SU 7 TIET 61

Các công trình kiến trúc nổi tiếng ở thời kì này là chùa Tây Phương (Thạch Thất,Hà Tây), đình làng Đình Bảng(Từ Sơn, Bắc Ninh). Cung điện lăng tẩm các vua Nguyễn ở Huế, Khuê văn các ở[r]

Bài 28: SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ DÂN TỘC CUỐI THẾ KỈ XVIII-NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX

Lịch sử lớp 7

I VĂN HỌC NGHỆ

THUẬT

1 Văn học

.

?

Văn học dân gian bao gồm những thể loại nào? Kể một vài tác phẩm mà em biết

?

Văn học dân gian bao gồm các thể loại: Tục ngữ,ca dao,truyện Nôm dài,truyện tiếu lâm, hò, vè

…

Truyện Trạng Quỳnh, vè Chàng Lía

….

?

Trong thời kì này, nền văn học nước ta có những tác giả, tác phẩm tiêu biểu nào

?

Các tác phẩm tiêu biểu: Chinh phụ ngâm khúc, Cung oán ngâm khúc, thơ của Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan,Cao Bá Quát,Nguyễn Văn Siêu, Truyện Kiều của Nguyễn Du

…

Nguyễn Du là nhà thơ kiệt xuất nhất của thời kì này

1 Văn học

.

-

Văn học dân

gian phát triển

đa dạng về

hình thức,

phong phú về

nội dung

?

Trong số nhiều tác giả tác phẩm,em có phát hiện ra điểm gì mới? Hiện tượng đó nói lên diều gì

?

Điểm mới đó là sự xuất hiện các nhà thơ

nữ nổi tiếng như Hồ Xuân Hương, Đoàn Thị Điểm

…

Hiện tượng này nói lên cuộc đấu tranh của phụ nữ cho những quyền sống cơ

bản

…

I VĂN HỌC NGHỆ

THUẬT

1 Văn học

.

-

Văn học dân

gian phát triển

đa dạng về

hình thức,

phong phú về

nội dung

-

Nội dung của

nền văn học

dân gian phản

ánh cuộc đấu

tranh chống

chế độ phong

kiến, chống áp

bức bóc lột

Thảo luận

Nội dung của nền văn học dân gian

phản ánh điều gì

?

-

Nội dung của nền văn học dân gian phản ánh cuộc đấu tranh chống chế độ phong kiến, chống áp bức bóc lột

.

-

Qua đó còn thể hiện tâm tư,nguyện vọng của người dân lúc bấy giờ

…

1 Văn học

.

-

Văn học

dân gian phát

triển đa dạng

về hình thức,

phong phú về

nội dung

-

Nội dung

của nền văn

học dân gian

phản ánh

cuộc đấu

tranh chống

chế độ phong

kiến, chống

áp bức bóc

lột

?

Theo em nguyên nhân nào làm cho văn học thời kì này phát triển rực

rỡ đạt đến đỉnh cao như vậy

?

-Đây là giai đoạn khủng hoảng trầm trọng của chế độ phong kiến

.

-Là giai đoạn bão táp cách mạng, sôi động trong lịch sử

.

Văn học phản ánh hiện thực, hiện thực xã hội thời kì này là cơ sở để văn học phát triển mạnh

.

I VĂN HỌC NGHỆ

THUẬT

1 Văn học

.

2 Nghệ thuật

.

Mỗi dân tộc đều có lời ca, tiếng hát, điệu múa riêng của mình góp phần vào kho tàng chung của cộng đồng Việt Nam

.

?

Hãy kể tên những hình thức văn nghệ dân gian ở nước ta hồi cuối thế kỉ XVIII- đầu thế kỉ XIX

?

Văn nghệ dân gian phát triển với nhiều hình thức phong phú: tuồng, chèo, quan họ, trống

quân, hát dặm, hát lượn, hát xoan, hò, lự

…

Hát tuồng và hát chèo là hai hình thức phổ biến phát triển rộng rãi, được nhân dân ưa thích nhất Ngoài ra còn có nhiều làn điệu dân ca của từng địa phương: Bắc Ninh có hát quan họ, Phú Thọ có hát xoan, Nghệ-Tĩnh

có hát dặm, cùng nhiều điệu ca, hò, lự ở miền Trung, miền Nam; ca trù, trống quân, cò lả, sa mạc… ở miền Bắc Ở miền núi, dân tộc Tày có hát lượn, dân tộc Thái

có hát khắp, múa xoè, các dân tộc Tây Nguyên có hát khan (trường ca

(

1 Văn học

.

