Màc dù càc nhà nghién cùu dà rat ed gang va tàm huyét di tìm ranh gidi giùa thành ngù va tue ngù, ndi càch khàe là dua ra nhùng tiéu chf de phàn loai thành ngù va tue ngù thànb hai [r]
Trang 1DÀC DIEM CÀU TRÙC CÙA CÀC DON Vj TRUNG GIAN
GIÙTA THÀNH N G Q V À TUC N G Q
TrinhOùcHiin DSThiThu
Khoa tiéng Viét va Vàn hồ Viet Nam cho ngudi nuĩc ngồi
Trudng DH KHXH va NV, DHQG Ha Nĩi
1 Tu trudc dén nay dà ed nhiéu cdng trình nghién cùru va suu tim ihành ngù va lue ngù Nhin chung, càc tàc già khà thĩ'ng nhàt khi nghién cùu: nhan dièn va tìm ra ranh gidi cùng nhu mĩ'i quan he giOa Ihành ngù va tue ngù i:^:, ^ -li- v? - *»*'
Tuy nhicn, cùng khĩng pbài dà ed su thdng nbà't bồn tồn va triat de giùa càc lac già khi phàn biét tue ngù" vĩi thànb ngù, cùng nhu chua dua ra duoc nhumg tiéu chi rd ràng, ed sue thuyét phue de phàn loai, sàp xép thành ngù va tue ngù Tinh hinh dd dàn dén ké't qua là khi
nghién cùu va suu uim ihành ngù va tue ngù vàn edn nhùmg dun vi
ma cac tàc già chua co su thĩng nhàt khi phàn loai: ngudi thi cho là
thành ngù ngudi ibi cho là tue ngù va ed mot sd ngudi edn xép chung
cà hai loai vào mot cuĩn tu dién va gpi chung là "thànb ngxi va tue ngfl
Viét Nam" (Nguyen Làn, 1989; VG Dung - VQ Thuy Anh - Vù Quang Hào 2000; Bùi Hanh Càn - Bi'ch Hàng - Viét Anh, 2000; )
2 Trudc khi di vào càc vàn de d trén, chùng ta bay dièm qua càc cĩng trinh suu tàm va nghién cùu ve thành ngù va tue ngù
2.1 Càc cĩng trinh suu tàm mang tén riéng biét thành ngù", tue ngil hồc cà thành ngù va lue ngù
Dị là càc cĩng trình: "Thành ngù tiéng Viét" (1978) éa Nguyén Lue va Luong Vàn Dang; 'Tu dién thành ngù Viét Nam" (1993) do
\5S
Trang 2Nguyén ftfhu t ehù bién; "Tir dièn giài thfeh thành ngiJ tiéng Viet" (1997) do Nguyén Nhu Y chù bian; "Tue ngG Viet Nam" (1975) do
Qiu Xuàn Dian - Luong Vàn Dang - Pbuong Tri bian soan; "Tir dièn
j thành ngù va tue ngO Viét Nam" (1989) eùa Nguyén Làn; "Tir dièn thành ngff va tue ngO Viét Nam" (2000, In làn thùr 4) eùa Vù Dung
-Vu Thu^ Anh - Vù Quang Hào; "Thành ngtì tue ngi? Viet Nam" (2000) eùa Bùi Hanh Càn - Bfeh Hàng - Viat Anh;
' 2.2 Càc cdng trình nghian cùu ve vàn bpc, ngón ngù ed de càp dén
i thành ngù va tue ngiJ
Chàng han: Viet Nam vàn hpc sùyéu (1943) eùa Duong Quàng
Hàm; Lich su vàn hpc Viet Nam - Vàn hpc dàn gian (1972 - 1973) eùa
Dinh Già Kbành - Chu Xuàn Dian; Tim hiéu tién trinh vàn hpc dàn
gian Viét Nam (1974) eùa Cao Huy Dinh; Tu va vdn tu tiéng Viét hien dai (1976) eùa Nguyén Vàn Tu; Tu vung hpc tiéng Viét (1985) eùa
Nguyén Thian Giàp; Tue ngù Viét Nam cdu trùc va thi phàp (1997) eùa Nguyén Thài Hoà; Thành ngù hpc tiéng Viét (2004) eùa Hoàng Vàn Hành, Tìm ve linh hón tiéng Viét (2003) eùa Nguyén Due
Duong;
Ngoài ra edn hàng loat càc bài dàng trén càc tap chi nhu Ngdn ngù, Ngdn ngiì va ddi song, Vàn hda, Vàn hoà dàn gian de càp dén nhiéu khia canb khàe nhau eùa thànb ngù va tue ngù
3 Vàn de ranh gidi giifa thành ngiì va tue ngiJ cùng ed tién trình dàng ehù y Càn CUT vào dàc dièm càc cóng trình, xét ve mat thdi gian, ed the quy càc cdng trình vào hai giai doan: trudc va sau Càcb mang thàng Tàm (1945)
