Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)

Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)Nghiên cứu bố trí hợp lý hệ thống đập mỏ hàn khu vực Cồn Tròn thuộc tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định (Luận văn thạc sĩ file word)

BÙITẤTTHẮNG LUẬNVĂNTHẠCSĨ HÀNỘI –2014

Tôi xin chân thành cảm ơn: Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo đại học và sauđại học, Khoa Công trình, các thầy cô giáo Bộ môn Thủy công – Trường Đại họcThủy lợi, Ban Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng nông nghiệp và Pháttriển nông thôn Nam Định, đã tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi trong quá trình họctậpvànghiêncứu.

LuậnvănnàyđượcthựchiệndướisựhướngdẫntậntìnhcủaGiáosưTiếnsĩPhạm Ngọc Quý và Tiến sĩ Nguyễn Mai Đăng – Giảng viên Trường Đại học Thủylợi, tôi xin gửi tới những người thầy của mình lòng kính trọng và biết ơn sâu sắcnhất!

Tôi xin cam đoan luận văn là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, khôngsaochép của ai Nội dung luận văn có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tinđượcđăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và các trang web theo danh mục tài liệu thamkhảocủaluậnvăn

Tácgiảluậnvăn

BùiTấtThắng

MỞĐẦU 1

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài 1

2 Mụcđíchcủađề tài 2

3 Đốitượng vàphạmvinghiêncứu 2

3.1 Đốitượngnghiên cứu 2

3.2 Phạmvinghiêncứu 3

4 Phươngphápnghiêncứu 3

5 Ýnghĩakhoahọcvà thựctiễncủađềtài 3

Chương1.TỔNGQUANVỀCÔNGTRÌNHBẢOVỆBÃI,GIẢMSÓNGKHUV ỰCVENBIỂN 5

1.1 Côngtrìnhbảovệ bãi,giảmsóngkhuvực venbiển 5

1.1.1 Trồngrừngphònghộ 5

1.1.2 Biện phápcôngtrìnhchống xói,giảmsóng 5

1.1.3 Nuôibãinhântạo 6

1.2 Cácvấnđềkhoahọc,côngnghệtrongxâydựng hệthốngđập mỏhàn 7

1.2.1 Diễn biếnvùngbãikhicóhệ thốngđập mỏhàn 7

1.2.2 Phươngpháp thiếtkếhệthốngđập mỏhàn 8

1.3 CáckếtquảnghiêncứuvềđậpmỏhànởViệtNamvàtrênthếgiới 10

1.3.1 Cácnghiêncứu vềkếtcấudòngchảykhuvựcmỏhàn 10

1.3.2 Cácnghiêncứu vềdiễnbiến lòngsôngkhuvựcmỏhàn 11

1.3.3 Cácnghiêncứu vềkhoảngcáchhữuhiệugiữacácmỏ hàn 12

1.3.4 Cácnghiêncứu vềkếtcấucôngtrình mỏhàn 15

1.4 Nhữngvấnđềcòntồntạivàhướngnghiêncứucủaluậnvăn 17

1.4.1 Nhữngvấnđềtồntại 17

1.4.1.1 Diễnbiến bồixóibãibiển khuvựcđập mỏhàn 18

1.4.1.2 Bốtríkhônggiancáccôngtrìnhtronghệthốngđập mỏ hàn 18

1.4.2 Hướngnghiêncứucủaluậnvăn 18

CVENBIỂN 19

2.1 Đặcđiểmtựnhiênvùngvenbiển 19

2.1.1 Vịtríđịalý 19

2.1.2 Đặcđiểmđịa hìnhđịamạo 19

2.1.3 Đặcđiểmđịachất,thổnhưỡng 20

2.1.4 Đặcđiểmkhítượng,thủyvăn 21

2.1.5 Đặcđiểmhảivăn 21

2.1.5.1 ChếđộtriềuởbờbiểnViệtNam 21

2.1.5.2 NướcdângởbờbiểnViệtNam 24

2.1.5.3 ĐặcđiểmtrườngsóngvùngkhơivàvenbờViệtNam 26

2.1.6 Ảnh hưởngcủađiềukiệntựnhiênđếnổnđịnhbờbãi 28

2.1.6.1 Ảnhhưởngcủa điềukiệnđịahình 28

2.1.6.2 Ảnhhưởngcủa điềukiệnđịachất 28

2.1.6.3 Ảnhhưởngcủacáctácđộng tựnhiên 28

2.2 Cácgiảiphápbảo vệbãi,giảmsóng 29

2.2.1 Giảiphápphicôngtrình 29

2.2.1.1 Giảipháp mangtínhxãhội 29

2.2.1.2 Giảiphápsinhhọc 29

2.2.2 Giảiphápcôngtrình 34

2.2.2.1 Nuôibãinhântạo 34

2.2.2.2 Đập mỏhàn 36

2.2.2.3 Đậpgiảmsóng 42

2.2.3 Xácđịnhkíchthướckếtcấubảovệmáiđập 44

2.2.4 Tínhtoánổnđịnhđập mỏhàndạngmái nghiêng 49

2.2.4.1 Tínhtoánổnđịnhtổngthể 49

2.2.4.2 Tínhtoánổnđịnhkhốitườngđỉnh 51

2.3 Môhìnhtoánxácđịnhbồi,xóivùngbãivenbờbiểnkhuvựcCồnTròn .53

2.3.1 Giớithiệumôhìnhnghiêncứu 53

2.3.2 Dữliệuđầuvào chomôhìnhMIKE21 56

2.3.2.1 Dữliệuđịahình 56

2.3.2.2 Dữliệukhítượng,thủyhảivăn 57

2.3.2.3 Dữliệubùncát 58

2.3.3 Thiếtlậpmôhình 58

2.3.3.1 Lướitínhtoán 58

2.3.3.2 Kịchbảntínhtoán 58

2.3.4 Hiệuchỉnhvàkiểmđịnh môhình 59

2.4 Kếtluậnchương2 61

Chương 3 LỰA CHỌN PHƯƠNGÁN BỐTRÍ HỢP LÝHỆ THỐNG ĐẬPMỎHÀNKHUVỰCCỒNTRÒN 62

3.1 Vịtrí,đặcđiểmtựnhiên,tìnhhìnhdânsinhkinhtếkhuvựcCồnTròn.623.1 1.Vịtrí 62

3.1.2 Đặcđiểmtựnhiên 62

3.1.2.1 Đặcđiểmđịahình 62

3.1.2.2 Đặcđiểmđịachất,thổnhưỡng 65

3.1.2.3 Đặcđiểmkhítượng,thủyhảivăn 67

3.1.3 Tình hìnhdânsinh,kinhtế 73

3.1.3.1 Kháiquátchung 73

3.1.3.2 Tìnhhình dân sinhkinhtếvùng dựán 73

3.2 Diễnbiến,hiệntrạngđêkèvà vùngbãibiểnkhuvựcCồnTròn 74

3.2.1 Diễnbiếnvà hiệntrạngđêkè 74

3.2.2 Diễnbiếnvàhiệntrạngvùngbãitrướcđê 76

3.3 Phânt í c h n g u y ê n n h â n g â y x ó i v à đềx u ấ t g i ả i p h á p b ả o v ệ b ã i , g i ả m sóngkhu vựcCồnTròn 77

