Bài giảng Quản lý cảm xúc - ThS. Phạm Thị Thúy

Bài giảng Quản lý cảm xúc của ThS. Phạm Thị Thúy trình bày về khái niệm cảm xúc; ảnh hưởng của cảm xúc; cách quản lý cảm xúc; thực hành quản lý cảm xúc. Nắm bắt được những nội dung trong bài giảng này sẽ giúp các bạn có được nhiều cảm xúc tích cực và quản lý những cảm xúc tiêu cực một cách tốt hơn.

Trang 1

QUẢN LÝ CẢM XÚC

(tài liệu chia sẻ cho buổi 15/9 tại Chương trình chuyên đề)

Ths.Phạm Thị Thúy, GV Học viện Hành chính Tham vấn tâm lý và đào tạo Kỹ năng mềm (0918604397, thuyanh77vn@gmail.com www.hoiquancacbame.com , www.kynangsong.com ,

www.diengia.vn , facebook: Pham Thi Thuy,

Trang 2

Khơi nguồn tiềm năng - www.kynangsong.com 2

 Sau một ngày làm việc, học tập, tôi trở về nhà trong lòng vẫn còn rất bực tức vì hôm nay tôi đã bị sếp khiển trách về đến

nhà tôi đã rất mệt nhưng nhà cửa ngổn ngang với vết bẩn,

quần áo, chén bát, đồ dùng bày ra khắp nhà Lúc đó chồng tôi

đang cho con ăn tối, tôi sẵng giọng “sao anh không dọn nhà đi

hả?”

 Chồng tôi không nói gì đến tôi nhưng lại quát cô con gái “có

ăn lẹ lên không?Ba đánh cho bây giờ?” Cô con gái òa khóc

Tôi lại quát to hơn “thì anh cứ để nó ăn một mình chứ đâu phải

ngồi lỳ ở đấy mà nó ăn cho”.

 Chồng tôi bỏ chén cơm và mặc tôi nói gì anh ấy đi ra khỏi nhà cho đến 10h mới về Còn tôi phải dọn dẹp và cho con ăn trong

sự bực tức không biết nói cùng ai.

 Bạn sẽ không cư xử như tôi chứ? Nếu tôi khôn khéo hơn thì hôm ấy tôi không mệt đến vậy mà còn được chồng giúp.

 (Trích từ 1 bài thi của Học viên lớp tại chức)

TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Trang 3

Các anh/chị đã từng?

 Vui … đến chảy nước mắt?

 Buồn … đến mức tưởng như không vượt qua được?

 Đau đớn, chán chường … đến mức muốn tự tử?

 Tổn thương … đến mức muốn ly hôn?

 …

Trang 4

Cảm xúc là gì?

 Cảm xúc là tập hợp những phản ứng tự nhiên được bộ não phát ra - một cách tự động - để giúp cơ thể và tâm trí chuẩn bị hành động thích hợp - khi cảm giác phát hiện ra điều gì đó - đang xảy ra liên quan đến chúng ta

 Cảm xúc là 1 loại virút của tinh thần,

chúng ta là người tạo ra nó, bị lây nhiễm

và chịu tác động bởi nó.

 (Bản chất của cảm xúc- Nguyễn Nam Trung)

Trang 5

Các trạng thái cảm xúc đơn lẻ hiếm khi

tồn tại lâu hơn 15 phút.

(Theo GS tâm lý học Daniel Goleman, sách Emotional Intelligent)

Trang 6

ẢNH HƯỞNG CỦA CẢM

XÚC

 “Chỉ số IQ chỉ chiếm 25% trong sự thành đạt trong khi đó chỉ số EQ lại chiếm đến 75% sự thành đạt.”

 Giáo sư Daniel Goleman

 (Khái niệm Trí tuệ xúc cảm là do Peter

Salovey ở Đh Yale đưa ra đầu tiên!)