3.L Ò giai doan trudc Càch mang Thàng Tàm, theo Nguyén Vàn Ngpc,
sd lupng va chat lupng edn qua it di va chua ed su phàn biét rach rdi, dùt khoàt giOa thànb ngO va tue ngir, khóng ed cbù tbfch don vi nào là thành ngù, don vi nào là tue ngi? Cdng trinh tiéu biéu eùa giai doan này là "Tue ngù" phong dao" eùa Nguyén Vàn Ngpc, xuàt bàn nàm
1928 Trong cudn này, tàc già khóng phàn biét tue ngù vói thành ngù
va ea dao Theo Chu Xuàn Dién, trong bài "Tue ngù ta vdi tue ngù Tàu
va tue ngù Tày" (1944) Nguyén Vàn Td edn "xoà nhoà ranh gidi giùa
Trang 3tue ngù va thành ngù" Nguyén Vàn Td viét: "Tue ngù là càu thành
ngù " Tu nàm 1943, vdi sàch Viét Nam vàn hpc sùyéu, làn dàu tién
Duong Quàng Hàm dàt ra vàn de phàn biét thành ngù va ttJC ngù 3.2 Tu sau (Tàch mang thàng Tàm dén nay, mot sd ngudi làm cóng tac nghién cùu vàn hpc dàn gian va ngón ngù hpc dà chu y phàn biét thành ngù va tue ngù Chàng han, Nguyén Vàn Menh (1972) ed bài "Ranh gidi giùa thành ngù va tue ngù"; Cu Dinh Tu (1973) ed bài "GópJ kién ve su phàn biét thành ngù vdi tue ngù" hoàc y kién eùa Chu Xu4n
Dièn (1975) trong cudn Tue ngù Viét Nam
Tuy nhian, nhu dà ndi d phàn tran, gàn day mdt sd tàc già nhu Nguyén Làn (1989), Vù Dung (2000), Bùi Hanh Càn (2000) khi stni làm tu liéu de làm tu dièn lai ed xu huóng nhàp chung thành ngù va tue ngù làm mot Chàng han Vù Dung gpi chung thành ngù va tue ngtì
là "Càu thành ngù tue ngù "
Tom lai, qua viéc diém lai mot sd y kién eùa càc nhà nghién cùu
ve thành ngù va tue ngù tu trudc dén nay, ed thè khài quàt su luong dóng va khàe biét giùa thành ngù va tue ngù nhu sau:
+ Su luong dóng: Thành ngù va tue ngù déu là nhùng don vi co san, co két càu chat che va òn dinh, co tinh bóng bay ve nghla va dupc tài bién trong giao tiép
+ Su khàe biét (bay ranh gidi giùa thành ngù va tue ngù):
- Thành ngù: là nhùng eum tu ed djnh (ngù), néu lén mot khii niém, ed chùc nàng dinh danh va khdng thè dòciàp tao thành càu
- Tue ngù: Cd càu trùc eùa mot càu, néu lén mot phàn doàn, co chùc nàng thóng bào va ed khà nàng dóc làp tao thành càu (màc dù khi
su dung khóng pbài lue nào tue ngù cùng dùng dóc làp là mot càu) Màc dù càc nhà nghién cùu dà rat ed gang va tàm huyét di tìm ranh gidi giùa thành ngù va tue ngù, ndi càch khàe là dua ra nhùng tiéu chf de phàn loai thành ngù va tue ngù thànb hai "kbo tàng" khic nhau, nhung néu xem xét mot càch nghiém tue, khoa hoc, vàn thày ràng quan diém eùa càc tàc già chua triet de, chua nhàt quàn va co trudng bop edn khóng kbàng dmh rd ràng là thànb ngù bay tue ngQ-Nhùng tiéu chi ma càc tàc già dua ra làm co sd phàn loai dùng nhung chua du de tàch bach dùt khoàt hai loai don vi ngón ngù - vàn bòa dàn
160
Trang 4j gian này vào hai kho thành ngù va tue ngù riéng biét Day cbfnh là , nguyén nhàn dàn dén bién tupng vàn edn nhihig don vi trung gian
(DVTG) giùa thành ngù va tue ngù C!d nghla là khi thi chùng dupc
' cho là thành ngur (xuàt bian trong Tu dién thành ngù Viét Nam), khi