3.4 Đềxuấtcácphươngánbốtríhệthốngđập mỏhànkhuvựcCồn Tròn 79

3.4.1 Mụcđích,yêucầu 79 3.4.2 Phươngánbốtrícáchệthốngđậpmỏhàntrêntuyếnđêbiểntỉnh

3.4.3 Phân tích đề xuất các phương án bố trí hệ thống đập mỏ hàn khu vựcCồnTròn

80 3.5 Tínhtoánkếtcấuđập mỏhàn 88

3.6 Phân tích hiệu quả các phương án công trình từ kết quả tính toán mô hìnhMIKE21vàlựachọnphươngánhợplý 91

3.6.1 Phântíchhiệuquảcácphươngáncôngtrình 91

3.6.2 Lựachọnphươngánhợplý 95

KẾTLUẬNVÀKIẾNNGHỊ 99

1 Kếtluận 99

2 Kiếnnghị 99

TÀILIỆUTHAMKHẢO 101

PHỤLỤC 104

Hình0.1.Phạmvinghiêncứutổngthể 4

Hình0.2 Phạmvinghiêncứucụcbộ 4

Hình1.1 Rừngngập mặnđêbiểnởHảiPhòng 5

Hình1.2.Đập mỏhàntạiNamĐịnh 5

Hình1.3.ĐậpmỏhàntạiQuảngBình 5

Hình1.4.Nuôibãixabờtừtàunạovét-bơmthổicátvànuôibãitrựctiếpbằnghệthốngđườngốngbờcáttạibờbiển 6

Hình1.5.Nuôibãikếthợpvớiđậpmỏ hànLtạiMũiNé,BìnhThuận 6

Hình1.6 Bồixói bêntronghệthống mỏ hàn 7

Hình1.7 Hiệntượngchảylượn,chảyxoáy,táchxabờkhuvựcgiữa2 mỏhàn 7

Hình1.8 Bồi,xóigiữacác mỏhànkhigóc=3055 8

Hình1.9 Bồi,xóigiữacác mỏhàn khigóc=90 8

Hình1.10 Dòngchảykhuvựcmỏhànkhôngngập 10

Hình1.11 Dòngchảykhuvựcmỏhànngập 10

Hình1.12.Khoảngcáchgiữacácmỏhàn 13

Hình1.13.Phươngthứctínhtoánkhoảngcáchgiữacácmỏhàn(EAK,1993) 14

Hình1.14.Sơ đồtínhkhoảngcáchvàchiềudàimỏhàn ởvùngchuyểntiếp(HEBRICH,1999) 15

Hình1.15.ĐậpmỏhànbằnghaihàngcọcốngbêtôngcốtthéptrênsôngBrahmaputra– Jamuna–Bangladet 16

Hình1.16.Côngtrình bảo vệbờ sôngDinh – PhanRang– NinhT h u ậ n bằnghệ thốngcôngtrìnhhoànlưu 16

Hình1.17.Đập mỏhàn chữGngắtquãng 17

Hình1.18 Đập mỏhàn bằngrọđá 17

Hình2.1 Chếđộ triềudọcbờbiểnViệtNam[14] 22

Hình2.2 Sựtruyềnsóngquathảmcâyngậpmặnrộng100m 30

Hình2.3 Quanhệđairừngngậpmặn vàhệsốgiảmsóng [1] 31

ThanhHóa 32

Hình2.5 Cácthôngsốcơbảncủamộtcôngtrìnhnuôibãinhântạo 35

Hình2.6 Cấutạo mỏhàn 37

Hình2.7.Quanhệgiữa trụcmỏhànvàhướngsóng 38

Hình2.8 Hệthốngđập mỏhànHảiThịnh II,HảiHậu,NamĐịnh 39

Hình2.9 MặtcắtngangđêkhuvựcHảiThịnhIIquacácthờikỳ 39

Hình2.10.Cácdạngmặtcắtngangmỏhànmáinghiêng 41

Hình2.11.Sơđồcấutạotườnggiảmsóng 43

Hình2.12.Cácloạikhốibêtôngdịhình thườngsửdụng 44

Hình2.13.KhốiTetrapod 45

Hình2.14 KhốiTIS01 45

Hinh2.15.Hệsốthấm,phụthuộcvàocấutạovàđộrỗngcủalớpđábảovệvànềncủachúng .48

Hinh2.16.Sơđồtínhổnđịnhmáiđậptheophươngpháptrượtcungtròn 50

Hinh2.17.Sơđồtínhổnđịnh máiđậptheophươngpháptrượtcungtròncảitiến.51Hinh2.18 MốiliênhệgiữacácmôđunMIKE 21 54

Hinh2.19.SơđồcácbướcứngdụngmôhìnhMIKE21đểnghiêncứuthủyđộnglựcvà bồixói khuvựcCồnTròn 55

Hình2.20 Địahìnhkhuvựcnghiêncứu 56

Hình2.21.Lưulượngdòngchảytừnggiờtháng1năm2014sôngNinhCơquamặtcắttạitrạm PhúLễ 57

Hình2.22.Lưulượngdòngchảytừnggiờtháng7năm2013sôngNinh CơquamặtcắttạitrạmPhúLễ 57

Hình2.23 Lướitínhtrongkhuvựcnghiêncứu 59

Hình2.24.Sosánhmựcnướcgiữakếtquảtínhtoánbằngmôhìnhvớibằngphép phântíchđiềuhòathủytriều 60

Hình 2.25 So sánh mực nước giữa kết quả tính toán mô hình và số liệu quan trắc tạicửaNinhCơ 60

