Thử nghiệm xây dựng xưởng nghệ thuật (atelier) theo mô hình reggio emilia tại trường mầm non ngôi nhà tư duy thành phố hồ chí minh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Ngôn Thị Minh Hảo THỬ NGHIỆM XÂY DỰNG XƯỞNG NGHỆ THUẬT ATELIER THEO MÔ HÌNH REGGIO EMILIA TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGÔI NHÀ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngôn Thị Minh Hảo

THỬ NGHIỆM XÂY DỰNG XƯỞNG NGHỆ THUẬT (ATELIER) THEO MÔ HÌNH REGGIO EMILIA TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGÔI NHÀ TƯ DUY

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Thành phố Hồ Chí Minh-2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngôn Thị Minh Hảo

THỬ NGHIỆM XÂY DỰNG XƯỞNG NGHỆ THUẬT (ATELIER) THEO MÔ HÌNH REGGIO EMILIA TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGÔI NHÀ TƯ DUY

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành : Giáo dục học (Mầm non)

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS: PHAN THỊ THU HIỀN

Thành phố Hồ Chí Minh-2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng:

Những kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là của chính tác giả thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Phan Thị Thu Hiền

Các nội dung và kết quả nghiên cứu trong đề tài này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào trước đây

Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau và được ghi nhận trong danh mục tài liệu tham khảo

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về luận văn của mình

Tp Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2020

Ngôn Thị Minh Hảo

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm trân trọng tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đến Ban Giám Hiệu, Phòng Sau Đại học Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, quý thầy cô giáo đã tham gia giảng dạy lớp cao học Giáo dục Mầm non khóa 2017-2019 đã giúp

đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Xin được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến TS Phan Thị Thu Hiền- người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và những phản hồi có giá trị của cô trong suốt thời gian qua, người là một phần quan

trọng để luận văn được hoàn thành

Tôi cũng biết ơn những nhà quản lý giáo dục và trẻ em ở các trường mầm non Bay, Chân Xinh, Cầu Vồng, Miền Cổ Tích, Mặt Trời Nhỏ, Southsky, Ngôi Nhà Tư Duy là chất xúc tác cho nghiên cứu này Triết lý và các dự án của các bạn đã tiếp truyền cảm hứng cho tôi và nhiều người

Cuối cùng tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn của tôi đến với gia đình Tôi thừa nhận rằng những ảnh hưởng của ba và mẹ dành cho tôi là rất lớn, họ luôn là người truyền cảm hứng, khích lệ, động viên để tôi có thể hoàn thành luận văn này

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2020

Ngôn Thị Minh Hảo

MỤC LỤC

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XƯỞNG NGHỆ THUẬT THEO MÔ HÌNH REGGIO EMILIA 8

1.1 Lịch sử phát triển của Reggio Emilia và xưởng nghệ thuật ở Reggio Emilia 8

1.1.1 Ở Reggio Emilia 8

1.1.2 Ứng dụng các nước trên thế giới 9

1.1.3 Ứng dụng ở Việt Nam 10

1.2 Các khái niệm chính 12

1.2.1 Khái niệm xưởng nghệ thuật Reggio Emilia 12

1.2.2 Khái niệm xây dựng 14

1.3 Các triết lý nền tảng của Reggio Emilia 14

1.4 Nguyên tắc xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia 24

1.4.1 Nguyên tắc xây dựng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia 24

1.4.2 Cách sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia 29

1.4.3 Vai trò của giáo viên 34

1.5 Đặc điểm học tập và tạo hình của trẻ mẫu giáo 35

1.5.1 Đặc điểm học tập của trẻ mẫu giáo 35

1.5.2 Đặc điểm tạo hình của trẻ mẫu giáo 37

1.6 Những tiềm năng của xưởng nghệ thuật 38

1.6.1 Phát triển tính cộng đồng 38

1.6.2 Ngôn ngữ biểu cảm 38

1.6.3 Nơi của sự lắng nghe 39

1.6.4 Nuôi dưỡng tư duy sáng tạo 39

1.6.5 Văn hóa suy nghĩ cùng nhau 40

1.6.6 Trẻ em đang học gì? 40

Tiểu kết chương 1 42

Chương 2 THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG XƯỞNG NGHỆ THUẬT THEO MÔ HÌNH REGGIO EMILIA TẠI CÁC TRƯỜNG MẦM NON Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 43

2.1 Tổ chức khảo sát thực trạng ứng dụng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia tại các trường mầm non 43

2.1.1 Mục tiêu và nhiệm vụ tìm hiểu thực trạng ứng dụng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia tại các trường mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh 43

2.1.2 Khái quát chung về các trường mầm non tham gia khảo sát thực trạng tại Thành phố Hồ Chí Minh 43

2.2 Phương pháp tìm hiểu thực trạng ứng dụng axây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia tại các trường mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh 48

2.2.1 Phương pháp nghiên cứu hồ sơ, sản phẩm 48

2.2.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: 49

2.2.3 Phương pháp quan sát 50

2.2.4 Phương pháp phỏng vấn 51

2.2.5 Cách thức xử lý số liệu thống kê 51

2.3 Kết quả khảo sát thực trạng xây dựng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia tại các trường mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh 52

2.3.1 Thực trạng nhận thức về xây dựng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia tại các trường mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh 52

2.3.2 Thực trạng xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật ứng dụng Reggio Emilia tại các trường mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh 63

Tiểu kết chương 2 78

Chương 3 THỬ NGHIỆM ỨNG DỤNG REGGIO EMILIA TRONG

XÂY DỰNG XƯỞNG NGHỆ THUẬT CHO TRẺ MẦM NON TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGÔI NHÀ TƯ DUY, THÀNH

PHỐ HỒ CHÍ MINH 80

3.1 Mục đích thử nghiệm 80

3.2 Đối tượng thử nghiệm 82

3.3 Thời gian thử nghiệm 82

3.4 Cách tiến hành và kết quả thử nghiệm xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật 82

3.4.1 Xây dựng xưởng nghệ thuật 82

3.4.2 Sử dụng xưởng nghệ thuật 89

3.5 Kết quả thử nghiệm xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật 104

3.5.1 Phương pháp đánh giá thử nghiệm 104

3.5.2 Kết quả thử nghiệm xây dựng xưởng nghệ thuật trong trường mầm non 106

3.5.3 Kết quả sử dụng xưởng nghệ thuật 111

Tiểu kết chương 3 113

TÀI LIỆU THAM KHẢO 114

PHỤ LỤC 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Các chữ viết tắt Nội dung viết đầy đủ

GVMN : Giáo viên mầm non

MN : Mầm non CBQL : Cán bộ quản lý BGH : Ban giám hiệu ĐLC : Độ lệch chuẩn ĐTB : Điểm trung bình

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Thông tin các trường mầm non khảo sát thực

trạng 44 Bảng 2.2 Thông tin mẫu khảo sát tại trường MN có xưởng nghệ thuật tại

Thành phố Hồ Chí Minh 52 Bảng 2.3 Thống kê cách tiếp cận thông tin về Reggio Emilia của CBQL và

GVMN 54 Bảng 2.4 Thống kê mô tả xưởng nghệ thuật qua sự hiểu biết của GVMN 55 Bảng 2.5 Nhận thức của CBQL và GVMN về những lợi ích của xưởng nghệ

thuật đối với sự phát triển của trẻ MN 57 Bảng 2.6 Nhận thức của CBQL và GVMN về cách sử dụng xưởng

nghệ thuật 58 Bảng 2.7 Thống kê nhận thức của CBQL và GVMN về tầm quan trọng của

việc xây dựng xưởng nghệ thuật trong trường mầm non 59 Bảng 2.8 Thống kê lý do của CBQL và GVMN về tầm quan trọng của việc

xây dựng xưởng nghệ thuật trong trường mầm non 59 Bảng 2.9 Thống kê nhận thức của CBQL và GVMN về ưu thế của xưởng

nghệ thuật đối với sự phát triển của trẻ mầm non 61 Bảng 2.10 Thống kê mức độ cần thiết của CBQL và GVMN về việc cung cấp

đồ dùng, học cụ, nguyên vật liệu thiên nhiên, phương tiện kỹ thuật cho xưởng nghệ thuật 63 Bảng 2.11 Thống kê lý do nhận thức của CBQL và GVMN về việc cung cấp

đồ dùng, học cụ, nguyên vật liệu thiên nhiên, phương tiện kỹ thuật cho xưởng nghệ thuật 63 Bảng 2.12 Thống kê đánh giá của CBQL và GVMN về việc bài trí dụng cụ,

phương tiện và nguyên vật liệu trong xưởng nghệ thuật 64 Bảng 2.13 Thống kê đánh giá hiệu quả việc sử dụng xưởng nghệ thuật trong

trường mầm non của CBQL và GVMN 69 Bảng 2.14 Thống kê mức độ trung bình sử dụng xưởng nghệ thuật vào các thời

điểm trong ngày của CBQL và GVMN 70

Bảng 2.15 Các ví dụ mà GVMN đã sử dụng xưởng nghệ thuật để dạy trẻ mầm

non hoạt động 71 Bảng 2.16 Những biện pháp được BGH hỗ trợ để việc sử dụng xưởng nghệ

thuật đạt hiệu quả 74 Bảng 2.17 Những thuận lợi khi GVMN sử dụng xưởng nghệ thuật vào các hoạt

động cho trẻ mầm non 75 Bảng 2.18 Những khó khăn khi GVMN sử dụng xưởng nghệ thuật vào các

hoạt động cho trẻ mầm non 76 Bảng 3.1 Kết quả đánh giá việc xây dựng xưởng nghệ thuật 106 Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi về việc xây dựng xưởng nghệ thuật 107 Bảng 3.3 Kết quả đánh giá của việc trang bị, sắp xếp nguyên vật liệu, đồ

dùng, đồ chơi tại các khu vực của xưởng nghệ thuật 108 Bảng 3.4 Kết quả đánh giá việc xây dựng các mối quan hệ tại xưởng nghệ

thuật 109 Bảng 3.5 Kết quả thăm dò ý kiến về sử dụng xưởng nghệ thuật 111

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH

Hình 1.1 Từ cánh cửa của trường Diana: piazza và xưởng nghệ thuật 26

Hình 1.2 Đèn sợi đốt và tường như một phòng trưng bày 26

Hình 1.3, 1.4, 1.5 Xưởng nghệ thuật và một kệ cho bộ sưu tập chứa các vật liệu (trường Michael năm 1996) (Gandini et al., 2005) 27