Trang 7

 “Các cảm xúc chỉ đạo trí tuệ, mọi hành

động trí tuệ đều có sự tham gia của cảm

xúc”

 (Daniel Goleman, Tác giả cuốn TRÍ TUỆ

XÚC CẢM (EQ) , người có nhiều báo cáo về khoa học hành vi và não trên tạp chí The

New York Times, ông là giảng viên danh dự

của Đại học Harvard)

Trang 8

Kìm nén cơn giận gây hại

cho tim

 Những người không bộc lộ tức giận khi gặp rắc rối trong công việc tăng gấp đôi nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, theo BBC Một nghiên cứu của Viện nghiên cứu stress tại Stockholm (Thụy Điển) kéo dài từ 1992 đến 2003, đã khảo sát 2.755 đàn ông khỏe mạnh có độ tuổi trung bình 41 về cách họ đối phó mâu thuẫn với cấp trên và đồng nghiệp Những người chọn thái độ im lặng, hoặc bỏ đi, sau 10 năm

bị đau tim hoặc tử vong vì các bệnh tim mạch khác, trong khi những người phản ứng trực tiếp với xung đột có nguy

cơ thấp hơn

 Theo nhóm nghiên cứu, cơn giận không được giải tỏa sẽ gây căng thẳng, tăng huyết áp và gây nguy hiểm cho hệ

tim mạch Ngoài ra, những người kìm chế cơn giận nơi

công sở cũng dễ có các triệu chứng như nhức đầu, đau dạ dày và hay nổi giận bất chợt ở nhà (Lê Loan - 24/11/2009, (thanhnien.com.vn)

Trang 10

Cách quản lý cảm

xúc

 Xin chia sẻ những cách anh/chị

và các bạn đã và đang vượt qua cảm xúc tiêu cực hàng ngày!

Trang 11

Ý kiến người tham dự

 Thấy nhiều người còn khổ hơn mình nên … bớt khổ

 Tức … đi tắm

 Coi mỗi khó khăn là 1 bài học

 Cầu nguyện, cầu nguyện cả cho kẻ gây đau khổ

cho mình

 Tự kỷ ám thị: rồi mọi chuyện sẽ qua…

 Nhìn mặt tích cực của người gây đau khổ cho mình

 Tìm hướng giải quyết tích cực, nghĩ đến những điều tích cực

 Kiềm chế lúc tức, khi bình tĩnh sẽ nói chuyện với

người làm mình tức

Trang 12

Trang 14

Trang 16

Trang 17

 THAY ĐỔI SUY NGHĨ

 => THAY ĐỔI CẢM XÚC

tích cực và ngược lại.

Trang 18

Trang 19

Tại sao tôi khổ?

 Câu chuyện về một người đàn ông thông thái trong làng Có một cậu thanh niên trẻ đến thách thức xem người đàn ông thông thái đến mức nào Cậu ta đến trước mặt người thông thái, la hét, chửi mắng nhưng vẫn không thấy câu trả lời từ người đàn ông đó Cậu

ta cảm thấy mệt Cậu ta thắc mắc, tại sao tôi nói như vậy mà người đàn ông kia không nói gì Và cuối cùng,

người đàn ông nhìn cậu thanh niên Ông nói, "Này

cậu thanh niên, nếu ai đó trao cho con một món quà

mà con không nhận thì món quà đó vẫn còn trên tay ai?

 Câu trả lời là: Nó vẫn còn trên tay của người cho đi!“

 Ai chịu trách nhiệm về cảm xúc của ta?

 Chúng ta chính là người chịu trách nhiệm cho cảm

Trang 20

Nguyên tắc 9/1

10% cuộc đời là những gì xảy đến với bạn Còn 90%

còn lại là do phản ứng của

bạn đối với những chuyện

xảy đến đó.

Trang 21

TỰ NHỦ

 Không ai có khả năng gây đau khổ hay mang hạnh phúc đến cho ta

Chỉ có ta mới có khả năng đó thôi

 Điều quan trọng không phải là

những gì xảy ra tới cho mình mà là mình phản ứng như thế nào đối với những điều xảy ra.

Trang 22

KHI NÀO BẠN HẠNH PHÚC?

 Slides: Hạnh phúc

Trang 23

Một cuốn sách rất nên đọc!

 “HẠNH PHÚC TỚI TỪ BÊN TRONG”

 OSHO

Trang 24

BẠN CÓ DỄ THA THỨ ?

