(Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam

(Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam (Bài thảo luận) Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử. Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

,

BÀI THẢO LUẬN

Đề tài: Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam

Nhóm thực hiện: Nhóm 12

Mã lớp học phần: 2101ITOM0511 Giảng viên: Nguyễn Vi Lê

Hà Nội -2021

Bản phân công và đánh giá công việc

đánh giá) Chữ ký

1 Phùng Thị Trang Chỉnh sửa nội dung,

hoàn thiện Word

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

****

BIÊN BẢN THẢO LUẬN

Học phần: Quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế

Giáo viên giảng dạy: Nguyễn Vi Lê

Đề tài thảo luận: Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử Nhận xét tình hình thực

hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam

11 Chu Quang Chung

Nội dung thảo luận:

Các thành viên đóng góp ý kiến, lên nội dung các ý chính của bài, giao nhiệm vụ tìm hiểu từng phần cho mỗi thành viên Các thành viên tham gia đầy đủ, cùng nhau đóng góp ý kiến để hoàn thành bài thảo luận

Nhóm trưởng

Phùng Thị Trang

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2

1.1 T HỦ TỤC HQĐT 2

1.1.1 Khái niệm 2

1.1.2 Đặc điểm 2

1.2 V AI TRÒ VÀ LỢI ÍCH CỦA THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ 2

CHƯƠNG II: LIÊN HỆ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ 5

2.1 K HAI VÀ NỘP TỜ KHAI HẢI QUAN 5

2.2 XUẤT TRÌNH HÀNG HÓA 6

2.3 N ỘP THUẾ VÀ THỰC HIỆN CÁC NGHĨA VỤ TÀI CHÍNH 10

CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ VÀ NHẬN XÉT VỀ VIỆC THỰC HIỆN THỦ TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 13

3.1 NHẬN XÉT TÌNH HÌNH THỰC HIỆN HẢI QUAN ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 13

3.2 ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN HẢI QUAN ĐIỆN TỬ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 15

3.2.1 Ưu điểm 15

3.2.2 Nhược điểm 17

CHƯƠNG IV: NHỮNG ĐỀ XUẤT ĐỂ HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THỦ TỤC HQĐT TẠI VIỆT NAM 19

4.1 ĐỐI VỚI NHÀ NƯỚC VÀ CÁC CƠ QUAN CHỨC NĂNG 19

4.2 ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 20

KẾT LUẬN 21

LỜI MỞ ĐẦU

Nền kinh tế Việt Nam trong những năm qua đã có những bước tiến trong xu thếhội nhập kinh tế quốc tế Kim ngạch xuất nhập khẩu của nước ta không ngừng giatăng Thực tế đó, đòi hỏi Việt Nam cần có nhiều cải cách trong quy trình thủ tục hảiquan, đặc biệt với quy trình thủ tục hải quan cho hàng hóa xuất nhập khẩu

Bên cạnh đó, với xu thế phát triển mạnh mẽ và tất yếu của giao dịch điện tử trongnhững năm vừa qua và cả trong tương lai, thủ tục hải quan cũng đã và đang được “điện

tử hóa” Nói cách khác thủ tục hải quan đã ra đời và ngày càng phát triển để đáp ứngyêu cầu của xuất nhập khẩu hàng hóa và xuất nhập cảnh giữa các quốc gia

Ở Việt Nam thủ tục hải quan chỉ mới được bắt đầu áp dụng thí điểm từ năm

2005 Và đến nay, thủ tục hải quan điện tử đã và đang đi vào đời sống, đặc biệt là hoạtđộng kinh doanh của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Bên cạnh những ưu điểm nêutrên, việc thực hiện thủ tục hải quan điện tử ở Việt Nam còn tồn tại những hạn chế cầnphải khắc phục Để tìm hiểu một cách cụ thể, chi tiết về quy trình thủ tục hải quan điện

tử cũng như có cái nhìn khái quá về tình hình triển khai thủ tục hải quan điện tử ở ViệtNam, Nhóm 12 đã thực hiện đề tài: “ Phân tích quy trình thủ tục hải quan điện tử.Nhận xét tình hình thực hiện thủ tục hải quan điện tử hiện nay ở Việt Nam.”