Hình3.1 Vịtríđoạnđêbiểnkhu vựcCồnTròn,từK20+050đếnK21+600 62

Hình3.2.ẢnhvệtinhLandsatđoạnđêbiểnkhuvựcCồnTròn 63

Hình3.3.Ảnhchụpđoạnđêbiển CồnTròn,tháng4-2014 63

Hình3.4 Phânvùngbồi,xóiđêbiểntỉnh NamĐịnh 64

Hình3.5.Mặtcắtđịachấtđêbiển khuvựcCồnTròn 66

Hình3.6.Đườngcong cấpphốihạt lớpđấtsố2b 66

Hình3.7.BiểuđồphânphốilượngmưanămtrạmVănLý 68

Hình3.8 Hướnggióthịnhhànhtrênvùng bờbiểnNamĐịnh 68

Hình3.9.KịchbảnnướcbiểndângkhuvựcCồnTròn 71

Hình3.10 Mặtcắt thiếtkếkèkhu vựcCồnTrònnăm2000 74

Hình3.11.MặtcắtthiếtkếđêkèkhuvựcCồn Trònnăm2008 75

Hình3.12 Mặtcắt ngangđêkhu vựcCồnTrònquacácthờikỳ 77

Hình3.13.TácdụnggâybồiởhệthốngđậpmỏhànKiênChính, HảiHậu 85

Hình3.14.TácdụnggâybồiởhệthốngđậpmỏhànĐông,TâycốngThanhNiên,GiaoT hủy 85

Hình3.15.TácdụnggâybồiởhệthốngđậpmỏhànNghĩaPhúc,NghĩaHưng 85

Hình3.16 Bốtríhệthốngđập mỏhànkhuvựcCồnTròn,phươngán1 86

Hình3.17 Bốtríhệthốngđập mỏhànkhuvựcCồnTròn,phươngán2 87

Hình3.18 Bốtríhệthốngđập mỏhànkhuvựcCồnTròn,phươngán3 87

Hình3.19.MặtbằngđậpmỏhànkhuvựcCồnTròn 89

Hình3.20.MặtcắtdọcthânđậpmỏhànkhuvựcCồnTròn 89

Hình3.21.MặtcắtdọccánhđậpmỏhànkhuvựcCồnTròn 89

Hình3.22 Mặtcắt ngangcánhđậpmỏhànkhuvựcCồnTròn 90

Hình3.23 Mặtcắt ngangthânđậpmỏhànkhuvựcCồnTròn 90

Hình3.24.CấukiệnTetrapod 90

Hình3.25.Vịtrícácđiểmtríchxuấtgiátrịvậntốc 91

Hình3.26 Vậntốc dòngchảytrongphatriềulêntạithờiđiểm18hngày4/1/201493 Hình3.27.Vậntốcdòngchảytrong phatriềuxuốngtạithờiđiểm9hngày3/1/2014 .94

Hình3.28.Sosánhvậntốcdòngchảytheohaikịchbản1và2tạimộtsốđiểm tríchxuất 95Hình3.29.Sosánhvậntốcdòngchảytạicác

điểmkhuvựctronghệthốngđậpmỏhànvàothờikỳmùađông 96Hình3.30.Sosánhvậntốcdòngchảytạicác

điểmkhuvựctronghệthốngđậpmỏhànvàothờikỳ mùahè 97Hình3.31 Mứcđộbiếnđộngđáysau1tháng tínhtoánthờikỳmùađông 98

Bảng1.1.Hệ sốkα 12

Bảng1.2.Hệ sốkm 12

Bảng1.3.Hệ sốkQ 12

Bảng2.1 Bảngthống kêsốcơnbãođổ bộvàođấtliềndọcbờbiển ViệtNam 26

Bảng2.2.ĐộcaosóngtrungbìnhH[m],chukỳsóng [s]vàtốcđộgióv [ m / s ]tạicáctrạmhảivănvenbờvàngoàikhơiViệtNam 27

Bảng2 3 Độc a o s ó n g h ữ u h i ệ u c ự c đạivà c h u k ỳs ó n g t ư ơ n g ứngt h e o s ố l i ệ u th ốngkênhiềunămtạicácvùngvenbờViệtNam 27

Bảng2.4 Thamsốgiảmsóng(r) 31

Bảng2.5.Trạngtháirừngngậpmặnứngvớimậtđộvàtánche 32

Bảng2.6.Hệ sốKD 45

Bảng2.7.PhânloạinhữngmứcđộhưhỏngtheoSvớiđátựnhiênkhaitháctừmỏ .47

Bảng2.8 Thamsốhưhỏngbanđầucáckhốibêtôngdịhình 49

Bảng2.9.PhươngphápxácđịnhcácchỉtiêuCu,u,C’,’ 50

Bảng2.10 Hệsốantoànổnđịnhchốngtrượt 51

Bảng2.11.Trịsốcủahệsốmasát 52

Bảng2.12 Hệsốantoànổnđịnh chốngtrượtcủacôngtrìnhthànhđứng 52

Bảng2.13 Hệsốantoànổnđịnhchốnglậtcủađêthànhđứng 53

Bảng2.14.Trườngsónggiótrongcáckịchbảntínhtoánmôhình 58

Bảng2.15.Bộthôngsốmôhìnhsaukhihiệu chỉnhđượcsửdụngtrongtínhtoán.61 Bảng3.1.ThànhphầnhạtcáclớpđấtbãibiểnkhuvựcCồnTròn 66

Bảng3.2 Chỉtiêu cơlýcáclớpđấtbãibiểnkhuvựcCồnTròn 67

Bảng3.3.Tầnsuất(%)củacáchướnggióvàlặnggió(%)trạmVănLý(20007’N;10601 8’E) 69

Bảng3.4 Xác s u ấ t của tốc độgiót h e o các c ấ p tốcđộ(tính bằng % củatổng sốtrườnghợp)trạmVănLý(20007’N;106018’E) 69

biểnNamĐịnh 70

Bảng3.6 MựcnướcdângtheocáckịchbảnphátthảikhuvựcCồnTròn(cm) 71

Bảng3.7.Độcaotrungbìnhh(m),độcaoH1%,chukỳtrungbình(s)s)củasóngvàtốcđộ gióV(m/s)tạitrạmVănLý(20007’N;106018’E) 72

Bảng3.8 Mứcđộhạthấp mặtbãibiểnkhuvựcCồnTròn 77

Bảng3.9.MựcnướcchântriềuthấpnhấtcácthángtrongnămtạiVănLý 83

Bảng3.10 Cácphươngánbốtríhệthốngđập mỏhànkhuvựcCồn Tròn 86

Bảng3.11.Tọađộcácđiểmtríchxuấtgiátrịvậntốc 91

MỞĐẦU

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

NamĐịnhl à t ỉ n h đồngb ằ n g v e n b i ể n B ắ c B ộ T u y ế n đêb i ể n N a m ĐịnhchạydọctheotuyếnbờbiểntừcửaBaLạt (sôngHồng) đếncửaĐáy

(sôngĐáy)cóchiềudài91.981métbảovệchocáchuyện:GiaoThủy,HảiHậu,NghĩaHưngvà6xãphíatảsôngNinhcủahuyệnTrựcNinh.Vùngảnhhưởngtrựctiếpcủatuyếnđêgồm64xãcó56.911hađấttựnhiênvàtínhmạng,tàisảncủa536.200ngườidân