Hình 1.6 Các bức tường của phòng họp, phòng thí nghiệm và xưởng nghệ thuật được ngăn bằng kính 28

Hình 1.7 Xưởng nghệ thuật tại trường Diana, những đứa trẻ 4 tuổi chuẩn bị vẽ một tấm thảm trên một tấm nhựa cho ngọn núi yêu dấu của chúng 29

Hình 1.8 Cửa sổ với với vải rũ dọc tren bên trên 29

Hình 1.9 Xưởng nghệ thuật và một kệ cho bộ sưu tập chứa các vật liệu (trường Michael năm 1996) 30

Hình 1.10 Giá vẽ lấy cảm hứng Reggio Emilia 31

Hình 1.11 Xưởng nghệ thuật thiết lập với máy tính và máy chiếu video với trẻ em 5 tuổi tại trường La Villetta 32

Hình 1.12 Pa-nô trong xưởng nghệ thuật xây dựng chiến lược với đất sét 33

Hình 1.13 Kỷ niệm đất sét 33

Hình 2.1 Xưởng nghệ thuật trường MN1 45

Hình 2.2 Xưởng nghệ thuật thuật trường MN2 45

Hình 2.3 Xưởng nghệ thuật trường MN3 46

Hình 2.4 Xưởng nghệ thuật trường MN4 46

Hình 2.5 Xưởng nghệ thuật trường MN5 47

Hình 2.6 Xưởng nghệ thuật trường MN6 47

Hình 2.7 Không gian chuẩn bị xây dựng xưởng nghệ thuật của trường MN7 48

Hình 2.8 Phiếu khảo sát trực tuyến dành cho GVMN 50

Hình 2.9 Phiếu khảo sát trực tuyến dành cho CBQL 50

Hình 3.1 Bảng vẽ tay không gian sảnh sẽ tiến hành xây dựng 85

Hình 3.2 và 3.3 Bảng thiết kế xưởng nghệ thuật 85

Hình 3.4, 3.5, 3.6 và 3.5 Trước và sau khi thử nghiệm xây dựng xưởng nghệ

thuật 89

Hình 3.8, 3.9 Bài trí chuẩn bị ở khu vực bàn trung tâm của xưởng nghệ thuật 94

Hình 3.10 Bài trí chuẩn bị ở khu vực bàn ánh sáng 95

Hình 3.11 Bài trí chuẩn bị ở khu vực xây dựng 95

Hình 3.13 Trẻ cùng tập trung lại bên cô qua tiếng đàn piano 95

Hình 3.14 Trẻ hoạt động ở khu vực bàn trung tâm 95

Hình 3 15 Trẻ hoạt động ở khu vực bàn trung tâm 98

Hình 3.16 Trẻ hoạt động ở khu vực đất sét 98

Hình 3.17 Bài trí chuẩn bị khu vực vận động theo nhạc 100

Hình 3.18 Bài trí chuẩn bị khu vực bàn trung tâm 100

Hình 3.19, 3.20 Trẻ hoạt động tại xưởng nghệ thuật 101

Hình 3.21, 3.22 Trẻ hoạt động tại xưởng nghệ thuật 103

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Xưởng nghệ thuật (atelier trong tiếng Ý) trong mô hình giáo dục Reggio

Emilia (được gọi tắt là Reggio Emilia trong luận văn này) là một môi trường đặc biệt

để đứa trẻ thể hiện ý tưởng của chính mình qua “100 ngôn ngữ” (Thornton & Brunton,

2014) Đây là một trong những nét đặc trưng thể hiện triết lí “Môi trường là người

thầy thứ ba” trong Reggio Emilia, ý tưởng này được nhiều nền giáo dục trên thế giới, trong đó có Việt Nam, ứng dụng trong những năm gần đây

Xưởng nghệ thuật có nhiều thế mạnh nổi bật trong việc mời gọi trẻ thể hiện ý tưởng nghệ thuật và thúc đẩy năng lực sáng tạo của trẻ mầm non Xưởng nghệ thuật trong Reggio Emilia có nguyên vật liệu đa dạng, gần gũi với thiên nhiên, công cụ và thiết bị hỗ trợ quá trình sáng tạo được bài trí đẹp mắt, trẻ có không gian để tự do sáng tạo và trưng bày sản phẩm (Gandini et al., 2005) Những điều này mang đến nhiều sự hấp dẫn, khuấy động sự tò mò và mời gọi trẻ tham gia, những tác phẩm nghệ thuật được treo trong xưởng nghệ thuật giúp trẻ nhìn nhận quá trình của mình và cảm thấy được tôn trọng Hơn nữa trong quá trình hoạt động trong xưởng nghệ thuật còn hình thành và phát triển các kỹ năng vận động, ngôn ngữ, tình cảm- kỹ năng xã hội, năng lực nhận thức, nâng cao năng lực sáng tạo cho trẻ Điều này cho thấy xưởng nghệ thuật là phương tiện hữu hiệu và hướng đến sự phát triển toàn diện của trẻ mầm non

Trong những năm gần đây, một số trường mầm non ở Việt Nam đã xây dựng chương trình dạy học và xây dựng xưởng nghệ thuật theo cảm hứng Reggio Emilia Tuy nhiên trên thực tế hiện nay, chúng tôi nhận thấy việc ứng dụng ý tưởng này chưa thực sự hiệu quả vì một số lí do như sau: GVMN chưa nắm rõ cách thức xây dựng xưởng nghệ thuật và chưa biết cách khai thác triệt để các yếu tố trong xưởng nghệ thuật Cụ thể là GVMN chưa được đào tạo chuyên sâu về nghệ thuật, nguồn nguyên vật liệu trong xưởng nghệ thuật chưa đa dạng, khi trẻ sáng tạo tác phẩm nghệ thuật trẻ bị phụ thuộc vào tiến trình làm mẫu của giáo viên

Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Thử nghiệm xây dựng xưởng nghệ thuật (atelier) theo mô hình Reggio Emilia tại trường mầm non Ngôi Nhà Tư Duy, Thành phố Hồ Chí Minh”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở tìm hiểu lý luận, thực trạng xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia ở một số trường mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh mà chúng tôi cho là đã sử dụng có hiệu quả nhằm học hỏi kinh nghiệm và tiến hành xây dựng

và sử dụng thử nghiệm xưởng nghệ thuật ở một trường mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia tại trường Mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Khả năng ứng dụng xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia trong điều kiện giáo dục ở Việt Nam và trường mầm non Ngôi Nhà Tư Duy, thành phố Hồ Chí Minh

3 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, việc thiết kế xưởng nghệ thuật trong trường mầm non đã có những thành công nhất định Tuy nhiên, trên thực tế ở các trường MN lấy cảm hứng Reggio Emilia, GVMN vẫn chưa biết cách khai thác về các tiềm năng của xưởng nghệ thuật Nếu GV được hướng dẫn về cách xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật thì họ sẽ khai thác hiệu quả hơn tiềm năng của nó để trẻ mầm non có thể thể hiện ý tưởng của mình qua “100 ngôn ngữ”

4 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu, khảo sát những trường mầm non lấy cảm hứng Reggio Emilia và có xưởng nghệ thuật Chúng tôi tiến hành thử nghiệm xây dựng và sử dụng tại xưởng nghệ thuật mà chúng tôi thiết kế Đây là xưởng nghệ thuật lớn- ở vị trí trung tâm của trường và dùng chung cho toàn trường

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Hệ thống hóa cơ sở lí luận về xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia tại trường MN

6.2 Khảo sát thực trạng xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia tại một số trường MN trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

6.3 Thử nghiệm ứng dụng Reggio Emilia trong xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật cho trẻ mầm non tại trường mầm non Ngôi Nhà Tư Duy, Thành phố Hồ Chí Minh

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu lý luận

Đọc, phân tích, tổng hợp tài liệu trong nước và ngoài nước Phương pháp này dùng để hệ thống hóa các thông tin thu thập được từ các tài liệu về lịch sử nghiên cứu của việc xây dựng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia Mục đích của phương pháp này là tìm hiểu các vấn đề liên quan đến các quan điểm, mô hình xây dựng, quá trình

sử dụng và cách khai thác các tiềm năng của xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia từ

đó xây dựng nên cơ sở lý luận của đề tài

6.2 Nghiên cứu thực tiễn

Chúng tôi tiến hành khảo sát và lập danh sách có 06 trường mầm non tại thành phố Hồ Chí Minh lấy cảm hứng từ Reggio Emilia và có xưởng nghệ thuật Mục tiêu khảo sát là học hỏi kinh nghiệm thực tiễn, là cơ sở để chúng tôi xây dựng phương án vận dụng Reggio Emilia vào việc xây dựng xưởng nghệ thuật tại trường MN đạt hiệu quả Để điều tra thực trạng việc xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật trong trường

MN chúng tôi sử dụng phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, quan sát, nghiên cứu hồ

chính xác những gì đã làm được và chưa làm được trong thực trạng xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật Chúng tôi quan sát hiện trạng xưởng nghệ thuật của tất cả các trường mà chúng tôi đã điều tra bằng bảng hỏi để tiến hành đánh giá học liệu, bài trí, quá trình dạy và học