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1.1 Thủ tục HQĐT

1.1.1 Khái niệm

Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 87/2012/NĐ-CP ngày 23/10/2012 của Chính phủquy định chi tiết một số điều của Luật Hải quan về thủ tục hải quan điện từ đối vớihàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thương mại quy định: “Thủ tục hải quan điện tử là thủtục hải quan trong đó việc khai, tiếp nhận, xử lý thông tin khai hải quan, trao đổi cácthông tin khác theo quy định của pháp luật về thủ tục hai quan giữa các bên có liênquan thực hiện thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan

Như vậy, Thủ tục hải quan điện tử: là thủ tục Hải quan trong đó việc khai bảo,tiếp nhận, ra quyết định, xử lý thông tin khai hải quan được thực hiện bằng các phươngtiện điện tử thông qua hệ hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của cơ quan Hải quan Nhằmhoàn thành các thủ tục hải quan cần thiết thông qua phương tiện điện tử để cho phéphàng hóa được nhập khẩu vào trong nước hay được xuất khẩu ra nước ngoài

tế, từ đó góp phần bảo đảm tính hiệu quả của quá trình thực hiện kết quả đầu ra của Dự

án Hiện đại hóa Hài quan do Ngân hàng Thế giới (Dự án WB) tài trợ Như vậy, việctriển khai thực hiện thông quan điện tử không mẫu thuẫn với việc triển khai Dự án

WB Mục đích cơ bản của thực hiện thí điểm thông quan điện tử là nhằm giúp tổng kếtkinh nghiệm, tìm tòi, thử nghiệm mô hình phù hợp, giúp cho việc triển khai chính thứccủa Dự án WB đỡ mất thời gian và kinh phí thử nghiệm

Ngoài ra, việc thực hiện thí điểm thông quan điện tử cùng còn tạo cơ sở để tiếptục hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý hải quan nhằm tiến đến ứng dụng nhữngphương thức quản lý hải quan hiện đại, là tiền đề để triển khai cơ chế một cửa quốc gia

và góp phần thúc đẩy phát triển thương mại điện tử

 Lợi ích

- Đối với cơ quan Hải quan

 Việc khai bảo dữ liệu điện tử cho phép cơ quan hải quan sử dụng công cụ quản

lý rủi ro để đánh giá tính chất của từng lô hàng, qua đó đưa ra các quyết định kiểm traphù hợp (Luổng xanh: chấp nhận thông quan theo khai báo của người khai hải quan,Luổng vàng: kiểm tra chi tiết hồ sơ, Luồng để kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hỏa)

 Quy trình thủ tục hải quan điện tử đơn giản, hài hòa, thống nhất và phù hợpvới chuẩn mực quốc tế Đây là yếu tố rất quan trọng góp phần giảm thời gian thôngquan, chi phí và thủ tục hành chính, giấy tờ cho doanh nghiệp, đồng thời tăng sức cạnhtranh và tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng, thống nhất và hấp dẫn cho doanhnghiệp

 Thủ tục hải quan điện tử giúp nâng cao chất lượng cán bộ hải quan với trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ cao và tinh thần phục vụ doanh nghiệp văn minh, lịch sự,

có kỷ cương, kỷ luật và trung thực, … Việc này sẽ làm giảm phiền hà, sách nhiễu đốivới doanh nghiệp

 Nhờ thực hiện thủ tục hải quan hiện đại, trong thời gian tới, doanh nghiệp ViệtNam sẽ dễ dàng tiếp cận và thuận lợi hơn trong việc thực hiện thông lệ, chuẩn mựcquốc tế Đây là một yếu tố rất quan trọng khi doanh nghiệp có quan hệ hợp tác làm ănvới nước ngoài và mở rộng thị trường quốc tế Điều này đặc biệt cần thiết trong bốicảnh kinh tế trong nước và quốc tế có nhiều khó khăn như hiện nay

- Đối với doanh nghiệp

 Thực hiện thủ tục hải quan điện tử sẽ giúp giảm chi phí, tiết kiệm thời gian vànhân lực cho doanh nghiệp do doanh nghiệp chỉ cần khai thông tin tờ khai điện tử vàgửi đến cơ quan hải quan, không phải đến cơ quan hải quan cửa khẩu để làm thủ tụcđăng ký tờ khai hải quan (khai báo hải quan)