Những năm gần đây, do diễn biến phức tạp của khí hậu, tác động củasóng,triều,dòngchảy,bãibiểntrướcđêđãbịxóilởnghiêmtrọng.Mộtsố vịtrí sóngbiểnthườngxuyên tác động trực tiếp vào mái và thân đê như khu vực Hải Thịnh III vàCồnTrònthuộctuyếnđêbiểnhuyện Hải

vàgiữbãi,sẽảnhhưởngnghiêmtrọngđếnantoàn củatuyếnđê

Thực hiện Quyết định số 58/2006/QĐ-TTg ngày 14/3/2006 của ThủtướngChính phủ phê duyệt: "Chương trình đầu tư, củng cố, bảo vệ và nâng cấp đêbiểncác tỉnh từ Quảng Ninh đến Quảng Nam", tỉnh Nam Định đang triển khai cácbướclập dự án đầu tư: Xây dựng khẩn cấp hệ thống mỏ kè giữ bãi khu vực HảiThịnh IIIvà Cồn Tròn, thuộc tuyến đê biển huyện Hải Hậu Trong dự án này, tạikhu vực đêbiển Cồn Tròn dự kiến xây dựng hệ thống đập mỏ hàn trước đê nhằmgiảm nănglượngsóng, gâybồi giữbãiđảmbảoantoàn chotuyếnđê–kè

Đậpmỏhànloạicôngtrìnhngăncát,giảmsóngcóưuđiểmchủđộnggiảmtácđộngcủasónglênđê,bờbiển,gây

bồitạobãi,ổnđịnhđượcchânđêvàbờbiểnnênđãđượcápdụngkhárộngrãi ởnhiềunướctrênthếgiới.Tuynhiên,dotínhchấtphứctạpvềnguyênlýlàmviệc,cáctácđộngcủasóng,triều,dòngchảyđếncôngtrìnhvàngượclạiđ ố i vớidiễnbiếnxói–bồibờbiển,nênmặcdùchođếnnayđãcókhánhiềunghiêncứuvềloạicôngtrìnhnày,vẫncònnhiềuvấnđềcầnbànluận.TạiViệtNam,trongđềtàinghiêncứukhoahọccấpBộ“Xácđịnhchiềucaosóng trong tính toán thiết kế đê biển từ Quảng Ninh đến Quảng Nam” thuộc

ChươngtrìnhKhoahọccôngnghệphụcvụxâydựngđê

biểnvàcôngtrìnhthủylợivùngcửasôngvenbiểndoPGS.TSNguyễnKhắcNghĩa–

PhòngThínghiệmtrọngđiểmQuốc

giavềđộnglựcSôngBiển-ViệnKhoahọcThủylợiViệtNamlàmchủnhiệm,cóthínghiệmxácđịnhhiệuquảgiảmsóngcholoạicôngtrìnhđêchắnsóngtáchbờdạngngầm(tườnggiảmsóng)vàđậpmỏhànchữTtrongmángsóng,nhưngmớichỉđểkiểmchứngmộtsốtrườnghợpchomộtcôngtrìnhđơnlẻsovớicácnghiêncứuđãcóvềquanhệgiữachiềucaotươngđốicủađêngầmvàcánhchữTvớihiệuquảgiảmsóng.Năm2013,t r o n g Nhiệmvụnghiêncứuthườngxuyên c ủ a PhòngT

h í nghiệmtrọngđiểmQuốcgiavềđộnglựchọcSôngBiển–ViệnKhoahọcThủylợiViệtNam, có đề tài “Nghiên cứu thực nghiệm xác định nguyên tắc bố trí không

gianhợplýcôngtrìnhngăncát,giảmsóngbảovệđêbiểnvàbờbiểnkhuvựcBắcBộvàBắcTrungBộ”,hiệnnayđềtàivẫnđangtronggiaiđoạnnghiêncứu[22]

Tiêuchuẩn14TCN130-2002–

HướngdẫnthiếtkếđêbiểnvàTiêuchuẩnkỹthuậtt h i ế t k ế đêb i ể n ,

b a n h à n h k è m t h e o Q u y ế t địnhs ố 1 6 1 3 / Q Đ B N N

-K H C N ngày9/7/2012củaBộNôngnghiệpvàPháttriểnnôngthôn,cóđềcậpđếnhailoạicôngtrìnhđậpmỏhànvàđậpgiảmsóngnhưngmớinêu

đượcmộtsốnguyêntắcchungvềbốtrícôngtrình,chưađủđiềukiện

đểngườithiếtkếcóthểápdụngchocácđoạnbờbiểnkhácnhau,đặcbiệttrongđiềukiệnbờbiểnViệtNamcónhiềusựkhácbiệtvềđịahình,chếđộthủyđộnglựcgiữacácvùng,khuvực

Vìvậy,việcnghiêncứubốtríhợplýhệthốngđậpmỏhànvớimụcđíchbảovệbãi,giảmsóng khuvựcvenbiểnlàhếtsứccầnthiết

2 Mụcđíchcủađềtài

Phân tích lựa chọn các phương án bố trí hệ thống đập mỏ hàn khu vựcCồnTròn trên tuyến đê biển Hải Hậu, Nam Định Trên cơ sở đánh giá hiệu quả kỹthuậtcủa các phương án thông qua việc tính toán bằng mô hình toán để lựa chọnphươngán phù hợp với điều kiện thuỷ lực, diễn biến lòng dẫn, đáp ứng yêu cầu tạogiữ bãibảovệhệthốngđê, kè, đảmbảoantoàntrongcôngtácphòngchốnglụtbão

3 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu

3.1 Đốitượngnghiêncứu

Hệ thống đập mỏ hàn trên tuyến đê biển, một giải pháp công trình bảo vệbãi,giảmsóng

4 Phươngphápnghiêncứu

Đểgiảiquyếtmụctiêuvànhiệmvụtrên,luậnvănsẽsửdụngtổnghợpmộtsốphươngp há p nghiêncứu sau: Phươngphápkhảosát, điềut r a thực địa,phỏngvấnởv ù

n g n g h i ê n c ứ u ; p h ư ơ n g p h á p t h ố n g k ê c á c q u á t r ì n h d i ễ n b i ế n ; p h ư ơ n g pháp môhìnhtoán;phươngphápphântíchtổnghợp;phươngphápchuyêngia

5 Ýnghĩakhoahọcvàthựctiễncủađềtài

Thựctế,nhiềuhiệntượngphứctạpởbờbiểnvẫnchưahoàntoànsángtỏvềmặt bản chất và quy luật, nhất là các hiện tượng thủy động lực và hình thái động

lựcởvùngsóngvỡ.Trongcôngtácthiếtkếcôngtrìnhbảovệbãi,giảmsóngvenbiển,docónhữngvấnđềt ro ng lýluậnchưa đượcgi ải quyết thấuđáo,nê ntiêuchuẩn thiếtkếmớichỉđưaranhữnghướngdẫnchung.Nhữngchủthểthamgiatrongcôngtácxâydựngcơbản,từthiếtkế,thẩmđịnhđếnquyếtđịnhđầutư,nếuchỉcăncứtheonhữnghướng

dẫnnày,sẽthiếucơsởkhoahọcđể

kếtluậnvềviệcđápứngyêucầukỹthuậtvàkinhtếcủaphươngánxâydựng.Thựctế,cónhữngcôngtrìnhđãxâydựngđảmbảoy ê u cầuvàcũngcónh ữn g côngtrình chưa đảmbảoy ê u cầu Việcứngdụngcôngcụtínhtoánhiệnđạivàotínhtoánthiếtkếgiúpchúngtacóbức tranh tổng thể vềquá trìnhthủy độnglực, vận chuyểntrầm tích và biến độngđáy biển tại vùng lân cận công trình, dưới tác động của sóng và dòng chảy, trước