6.2.3 Phương pháp nghiên cứu hồ sơ, sản phẩm

Chúng tôi tiến hành xem xét, phân tích, tổng hợp, đánh giá các tài liệu trong

hồ sơ của nhà trường có liên quan đến xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật như:

kế hoạch hoạt động, giáo án, các kết quả đánh giá, kết luận Chúng tôi cũng xem xét các sản phẩm của trẻ đã được thực hiện tại xưởng nghệ thuật và được lưu giữ trong portfolio hoạt động của trẻ như: sản phẩm tạo hình, hình ảnh, ghi chép của GV…Nghiên cứu hồ sơ của nhà trường và các sản phẩm liên quan giúp chúng tôi hiểu được cách xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật ở các trường, từ đó chúng tôi xác định vấn đề cần trao đổi ở phỏng vấn, học hỏi những kinh nghiệm và chuẩn bị kế hoạch thử nghiệm xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật ở trường MN

6.2.4 Phương pháp phỏng vấn

Sau khi phân tích kết quả bảng hỏi, chúng tôi tiến hành phỏng vấn với 2 quản

lý (2 Hiệu phó chịu trách nhiệm chính trong xưởng nghệ thuật ) và 02 giáo viên tại trường mầm non mà chúng tôi khảo sát có xưởng nghệ thuật thành công nhất Mục đích phỏng vấn nhằm thu thập số liệu để minh chứng cho giả thuyết

6.2.5 Phương pháp thử nghiệm

Trên cơ sở nghiên cứu và tìm hiểu thực trạng việc xây dựng xưởng nghệ thuật tại các trường mầm non chúng tôi tiến hành thử nghiệm xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia tại một trường MN Song song với việc thử nghiệm chúng tôi tiến hành đánh giá hiệu quả và tính khả thi của phương án thông qua các phương pháp sau:

  Phương pháp quan sát:

Chúng tôi xây dựng phiếu quan sát hàng ngày, phiếu nhận xét đánh giá từng hoạt động; quan sát, quay phim, chụp ảnh quá trình hoạt động để thu thập thông tin Chúng tôi xác định đây là phương pháp chính, vì thông qua quan sát thực tế sẽ đánh

giá được sự thành công hay thiếu xót trong việc thử nghiệm xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật tại trường mầm non của chúng tôi

Phương pháp đánh giá bằng hồ sơ: Chúng tôi lập hồ sơ gồm: Hình ảnh xưởng nghệ thuật được xây dựng như thế nào? Trẻ đã sử dụng xưởng nghệ thuật ra sao? Các hoạt động của trẻ trong thời gian thử nghiệm (Trẻ tương tác với môi trường vật chất, giữa trẻ với bạn bè, giữa trẻ với giáo viên, hình ảnh, đoạn phim…), triển lãm tài liệu

ở xưởng nghệ thuật cùng trẻ, giáo viên và phụ huynh đánh giá quá trình thử nghiệm

 Điều tra bảng hỏi: chúng tôi tiến hành lấy ý kiến qua phiếu nhận xét dành cho 02 BGH, 04 GVMN chủ nhiệm của 02 lớp mẫu giáo trong trường để đánh giá tính khả thi và hiệu quả của phương án

 Phương pháp phỏng vấn

Chúng tôi tiến hành phỏng vấn 1 CBQL (Hiệu phó chuyên môn có trách nhiệm chính trong xưởng nghệ thuật) và 2 GV của 2 lớp tại trường mầm non mà chúng tôi tiến hành thử nghiệm để đánh giá nhận thức sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia khi trực tiếp trò chuyện Kết quả phỏng vấn là nguồn thông tin hữu ích trong quá trình phân tích kết quả thử nghiệm

6.2.6 Phương pháp xử lý số liệu

Định lượng: Chúng tôi sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí và định lượng số liệu qua google sheet và SPSS 20.0 trong quá trình nghiên cứu

Định tính (Câu hỏi mở trong bảng hỏi, quan sát, phỏng vấn):

- Chuẩn bị và sắp xếp dữ liệu phân tích

7 Đóng góp đề tài

7.1 Về lí luận

Đề tài làm rõ những vấn đề lí luận về khái niệm, cách tiếp cận mới về việc xây

dựng xưởng nghệ thuật theo mô hình giáo dục Reggio Emilia trong trường MN

7.2 Về thực tiễn

Đề tài phân tích thực trạng và đề xuất phương án xây dựng xây dựng xưởng nghệ thuật theo mô hình giáo dục Reggio Emilia trong trường MN Thông qua đó giúp GVMN tổ chức kế hoạch sử dụng xưởng nghệ thuật cho trẻ MN đạt hiệu quả hơn

9 Cấu trúc luận văn

Phần mở đầu nêu ra các lý do chọn nghiên cứu vấn đề; Mục đích nghiên cứu; Xác định phạm vi nghiên cứu; Đưa ra những giả thuyết khoa học; Nhiệm vụ nghiên cứu; Phương pháp và đóng góp của nghiên cứu

Phần nội dung gồm 3 chương, trong đó: chương 1 cung cấp một cái nhìn tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề, hệ thống các khái niệm, cơ sở lý luận và đưa

ra khái niệm công cụ về vấn đề nghiên cứu Khảo sát, điều tra nghiên cứu và các tài liệu liên quan được xem xét trong chương 2 Chương 3 trình bày kết quả thử nghiệm nghiên cứu xây dựng xưởng nghệ thuật theo mô hình Reggio Emilia tại trường mầm non

Kết thúc nghiên cứu với sự thừa nhận về những hạn chế và khuyến nghị/ đề xuất để nghiên cứu thêm

KẾ HOẠCH THỰC HIỆN LUẬN VĂN

Thời gian Nội dung thực hiện

Từ tháng 9-11/2019 Hoàn thiện đề cương

Tháng 12/2019- 01/2020 Hoàn thiện chương 1; Công cụ điều tra thực trạng,

mẫu phỏng vấn và phiếu khảo sát

Tháng 02-6/2020 Tiến hành điều tra thực trạng; Xử lý và phân tích số

liệu, hoàn thiện chương 2

Tháng 6- 8/2020 Xây dựng phương án thử nghiệm; tiến hành thử

nghiệm Tháng 8- 11/2020 Viết chương 3; hoàn thiện luận văn

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XƯỞNG NGHỆ THUẬT

THEO MÔ HÌNH REGGIO EMILIA 1.1 Lịch sử phát triển của Reggio Emilia và xưởng nghệ thuật ở Reggio Emilia 1.1.1 Ở Reggio Emilia

Reggio Emilia là một thành phố với khoảng 1.650.000 người ở vùng Emilia Romagna, thuộc khu vực ở miền Bắc nước Ý Sau Thế chiến thứ hai, người dân trong một ngôi làng nhỏ tên là Villa Cella gần thị trấn Reggio Emilia đã cùng nhau xây dựng lại cộng đồng của họ sau một thời gian dài chính trị và xã hội bị rối loạn Là một phần của quá trình ban đầu này, cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ đã đóng một vai trò quan trọng trong việc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và kinh nghiệm cho trẻ em trong làng thông qua việc thành lập các trường mầm non dựa vào cộng đồng (Fraser, 2006) Bối cảnh lịch sử và chính trị của phong trào dân chủ ở khu vực phía bắc nước Ý này đã góp phần tạo ra "một loạt kinh nghiệm và văn hóa mới mang đến một tầm nhìn mới về thời thơ ấu cho trẻ em" (Barsotti, 2004) Sau đó đã phát triển mạng lưới hơn ba mươi trung tâm giáo dục sớm tại thành phố, dành cho trẻ em từ sơ sinh đến 3 tuổi và từ 3 đến 6 tuổi Dự án giáo dục này đã bắt đầu hơn năm mươi năm trước, việc thành lập các trường mầm non được định hướng thông qua cái nhìn sâu sắc của Loris Malaguzzi, người đứng đầu trung tâm mầm non thành phố một giáo viên trẻ thời đó, người đã dành cả cuộc đời mình cho sự phát triển của triết học gọi là phương pháp Reggio Emilia (Wurm, 2005)

Một trong những nguyên tắc trung tâm của Phương pháp tiếp cận Reggio Emilia đã định hướng các nhà giáo dục Ý tin tưởng rằng mọi trẻ em đều là một đứa trẻ sáng tạo, đầy tiềm năng Chính từ tiền đề cơ bản này, xưởng nghệ thuật đã được hình thành và vẫn đang phát triển

Ý tưởng về xưởng nghệ thuật được Loris Malaguzzi nghĩ ra với mục đích mang lại một cuộc cách mạng trong việc dạy và học ở trường cho trẻ em Các xưởng nghệ thuật được thành lập ngày từ những kinh nghiệm đầu tiên của các nhà giáo dục Reggio Emilia vào năm 1963 cho trẻ từ 3-6 tuổi, trong mỗi trường mầm non của thành phố Reggio Emilia đều có một không gian gọi là xưởng nghệ thuật và một giáo viên với

nền tảng nghệ thuật Xưởng nghệ thuật trở thành nơi nghiên cứu, phát minh và đồng cảm, được thể hiện bằng ngôn ngữ của 100 ngôn ngữ Các xưởng nghệ thuật được xây dựng trong sự hợp tác với các chuyên gia có năng lực khác nhau (kiến trúc sư, sư phạm, nhà vật lý, kỹ sư, nhà sinh học, vũ công, nhạc sĩ, bác sĩ, v.v.) Sau đó từ những năm 70, xưởng nghệ thuật được xây dựng trong những trung tâm cho trẻ mầm non (Gandini et al., 2005)

1.1.2 Ứng dụng các nước trên thế giới

Trên tạp chí giáo dục Bambini được xuất bản năm 1988, trong cuộc phỏng vấn với Loris Malaguzzi, ông đã phân tích sự khởi đầu của xưởng nghệ thuật trong bối cảnh 25 năm đầu tiên của các trường Reggio Emilia Vào thời điểm phỏng vấn Malaguzzi đã có một khái niệm rất mạnh mẽ về xưởng nghệ thuật có thể là gì, nhưng

về sau nó vẫn còn tiềm năng để thay đổi và phát triển (Carini, 1988)