Trang 25

Bài thơ: BỎ THẦY, CON THEO AI?

 Tôi nổi giận, và Ngài bảo: HÃY THỨ THA

 Tôi run sợ, và Ngài bảo: CAN ĐẢM

 Tôi nghi hoặc, và Ngài nói: HÃY TÍN THÁC

 Tôi bồn chồn không ngơi, và Ngài nói: TĨNH LẶNG

 Tôi thích đi con đường riêng của mình, và Ngài bảo: HÃY THEO TA

 Tôi muốn lập kế hoạch riêng của mình, nhưng Ngài bảo: HÃY QUÊN ĐI

 Tôi nhắm tìm của cải vật chất, và Ngài bảo: HÃY BỎ LẠI ĐẰNG SAU

 Tôi muốn được bảo đảm, nhưng Ngài nói: TA CHẲNG HỨA HẸN GÌ

 Tôi thích sống ̣đời riêng của mình, và Ngài nói: TỪ BỎ CHÍNH MÌNH

 Tôi nghĩ mình tốt lành, nhưng Ngài bảo: TỐT LÀNH THÔI CHƯA ĐỦ

 Tôi thích làm ông chủ, và Ngài nói: PHỤC VỤ

 Tôi thích ra lệnh cho người khác, nhưng Ngài nói: HÃY HỌC VÂNG LỜI

 Tôi kiếm tìm tri thức, và Ngài nói: HÃY TIN

 Tôi thích sự rõ ràng, nhưng Ngài lại nói bằng: DỤ NGÔN

 Tôi thích thi ca, Ngài lại nói CHUYỆN THỰC TẾ

 Tôi yêu sự yên tĩnh của mình, còn Ngài lại muốn TÔI BỊ QUẤY RẦY

Trang 26

 Tôi nghĩ đến trả thù, nhưng Ngài bảo: ĐƯA MÁ BÊN KIA

 Tôi nói về trật tự, và Ngài bảo: TA ĐẾN ĐEM GƯƠM GIÁO

 Tôi căm ghét, nhưng Ngài bảo: HÃY YÊU THƯƠNG KẺ THÙ

 Tôi muốn gieo hoà hợp, và Ngài nói: TA ĐEM LỬA XUỐNG THẾ

GIAN

 Tôi thích làm người lớn nhất, nhưng Ngài bảo: HÃY HỌC LÀM TRẺ NHỎ

 Tôi muốn ẩn thân, và Ngài nói: ÁNH SÁNG PHẢI CHIẾU SOI

 Tôi kiếm tìm chỗ nhất, nhưng Ngài bảo: XUỐNG CHỖ CUỐI CÙNG

 Tôi thích được quan tâm, và Ngài nói: ĐÓNG CỬA LẠI MÀ CẦU

 và ít đòi hỏi hơn.

 Nhưng tôi cảm nhận như Phêrô: “Tôi không biết ai khác có LỜI

BAN SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI”

 Sưu tầm

Trang 27

 “Bạn sẽ luôn là nạn nhân cho

đến khi bạn tha thứ”

Trang 28

Câu chuyện: Tha thứ

 Một thiền sinh hỏi “thưa sư phụ, con đau khổ vì cha mẹ tàn

nhẫn, vợ con ruồng bỏ, anh em phản bội, bạn bè phá hoại…

Con phải làm sao để rũ bỏ được oán hờn và thù ghét đây?”

 Vị sư phụ đáp: con ngồi xuống tịnh tâm, tha thứ hết cho họ.

 Vài hôm sau, người đệ tự trở lại: Con đã học được sự tha thứ

cho họ sư phụ ạ Cảm ơn sư phụ” Sư phụ đáp: Chưa xong, con

về tịnh tâm, mở hết lòng ra và yêu thương họ”

 Một tuần sau, người đệ tử trở lại, thành công 1 lần nữa Nhưng

sư phụ lại cho 1 hướng dẫn mới: Tốt, bây giờ con về tịnh tâm,

ghi ơn họ Nếu không có họ đóng những vai trò đó thì con đâu

có cơ hội tiến hóa tâm linh như vậy”

 Người đệ tử trở lại, lần này tin tưởng rằng mình đã học xong bài

vở Người đệ tử tuyên bố: “Con đã học được và ghi ơn hết cho mọi người đã cho con cơ hội học được sự tha thứ” Sư phụ đáp

“Vậy thì con sẽ về tĩnh tâm lại đi nhé Họ đã đóng đúng vai trò

của họ chứ có lỗi lầm gì mà con tha thứ hay không tha thứ?”