vàsaukhicócôngtrình,từđócóquyếtđịnhlựachọnphươngáncôngtrìnhđảmbảocácyêucầutrên

Kếtquảnghiêncứucủaluậnvăncóthểlàmtàiliệuthamkhảotrong

đàotạo,nghiêncứuvàthiếtkế côngtrình bảovệbãi,giảmsóngkhuvựcvenbiển

Hình0.2.Phạmvinghiêncứucụcbộ

KHUVỰCVENBIỂN 1.1 Côngtrìnhbảovệbãi,giảmsóngkhuvựcvenbiển

1.1.1 Trồngrừngphònghộ

Rừng phòng hộ ven biển là một bộ phận cấu thành của công trình đê biển,cótác dụng giảm chiều cao sóng trước đê, tăng khả năng lắng đọng phù sa bảo vệ bãi,bảo vệ môi trường sinh thái.Đây là giải pháp được áp dụng nhiều trong thực tếdocónhiềuưuđiểmnhư:Thânthiệnvớimôitrường,chiphíđầutưthấp,dễthựchiện

vậy,vẫncónhữngcôngtrìnhxâydựngxongnhưnghiệuquảthựctếkhôngđượcnhưmongmuốn

Hình1.2.ĐậpmỏhàntạiNamĐịnhHình1.3.ĐậpmỏhàntạiQuảngBình

1.1.3 Nuôibãinhântạo

Nuôibãi nhântạolàloạicôngtrìnhdùngphươngphápvậnchuyểnbùncáttừnơi khác đến

bù vào bờ, bãi biển cần thiết bảo vệ để duy trì, cải thiện sự ổn định

củabờbiểnhoặcđểtạoramộtbãibiểntheoýmuốn,khôiphụctrạngtháitựnhiên.Đâylàgiảiphápphòngchốngxóilở,ổn địnhđườngbờmangtính“phicôngtrình”haycòn gọi là giải pháp công trình “mềm” đã được áp dụng thành công ở nhiều nước

cónềnkhoahọckỹthuậttiêntiếntrênthếgiới.TạiViệtNam,giảiphápnàyđãđượcđưavàoTiêuchuẩnkỹthuậtthiếtkếđêbiển[1],dùvậycórấtítcôngtrìnhđượcápdụngtrênthựctế,vàchủyếulàđốivớicácbãibiểncầntôntạo,mởrộngphụcvụphátt r i ể n d u l ị c h , v í d ụ

abờkhuvựcgiữa2mỏhàn

- Bồi lắng và xói lở giữa các mỏ hàn: Phụ thuộc việc bố trí công trìnhtronghệthốngđập(Hình1.8,1.9).

Hình1.8.Bồi,xóigiữacácmỏhànkhigóc=3055

Hình1.9.Bồi,xóigiữacácmỏhànkhigóc=90

- Tác động tiêu cực do hệ thống mỏ hàn gây ra: Thiếu hụt hàm lượng cátvậnchuyển về hạ du, gây ra tình trạng xói lở hạ lưu hệ thống mỏ hàn Để khắc phục tácđộng tiêu cực này, khi xâydựng hệ thống đập mỏ hàn, có thể xem xét giảiphápkhắcphụcbằngcáchkếthợpnuôibãi

Hệ thống mỏ hàn biển chịu tác động của nhiều yếu tố như sóng, dòngchảyven bờ, điều kiện kỹ thuật của nền móng, môi trường nước biển Sự tươngtác giữahệ thống mỏ hàn với vách bờ, bãi biển và các yếu tố nêu trên là rất phức tạp và khódự đoán hết Nhữngmốiquan hệ và sự ứng xử của hệ thốngm ỏ h à n v ớ i v á c h b ờ , bãi biển trênđây được làm sáng tỏ từ các quan trắc, bằng mô hình vật lý và mô hìnhtoán học Tuynhiên, với phạm vi nhỏ của khu vực đặt hệ thống mỏ hàn so với vùngbiển rộng lớn và với các tác động ngẫu nhiên, phức tạp của nhiều yếu

tố thì các môhình vật lý và toán học không phải lúc nào cũng có thể diễn đạt điều kiệnlàm việc,ứngxửvàhiệuquảcủahệthốngmỏhànsátvớithựctế

1.2.2 Phươngphápthiếtkếhệthốngđậpmỏhàn

Hệ thống đập mỏ hàn thuộc loại công trình bảo vệ bờ Khi quy hoạch vàthiếtkế,cầncăncứvàođặcđiểmvùngbờ,mụctiêubảovệ,hiệntrạngcôngtrình,điều

kiện địa hình, địa chất để tiến hành vạch tuyến và bố trí các công trình bảo vệ.Tiếptheo cần tính toán các chỉ tiêu kỹ thuật, kinh tế và thông qua so sánh để lựachọnphươngántốiưu.

- Về tuyến công trình: Tính toán, xác định đường bao ngoài cho hệ thốngmỏhànvànốitiếpvới đườngbờvềcảhaiphíađểtạothànhđườngtrơnthuận

- Cáchìnhthứcmặtcắtngang:Cóthểsửdụngcácdạnghìnhthứcmặtcắtngang:

- Các nội dung tính toán: Tùy thuộc vào loại hình thức kết cấu có cácnộidungtínhtoánphùhợp:

+ Với đê tường đứng dạng trọng lực: Cần tính ổn định chống lật (quanhtrụcởđáytườngvàởcáckhe nằmngang, kherăng),ổnđịnh chống trượttheođáytườngvà theocác khe nằm ngang trong đê khối xếp, ổn định chống trượt theo đáy bệ đê,sứcchịutảicủabệđê,sứcchịutảicủađấtnền,tínhlúncủađê;

+Vớiđêtườngđứngbằngcọccừ:Cócácbàitoánvềổnđịnh

tổngthểcủađênhờsứcgiữcủacáccọccừ(xácđịnhchiềusâuđóngcọc),bàitoánvềđộbềncủacọccừvàcác cấukiệnkhác;

+ Với đập mỏ hàn dạng mái nghiêng: Có các bài toán về tính trọng lượngổnđịnh của khối phủ mái nghiêng, tính ổn định công trình mái nghiêng (đối vớikhốitườngđỉnh,ổnđịnhcủađêvànền).