Model Early Learning Center (MELC) (Mô hình giáo dục sớm) đã ra đời đầu tiên tại Hoa Kỳ năm 1989, họ đã sống và học hỏi trong một môi trường được biết đến với những ý tưởng sáng tạo của Reggio Emilia MELC, một phần của Trung tâm Học tập Quốc gia (TNLC) ở Washington, DC và được kết nối với Bảo tàng Thủ đô Chile, thực sự là một nơi rất đặc biệt

Trong cuốn Học tập từ xưởng nghệ thuật của Reggio Emilia (2005) (In the spirit of the studio: Learning from the Atelier of Reggio Emilia) đã tiết lộ ý nghĩa của

xưởng nghệ thuật trong trường học Cuốn sách này đã mô tả một cuộc cách mạng mà xưởng nghệ thuật của Reggio Emilia mang đến cho giáo dục trẻ nhỏ ở Ý và theo cuộc cách mạng đó trên khắp đại dương đến Bắc Mỹ Hầu hết các dự án của tác giả đều có

sự kết nối và đan xen giữa các ngành khác nhau với các ngôn ngữ của xưởng nghệ thuật thường tạo ra sự thay đổi quan điểm và ủng hộ cách tiếp cận đa dạng đối với các vấn đề bộc lộ các yếu tố biểu cảm, đồng cảm và thẩm mỹ vốn có trong bất kỳ ngành học nào Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi sự tích hợp của công nghệ

kỹ thuật đã có tác động khác nhau ở các trường mầm non của Reggio Emilia so với hầu hết các trường khác: trải nghiệm này rất giàu trí tưởng tượng, kích thích xã hội hóa và tràn đầy niềm vui

Họ cho rằng sẽ cần thiết để giới thiệu một xưởng nghệ thuật và một giáo viên

nghệ thuật vào một trường học với hy vọng rằng mọi thứ sẽ tự động được biến đổi Một sự chuyển đổi như vậy có thể diễn ra nếu toàn bộ chương trình giáo dục dựa trên các cơ sở học tập và giảng dạy phong phú

Vecchi (2010) trong hồi kí Nghệ thuật và sáng tạo trong Reggio Emilia (Art

and creativity in Reggio Emilia) đã chỉ ra khả năng khám phá nghệ thuật và sự sáng tạo trong giáo dục sớm, đồng thời, kiểm tra vai trò của xưởng nghệ thuật và giáo viên tại xưởng nghệ thuật trong các trường mầm non tiên phong của Reggio Emilia (Vecchi, 2010)

Ngày nay, Reggio Emilia đã nổi tiếng trên toàn thế giới, bằng chứng là hàng chục ngàn người từ khắp nơi trên thế giới đã đến thăm Reggio Emilia trong những năm gần đây và số trung tâm ở các quốc gia khác thừa nhận ảnh hưởng của sư phạm Reggio Emilia Phương pháp sư phạm này đã xuất hiện trong một số cuốn sách trong

sê-ri Cuộc thi trẻ nhỏ (Contesting Early Childhood) và là chủ đề của một trong số đó,

Trong Đối thoại với Reggio Emilia: Lắng nghe, nghiên cứu và học hỏi (In Dialogue with Reggio Emilia: Listening, Researching and Learning) bởi đồng nghiệp lâu năm

của Vea Vecchi, Carla Rinaldi (2006)

1.1.3 Ứng dụng ở Việt Nam

Tại thời điểm nghiên cứu luận văn, trong 2 năm học 2018-2019 và 2019-2020 cho thấy sự phát triển của mô hình Reggio Emilia đối với giáo dục mầm non của Việt Nam nói chung và các trường mầm non tư thục nói riêng Ngày càng nhiều trường

MN lấy cảm hứng áp dụng mô hình này như: Me school, Aurora, Bé Ong Sài Gòn, Happy kids Houses, the First Step, Little Sai Gon, South Sky, Bay…Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh

Tháng 5 năm 2019 đã có gần 20 trường mầm non đã có cuộc gặp gỡ tham quan, chia sẻ kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy trên tinh thần học hỏi tại Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Bến Tre, qua đó cũng cho thấy rằng mô hình này đang được nhân rộng và dần phổ biến hơn ở bậc học MN tại Việt Nam

Cũng trong năm 2019, có rất nhiều lớp tập huấn được diễn ra tại Thành phố

Hồ Chí Minh và Hà Nội, thu hút hàng trăm người tham gia trên mỗi lớp học, hầu hết đều là những trường mầm non, nhóm lớp mẫu giáo tư thục Tại đây, hầu hết các giáo

viên và các chủ trường đều đánh giá cao mô hình giáo dục này Họ đã có được cái nhìn rõ ràng hơn về triết lý giáo dục và muốn tìm cách chuyển đổi từ một môi trường truyền thống sang môi trường lấy cảm hứng từ mô hình giáo dục Reggio Emilia

Ngày 11-12 tháng 10 năm 2018, tại hội thảo giáo dục “Seed & Spark Summit

2018” là sự kiện quy tụ các chuyên gia giáo dục hàng đầu thế giới cùng nhau thảo

luận về định hướng giáo dục trong tương lai, trong đó chủ tịch Reggio Children- Giáo

sư Claudia Giudici đã viếng thăm các trường mầm non lấy cảm hứng từ mô hình Reggio Emilia lần đầu tiên tại Việt Nam Bà đã có đánh giá sự phát triển mô hình Reggio tại Việt Nam và tuyên bố rằng: “Nó hoàn toàn chưa chính thống” (Elledecoration, 2018)

Ngày 9/11/2019, bà Claudia Giudici- Chủ tịch của Reggio Children và bà Paola Rico- Giám đốc Reggio Children, chịu trách nhiệm phát triển chuyên môn cho trẻ em Reggio đã ở Việt Nam tham gia hội nghị công khai đầu tiên về cách tiếp cận Reggio Emilia trong bối cảnh Việt Nam Các thỏa thuận cho trường học lấy cảm hứng

từ Reggio Emilia đã được thực hiện với Tập đoàn Embassy Education tại Thành phố

Hồ Chí Minh, một dự án được hình thành bởi Học viện Âm nhạc và Nghệ thuật biểu diễn được sáng lập bởi Thanh Bùi người Úc gốc Việt khuyến khích sáng tạo hơn, tư duy phê phán và học tập liên ngành ở trẻ em (Little Em’s, 2019)

Về các công trình nghiên cứu

Từ trước đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về xưởng nghệ thuật và góc nghệ thuật như tác giả Nguyễn Thị Thanh Hà (2012), đã nghiên cứu “Giáo trình

tổ chức hoạt động vui chơi cho trẻ mầm non” đã hướng dẫn cách thiết kế và bố trí xưởng nghệ thuật trong lớp học Mô hình giáo dục Reggio Emilia khá mới mẻ ở Việt Nam vì vậy rất ít ỏi các nghiên cứu và ứng dụng về vấn đề này

Các nghiên cứu về mô hình giáo dục Reggio Emilia như tác giả An Vi (2018)

đã dịch tác phẩm “Phương pháp giáo dục Reggio Emilia” của tác giả Louse Boyd Cadwell Tác phẩm đã trình bày về triết lí giáo dục, xưởng nghệ thuật, các mẫu chuyện

về phương pháp giáo dục Reggio Emilia Luận văn của Tác giả Võ Thị Thuỳ Dung (2015) đã nghiên cứu “Ứng dụng mô hình Reggio Emilia vào thiết kế và sử dụng góc nghệ thuật cho trẻ mầm non" Đề tài đã trình bày rõ cơ sở lí luận về các khái niệm,

triết lí giáo dục của mô hình Reggio Emilia, cách thiết kế và sử dụng góc nghệ thuật cho trẻ mầm non Tác giả Phạm Thị Cúc Hà (2012) đã nghiên cứu “sử dụng vật liệu rời trong tiếp cận học qua chơi" Bài viết đã lấy cảm hứng từ mô hình Reggio về các nguyên vật liệu mở để làm phương tiện cho trẻ sử dụng để sáng tạo và học qua chơi

Tất cả các công trình nghiên cứu nói đến góc/xưởng nghệ thuật như một phương tiện mang lại giá trị to lớn thúc đẩy việc sáng tạo của trẻ mầm non Đây là một chủ đề mang tính thực tiễn và hữu ích tuy nhiên nhưng các nghiên cứu ở Việt Nam vẫn chưa có nghiên cứu nào về xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật cho trẻ mầm non nhằm thúc đẩy năng lực sáng tạo cho trẻ mầm non Chính vì vậy chúng tôi

vô cùng mong muôn thực hiện đề tài này

1.2 Các khái niệm chính

1.2.1 Khái niệm xưởng nghệ thuật Reggio Emilia

Trước khi chúng ta bắt đầu khám phá các ý tưởng của xưởng nghệ thuật, trước

tiên chúng ta phải giải quyết xưởng nghệ thuật là gì Mục đích của nó là gì? Làm thế

nào để nó nuôi dưỡng kinh nghiệm học tập của trẻ em?

