Kỹ thuật đổ và nén chất thải trong khe núi, mõm núi, mỏ đá phụ thuộc vào địa hình, địa chất và thủy văn của bãi đổ, đặc điểm của vật liệu bao phủ, thiết bị kiểm soát nước rò rỉ, khí thải[r]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐH SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
KHOA SƯ PHẠM KỸ THUẬT
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÀI GIẢNG
Bài8: BÃI CHÔN LẤP CHẤT THẢI RẮN HỢP VỆ SINH
A MỤC TIÊU:
Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
— Nêu được khái niệm về bãi chôn lấp chất thải rắn, bãi chôn lấp hợp vệ sinh, bãi chôn lấp an toàn
— Phân biệt được các loại bãi chôn lấp chất thải
— Chọn được cách chôn lấp chất thải rắn phù hợp và kinh tế nhất
— Hình thành được ý thức tốt trong việc quản lý và bảo vệ môi trường
B NỘI DUNG:
I KHÁI NIỆM BÃI CHÔN LẤP CHẤT THẢI RẮN
1 Bãi chôn lấp chất thải rắn (landfills) là một diện tích hoặc một khu đất được quy
hoạch, lựa chọn, thiết kế, xây dựng để thải bỏ chất thải rắn
2 Bãi chôn lấp hợp vệ sinh (sanitary landfill):
— Trước đây, những bãi chôn lấp có che phủ chất thải vào cuối mỗi ngày vận hành được xem là “ bãi chôn lấp hợp vệ sinh”
— Hiện nay, bãi chôn lấp hợp vệ sinh là bãi chôn lấp chất thải rắn được thiết
kế và vận hành sao cho các tác động đến sức khỏe cộng đồng và môi trường được giảm đến mức thấp nhất
3 Bãi chôn lấp an toàn (secure landfill) là bãi chôn lấp dùng để chôn lấp chất thải
nguy hại
II PHÂN LOẠI BÃI CHÔN LẤP CHẤT THẢI RẮN
1 Phân loại theo hình thức chôn lấp: căn cứ theo hình thức chôn lấp, cho đến nay đã
tồn tại ba loại chất thải rắn:
a Bãi hở (open dumps) đây là phương pháp xử lý chất thải rẽ tiền nhất, chỉ tốn chi phí cho công việc thu gom và vận chuyển rác từ nơi phát sinh đến bãi rác
b Chôn dưới biển (submarine disposal) là việc cho rác thả xuống biển nhờ nước biển xử lý chất thải
c Bãi chôn lấp hợp vệ sinh (sanitary landfill) là bãi chôn lấp được thiết kế đổ chất thải rắn sao cho mức độ gây độc hại đến môi trường là nhỏ nhất
2 Phân loại theo chức năng:
a Bãi chôn lấp chất thải nguy hại (hazardous waste landfill)
b Bãi chôn lấp chất thải chỉ định (designated waste landfill)
c Bãi chôn lấp chất thải rắn đô thị (municipal waste landfill)
3 Phân loại theo địa hình:
Trang 2a Phương pháp đào hố/rãnh: là phương pháp lý tưởng cho những khu vực có
độ sâu thích hợp, vật liêu che phủ sẵn có và mực nước ngầm không gần bề mặt, thích hợp sử dụng cho những loại đất đại bằng phẳng hay nghiêng đều và đặc biệt là những nơi có chiều sâu lớp đất đào tại bãi đổ đủ để bao phủ lớp rác nén
b Phương pháp chôn lấp trên khu vực đất bằng phẳng: phương pháp này được sử dụng khi địa hình không cho phép đào hố hoặc mương Khu vực bãi chôn lấp được lót đáy và lắp đặt hệ thống thu nước rò rỉ
c Phương pháp hẻm núi/lồi lõm: các hẻm núi, khe núi, hố đào, nơi khai thác mỏ có thể được sử dụng làm bãi chôn lấp Kỹ thuật đổ và nén chất thải trong khe núi, mõm núi, mỏ đá phụ thuộc vào địa hình, địa chất và thủy văn của bãi đổ, đặc điểm của vật liệu bao phủ, thiết bị kiểm soát nước rò
rỉ, khí thải rác và đường vào khu vực bãi chôn lấp
4 Phân loại theo chất thải rắn tiếp nhận:
a Bãi chôn lấp chất thải rắn khô: là bãi chôn lấp các chất thải thông thường (rác sinh hoạt, rác đường phố và rác công nghiệp)
b Bãi chôn lấp chất thải rắn ướt: là bãi chôn lấp dùng để chôn lấp chất thải dưới dạng bùn nhão
c Bãi chôn lấp chất thải rắn hỗn hợp: là nơi dùng để chôn lấp chất thải thông thường và cả bùn nhão Đối với các ô dành để chôn lấp ướt và hỗn hợp bắt buộc phải tăng khả năng hấp thụ nước rác của hệ thống thu nước rác, không để cho rác thấm đến nước ngầm
5 Phân loại theo kết cấu:
a Bãi chôn lấp nổi: là bãi chôn lấp xây nổi trên mặt đất ở những nơi có địa hình bằng phẳng, không dốc lắm (vùng đồi gò) Chất thải được chất thành đống cao đến 15m Trong trường hợp này xung quanh bãi chôn lấp phải
có các đê không thấm để ngăn chặn nước rác xâm nhập vào nước mặt xung quanh cũng như nước mặt xung quanh xâm nhập vào bãi chôn lấp
b Bãi chôn lấp chìm: là loại bãi chìm dưới mặt đất hoặc tận dụng các hồ tự nhiên, mỏ khai thác cũ, hào, mương, rãnh
c Bãi chôn lấp kết hợp : là loại bãi xây dựng nữa chìm, nữa nổi Chất thải không chỉ được chôn lấp đầy hố mà sau đó tiếp tục được chất đống lên trên
d Bãi chôn lấp khe núi: là loại bãi được hình thành bằng cách tận dụng khe núi ở các vùng núi, đồi cao
6 Phân loại theo quy mô: quy mô bãi chôn lấp chất thải rắn đô thị phụ thuộc vào quy
mô của đô thị như dân số, lượng chất thải rắn phát sinh, đặc điểm chất thải rắn theo Thông tư liên tịch số 01/2001/TTLT-BKHCNMT-BXD: hướng dẫn các quy định về bảo vệ môi trường đối với việc lựa chọn địa điểm, xây dựng và vận hành bãi chôn lấp Thời gian hoạt động đối với bãi chôn lấp chất thải ít nhất là 5 năm Hiệu quả nhất từ 25 năm trở lên
Trang 3Bảng phân loại qui mô bãi chôn lấp chất thải rắn
Stt Loại bãi Dân số đô thị hiện tại Lượng rác
(tấn/năm)
Diện tích bãi (ha)
C CÂU HỎI ÔN TẬP:
Câu hỏi 1: phân biệt bãi chôn lấp hợp vệ sinh và bãi chôn lấp an toàn?
Câu hỏi 2: Hãy nêu các phương pháp phân loại bãi chôn lấp chất thải rắn và kể tên các phương pháp đó?
D TÀI LIỆU THAM KHẢO:
Nguyễn Văn Phước QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ CHÁT THẢI RẮN NXB ĐH QUỐC GIA TP.HCM, 2009