1.3 CáckếtquảnghiêncứuvềđậpmỏhànởViệtNamvàtrênthếgiới

1.3.1 Cácnghiêncứuvềkếtcấudòngchảykhuvựcmỏhàn

Kếtcấudòngchảykhuvựcmỏhàntrongcôngtácchỉnhtrịsôngđượcnghiêncứu sớm bởinhiều nhà khoa học trên thế giới Kết quả của những nghiên cứunàyđượctrìnhbàytrongcácsáchgiáokhoavềcôngtrìnhchỉnhtrị

Đối với mỏ hàn trong dòng sông, nguyên tắc làm việc của đập phụ thuộcvàotrạngtháilàmviệccủanó[3]:

Hình1.10.Dòngchảykhuvực

mỏhànkhôngngập

Hình1.11.Dòngchảykhuvựcmỏhànngập (s)a –Mặtcắtdọc;b-Mặtbằng)

- Khi ngập, tác dụng chủ yếu của mỏ hàn là hướng dẫn chuyển động củabùncátnhờtácdụngcủadòngxoắntrụcnganghìnhthànhsaucôngtrình(Hình1.11).

Trườngh ợ p b ờ x ó i l ở í t , c h i ề u r ộ n g s ô n g ổnđịnh,A n t u n i n đền g h ị d ù n g công thức 1.4để tính toán chiều sâu dòng nước nơi hố xói ở đầu đập mỏ hàn

-Gócgiữatrụcmỏhànvàtrụcđộnglực,thườnggiảthiếttrụcđộnghọcsongsongvớiđườngbờ;

-Gócgiữatrụcđộng lựcvàđườngsongsongvớibờ

Hình1.12.Khoảngcáchgiữacácmỏhàn a) Trụcđộnglựcsong songđườngbờ;

b) Trụcđộnglựckhôngsongsongđườngbờ.

Trongcácgiảiphápcôngtrìnhgiảmsónggiữbãiởbờbiển,nhưmộtquyluậtchung, các mỏhàn cũng thường được xây dựng thành nhóm với ý đồ bảo vệ bờ biểnrộng hơn Trong nhóm mỏ hàn thì khoảng cách giữa chúng phảiđược xác định đểhiệu quả bảo vệ đủ lớn, tránh được dòng chảy và sóng Theo tài liệu

“Các khuyếncáo của Ủy ban về các công trình bảo vệ bờ biển” (EAK (1993):Empfehlugen desAusschusses fürKüstenschutzwerke-E m p f e h l u n g e n f ü r

K ü s t e n –

s c h u t z w e r k e In:KuratoriumfürForschungimKüsteningenieurwesen(Hrsg.):DieKüste,Heft

55 Heide in Holstein: Boyens, Germany): Khoảng cách giữa các mỏ hàn cứngvớichiều dài giống nhau đặt vuông góc với bờ được xác định theo công thức 1.7(Hình1.13)[17]:

J.B.(1999):HandbookofCoastalEngineering.McGRAW-s n R SL.l n1 (1.8)

 R  

1S L  tan

 2  

- CôngtrìnhdạngPanô:Làloạicôngtrìnhxuyênnước,tạothànhbởicáccấu kiện bê tông cốt thép dạng bình phong Loại công trình này tiếp thu được

nhữngưuđiểmcủ a c á c l o ạ i c ô n g t r ì n h c ọ c g ỗ v à l o ạ i c ô n g t r ì n h r ọ đá,đồngt h ờ i k h

ố i lượngduytunhỏ,kiêncốvàbền.DùngcôngtrìnhdạngPanôlàmđậpdọc,mỏhànđềucótácdụngcảndònggâybồi,bảovệbãivàláidòngchảy

- Công trình cọc ống bê tông cốt thép: Đây là loại công trình sử dụng cáccọcống bê tông cốt thép để tạo thành thân mỏ Loại công trình này đã được ứng dụng ởTrung Quốc và Băng la đét.Quá trình vận hành thực tế cho thấy loại công trình cọcống này có tác dụng đẩydòng, đã khống chế một cách cơ bản thế sông và xu thếsạtlởbờ,cótácdụngcảndònggâybồirõrệt

Hình1.15 Đậpmỏhànbằnghaihàngcọcống bêtôngcốtthéptrênsông

Brahmaputra–Jamuna–Bangladet

- Công trình đảo chiều hoàn lưu: Công trình làm việc theo nguyên tắc thiếtbịtạo hoàn lưu Potapop nhưng tác động theo chiều ngược lại: Đón dòng nước mặt cóđộng năng lớn, đẩy sang bờđối diện với bờ lở, để dòng chảy đáy mang nhiều bùncát buộc phải đi vào bờ lở đểlấp hố sâu Đây là công trình nghiên cứu của GiáosưLươngPhươngHậuvàPhógiáosưLươngNgọc Bíchcùngcáccộngsự,lầnđầutiên nghiên cứu và được xây dựng ứng dụng để bảo vệ bờ sông Dinh phía thị xãPhanRang (tỉnhNinh Thuận)chokếtquảrất tốt

Hình1.16.CôngtrìnhbảovệbờsôngDinh–PhanRang–NinhThuậnbằnghệ

thốngcôngtrìnhhoànlưu

- Đập mỏ hàn chữ G ngắt quãng (Island groyne): Đây là kết quả nghiêncứumới nhất của các nhà khoa học Hà Lan và đã giành được giải thưởng Thiết kếcạnhtranh ở Hà Lan năm 2006 Kết cấu của mỏ hàn này dựa trên cơ sở mỏ hàn chữLnhưng có ngắt quãng một đoạn giữa mũi và thân mỏ hàn Khoảng ngắt nàylàmgiảm phần dòng chảy bị chắn và làm cho dòng chảy mang bùn cát dễ dàngvượt quathân mỏhàn,gâybồilắngngaysauthânmỏhàn

Hình1.17.ĐậpmỏhànchữGngắt quãng

- Đập mỏ hàn bằng rọ, thảm đá lưới thép: Rọ đá, thảm đá đã được sửdụngkhá lâu trong công trình kè lát mái hộ bờ và đập mỏ hàn nhưng mới chỉ đónggópvai trò là một bộ phận hộ chân, thảm chống xói của công trình Tuy nhiên, rọđá,thảm đá cũng có rất nhiều ưu điểm và có thể độc lập tạo thành một công trìnhđậpmỏ hàn, đập hướng dòng hoàn chỉnh và có hiệu quả như các loại công trìnhcứngtruyềnthống

1.4.1.1 Diễnbiếnbồixóibãibiểnkhuvựcđậpmỏhàn

Cácnghiêncứuvềvấnđềnàyhầuhếtlàđốivớiđậpmỏhàntrongcôngtácchỉnhtrịsông Mặc dùvậy,bản chấ tcủahiện tượngvẫnch ưa đượcsángtỏ,cáccôngthứctínhtoánvẫnlànhữngcôngthứckinhnghiệmvớicáchệsốhiệuchỉnhkhácnhau.Hiệntạ i, đểđịnhlượnghố xóiđầuđậpm ỏ hànởbiển,chưacócôngthứcnàođểtínhtoán,chỉmớithấynhữngnhậnđịnhchung