Theo Forest Grove Preschool Academy of Arts and Technology Inc (2012)

xưởng nghệ thuật là nơi để trẻ thể hiện trí tưởng tượng của chính mình Ở đây, mỗi đứa trẻ là một nghệ sĩ và trẻ được tự do sáng tạo Mỗi sự sáng tạo của trẻ là là một kiệt tác nghệ thuật, trẻ được thể hiện sức tưởng tượng và tài năng độc đáo của chính mình

Xưởng nghệ thuật là một phân xưởng hay một studio, đặc biệt, được sử dụng bởi tất cả trẻ em và giáo viên trong trường Nó chứa những công cụ, nguồn nguyên vật liệu đa dạng cùng với hồ sơ các dự án và kinh nghiệm trong quá khứ của trẻ (Morrison & George, 2004, tr 163)

Theo Barbara Burrington, xưởng nghệ thuật là nơi để học tất cả các loại kỹ thuật và là nơi để nghiên cứu Không gian xưởng nghệ thuật không phải là một nơi biệt lập mà là nơi những điều thuộc về nghệ thuật xảy ra Đây là một phòng thí nghiệm

để suy nghĩ (Topal & Gandini, 1999, tr.24) Theo bà xưởng nghệ thuật không chỉ là nghệ thuật, cũng không phải là công việc làm trong lớp học mà đó là việc liên kết trải nghiệm cuộc sống của giáo viên với những đứa trẻ, họ cùng nhau thức dậy trong một

thế giới địa lý mới Một địa lý của trí tưởng tượng Lãnh thổ được xác định bởi cảm nhận của trẻ và các ấn tượng không thể xóa mờ được mỗi khi chúng tiếp xúc với nguyên vật liệu Phong cảnh là những ký ức mà đứa trẻ sẽ mang theo trong cuộc sống đầy màu sắc, về cách cảm nhận mọi thứ, khi một sự vật mới xuất hiện, nơi mà mà ký

ức được tạo ra từ trong sâu thẳm trong đứa trẻ được định hình thông qua mọi thứ diễn

ra ở đó

Xưởng nghệ thuật được mô tả là “nơi của những gì có thể”, nơi dành cho tư duy sáng tạo, nghiên cứu và khám phá Do đó, nó là điển hình cho toàn bộ cách tiếp cận dựa trên nghiên cứu đối với việc học của trẻ em là nền tảng của Reggio Emilia

Ở xưởng nghệ thuật trẻ em thành thạo một loạt các kỹ năng và kỹ thuật bao gồm vẽ, sơn màu, mô hình với đất sét, sử dụng công nghệ thông tin và thể hiện thông qua âm nhạc Đó là nơi phát triển các lý thuyết và các ý tưởng được trình bày lại bằng các ngôn ngữ tượng trưng, biểu cảm và giao tiếp

Đối với người lớn, xưởng nghệ thuật là môi trường nơi họ tìm hiểu về những cách khác nhau mà trẻ em thể hiện, nơi chúng tạo ra và phản ánh trên tài liệu giúp hiển thị quá trình học tập của trẻ em

Xưởng nghệ thuật là nơi thử nghiệm và khám phá Nó mô tả khái nhiệm của Malaguzzi về toàn trường như một môi trường để tham gia, nghiên cứu và thể hiện sáng tạo, nơi trẻ em và người lớn học hỏi cùng với nhau (Malaguzzi, 1991)

Ở Reggio Emilia, sáng tạo không được coi là một năng khiếu đặc biệt mà là cách suy nghĩ đặc trưng, đưa ra lựa chọn và giải quyết vấn đề “sự sáng tạo dường như xuất hiện từ nhiều trải nghiệm, cùng với sự phát triển được hỗ trợ tốt về năng lực tài nguyên cá nhân bao gồm ý thức tự do mạo hiểm vượt ra ngoài những điều đã biết (Malaguzzi, 1998)

Xưởng nghệ thuật về cơ bản là một không gian cho trẻ em thể hiện ý tưởng của bản thân thông qua nhiều phương tiện và sử dụng ngôn ngữ của nghệ thuật Xưởng nghệ thuật chứa nhiều công cụ, vật liệu mà trẻ em có thể sử dụng để tạo ra những mong muốn xuất phát từ trái tim mình Cuối cùng xây dựng các kết nối quan trọng trong não thông qua các quá trình nghệ thuật khác nhau và kinh nghiệm tư duy

sáng tạo Lý tưởng nhất, một giáo viên có nền tảng nghệ thuật, sẽ có mặt ở xưởng

nghệ thuật để hướng dẫn những đứa trẻ trong hành trình nghệ thuật này (Cadwell, 2016)

Xưởng nghệ thuật có thể chứa các thiết bị và tài nguyên chuyên dụng nhưng

nó không được coi là một khu vực khép kín tách rời khỏi phần còn lại của trường Thay vào đó là một biểu tượng vật lý của giá trị biểu hiện và ngôn ngữ hình ảnh

Khi giải thích về các khái niệm xưởng nghệ thuật, Vea Vecchi- người cố vấn nghệ thuật đầu tiên của trường Diana tại Reggio Emilia đã mô tả tầm quan trọng của ngôn ngữ hình ảnh như một phương tiện điều tra thế giới Cô coi đó là một các xây dựng cầu nối, mối quan hệ giữa trải nghiệm và ngôn ngữ khác nhau và giữ cho các quá trình nhận thức, biểu cảm trong mối quan hệ chặt chẽ với nhau Trọng tâm là đối thoại liên tục với phương pháp sư phạm kết nối thay vì tách rời các lĩnh vực kiến thức khác nhau (Vecchi, 2004)

Sau khi trình bày các khái niệm ở trên chúng tôi quyết định chọn khái niệm về xưởng nghệ thuật của Reggio Emilia Khái niệm xưởng nghệ thuật của Reggio Emilia cho thấy đó là môi trường thúc đẩy kiến thức và sáng tạo, nơi mà “hàng trăm ngôn ngữ” của trẻ được thể hiện

1.2.2 Khái niệm xây dựng

Khái niệm xây dựng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia cho hoạt động tạo hình của trẻ mầm non là quy trình thiết kế và thi công nơi trong trường học để trẻ có thể thể hiện ý tưởng nghệ thuật thông qua việc sử dụng nhiều học liệu, các kệ luôn chứa đầy các vật liệu để trẻ có thể tự do thể hiện sáng tạo Trong đó người giáo viên của Reggio Emilia là người có nền tảng nghệ thuật và chịu trách nhiệm đảm bảo rằng căn phòng là nơi bùng nổ các dự án nghệ thuật về tạo hình để giúp trẻ nhận biết, tìm hiểu, khám phá và trẻ tự tạo ra hình tượng nghệ thuật phản ánh thế giới xung quanh theo ý thích và khả năng của trẻ (Gandini, Hill, Cadwell, Schwall, & Vecchi, 2005)

1.3 Các triết lý nền tảng của Reggio Emilia

Nghiên cứu về tư duy và học tập của trẻ em đóng một vai trò quan trọng trong việc xác định triết lý và phương pháp sư phạm trong Reggio Emilia phát triển như thế nào Khi nói về triết lý của họ, các nhà giáo dục mô tả cách tiếp cận như một dự án nghiên cứu giáo dục dài hạn, nơi trẻ em và người lớn đang học cùng nhau - xây dựng

hiện tại, không quên quá khứ và hướng tới tương lai Họ nhận ra tầm quan trọng của việc hiểu thêm về cách trẻ em học và coi mọi đứa trẻ như một đứa trẻ có năng khiếu

và cần một giáo viên tài năng (Smith 1998) Ở Reggio, không có chương trình giảng dạy định trước; việc học của trẻ em được phát triển thông qua sự tham gia của chúng vào các dự án dài hạn và ngắn hạn, phát triển từ những trải nghiệm đầu tiên và lý thuyết của chúng về thế giới xung quanh Và những triết lý này là:

● Hình ảnh của đứa trẻ (The image of the child)

● Hợp tác và các mối quan hệ (Collaboration and relationships)

● Môi trường như một giáo viên thứ ba (The environment as a third teacher)

● Nghệ thuật biểu cảm (Trăm ngôn ngữ) (The expressive arts the Hundred Languages)

● Phương pháp sư phạm (Progettazione- dịch từ tiếng Ý)

● Vai trò của giáo viên - Giáo viên là người học (Role of the teacher - Teachers as learners)

● Tài liệu (Documentation)

(Fraser, 2006; Fu, Stremmel & Hill, 2002)

Cũng cần lưu ý rằng mỗi nguyên tắc được liên kết với nhau theo nhiều cách khác nhau và một nguyên tắc không thể hoạt động mà không có sự ảnh hưởng của các nguyên tắc khác

Trẻ em được khuyến khích phát triển các lý thuyết của riêng mình về thế giới

và cách thức hoạt động cũng như khám phá những điều này một cách sâu sắc Giá trị lớn được đặt vào những kinh nghiệm, ý tưởng và ý kiến khác nhau mà trẻ mang đến cho các cuộc thảo luận Ý tưởng của trẻ em được người lớn và trẻ em tôn trọng và thực hiện nghiêm túc, từ đó tạo ra một môi trường trong đó trẻ em không sợ phạm sai

lầm hoặc tái cấu trúc ý tưởng của chúng

Sự tự tin và hình ảnh bản thân được thúc đẩy thông qua thảo luận và tranh luận, sự sáng tạo “xuất phát từ nhiều kinh nghiệm, cùng với sự phát triển được hỗ trợ tốt của các nguồn lực cá nhân, bao gồm ý thức tự do mạo hiểm vượt ra ngoài” (Malaguzzi, 1998)

Ở Reggio Emilia, kinh nghiệm lâu dài đã chỉ ra rằng trẻ em có thể được tin tưởng để đặt câu hỏi đúng (Rinaldi, 2003) Vai trò của người lớn là can thiệp càng ít càng tốt; thay vì quan sát, lắng nghe, diễn giải và tạo điều kiện cho nghiên cứu của trẻ em bằng cách cung cấp các kinh nghiệm và tài nguyên thú vị và kích thích

② Hợp tác và các mối quan hệ

Một quan điểm xây dựng xã hội giáo dục theo triết lý giáo dục Reggio Emilia phải tập trung vào mỗi đứa trẻ, chúng có mối quan hệ với gia đình, những đứa trẻ khác, môi trường, trường học, cộng đồng và xã hội (Fu, Stemmel & Hill, 2002; Hendrick, 2004) Mỗi trường học được xem như một hệ thống trong đó tất cả các mối quan hệ này được kết nối với nhau, có đi có lại và được hỗ trợ (PICMRE, 2010)

Trẻ em, phụ huynh và giáo viên được coi là ba đối tượng chính của Reggio Emilia (Hendrick, 2004) Giá trị của sự tham gia được thể hiện bằng cách tích cực thu hút tất cả trẻ em, giáo viên và phụ huynh vào một khía cạnh cộng đồng liên quan đến sự hiểu biết và diễn giải sự thay đổi cùng nhau (Cagliari, Barozzi & Giudici,