• thi dupc cho là tue nguf (xép vào Tue ngù Viét Nam) ma chua ed két
luàn thdng nhàt thuóe loai nào Day cbfnh là vàn de ma chùng tói di sàu tìm hièu va góp phàn giài quyét triet de d bài viét này
4 Di làm rò dàc dièm càu trùc eùa càc DVTG giùa thành ngù va tue
ngù, chùng tói sé tién hành so sành vdi càu trùc eùa càc don v| thành ngflr va tue ngur dà dupc xàc dinh thdng nhàt, rd ràng trong càc cdng trình nghian cùu va suu tàm eùa càc tàc già tu trudc dén nay 4.1 Càc DVTG ed càu trùc tuong tu càu trùc eùa thànb ngù
4.1.1 Dàc dièm càu trùc eùa thành ngù
Tu trudc dén nay, càc nhà nghian cùu déu cho ràng thànb ngù ed càu trùc là mdt eum tu ed dinh (edn gpi là ngOr)
1 Thành ngù ed càu trùc là mdt danh ngù
Vf du: cày cao bdng cà, cày nhà là vudn, bè bac rìmg vàng, gan dàdasàt,
Ndi mot càch cbfnh xàc, mói thành ngù tran ed hai ve ma mòi ve
ed càu trùc là mot danh ngù: cày cao, bdng cà, cày nhà, là vudn, bé bac, rijrng vàng
2 Thànb ngù ed càu trùc là mot dóng ngù
Vf du: bàn cdt lót xuong, càm càn này muc, di ngupc ve xuói, khua mói mùa mép,
Ò mòi thành ngù tran cùng ed hai ve ma mói ve là mot dóng ngù: bàn cdt, lót xuong càm càn này muc, di ngupc, ve xuói,
3 Thànb ngù ed càu trùc là mdt tfnh ngù
Vf du: dò't dàc càn mai, chat nhu nam coi, hdi nhu cu, nhat nhu nude de, móng mày bay hat,
Ngoài càc thành ngù ed càu trùc là mdt ngù tran day, trong tiéng Viét eung co mdt sd thành ngù ed càu trùc C - V (hoàc C - V - B)
Trang 5Vf du: éch ngói day gié'ng, chuón ehuón dap nUÓc, cà nàm trtii thót, cu dp vdi tién, cu dpi Idt cdng, tràu bd bue nhau ruói mudi chft,.^ Tuy nhién, sd lupng nhùng thành ngù ed càu true C - V khóng nhiéu Mat kbàc, day cùng là nhùng don vi edn ed nhiéu y kién chua thdng nhàt giùa càc nhà nghién cthi
Trudng bop càc thànb ngù ed càu trùc là càc ngù thi khdng phài
là càc ngù thóng thudng ma là càc ngù ed càu trùc dàc biét
+ Giùa bai \ e eùa thành ngù (góm 4 hoàc 6 thànb to') eó vàn:
Vf du: dupc voi dèi tién, chim sa cà làn, giàt dàu cà va dàu tòm chém to kho man,
+ Giùa hai ve eùa thành ngù eó su ddi nhau:
Vf du: lén voi xuong chd, beo hpp mày tan, bua dói bua DO, bude thà'p bude cao,
+ Cd tfnh bài ihudng ve cu phàp:
Vi du: cao chay xa bay, tai vàcb mach rimg, khuàt màt khón coi con cbà'y càn dói,
4.1.2 Càc DVTG ed càu trùc tuong tu càu trùc eùa thànb ngù
1 Càc DVTG co càu trùc là mot danh ngù
Vi du: cha già con epe, tàc dàt tàc vàng, eùa ngudi phùe ta,
2 Càc DVTG ed càu trùc là mdt dóng ngù
Vf du: àn chào dà bàt, chpn mat giri vàng, d bién gap lành, c6 mdi nói cu,
3 Càc DVTG ed càu trùc là mot tfnh ngù
Vf du: chàm nhu rùa, vung chèo khéo chó'ng
Trong sd càc DVTG cùng ed mot sd don vi eó càu true C - V (hoàc C - V - B)
Vi du: chó dcn giù muc, ngua non bau dà, cà Idn nuÓt cà bé, òng
àn chà bà àn nem, chi ngà em nàng, tràu buòe gbét u-àu àn,
Qua khào sàt ve càu trùc eùa càc DVTG trén day ed thè thày càu trùc eùa càc don vi này khà giòng vói càu trùc eùa thànb ngù Diéu này li giai tai sao càc DVTG này dupc càc nhà suu tàm xép vào kho
162