1.4.1.2 Bốtríkhônggiancáccôngtrìnhtronghệthốngđậpmỏhàn

Cáctrườnghợpthấtbạihoặchiệuquảkhôngđượcnhưmongmuốncủacácdựánxâydựnghệthốngđậpmỏhàncónhiềunguyênnhânnhư:Bốtrímặtbằng,xácđịnhcaotrì

nh đỉnhcủacáccôngtrìnhtronghệthống

chưahợplý;kếtcấucôngtrình,xửlýnềnkhôngđảmbảochịulực.Trongđó,việcxácđịnhvịtrí,chiềudài,gócđộvàcaotrìnhcủacáccôngtrìnhtronghệthốngcóýnghĩaquyếtđịnh.Việcnàyđòihỏinhữngnghiêncứucôngphuvềđộnglựchọcbiển,đặcbiệtlàcơchếdiễnbiếnbờbãitrướcvàsaukhicócôngtrình,nênkhôngphảidựánnàocũngcóđiềukiệntiếnhành

Mỗi một khu vực ven biển đều có những điều kiện đặc thù, khác biệt vớicáckhu vực khác, nên việc bố trí không gian công trình giảm sóng giữ bãi khôngthể ápdụngmột sơđồcósẵnchotấtcảcáckhuvựckhácnhau

1.4.2 Hướngnghiêncứucủaluậnvăn

Vận dụng các công cụ tính toán hiện có vào tính toán bồi xói, cho phépdựbáo được tình trạng của bãi dưới tác dụng của sóng, dòng chảy trước và sau khicócác công trình chỉnh trị, trên cơ sở đó lựa chọn được phương án công trình hợplýđảmbảoyêucầuvềkỹthuậtvàkinhtế

KHUVỰCVENBIỂN 2.1 Đặcđiểmtựnhiênvùngvenbiển

2.1.1 Vịtríđịalý

VùngbờbiểnViệtNam kéodàitheođườngbờ biểntừMóngCáiđếnHà Tiênvớitổngchiềudài3260km.Phạmvimởrộngcủavùngvàophíađấtliềntínhtheoảnhhưởngcủathủytriềutrungbìnhtới30-

40km,vềphíabiểnlàvùngnướcvenbờ,baogồmcảvùngngậptriều,cóbềrộngtrungbìnhtới50kmvàlớnhơn.KháiniệmthềmlụcđịaViệtNamtrênbiểnĐôngđươngnhiên đãbaogồmvùngnướcvenbờvàvùnglãnhhảivàvùngđặcquyềnkinhtếtheoquyđịnhcủaCôngướcLuậtBiểncủaLiênhợpquốc

Các hải đảo của Việt Nam gồm 2600 đảo lớn nhỏ phân bố trên vùng venbờbiển, thềm lục địa và trên biển Đông, trong đó các đảo ven bờ là chủ yếu vớigần2500 đảo phân bố trong vịnh Bắc Bộ, dọc ven bờ miền Trung, Nam Trung Bộvàtrong vịnh Thái Lan Vùng quần đảo Trường Sa với trên 130 đảo và bãi ngầm,nằmrải rác trên vùng Đông Nam Á và Tây Nam biển Đông, vùng quần đảo HoàngSavới37đảovàbãingầmnằmởvùngTâyBắcbiểnĐông[11]

2.1.2 Đặcđiểmđịahìnhđịamạo

Ngoài một số đảo có diện tích lớn nằm trong vùng ven bờ như các đảoBạchLong Vĩ, Cô Tô, Cồn Cỏ, Cái Bầu, Cát Bà, Lý Sơn, Phú Quý, Côn Đảo,PhúQuốc , các đảo trong trong vùng quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa có kíchthướcnhỏ, chiều dài nhất thường nhỏ hơn 1 km và địa hình thấp, độ cao trung bình

2 – 3mtrênmựcnướcbiển

Vùng ven bờ có địa hình phức tạp và phân dị trong vùng Đông BắcthuộcQuảng Ninh và Hải Phòng, địa hình đáy biển phức tạp với hàng trăm đảo lớnnhỏ,chia cắt vùng nước ven bờ thành các vịnh nhỏ với các đặc điểm vật lý, hải vănrấtkhác nhau Vùng ven bờ từ Hải Phòng đến Đà Nẵng có địa hình đáy thoải độsâukhông lớn nhưng biến động do tác động của dòng chảy ven bờ và các cửa sôngluônlàmthayđổichếđộbồilắngphùsa.VùngvenbờtừĐàNẵng đếnPhúYêncóđịa

hình đáy dốc đứng, độ sâu tăng nhanh theo hướng ra xa bờ Từ Phú Yên đếnVũngTàu, từ Vũng Tàu đến Cà Mau và Cà Mau – Hà Tiên, địa hình vùng ven bờtươngđối thoải nhưng có cấu trúc phân dị, chia cắt và biến động mạnh phụ thuộccác hệthốngsôngvớichếđộthủyvănrất phứctạp.

Địa hình vùng ven biển (từ bờ biển vào đất liền) cũng biến đổi phức tạpvớicác vùng khác nhau Vùng ven biển Đông Bắc (Quảng Ninh – Hải Phòng) cóđịahình dốc thoải và độ sâu biến động liên quan với các dải núi phát triển dọc bờbiểntheohướngĐông–ĐôngBắc.Độcaotrungbìnhđườngbờbiểntrên 3m

VùngnướcvenbờtheohướngđitừphíaBắcvàoNamgắnliềnvớimiềnria

của các bốn trầm tích Kainozoi trên thềm lục địa Việt Nam, như bể Bắc Bộ, bểsôngHồng, bể Quảng Đà, bể Phú Khánh, bể Cửu Long và sườn Tây Bắc của bể Malay –ThổChu

Dọc theo đường bờ hiện tại từ Bắc vào Nam có nhiều mỏ khoáng sản,đặcbiệt là than ở vùng ven biển Đông Bắc và vùng đồng bằng Bắc Bộ, đồng bằngNamBộ, các mỏ sa khoáng dọc ven biển Trung Bộ và Nam Trung Bộ, các mỏ kimloạinhưsắt,đồng,chì,vàngdọcvenbiểnBắc vàTrungTrungBộ

Trên vùng ven biển và thềm lục địa Việt Nam phát triển các bể trầmtíchKainozoi có triển vọng dầu khí lớn như bể sông Hồng trên vịnh Bắc Bộ, bểPhúKhánh dọc ven biển miền Trung, bể Cửu Long dọc ven biển Nam Trung Bộ,bểNam Côn Sơn và bể Tư Chính, Vũng Mây ở thềm lục địa Đông Nam và nhóm

Chếđộkhítượng,khíhậuvùngvenbiểnluônbiếnđộngvàmangđặcđiểmkhíhậunhiệtđới,giómùa,phụthuộcchủyếuvàochếđộkhítượngthủyvăntrênbiểnĐông.SựkhácbiệtđặctrưnglàcácmùagióĐôngBắctrênphầnphíaBắc, mùagióTâyNamtrênphầnphíaNam.VùngvenbiểnmiềnTrungtừNghệAnđếnVũngTàucóchếđộkhíhậukhắcnghiệt,khônóngvàthườngxuyênxảyramưabão,lụtlộido địahìnhđồinúivớisườndốc đứngvềphía bờ biểntạo nê ndòngchảymạnhởsôngsuốivàvùngvenbiển[11]