2004, p.29) Quyền và nhu cầu của trẻ em được đánh giá cao và được công nhận, cùng với phúc lợi thiết yếu của phụ huynh và giáo viên Quyền của trẻ em, nhà giáo

dục và gia đình được tôn vinh trong Hiến chương về quyền của Malaguzzi (1995;

Reggio Children, 1996) tạo thành hạt nhân đạo đức của dự án giáo dục Cách tiếp cận Reggio Emilia được mô tả như một phương pháp sư phạm về các mối quan hệ, khi trẻ học thông qua việc tạo mối liên hệ giữa các sự vật, khái niệm và kinh nghiệm (Wurm, 2005, tr.16) Nó cũng thừa nhận rằng chúng ta kết nối và học hỏi bằng cách tương tác với những người khác và môi trường mà chúng ta sống và học hỏi

Mối quan hệ giữa việc dạy và học như một sự đồng xây dựng thể hiện một quan điểm mạnh mẽ về việc lấy người học làm trung tâm (Malaguzzi, 1994) Khi cả người lớn và trẻ em cùng nhau xây dựng kiến thức, trọng tâm của phương pháp sư

phạm này là việc lắng nghe trở thành giàn giáo “thật sự có sự tương hỗ giữa giáo viên

và trẻ em, giữa dạy và học (Rinaldi, 1993, p 7) Điều này đòi hỏi giáo viên nên kích động các cuộc trò với trẻ em để đặt câu hỏi, khám phá ý tưởng và hiểu biết của chúng

ủy thác cho tổ chức công cộng Khi trường học và phụ huynh có thể phối hợp để hướng tới trải nghiệm hợp tác

Hợp tác diễn ra ở tất cả các cấp trong các trường mầm non, giáo viên làm việc theo cặp trong mỗi một môi trường Các đội ngũ này thúc đẩy sự tham gia vào các cuộc thảo luận hợp tác và giải thích cách làm việc cho cả giáo viên và trẻ Điều này cung cấp thông tin cho các kết nối giữa thực hành liên tục và học tập dựa trên lý thuyết (Fu, Stemmel & Hill, 2002) Điểm độc đáo của phương pháp này là vai trò hợp tác của các trường sư phạm Các nhóm điều phối viên sư phạm này hỗ trợ mối quan

hệ giữa tất cả giáo viên, phụ huynh, thành viên cộng đồng và quản trị viên thành phố (Fraser, 2006; Gandini, 2004) Họ có trách nhiệm nghiên cứu, đổi mới và liên tục kiểm tra lại và cập nhật các giá trị của dự án giáo dục Ngoài ra, họ phát triển các lựa chọn và phương hướng giáo dục cho hoạt động hàng ngày tại các trung tâm và trường mầm non (PICMRE, 2010) Mỗi nhà sư phạm phối hợp với một nhóm ở các trường mầm non và trung tâm trẻ sơ sinh, đảm bảo có một cách tiếp cận nhất quán trong hai cấp độ của mỗi dự án giáo dục

Cha mẹ và các thành viên cộng đồng cũng đóng góp cho công việc dự án của trẻ, đóng góp phần lớn vào việc xây dựng các nguồn lực và tham dự các buổi họp lớp ngoài giờ học, thay vì làm phụ huynh trong bối cảnh như thường lệ trong hệ thống trường ở Việt Nam

③ Môi trường là người thầy thứ 3

Môi trường vật chất của các trung tâm và trường mầm non Reggio Emilia rất

quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh mạnh mẽ của trẻ Indications (2010) cũng

đề cập đến nguyên tắc là: không gian bên ngoài và bên trong của trẻ sơ sinh và trẻ mẫu giáo được thiết kế và kết nối với nhau để thúc đẩy việc học tập và nghiên cứu Theo nguyên tắc này, sự tham gia hợp tác là rất quan trọng trong việc tạo ra một môi trường- nơi được thiết kế để khuyến khích, thúc đẩy các lựa chọn, tự chủ, tò mò, giải quyết vấn đề và khám phá trong quá trình học tập

Các trường học Reggio Emilia được biết đến với vẻ đẹp của chúng (Fraser, 2006) với sự chú ý đến chi tiết và một môi trường được tổ chức theo cách rất riêng Kích thước thẩm mỹ rất quan trọng ở chỗ nó cung cấp một môi trường học tập tối ưu

và đa giác quan (Bullard, 2010) Do đó, hình ảnh mạnh mẽ của đứa trẻ được khuyến khích để trẻ có được sự hiểu biết về bản thân liên quan đến môi trường xung quanh

Thiết kế mở của Reggio Emilia thúc đẩy sự tham gia và giao tiếp giữa tất cả người học (Wurm, 2005) Các phòng là không gian được kết nối và mở ra một quảng trường trung tâm (piazza) (không gian mở) nơi trẻ em có thể di chuyển tự do qua không gian và tương tác với người khác (Bullard, 2010) Không gian có sẵn cho trẻ

em làm việc trong các nhóm nhỏ hoặc làm việc cá nhân Các cuộc họp được chia sẻ,

tổ chức vào mỗi buổi sáng trong quảng trường (piazza) hoặc không gian chung để cho phép phát triển những những gì đã diễn ra Điều này cung cấp một môi trường phù hợp trong đó trẻ em có thể lựa chọn và khám phá một sự khiêu khích hoặc ý tưởng khi nghiên cứu cùng với giáo viên của mình Chúng có quyền đưa ra quyết định cho mình và đôi khi sẽ làm việc trên các dự án khác nhau và chia sẻ ý tưởng với người khác (Barozzi, 2011)

Việc sử dụng đèn chiếu và ánh sáng là những yếu tố quan trọng trong không gian Reggio Emilia (Fraser & Gesticki, 2002) Ánh sáng có thể được phản chiếu thông qua các vật liệu, cửa sổ, vật thể thủy tinh, vật liệu trong suốt màu để mời trẻ khám phá và nó được đánh giá cao vẻ đẹp trong môi trường học tập Việc sử dụng các vật liệu tự nhiên cho phép thế giới bên ngoài được đưa vào không gian học tập Những nguyên vật liệu này cần được lưu trữ, tổ chức và sử dụng theo cách linh hoạt

và sáng tạo

Theo cách tiếp cận Reggio Emilia, môi trường:

Có tính thẩm mỹ, chứa các vật liệu và không gian đẹp Có sự chú ý mạnh mẽ đến từng chi tiết trong mọi tính năng môi trường, không có góc, tường, trần nhà bị

Khuyến khích sự tương tác với các vật liệu thông qua việc sử dụng các kích thích (hoạt động, tài liệu hoặc câu hỏi kích thích suy nghĩ, giải quyết vấn đề và sáng tạo), nhiều loại đối tượng khác nhau (đối tượng thực tế, vật thể đẹp đầy màu sắc, vật thể tự nhiên, đồ đạc, dụng cụ và đồ dùng đích thực, và gương là nơi để nhìn các vật thể theo những cách mới (Strong- Wilson & Ellis, 2007)

Khuyến khích trẻ thể hiện ý tưởng của mình trong nhiều loại phương tiện khác nhau Mỗi trung tâm có một một giáo viên nghệ thuật thị giác được đào tạo và một xưởng nghệ thuật Ngoài ra, nhiều lớp học có mini-ateliers Malaguzzi đã mang đến cho nghệ thuật một ý nghĩa mới (Rankin, 2004) bằng cách sử dụng nghệ thuật như một công cụ để thể hiện một ý tưởng, suy nghĩ và kiến thức của một người khác Khi một người tạo ra nghệ thuật, kiến thức, ý tưởng và suy nghĩ trở nên hữu hình và câu hỏi, ý tưởng, suy nghĩ mới xuất hiện

Cung cấp những trải nghiệm giác quan phong phú “sử dụng toàn bộ cơ thể để khám phá” Bản thân môi trường (tường, sàn, trần) cũng đa giác quan, với các phương tiện cảm giác khác nhau để có thể đáp ứng nhu cầu của mỗi cá nhân (Ceppi & Zeni,

1998, tr.8)

Hỗ trợ sự linh hoạt và sáng tạo thông qua việc khuyến khích trẻ em và người lớn sử dụng các đồ vật và không gian theo cách tưởng tượng

Cung cấp sự tương hổ Môi trường không thụ động; thay vào đó, nó giống như một sinh vật sống, chịu tác động bởi những hành động của người lớn và trẻ em (Fraser

& Gestwicki, 2002; Gadini, 2012)

④ Nghệ thuật biểu cảm (Trăm ngôn ngữ)

Dưới sự hướng dẫn sư phạm của Loris Malaguzzi, hai lý thuyết liên kết ngôn ngữ và tư tưởng đã phát triển - hàng trăm ngôn ngữ biểu đạt và khái niệm về xưởng nghệ thuật Hai khía cạnh này có liên quan chặt chẽ với nhau và đã trở thành điển hình cho nhiều bản chất của Phương pháp tiếp cận Reggio Emilia

Khi mô tả hàng trăm ngôn ngữ biểu đạt, Malaguzzi đã nhận ra nhiều cách khác nhau trong đó trẻ em giải thích thế giới và đại diện cho ý tưởng và lý thuyết của chúng Trong bài thơ “Không thể nào Một trăm ngôn ngữ là thế” Malaguzzi khuyến khích người lớn nhận ra và coi trọng tất cả các hình thức thể hiện và giao tiếp, kể cả những hình thức khó ghi lại và đánh giá

Trong Phương pháp tiếp cận Reggio, lắng nghe được xem như một động từ chủ động, không phải là một động từ thụ động Lắng nghe mang lại ý nghĩa cho thông điệp và giá trị cho người đang đưa ra nó Như Carlina Rinaldi, chuyên gia tư vấn sư phạm cho Reggio Children, nói: Nếu chúng ta tin rằng đứa trẻ là nhân vật chính tích cực trong quá trình xây dựng kiến thức, thì động từ quan trọng nhất trong thực tiễn giáo dục không phải là nói nhiều hơn, mà là lắng nghe Lắng nghe có nghĩa là cởi mở với những gì người khác nói, lắng nghe trên cả một trăm ngôn ngữ với tất các giác quan Lắng nghe có nghĩa là cởi mở với sự khác biệt và nhận ra sự va chạm của các quan điểm khác nhau và cách giải thích của người khác (RinaIdi, 1999)