 Các quy định, chính sách liên quan được công bố trên webiste Hải quan Việcnày giúp cho doanh nghiệp chủ động trong các hoạt động xuất nhập khẩu của mình,trong đó làm thủ tục hải quan

 Đối với những doanh nghiệp là thương nhân ưu tiên đặc biệt còn được hưởngnhững lợi ích như được sử dụng tờ khai hải quan tạm để giải phóng hàng; được hoànthành thủ tục thông quan trên cơ sở sử dụng tờ khai điện tử một lần/01 tháng cho tất cảhàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu thường xuyên với cùng một đối tác, cùng một loại hìnhxuất khẩu, nhập khẩu, đã được giải phóng hàng theo các tờ khai tạm; được kiểm tra hồ

sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hoá tại trụ sở của thương nhân ưu tiên đặc biệt hoặc tạiđịa điểm khác do thương nhân ưu tiên đặc biệt đăng ký, được cơ quan hải quan chấpnhận; được thực hiện thủ tục hải quan điện tử trong thời gian 24 giờ trong ngày và 7ngày trong tuần

CHƯƠNG II: LIÊN HỆ THỰC TIỄN ĐỐI VỚI VIỆC THỰC HIỆN THỦ

TỤC HẢI QUAN ĐIỆN TỬ

Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, hàng hóa khi đi qua cửa khẩu Việt Nam( XK hoặc nhập khẩu) đều phải làm thủ tục hải quan Quy trình làm thủ tục hải quancho hàng hóa xuất nhập khẩu theo luật hải quan Việt Nam bao gồm các bước chínhsau:

2.1 Khai và nộp tờ khai hải quan

Người khai hải quan phải khai và nộp tờ khai hải quan đối với hàng hóa trongthời hạn quy định

Khai thủ công là người khai hải quan trực tiếp đến cơ quan hải quan để thực hiệnkhai trên tờ khai hải quan, đây là hình thức khai truyền thống nhưng tốn kém thời gian

và làm thủ tục hải quan bị kéo dài

Khai điện tử là doanh nghiệp tiến hành khai trên tờ khai hải quan và truyền đếncho cơ quan hải quan quan Internet Đây là hình thức khai tiến bộ được nhiều nướctrên thế giới áp dụng Nếu hệ thống thông tin của cơ quan hải quan hiện đại và đượctích hợp, đồng thời chấp nhận chứng từ điện tử, áp dụng hệ thống quản lý rủi ro tựđộng sẽ hiện đại hóa được thủ tục hải quan và rút ngắn được thời gian thông quan.Khi khai hải quan điện tử, người khai hải quan thực hiện:

 Tạo thông tin khai tờ khai hải quan trên Hệ thống khai hải quan điện tử theođúng các tiêu chí, định dạng quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về các nộidung đã khai

 Gửi tờ khai hải quan đến cơ quan Hải quan thông qua Hệ thống xử lý dữ liệuđiện tử hải quan

 Tiếp nhận thông tin phản hồi và thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan Hảiquan

Hồ sơ hải quan được nộp, xuất trình cho cơ quan hải quan tại trụ sở hải quan.Trong một số trường hợp đặc biệt có thể gia hạn nộp một số chứng từ cho đến trướcthời điểm kiểm tra thực tế hàng hóa của hải quan

Hồ sơ hải quan sau khi tiếp nhận được qua hệ thống quản lý rủi ro tự động phânluồng: luồng xanh, luồng vàng, luồng đỏ Hồ sơ luồng đỏ phải kiểm tra thực tế hànghóa

Khi khai hải quan và nộp hồ sơ hải quan, doanh nghiệp cần chú ý:

 Bắt buộc phải đăng ký trước các thông tin về hàng hóa XK, NK với cơ quanHải quan, các thông tin này có giá trị tối đa 07 ngày

 Một tờ khai hải quan được khai tối đa 50 dòng hàng, trường hợp một lô hàng

có trên 50 dòng hàng, người khai hải quan phải khai báo trên nhiều tờ khai; 01 tờ khaihải quan chỉ khai báo cho một hóa đơn