2.1.5 Đặcđiểmhảivăn

2.1.5.1 ChếđộtriềuởbờbiểnViệtNam

DảibờbiểnViệtNamnằmởphíaTâycủabiểnĐông,nơicóchếđộtriềuphânbốtheokhônggianrấtphứctạp.Ởđâythànhphầnnhậttriềuvàbánnhậttriềuđanxennhautạonênmộtsựphânbốđadạng,độcđáoítthấyởđạidươngtrênthếgiới.VùngbiểnViệtNamcũngcóđầyđủcácnétchungvềphânbốthủytriềucủabiểnĐông

Phân bố triều dọc theobờ biển Việt Nam, ngoài sự chi phốichungc ủ a

c h ế độ triều biển Đông, còn có tính đặc thù của vùng biển và dải ven bờ Bờ biểnViệtNamtrảidàitrênnhiềuvĩđộ(tổngchiềudàihơn3260km)cónhiềusôngngòiđổra(đặc biệt là 2

hệ thống sông thuộc đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ) Đường bờ lồilõm, khúc khuỷu là những tác nhân gâynên bức tranh phân bố triều đa dạng dọctheodảivenbờ

Đặctrưngtriều thayđổidọctheodảivenbờbiểncóthểnêusơlượcnhưsau:

-ĐặctrưngthủytriềudọcbờbiểnmiềnBắc:

NétchungcủacácđặctrưngthủytriềudọcbờbiểnmiềnBắclàsựthayđổitừBắcxuốngNamtừchếđộnhậttriềuđềusangnhậttriềukhôngđều:

Vùng1:TừQuảngNinhđếnThanhHóa

Vùngnàythủytriềuthuộcchếđộnhậttriềuđều,điểnhìnhlàtạitrạmHònDấu(ĐồSơn–HảiPhòng).Hầuhếtcácngàytrongtháng(khoảng25ngày),mỗi

ngày chỉ có một lần nước lớn, một lần nước ròng Độ lớn thủy triều ở đây thuộcvàoloạilớnnhấtnước,vàokhoảng3-4mvàokỳnướccường.

Tại phía Bắc vùng này (Hòn Gai – Quảng Ninh) hàng tháng chỉ có 1 - 3ngàycó hai lần nước lớn, hai lần nước ròng Còn ở phía Nam (Ninh Bình – Thanh Hóa)tính nhật triều đều kémthuần nhất Số ngày có 2 lần nước lớn, hai lần nước ròng đãtănglênkhoảng5-7ngày

Vùng2từThanhHóađếnHàTĩnh

Vùng này thủy triều mang tính nhật triều không đều Tại đây hàng thángcógần một nửa số ngày có 2 lần nước lớn, hai lần nước ròng Độ lớn triều ở đâyhơn3m

- ĐặctrưngthủytriềubờbiểnmiềnTrung:

Chế độ thủy triều dọc theo dải bờ miền Trung thay đổi phức tạp Từ HàTĩnhđến Quảng Trị, chế độ triều chuyển từ bán nhật triều không đều (tại Ròn – QuảngBình) đến bán nhật triều đều(tại Thuận An – Thừa Thiên Huế) Càng đi về phíaNam, độ lớn thủy triều cànggiảm dần Biên độ triều thấp nhất trong dải bờbiểnmiềnTrung,cũngnhưtrêntoàndảibờbiểnViệtNam,xuấthiệntạiThuậnAn,Huế,vớiđộlớnthủytriềuchỉcònkhoảng0,5m

Từ Thừa Thiên Huế đến Bắc Quảng Nam, thủy triều chuyển từ bán nhậttriềuđều sang bán nhật triều không đều, và độ lớn thủy triều cũng tăng dần Từ QuảngNam, tính chất nhật triều tăngdần đến Phan Thiết, Kè Gà, nơi có chế độ nhậttriềuđều.TừđâyđếnNamTrungBộ,tínhchấtnhậttriềulạigiảmdần

- ĐặctrưngthủytriềubờbiểnmiềnNam:

DobánđảoCàMaunhôravịnhTháiLannênchếđộtriềuvàđộcaotriềuở

rõrệt.Cóthểchiathànhhaivùngsau:Vùng1:TừBàRịađếnCàMau(ĐôngNamBộ).Tại lân cận hai điểm ranh giới của vùng (Bà Rịa – Vũng Tàu và CàMau)thủy triều ở chế độ nhật triều không đều Dịch dần vào miền giữa của vùng,tínhchấtbánnhậttriềutăngrõrệt.Hầuhếtsốngàytrongthángcóhailầntriềulênvàhailầntriềuxuống.Cósựchênhlệchđángkểcủahaiđộlớnthủytriềutrongngày

Doảnhhưởngcủađịahìnhvùngcửasông,tínhchấttriềudiễnbiếnphứctạphơn.Tạivùngnàyđộlớntriềukhoảng 3-4 m,vào loạilớnnhấtnước.

Vùng2:TừCàMauđếnHàTiên(TâyNamBộ)

Chếđộtriềuởđâyphầnlớnlànhậttriềuđều,

độlớntriềuởđâychỉkhoảng1m.TạiRạchGiáhầuhếtsốngàytrongthángcóchếđộbánnhậttriềunhưngcàngxakhuvựcnàyvềCàMaucũngnhưvềHàTiênvàrakhơithìtínhchấtnhậttriềucàngrõnét.Độlớnthủytriềuvùngnàykhônglớn,vàonhữngngàytriềucườngchỉđạttới1m[14]

- Nướcdângdogiómùa

ỞbờbiểnViệtNam,ngoàinướcdângdobão,thìhiệntượngnướcdângdoảnhhưởngcủagiómùalàđángkểnhất,nóbaogồm2hướngchính,tươngứngvới2hệthốnggiómùachiphốibờbiểnViệtNamlàgiómùaĐôngBắcvàgiómùaTâyNam

Gió mùa Đông Bắc thường xảy ra từ tháng 10 năm trước đến tháng 3nămsau, độ lớn của gió giảm dần theo chiều từ Bắc vào Nam Theo số liệu quantrắc tạitrạm Hòn Dấu – Hải Phòng, nơi chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa ĐôngBắc, độcaonướcdângdogiómùaĐôngBắcchỉvào khoảng30- 40cm.GiómùaTâyNamthường bắt đầu vào tháng 5 và kéo dài tới tháng 10 hàng năm Ngược với gió mùaĐông Bắc, gió mùa TâyNam lại có độ lớn giảm dần từ Nam ra Bắc Cũng như giómùa Đông Bắc, gió mùaTây Nam chỉ gây ra hiện tượng nước dâng với độ lớn vàokhoảng30-40cm,thậmchícònnhỏhơn.Tómlại,nướcdângdoảnhhưởngcủagiómùaởvùngbiểnViệtNamlàkhôngđángkể