Từ khi bắt đầu dự án giáo dục vào năm 1963, Malaguzzi đã nghĩ ra ý tưởng về xưởng nghệ thuật và sau đó, tính năng này đã được đưa vào thiết kế của mỗi trường (Gandini, 2005) Xưởng nghệ thuật cung cấp nhiều nguồn lực và công cụ để hỗ trợ nhiều phương tiện biểu đạt hiểu biết khác nhau được phát triển trong công việc và nghiên cứu dự án (Bullard, 2010) Việc sử dụng nghệ thuật biểu cảm trong học tập được thúc đẩy bởi một giáo viên được đào tạo về thị giác nghệ thuật, người làm việc chặt chẽ với các giáo viên và trẻ em ở mỗi trường mầm non Vea Vecchi, giáo viên

có nền tảng nghệ thuật đầu tiên làm việc trong ba mươi năm tại trường Diana, gợi ý

rằng xưởng cung cấp một nơi để trẻ em trở thành bậc thầy về tất cả các loại kỹ thuật Xưởng nghệ thuật cũng là một trung tâm xây dựng văn hóa của trường và thường xuyên đối thoại với bối cảnh rộng hơn vì nó liên quan đến sự phát triển trong ngôn ngữ thẩm mỹ và biểu cảm (Gandini, 2005a: Vecchi, 1998)

Millikan tuyên bố rằng sự phát triển của hàng trăm ngôn ngữ phụ thuộc vào

ba điều “tài nguyên và kinh nghiệm; cơ hội để thể hiện suy nghĩ theo những cách khác nhau; và những người lớn nghiêm túc trong việc chăm sóc và lắng nghe trẻ một cách trân trọng (2003, tr.45) Các nhà giáo dục Reggio Emilia nhận ra rằng trẻ em có khả năng giao tiếp và kết nối với người khác, để khái niệm hóa và truyền đạt ý tưởng,

kỹ năng và hiểu biết về thế giới mà chúng sống theo nhiều cách khác nhau là rất quan trọng Theo quan điểm này các nhà giáo dục hiểu rằng trẻ em học theo nhiều cách khác nhau

Trẻ em được khuyến khích thể hiện suy nghĩ, ý tưởng của mình thông qua đối thoại bằng lời nói và biểu diễn bằng hình ảnh, nhưng cũng có thể miêu tả sự hiểu biết của chúng thông qua các ngôn ngữ tượng trưng khác nhau như: sơn, dây, vải, đất sét hoặc dệt may đòi hỏi những cách hiểu mới về ý tưởng của chúng (Millikan, 2003) Quá trình này dựa trên hình ảnh mạnh mẽ của trẻ, nhấn mạnh vào khả năng có thể được sử dụng trong học tập và thể hiện trực quan về tư duy của trẻ Malaguzzi (1994) cho rằng những biểu tượng ngôn ngữ này có mối liên hệ chặt chẽ với cảm xúc, có thể được sử dụng để tăng cường khả năng giao tiếp và phát triển của tất cả trẻ em

⑤ Progettazione

Progettazione là một thuật ngữ tiếng Ý trong đó định nghĩa phương pháp sư phạm được chia sẻ bởi người lớn và trẻ em Cách tiếp cận Reggio Emilia sử dụng thuật ngữ progettazione có nghĩa là cách thức tiến hành của họ (Millikan, 2003, trang 87) Nó có thể được xác định là một quá trình sáng tạo thông qua đó các ý tưởng được xây dựng, phát triển và được ví như một phương pháp nghiên cứu (Rinaldi, 2006) Các nhà giáo dục Reggio Emilia, phối hợp với trẻ em, xác định các mục tiêu chung, các kinh nghiệm và định hướng dự án có thể thực hiện Những giáo viên này lắng nghe, sau đó thương lượng với trẻ em để hiểu được sở thích của chúng từ đó xây dựng ý tưởng và lập chủ đề (Gandini, 2004) Cuối cùng, giáo viên Reggio Emilia

sử dụng kiến thức này để thiết lập sự khiêu khích để giúp trẻ suy nghĩ sâu sắc hơn, đặt câu hỏi và lên kế hoạch tiếp cận linh hoạt nhưng cũng vô cùng nghiêm ngặt (Bullard, 2010)

Progettazione được xây dựng trong quá trình của từng trải nghiệm hoặc dự án

và nó luôn thay đổi linh hoạt để đáp ứng với cuộc đối thoại liên tục giữa giáo viên

và trẻ em (Hendrick, 2004; Rinaldi, 2006) Công việc dự án này không tuân theo thời gian biểu cứng nhắc, mà thay vào đó theo tốc độ, sở thích của trẻ em tham gia vào quá trình khi chúng cùng xây dựng ý nghĩa hợp tác và hiểu sâu hơn về thế giới của chúng

⑥ Vai trò của giáo viên

Thuật ngữ “giáo viên” được dùng để chỉ phần lớn nhân viên làm việc ở cả trường mầm non và trung tâm trẻ mới biết đi Hình ảnh của giáo viên ở Reggio Emilia

là một trong những người học, nhiệt tình tìm kiếm kiến thức mới, thay vì truyền đạt kiến thức và thông tin nhận được Cho đến năm 1998, ở Ý không có giáo viên mầm non phải có bằng cấp Các chương trình đào tạo và phát triển nhân viên tại chức luôn

là một tính năng cơ bản của mạng lưới các trường học Reggio Emilia Cam kết về đào tạo và nghiên cứu giáo dục đang được chính thức công nhận vào năm 2004 bởi

cơ sở ở Reggio Emilia thuộc trung tâm mới về văn bằng nghiên cứu khoa học giáo dục mầm non của Đại học Bologna và Modena (Pellacani 2004)

Mỗi lớp học có hai giáo viên cùng làm việc theo nhóm Hai giáo viên lập kế hoạch cùng nhau, phối hợp với nhà sư phạm và cố vấn nghệ thuật, sau đó tạo điều kiện cho nhóm làm việc trong các lớp học Họ cung cấp các tài nguyên và kịch bản thú vị và đóng vai trò tích cực trong trò chơi của trẻ em bằng cách thúc đẩy các cuộc trò chuyện và thảo luận, tôn trọng những gì trẻ em đã biết Họ ghi lại các câu hỏi và

lý thuyết của trẻ em và đóng vai trò là ngân hàng bộ nhớ cho trẻ em, giúp chúng ghi nhớ và suy nghĩ về hoạt động trước đây để phát triển ý tưởng của chúng hơn nữa và diễn giải các phản ứng của trẻ em đối với các sự kiện diễn ra Những quan điểm đa chiều về việc học tập của trẻ em được sử dụng hàng ngày để quyết định những cơ hội

và khả năng cung cấp cho trẻ em vào ngày hôm sau

Gặp gỡ phụ huynh, nhân viên trong nhà trường, lập kế hoạch, đọc tài liệu, chuẩn bị các nguồn lực và học tập được công nhận là rất quan trọng trong việc hỗ trợ giáo viên trong vai trò của mình (Rinaldi, 1994)

Vai trò của người cố vấn nghệ thuật

Cố vấn nghệ thuật là một nghệ sĩ thực hành với một loạt các kỹ năng và chuyên môn, làm việc như một thành viên thường trực của đội ngũ nhân viên của một trường mầm non (Vecchi, 1998) Quyết định, được đưa ra vào những năm 1960, bao gồm vai trò của cố vấn nghệ thuật trong cấu trúc trường mầm non đã đưa ra một tuyên

bố rất rõ ràng về tầm quan trọng của sự sáng tạo và trí tưởng tượng trong quá trình xây dựng kiến thức (Vecchi 2004: 138)

Cố vấn nghệ thuật - người có thể có chuyên môn về nghệ thuật thị giác, âm nhạc, khiêu vũ, nghệ thuật hoặc công nghệ, hoặc người có thể có bất kỳ một trong số các kỹ năng sáng tạo và biểu cảm - hỗ trợ phát triển các dự án dài hạn Họ ở đó để mang lại một chiều hướng bổ sung cho cấu trúc trường học và thách thức tư duy có liên quan; để tạo ra những gợn sóng Cố vấn nghệ thuật, với chuyên môn đặc biệt, sẽ trang bị cho các nhân viên của mình theo những cách khác nhau và đưa ra những điểm khởi đầu đa dạng để từ đó phát triển việc học của trẻ em

Làm việc với các giáo viên trong trường, cố vấn nghệ thuật lập kế hoạch và thực hiện các dự án dài hạn, làm cho các kỹ năng và kinh nghiệm của họ có sẵn cho trẻ em và hỗ trợ quá trình tài liệu Họ chia sẻ trách nhiệm với các giáo viên để quản

lý tính liên tục của một dự án theo thời gian cũng như liên kết các dự án trong trường mầm non với cộng đồng rộng lớn hơn Ngoài ra, cố vấn nghệ thuật hỗ trợ sự phát triển chuyên nghiệp của giáo viên theo cách riêng của họ và các hoạt động khác trong mạng lưới (Vecchi, 2000) Phổ biến rộng hơn về các kỹ năng và sự hiểu biết của họ

về quá trình học tập của trẻ em thông qua việc cố vấn các dự án ở các khu vực khác của Ý Triển lãm hàng trăm ngôn ngữ của trẻ em cung cấp một ví dụ chi tiết và toàn diện về tác động của vai trò của cố vấn nghệ thuật đối với việc học của trẻ em và sự phát triển nhận thức và nhận thức của chúng

⑦ Tài liệu (Documentation)

