ chỗ phải hoạt động bí mật trở thành một đảngcầm quyền Từ đây, Đảng và nhân dân Việt Nam có chính quyền nhà nước cách mạnglàm công cụ sắc bén phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước
-Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám mở ra kỷ nguyên mới trong tiến trình lịch
sử dân tộc, kỷ nguyên độc lập tự do và hướng tới chủ nghĩa xã hội
Cách mạng Tháng Tám là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc lần đầu tiêngiành thắng lợi ở một nước thuộc địa, đã đột phá một khâu quan trọng trong hệ thốngthuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, mở đầu thời kỳ suy sụp và tan rã của chủ nghĩa thựcdân cũ
-Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không chỉ là chiến công của dân tộc ViệtNam mà còn là là chiến công chung của các dân tộc thuộc địa đang đấu tranh vì độclập tự do, vì thế nó có sức cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.Cách mạng Tháng Tám là thắng lợi của đường lối giải phóng dân tộc đúng đắn, sángtạo của Đảng và tư tưởng độc lập tự do của Hồ Chí Minh Nó chứng tỏ rằng: một cuộccách mạng giải phóng dân tộc do Đảng Cộng sản lãnh đạo hoàn toàn có khả năngthắng lợi ở một nước thuộc địa trước khi giai cấp công nhân ở chính quốc ” lên nắmchính quyền Cách mạng Tháng Tám đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng lýluận của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách mạng giải phóng dân tộc
Trang 122 Bài học kinh nghiệm
Cách mạng Tháng Tám thành công để lại cho Đảng và nhân dân Việt Nam nhiềukinh nghiệm quý báu
- Thứ nhất, về chỉ đạo chiến lược, phải giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc,
giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ độc lập dân tộc và cách mạngruộng đất Trong cách mạng thuộc địa, phải đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàngđầu, còn nhiệm vụ cách mạng ruộng đất cần tạm gác lại, rải ra thực hiện từng bướcthích hợp nhằm phục vụ cho nhiệm vụ chống đế quốc
- Thứ hai, về xây dựng lực lượng: Trên cơ sở khối liên minh công nông , cần
khơi dậy tinh thần dân tộc trong mọi tầng lớp nhân dân, tập hợp mọi lực lượng nướctrong mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi, Việt Minh là một điển hình thành công củaĐảng về huy động lực lượng toàn dân tộc lên trận địa cách mạng, đưa cả dân tộc vùngdậy trong cao trào kháng Nhật cứu nước, tiến lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền
Theo cách dùng từ của VILênin trong tác phẩm Tổng kết một quốc cuộc tranh luận về
quyền tự quyết, thì đó chính là một “ lò lửa khởi nghĩa dân tộc ”.
- Thứ ba, về phương pháp cách mạng: Nắm vững quan điểm bạo lực cách mạng
của quần chúng, ra sức xây dựng lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, kết hợpđấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, tiến hành chiến tranh du kích cục bộ và khởinghĩa từng phần, giành chính quyền bộ phận ở những vùng nông thôn có điều kiện,tiến lên chớp đúng thời cơ, phát động tổng khởi nghĩa ở cả nông thôn và thành thị,giành chính quyền toàn quốc
- Thứ tư, về xây dựng Đảng: Phải xây dựng một Đảng cách mạng tiên phong của
giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc Việt Nam, tuyệt đối trung thànhvới lợi ích giai cấp và dân tộc; vận dụng và phát triển lý luận Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh, đề ra đường lối chính trị đúng đắn; xây dựng một đảng vững mạnh về tưtưởng, chính trị và tổ chức, liên hệ chặt chẽ với quần chúng và với đội ngũ cán bộđảng viên kiên cường được tôi luyện trong đấu tranh cách mạng
4 Nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám - 1945
Cách mạng Tháng Tám thành công do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhânđầu tiên cũng là nguyên nhân quan trọng, có ý nghĩa quyết định, đó là sự lãnh đạođúng đắn, sáng suốt, khôn khéo của Đảng, là sự vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác-
Trang 13Lênin trong điều kiện lịch sử cụ thể của nước ta một cách đúng đắn, độc lập, tự chủ vàsáng tạo có phương pháp; chiến lược, chiến thuật cách mạng thích hợp và linh hoạt.Tổng khởi nghĩa Tháng Tám là đỉnh cao của 15 năm đấu tranh của toàn dân dưới sựlãnh đạo của Đảng, trải qua ba cao trào cách mạng lớn: Cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh(1930 - 1931), cao trào dân chủ (1936 - 1939), cao trào cứu nước trong chiến tranh thếgiới thứ hai (1939 - 1945) Qua đấu tranh gian khổ, với nhiều hy sinh to lớn, Đảng ta
đã từng bước trưởng thành về chính trị, tư tưởng và tổ chức, xây dựng được lực lượngxung quanh mình, giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phân hóalực lượng kẻ thù, xác định kẻ thù chính, kẻ thù cụ thể trước mắt để có sách lược khônkhéo tập hợp lực lượng Đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng, phương châm,phương pháp, sách lược cách mạng mềm dẻo, linh hoạt đã lôi cuốn, tập hợp, đoàn kếtcác tầng lớp nhân dân thành một khối thống nhất, hun đúc bầu nhiệt huyết, làm bùngcháy ngọn lửa cách mạng trong lòng mỗi người dân Việt Nam Trong quá trình vậnđộng cách mạng, Đảng ta đã coi trọng cả đấu tranh chính trị lẫn đấu tranh vũ trang, kếthợp chặt chẽ, linh hoạt, không chỉ chú ý đưa nhân dân vào các tổ chức chính trị, Đảngcòn từng bước vũ trang cho nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng Lựclượng vũ trang đó, được nhân dân nuôi dưỡng, đùm bọc, có chỗ đứng vững chắc là cáccăn cứ địa cách mạng Vì thế, cho đến ngày Tổng khởi nghĩa Tháng Tám, tuy ta chưa
có đội quân chủ lực mạnh nhưng đã có đủ các loại lực lượng vũ trang phát triển khắpnơi, ta có ưu thế về lực lượng chính trị so với kẻ thù; Đảng đã phát huy ưu thế đó,chớp đúng thời cơ lịch sử ngàn năm có một, với nghệ thuật lãnh đạo, chỉ đạo và tổchức khởi nghĩa khéo léo, tài tình, Đảng đã đưa cuộc Tổng khởi nghĩa đến thắng lợitrọn vẹn trong cả nước
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là sự vận dụng thời cơ cách mạng chínmuồi, lực lượng cách mạng đã được chuẩn bị chu đáo cộng với sự lãnh đạo sáng suốttài tình của Đảng, biết nắm lấy thời cơ, biết sử dụng lực lượng cách mạng đúng lúc,kết hợp chính trị và vũ trang, lấy lực lượng chính trị của nhân dân giữ vai trò quyếtđịnh, kết hợp nông thôn và thành thị, kết hợp các hình thức đấu tranh hợp pháp vàkhông hợp pháp, từ thấp lên cao, từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩagiành thắng lợi hoàn toàn, đó chính là nguyên nhân chủ yếu đưa cuộc Tổng khởi nghĩa