2 Nghệ thuật

.

-Văn nghệ

dân gian phát

triển phong

phú: tuồng

chèo,quan

họ, trống

quân,hát

dặm,hát

lượn

…

-Tranh dân

gian, tiêu

biểu là dòng

tranh Đông

Hồ

.

?

Quê em có những điệu hát dân gian nào? Em thử trình bày một vài làn điệu mà em biết và yêu thích

?

Hàng loạt tranh dân gian xuất hiện, trong đó tiêu biểu nhất là tranh Đông Hồ

.

?

Sau khi xem các bức tranh, em có nhận xét

gì về nội dung và đề tài tranh dân gian

?

-

Phản ánh mọi mặt sinh hoạt của đời sống và nguyện vọng của nhân dân

.

-

Đề tài đa dạng, phong phú, mang đậm bản sắc và truyền thống dân tộc

.

I VĂN HỌC, NGHỆ

THUẬT

1 Văn học

.

2 Nghệ thuật

.

-Văn nghệ dân

gian phát triển

phong phú: tuồng

chèo,quan họ,

trống quân,hát

dặm,hát lượn

…

-Tranh dân gian,

tiêu biểu là dòng

tranh Đông Hồ

.

-Kiến trúc: có

nhiều công trình

nổi tiếng, nghệ

thuật đặc sắc

?

Những thành tựu nổi bật về kiến trúc thời kì này

?

Các công trình kiến trúc nổi tiếng ở thời kì này là chùa Tây Phương (Thạch Thất,Hà Tây), đình làng Đình Bảng(Từ Sơn, Bắc Ninh) Cung điện lăng tẩm các vua Nguyễn ở Huế, Khuê văn các ở Văn Miếu (Hà Nội

)…

Đặc biệt, nghệ thuật tạc tượng ở thế kỉ XVIII đạt đến trình độ diêu luyện, chứng tỏ tài năng sáng tạo tuyệt vời của các nghệ sĩ dân gian Chùa Tây Phương là nơi tập trung nhiều pho tượng có giá trị Các pho tượng được dựa theo đề tài trong sự tích đạo Phật nhưng vẫn thể hiện những con

người Việt Nam rất hiện thực và gợi cảm, xứng đáng là những kiệt tác bậc thầy

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

.

( Bánh trôi nước

(

***

Thơ Bà Huyện Thanh Quan

Bước tới đèo Ngang bóng xế tà

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

Lom khom dưới núi tiều vài chú

Lác đác bên sông rợ mấy nhà

Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia

Dừng chân đứng lại : trời-non-nước

!

Một mảnh tình riêng: ta với ta

!

( Qua đèo Ngang

(

MỘT BÀI VÈ DƯỚI TRIỀU VUA TỰ ĐỨC,PHẢN ÁNH TÌNH TRẠNG ĐÓI

KHÁT,LƯU VONG CỦA NÔNG DÂN :

…

Cơm thì chẳng có ăn

Rau cháo cũng không

Đất trắng xoá ngoài đồng

Nhà giàu niêm kín cổng

Còn một bộ xương sống

Vơ vất đi ăn mày

Ngồi xó chợ lùm cây

Quạ kêu vang bốn phía

Xác đầy nghĩa địa

Thây thối bên cầu

Trời ảm đạm u sầu

Cảnh hoang tàn đói rét

Dân nghèo cùng kiệt

Kẻ lưu lạc tha phương

Người chết chợ chết đường

Trừ bọn lòng lang dạ thú không thương

Ai ai thấy chẳng đau lòng xót dạ

Sẵn bút đây ta tả

Để giữ lại vài câu

Cho ngàn vạn năm sau

Biết cảnh tình cơ cực

Là cái thời Tự Đức

Gà trống

Đánh vật

Hứng dừa

Vua Quang Trung

Lợn nái

Thái Bình Lâu (Huế

Khuê văn các (Hà Nội

Cửu đỉnh (Huế )

Các vị La Hán chùa Tây Phương (Hà Tâ

Em có nhận xét gì về nghệ thuật đúc đồng,tạc tượng thời kì này

?