Tài liệu về quá trình học tập của trẻ là nền tảng cho vai trò của giáo viên trong

cách tiếp cận Reggio Emilia Theo cách tiếp cận này, tài liệu giáo dục là một quá trình phức tạp diễn ra trong quá trình học tập của trẻ Nó bao gồm công việc dự án của trẻ và nó được đặt ở nơi ngang tầm với chiều cao của trẻ và người lớn như một đặc điểm nổi bật của các trường học và trung tâm Reggio Emilia (Bullard, 2010) Các nhà giáo dục chịu ảnh hưởng của Reggio Emilia được yêu cầu quan sát, ghi chép

và phân tích quá trình học tập của trẻ em và sử dụng quy trình này để đưa ra quyết định sáng suốt về cách hướng dẫn việc học tập trong tương lai của trẻ (Rinaldi, 1998)

Giáo viên chia sẻ và thảo luận về tài liệu này để cùng nhau giải thích và đánh giá từng quá trình học tập Điều này, đánh giá cao tiềm năng của mọi đứa trẻ và nhấn mạnh mối quan hệ qua lại giữa học tập và giảng dạy (Hendrick, 2004; Rinaldi, 2006)

Là một phần của quá trình học tập mang tính xây dựng xã hội, các trung tâm và trường mầm non của Reggio Emilia xem tài liệu là nơi công cộng hoặc diễn đàn để quan sát văn hóa thời thơ ấu và giáo dục (PICMRE, 2010)

1.4 Nguyên tắc xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia 1.4.1 Nguyên tắc xây dựng xưởng nghệ thuật theo Reggio Emilia

Cách tiếp cận Reggio Emilia là mô hình giáo dục tích hợp được thực hiện trong các trường mầm non của nước Ý có giá trị quan và bối cảnh văn hóa khác với nước

ta Để ứng dụng cách tiếp cận Reggio Emilia trong việc xây dựng xưởng nghệ thuật cho trẻ mầm non, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu, tổng hợp các nguồn tài liệu: Art

and Creativity in Reggio Emilia: Exploring the Role and Potential of Ateliers in Early

Childhood Education (Contesting Early Childhood) (2010); Bringing the Reggio Approach to your Early Years Practice (Bringing to your Early Years Practice) (2014); Creating Environments for Learning: Birth to Age Eight (2nd Edition) (2010); Early Childhood Education Today (12th Edition) (2011); An Encounter with Reggio Emilia: Children's Early Learning made Visible (1st Edition) (2007) Từ đó

lựa chọn các yếu tố phù hợp với điều kiện thực tế của việc xây dựng và sử dụng xưởng nghệ thuật của trường mầm non trong nước

Xưởng nghệ thuật được tạo thành từ nhiều yếu tố mà mỗi yếu tố đều giữ bản sắc, mục đích và khả năng độc đáo riêng: Đó là bản giao hưởng của các bộ phận riêng

lẻ được cân bằng để tạo ra một tổng thể đa dạng và hài hòa; xưởng nghệ thuật mời gọi các tương tác bằng cách thu hút tâm trí, bàn tay, trí tưởng tượng và giác quan Đó

là một môi trường cung cấp cho trẻ các công cụ kỹ thuật chất lượng cao để trải nghiệm L Gandini và cộng sự tin rằng: những yếu tố của môi trường mang lại sự tôn trọng cho trẻ em về kinh nghiệm và đóng một vai trò quan trọng trong việc giáo dục (Gandini et al., 2005) Nhiều thứ trong số này có thể nhìn thấy được khi bước vào xưởng nghệ thuật và làm nổi bật lên giá trị của môi trường

Việc kiểm kê vật liệu có sẵn trong xưởng luôn thay đổi và phát triển, nó không bao giờ tĩnh Giáo viên liên tục cập nhật nguyên vật liệu, công cụ và tổ chức dựa trên nhu cầu và mong muốn của từng lớp GV phải thường xuyên lập các danh sách các mục đã sử dụng trong quá khứ cũng như các nguyên vật liệu mới mà mình muốn thử Quá trình này giúp họ đánh giá và xem xét nhiều vai trò của các loại nguyên vật liệu, dụng cụ, phương tiện kỹ thuật trong trường ở thời điểm hiện tại và trong tương lai

Không gian xưởng nghệ thuật được thiết kế ứng dụng mô hình Reggio Emilia cần đảm bảo các yêu cầu sau:

① Thiết kế không gian theo quan hệ chiều ngang

Thiết kế không gian đảm bảo phù hợp cho tất cả GV và trẻ GV cần tạo nhiều không gian phong phú cho trẻ hoạt động, sử dụng không gian phù hợp với mục đích

và tình huống hoạt động, thiết lập mối quan hệ giữa các không gian, không giới hạn hay dành quyền ưu tiên cho bất kì không gian nào Thông qua đó, trẻ có cơ hội học tập sâu hơn, trải nghiệm nhiều cảm giác mới lạ hơn, quan tâm đến tính phức hợp của các loại không gian khác nhau

Trong trường mầm non Reggio Emilia, xưởng nghệ thuật, tường và cửa ra vào được làm bằng kính cho phép trẻ và GV quan sát tất cả hoạt động hàng ngày trong lớp, tạo cho trẻ cảm giác gần gũi với mọi người, sự vật xung quanh, không cảm nhận được không gian bị chia cách (xem hình 1); Bề mặt tường được sử dụng để ghi chép

và trưng bày quá trình hoạt động của trẻ, sàn nhà được thiết kế nổi, sản phẩm trưng bày treo trên trần nhà nhằm tạo tổng thể không gian 3D (xem hình 2)

② Tạo không gian có tính biến hình

Không gian theo mô hình Reggio Emilia là không gian mở để trẻ có thể sử dụng nhiều phương pháp hoạt động khác nhau để thao tác và biến đổi tùy ý Khu vực trưng bày sản phẩm cũng được thay đổi vị trí, hình thức phong phú

Vật liệu tạo hình trong môi trường của Reggio Emilia chủ yếu là vật liệu mở

có thể tạo ra nhiều hình dạng, cấu trúc khác nhau Một dãy kệ đứng nằm ở trung tâm không gian của xưởng nghệ thuật, nó chứa đầy các loại vật liệu thú vị thuộc nhiều loại trong lọ, giỏ và khay mở Các vật liệu như hoa khô, que củi, vỏ (sò, trứng, cua), hạt, lá, dải giấy gấp, các vật phẩm bằng gỗ và kim loại nhỏ, tương phản, bổ sung cho nhau và thay đổi rất nhiều tại bất kỳ thời điểm nào, tùy thuộc vào trọng tâm công việc của GV Ở dưới cùng của kệ, một giỏ chứa nhiều loại dây, bao gồm dây lõi mềm, dây đồng mỏng và dây điện thoại hoặc máy tính Nó cũng chứa các vật dụng nhỏ như hạt cườm, các loại hạt nhỏ, bu lông và vật liệu để xoắn, chẳng hạn như giấy bạc, dây kẽm Chi tiết này có thể thấy trong hình 1.3, 1.4, 1.5

Hình 1.1 Từ cánh cửa của trường

Diana: piazza và xưởng nghệ thuật

Hình 1.2 Đèn sợi đốt và tường như một phòng trưng bày

Hình 1.3, 1.4, 1.5 Xưởng nghệ thuật và một kệ cho bộ sưu tập chứa các vật liệu

(trường Michael năm 1996) (Gandini et al., 2005)

③ Tạo không gian có tính linh hoạt

Theo nguyên lý Reggio Emilia, để duy trì hoạt động nhóm cho trẻ trong thời gian dài, GV cần sắp xếp không gian một cách linh hoạt để có thể tích hợp được nhiều hoạt động để trẻ có thể cảm nhận được sự biến đổi về thời gian, thời tiết…Xem hình

1, toàn bộ cửa số được làm bằng kính để trẻ có thể dễ dàng quan sát sự thay đổi về không thời gian bên ngoài

④ Tạo không gian có thể mở rộng

GV không giới hạn không gian chỉ cho một đích sử dụng mà sử dụng không gian vào nhiều mục đích khác nhau Ngoài tên thường gọi là xưởng nghệ thuật thì

GV có thể sử dụng chúng như một phòng triển lãm nghệ thuật bao gồm các sản phẩm của trẻ, nó có thể là phòng thí nghiệm, thư viện và thậm chí là Salon tóc…

⑤ Tạo không gian đảm bảo tính tuần hoàn

Tính tuần hoàn là tất cả không gian đều được kết nối một cách tự nhiên Tất

cả các khu vực đều được liên thông với nhau Môi trường như thế phản ánh đúng tinh thần của Reggio Emilia là khuyến khích tối đa sự tương tác giữa trẻ-trẻ, trẻ-giáo viên, trẻ-môi trường Môi trường của trường mầm non Reggio Emilia có điểm chung là có không gian chung đặt ở vị trí trọng tâm được liên kết trực tiếp với tất cả các khu vực khác trong tòa nhà 4 mặt bố trí xưởng nghệ thuật , phòng chức năng, lớp học, xưởng nghệ thuật mini Tất cả đều liên thông với nhau bằng cửa

Hình 1.6 Các bức tường của phòng họp, phòng thí nghiệm

và xưởng nghệ thuật được ngăn bằng kính

⑥ Tạo không gian đảm bảo tính trong suốt và đảm bảo quan hệ giao tiếp

Tính trong suốt nghĩa là hình thành môi trường dù không ở cùng trong một không gian nhưng vẫn nhìn thấy và cảm nhận được sự tồn tại của người khác, gặp gỡ, trò chuyện thảo luận bất cứ lúc nào Tất cả cửa ra vào và cửa sổ đều được làm bằng kính để có thể nhìn thấy và cảm nhận được nhau Ngoài ra, trong lớp sử dụng nhiều dụng cụ dùng để chiếu sáng và thể hiện màu sắc thiên nhiên (đèn sợi đốt, ánh sáng tự nhiên, đèn huỳnh quang) nhằm ứng dụng nguyên lí trong suốt này