 Trường hợp hàng hóa áp dụng phương pháp trị giá giao dịch, đã khai thông tintrị giá trên tờ khai hàng hóa NK và hệ thống tự động tính trị giá tính thuế thì khôngphải khai và nộp tờ khai trị giá

Những doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật hải quan, khi làm thủ tục hải quan

hồ sơ hải quan được tự động phân vào luồng xanh hoặc luồng vàng không phải kiểmtra thực tế hàng hóa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp giải phóng nhanh hànghóa khi làm thủ tục hải quan

2.2 Xuất trình hàng hóa

Sau khi khai bảo hải quan điện tử thì các tờ khai đăng ký được phân làm 3luồng: luồng xanh, luồng vàng và luồng đỏ

 Luồng xanh: Chấp nhận thông quan trên cơ sở thông tin hải quan điện tử

 Luồng vàng:(Là hàng thuộc diện phải có giấy phép nhập khẩu, giấy phépmiễn thuế; hàng thuộc diện quản lý chuyên ngàn: kiểm dịch, kiểm tra chất lượng, hàngnộp thuế ngay): Kiểm tra chứng từ giấy thuộc hồ sơ hải quan trước khi thông quanhàng hóa

 Luồng đỏ( là hàng dán tem, hàng có nghi ngờ về thuế suất, hàng kiểm tra ngẫunhiên theo xác suất): Kiểm tra chứng từ giấy thuộc hồ sơ hải quan và kiểm tra thực tếhàng hóa trước khi thông quan hàng hóa

Quy trình thực hiện

 Luồng xanh

Khai hải quan được phân vào luồng xanh khi đáp ứng một trong các trường hợpsau:

 Luật quy định miễn kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa

 Những hàng hóa có điểm rủi ro trong khoảng phân luồng xanh theo cách tínhcủa tiêu chí tính điểm

 Các trường hợp khác theo quy định của tổng cục hải quan theo luồng xanh

 Trên cơ sở xem xét để xuất phân luồng vàng của các đơn vị nghiệp vụ trongngành

 Đối với các thương nhân đặc biệt

 Đối với lô hàng của các doanh nhân tuân thủ pháp luật hải quan

Nếu đáp ứng được một trong các trường hợp trên, doanh nghiệp sẽ tiến hành:Bước 1: Doanh nghiệp khai báo các thông tin theo yêu cầu của cơ quan hải quan,gửi thông tin đến Chi cục hải quan điện tử nơi đăng kí tham gia

Bước 2: Cơ quan hải quan điện tử kiểm tra, gửi thông báo hướng dẫn làm thủ tụchải quan cho doanh nghiệp, cụ thể:

 Sửa đổi, bổ sung các nội dung thông tin khai điện tử theo yêu cầu của cơ quanhải quan (nếu có)

 In tờ khai báo (02 bản) dựa trên thông tin khai điện tử đã được cơ quan hảiquan chấp nhận ký, đóng dấu vào tờ khai HQ/2005-TKĐ, phụ lục tờ khai HQ/2005-PLTKĐT nếu hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có từ 04 mặt hàng trở lên

Bước 3: doanh nghiệp mang tờ khai in đến bộ phận giám sát của Chi cục hảiquan của khẩu để thông quan hàng hóa

 Luồng vàng

Khai hải quan phân vào luồng vàng khi đáp ứng một trong các trường hợp:

 Luật quy định phải kiểm tra hồ sơ hải quan

 Các khai hải quan bị đánh giá có mức độ rủi ro trung bình trên cơ sở kết hợpgiữa tiếu chí tính điểm và tiêu chí lựa chọn

 Các trường hợp do Tổng cục trưởng Tổng cục hải quan và Chi cục trưởngquyết định phân luồng vàng

 Trên cơ sở xem xét đề xuất phân luồng vàng của các đơn vị nghiệp vụ trongngành

 Tiêu chí lựa chọn ngẫu nhiên phân luồng vàng

Như vậy, nếu đáp ứng được một trong những trường hợp này, doanh nghiệp sẽphải tiến hành khai báo hải quan:

Bước 1: Doanh nghiệp tiến hành khái báo các thông tin theo yêu cầu của cơ quanhải quan, gửi thông tin đến Chi cục hải quan điện tử nơi đăng kí tham gia

Bước 2: Cơ quan hải quan điện tử kiểm tra, gửi thông báo làm thủ tục hải quancho doanh nghiệp, yêu cầu doanh nghiệp xuất trình tờ khai in và chứng từ giấy thuộc

bộ hồ sơ hải quan (chứng từ Hàng hóa, chứng từ điện tử, giấy phép )

Bước 3: Cơ quan hải quan điện tử kiểm tra chứng từ giấy thuộc hồ sơ do doanhnghiệp nộp, xuất trình tùy theo trường hợp về chính sách mặt hàng, chính sách thuế, trịgiá hải quan, mã số hàng hóa, và quyết định cho thông quan nếu thấy hợp lệ, hoặcchuyển sang kiểm tra thực tế hàng hóa (luồng đỏ)

Bước 4: Doanh nghiệp mang tờ khai in đến bộ phận giám sát của Chi cục hảiquan cửa khẩu để thông quan hàng hóa

- Các khai báo Hải quan bị đánh giá có mức độ rủi ro cao trên cơ sở kết hợpgiữa các tiêu chí tính điểm và tiêu chí lựa chọn:

Căn cứ tính điểm rủi ro của khai báo Hải quan là:

- Mức độ rủi ro của doanh nghiệp (Cao, Thấp, Trung bình)

- Mức độ rủi ro hàng hóa (Cao, Thấp, Trung bình)

- Mức độ rủi ro xuất xứ (Cao, Thấp, Trung bình)

- Mức độ rủi ro loại hình (Cao, Thấp, Trung bình)

- Mức độ rủi ro phương thức thanh toán (Cao, Thấp, Trung bình)

- Mức độ rủi ro tuyến đường vận chuyển (Cao, Thấp, Trung bình)

- Mức độ rủi ro của nước đi, nước đến (Cao, Thấp, Trung bình)

- Mức độ rủi ro cảng đi, cảng đến (Cao, Thấp, Trung bình)

- Các trường hợp khác theo quyết định của Tổng cục trưởng Tổng cụ Hải quan

và Chi cụ trưởng phải phân luồng đỏ

- Trên cơ sở xem xét đề xuất phân luồng đỏ của các đơn vị nghiệp vụ trongNgành

- Theo tiêu chí lựa chọn ngẫu nhiên phân luồng đỏ

Doanh nghiệp sẽ phải tiến hành theo 05 bước sau nếu bị phân vào luồng đỏ:Bước 1: Doanh nghiệp khai báo thông tin theo yêu cầu của cơ quan Hải quan, gửithông tin đến Chi cục Hải quan điện tử nơi đăng ký tham gia

Bước 2: Cơ quan Hải quan điện tử kiểm tra, gửi thông báo hướng dẫn làm thủ tụchải quan cho doanh nghiệp, yêu cầu doanh nghiệp xuất trình tờ khai in và chứng từgiấy thuộc bộ hồ sơ Hải quan (chứng từ hàng hóa, chứng từ vận tải, giấy phép, )Bước 3: Cơ quan Hải quan điện tử kiểm tra các chứng từ giấy thuộc hồ sơ Hảiquan do doanh nghiệp nộp, xuất trình, tùy theo từng trường hợp về chính sách mặthàng, chính sách thuế, trị giá Hải quan, mã số hàng hóa, và ghi nhận kết quả kiểmtra vào hệ thống

Bước 4: Doanh nghiệp xuất trình hàng hóa cho Chi cục Hải quan cửa khẩu đểkiểm tra thực tế theo yêu cầu về hình thức, mức độ kiểm tra thực tế hàng hóa do Chicục trưởng Chi cục Hải quan điện tử quyết định trên hệ thống và ghi nhận kết quảkiểm tra thực tế vào hệ thống Chi cục Hải quan điện tử kiểm tra, thông báo quyết địnhđồng ý thông quan và thông tin điều chỉnh nếu có cho doanh nghiệp