Trang 6^ thành ngi tiéng Viét (trong khi chùng cùng dupc xép vào nhùng cudn
suu tim tue ngù) Tuy nhién, néu di sàu phàn tich ve càu true eùa càc
DVTG nói tran, vàn de khdng don giàn, da dàng nhu vày Vàn de này
se phàn tfch, If giài kl d phàn sau
4.2 Càc DVTG ed càu true tuong tu càu trùc eùa tue ngù
4.2.1 Dàc dièm càu trùc eùa tue ngù
Ve niàt càu true, tàt cà càc tue ngù déu ed càu trùc ngù phàp là
mdt càu
1 Tue ngù ed càu trùc là mdt càu don
Vi du: Con sàu bó ràu nói canb
Nhà gàn chp bó no cho con
Nói ngpt Ipt dén xuong
Tue nude v5 bd
2 Tue ngù eó cà'u trùc là mdt càu gbép Vfj>^
Vi du: Cha mud'n cho con bay, thày mong cho trd khà '^
Em khdn cùng là em chi, ehi dai cùng là chi em
Bé nhd cha, Idn nhd cbóng, già nbd con
Màc dù càc tue ngù déu ed càu trùc là mot càu, nhung ve hình
thùc, tue ngù khóng pbài là nhùng càu bình thudng ma là nhirng càu ed
hìnhthùcdàcbiet .^^^^q ,T,IT]
1 Tue ngù là nhihig càu ed vàn • '-.a ILÌ ^-AÀ
Vf du: Mua danh ba van, bàn danh ba dóng
Yau tre, tre dén nhà, yeu già, già de pbùc ^>^ P , 1 ^ Quàn tijr long chàn, tiéu nhàn Idng bung f;v L / t i Theo Nguyén Thài Hoà trong 5000 càu tue ngù, ehi ed 0,02 %
sdeàu khdng ed vàn I 7; 50 I '^^ ^•'
2 Tue ngù là nhùng càu ednhìp
Vi du: Dep / vàng son// ngon/ màt md
3 Tue ngù là nhùtig càu ed kién trùc song dói
Vf du: Sàm kéu / réu moc
ir '' t i r i '
Trang 7Theo Nguyén Thài Hoà, "U-ong 5000 càu tue ngù, ehi ed 150 ciò khdng ed kién true sdng ddi, ehiém ti le 0,03 % Trong sd nhùng càn
ed kién trùc sdng dói, mot sd Idn càu ed vàn, edn lai so ft là khóng c6 vàn" [7; 56]
4.2.2 Càc DVTG ed càu trùc tuong tu càu UTJC eùa ttJC ngù
1 Càc DVTG ed càu trùc là mdt càu dcfn
^ Vf du: Àn mày ddi xói gàe
Bui chùa nhà khóng tbiéng
Ngua quen dudng cu
2 Càc DVTG ed càu trùc là mot càu ghép
Vi du: Cày mudn làng, gid chàng diftig
No com tàm, àm Ó rom
Song gùi nac, thàc gùi xuong
Nhihig dicu irìnb bay trén day cho thày mdt sd DVTG co ciu trùc rat gió'ng càu irùc eùa càc càu tue ngù Dd là diéu càt nghla cho sii xuàt bién eùa càc DVTG - vùa xuàt bién trong càc cudn suu tàm tue ngù Viét Nam vira co mal trong càc cudn suu tàm ve thànb ngù tiéng Viét Nhung de If giài nguyén nhàn eùa su sàp xép càc don vi này vào kho tue ngù càn lièp tue phàn tich sàu hon Va diéu quan trpng là dira
ra dupc nhùng liéu chf co iinh thóng nhàt, chat che de xàc dinh ranh gidi va phàn loai sap xép càc DVTG vào dùng vi tri eùa chùng trong
kho tàng tue ngù va ihành ngù Viét Nam ^
5 Trén day chùng tói dà chi ra su gió'ng nhau ve càu trùc giùa càc DVTG va càc ihành ngù va tue ngù Phàn tiép theo sé If giài kì hun ve nguyén nhàn cua \ ice sàp xép càc DVTG d càc bó suu tàm thành ngiJ làn tue ngù Dóng thòi dua ra càc liéu chi ve càu trùc de xàc dinh ranh gidi giùa thành ngù va lue ngù Viét Nam
5,L Nguyén nhàn eùa tình Uang eó càc DVTG giùa thành ngù va tue ng9 5.7.7 Chi càn cu vào càu trùc nói (hình thùc ben ngoài)
Chàng han: Cùng co càu trùc là càc ngù (danh ngù, ddng ngtl, U'nh ngù) ò thành ngù hoàc cùng ed càu trùc là càu don, càu gbép d tue ngiS
164
!
Trang 8VeJiình thùc, nhùng DVTG ed càu true gió'ng vói rat nhiéu thànb
ngù, tue ngù khàe nén eó ngudi xép chùng vào kho thành ngù, ed ngudi xép chùng vào kbo tue ngù cùng là diéu de hiéu
5,7.2 Khdng cbù y dén càu true chìm giùa hai ve eùa càc DVTG
Khào sàt càc DVTG, chùng tdi thày trù mot sd don vi ed càu trùc C-V (hoàc C-V-B) edn da sd ed hai ve (mói ve là mot ngù) Giùa hai
ve eùa càc don vj này, néu phàn tfch kl sé thày chùng déu ed mói quan
ha vdi nhau, ràng bupe làn nhau
Cbfnh vi vày, ta ed thè tbam càc tu quan ha de càc DVTG này trd thành càu Ndi càch khàe ta ed thè pbue bòi càu trùc ban dàu eùa chùng ma sau này do yau càu ngàn gpn, de de nhd, dà luu truyén dà lupe bót càc tu quan he
Chàng han: Ac già àc bào - Ae già thi àc bào
Àn chào dà bàt - Àn chào rói dà bàt
Cd mói nói eù - Cd mdi thi ndi cu
Kbàc màu tanb Idng - Khàe màu thi tanh Idng
Nhùng DVTG tran, ndi nhu Hoàng Vàn Hành (5;72) là "tiém àn mdt khà nàng cbuyén boa tu thànb ngù thànb tue ngù" Dudi day là mdt sd trudng hpp nhu vày:
Gieo gid gàt bào —> Gieo gió àt gàt bào
Già néo dùt day —> Già néo tàt dùt day
Già kén ken hom -> Già kén thi ken hom
Vói nhihig don vi nhu trén, theo chùng tói, nén xép vào kho tue ngù ' ^- i'-'»'' 5.2 Tiéu chf ve càu trùc de xàc dinh ve ranh gidi giùa thành ngù va tiic ngù
Trong bài "Góp y kién ve su phàn biet thànb ngù vói tue ngù", Cu Dinh Tu dà viét: "Theo chó chùng tói suy nghl, su kbàc nhau càn bàn giifa thành ngù va tue ngù là su khàe nhau ve chùc nàng Thànb ngù là nhùng don vi ed san mang chùc nàng dinh danh, nói kbàc di, dùng de gpi tan su vàt, tfnh chat, hành dóng Ve màt này ma nói, thành ngù là nhùng don vj tuong duong nhu tu Tue ngù dùìig ve màt ngón ngù hpc eó chùc nàng kbàc bàn so vói thànb ngù Tue ngù cùng nhu càc
Trang 9sàng tao khàe eùa dàn gian nhu ea dao, truyén có tfch, déu là ok
thóng bào Nò thóng bào mot nhàn dinh, mdt két luàn ve mot phuong dién nào dò eùa thè gidi khàch quan Do vày, mòi tue ngù dpe lén là mot càu boàn chinh, dién dat trpn ven mot y tudng" [10; 41]
Chùng tói boàn toàn nhàt tri vdi nhàn dinh tran eùa Cu Dinh Ti
Va de gdp phàn xàc dinh ranh gidi giùa thành ngù va tue ngù, sàp xép càc DVTG vào kho thànb ngù bay tue ngù, chùng tói càn eù vào eie tiau chf sau:
5.2.7 Tàt cà nhùng DVTG ed càu trùc C-V (hoàc C-V-B) déu xép vào
kho tue ngù
Càch phàn loai này thdng nhàt vdi quan niam eùa Nguyén Tài Càn khi óng cho ràng " loai tò hpp góm hai trung tàm nói lién vói nhau bang quan he tudng thuàt là ménh de va loai tó hpp góm mòi trung tàm ndi lién vói càc thành tó phu bang quan he cbfnh phu goi là doàn ngù (hoàc ngù)" [2; 148]
Theo chùng idi, thành ngù chi ed càu trùc là ngù ehù khóng có càu trùc là mói nicnh de (hoàc mot càu) Ngupc lai, tue ngù khóng thè
ed càu trùc là mòi ngù ma phài là mdt càu (dù dói khi trong càu có thè tinh lupe mot hai tu quan he de dàm bào su sue tfch va de nhd, de luu truyén) '
Tuy nhién cùng càn nói thém là: càn phàn biét rd giùa càu true
va chùc nàng trong càu Bòi vi, khi su dung, mot càu có càu trùc C-V (hoàc C-V-B) vàn có thè su dung nhu mot tu, mot ngù
Chàng han: Anh ta khóng thich cài kièu cha me dàt dàu con
ngói day
^'-' Ò càu trcn có DVTG "cha me dàt dàu con ngói day" gÓm 6 tir,
nhung cùng ed ihc^ ihay the bang mot tu: Anh ta khóng thfeh cài kièu dò
5.2.2 Nhùng don vi bao góm hai ve ma giùa bai ve eó càc mèi
quan bé: nhàn qui, nhupng bó, muc dich, tuong phàn déu xép vào kho tue ngù
Trong càu trùc eùa càc don vi trén, có thè:
1 Có càc tu quan he: ,
166
I
Trang 10Vf 4u: Gàn muc thi den, gàn dèn thi rang
Thuyén dua thi lai cùng dua
Quan thòi xa, bàn nba thòi gàn
2 Khóng có càc tÌjr quan bé (nhung có thè dà dàng nhàn ra va khdi phuc càc tu quan ha giùa hai ve eùa càc DVTG)
Vidu:
Nuóc chày dà mdn Ngua non bau dà Con dai cài mang Quyén rom va dà Hpc tài thi phàn
Nude chày thi dà mdn
Ngua non nén bau dà
(Ton dai thi cài mang
Quyén rom nhutig va dà
Hpc tài nhung thi phàn
6 Trong kho tàng thànb ngù va tue ngù Viat ed nhùng don vi chua dupc kbàng dinh dùt khoàt là thànb ngù bay tue ngù Boi vi nhihig don
vi này vùa ed dàc diém gidng thành ngù vùa ed dàc diém gió'ng tue
ngù Vi vày, tu truóc dén nay, khi thi chùng dupc cho là thànb ngù, khi
thi dupc cho là tue ngù Viéc có mot so tàc già càn eù vào noi dung
phàn ành cùng nhu ddi tuong nghién cùru de phàn biét giùa thành
ngù va tue ngù, theo chùng tdi là khdng thoà dàng va khdng ed sue thuyét phuc Bdi vi cà thànb ngù va tue ngù déu ed nhihig nói dung phàn ành rat phong phu va ed thè trùng nhau; cùng nhu cà thànb ngù
va tue ngù déu ed thè là ddi tupng nghién cùu eùa nhiéu ngànb khoa hpc kbàc nhau: ngdn ngù bpc, vàn hpc, vàn boa hpc, tàm If bpc, dao due hpc, Vi vày, de dàm bào su nhàt quàn de dàng cho sir phàn loai, sàp xép thành ngù va tue ngù vào nhihig bó suu tàm khàe nhau, quan dièm eùa chùng tói là: \- i - \'
1 Tàt cà nhùng don vi có cà'u trùc eùa mot ngOr sé xép vào kho thành ngù
2 Tàt cà nhihig don vj có cà'u trùc eùa mot càu sé xép vào kho tue ngù
Trén day, chùng tói mói tìm hièu ve dàc dièm càu trùc eùa càc
DVTG giùa thành ngù va tue ngù Ve dàc diém ngù nghla eùa càc don
vi này chùng tdi sé de càp dén d mot bài viét kbàc