 (Trích Pháp thiền Tại và Hiện, MimiKhuc&Thanh Triều Nguyễn, Mặc Thanh Như dịch, trang 74)

Trang 29

Tại và hiện (here and now)

 Hãy thay đổi cách nhìn về những vấn đề sau:

 Quá khứ và tương lai

 Được và mất, phước và họa, thành công và thất bại

 Thiện và ác, tốt và xấu

 Muốn và cần

 Khen và chê

 Phải và nên

 Thay đổi người khác- thay đổi bản thân

 Cuộc đời và sân khấu

 (Pháp thiền Tại và Hiện, MimiKhuc&Thanh Triều

Trang 30

Thực hành: Giẫu phẫu cơn

(Daniel Goleman, sách Emotional Intelligent)

Trang 31

Kiểm soát cơn giận: Thay đổi cách nhìn Việc nghiền ngẫm sự giận dữ sẽ càng

khơi nó lên, nếu thay đổi cách nhìn đi

thì sẽ dập tắt được ngọn lửa giận dữ.

 Xem xét lại tình huống dưới một góc

độ tích cực hơn là một trong những

cách chắc chắn nhất để làm lắng dịu

sự bực mình.

(Trích từ sách Emotional Intelligent)

Trang 32

cảm xúc của chính mình

 Không phản ứng vội

 Nhận định lại tình hình

 Thay đổi trọng tâm chú ý

 Thể hiện cơn nóng giận của mình một cách

thích hợp:

 - Bạn cần 15 phút bình tĩnh

 – Hít thở sâu

 – Xuống giọng

 – Bắt đầu bằng “Tôi cảm thấy…”, “tôi nghĩ là…”

 (Theo GS tâm lý học Daniel Goleman, sách Emotional

Intelligent)

Trang 33

Điều khiển và kiểm soát cảm xúc của người khác:

 Bí quyết đơn giản:

 Chăm chú lắng nghe

Trang 34

Trang 35

 - Lo lắng là sự kiện đáng ngại kia có

thể xảy ra có thật là quan trọng không?

 -Có cách nào để đề phòng khả năng ấy không?

-Nhai đi nhai lại không ngừng ý nghĩ lo

Trang 36

Trang 37

5 chiến lược tăng cường cảm xúc tích cực1. Đừng làm vơi đi cảm xúc tích cực: bằng

cách làm đầy xô cảm xúc của người khác (lời khen…), không chê trách

2. Thắp sáng những điều tốt đẹp: chú ý đến

những ưu điểm, mặt tốt…

3. Kết nối tình thân

4. Cho không vụ lợi

5. Hãy cư xử với người khác như những gì

họ mong muốn ở bạn

Trang 38

Kiểm soát THỨC ĂN => kiểm soát cảm xúc

 Vài ví dụ:

 Giảm thịt động vật => giảm cảm xúc tức giận

 Ăn chuối giúp lạc quan, yêu đời

 Ăn chay => người nhẹ nhõm, thanh thản

 Ăn theo thực dưỡng, cân bằng âm dương =>

chống bệnh tật, sống an vui

 => THÂN KHỎE- TÂM VUI

Trang 39

 “Cuộc sống là một hài kịch đối

với những ai suy nghĩ, một bi

kịch đối với những ai cảm nhận”

 Horace Walpole

Trang 40

Trang 41

 Kẻ được-gieo hận thù bởi vì kẻ mất- đau khổ

 Buông bỏ được mất và tìm vui vẻ

Trang 42

SỐNG

 Sống không giận không hờn không oán trách

 Sống mỉm cười với thử thách chông gai

 Sống vươn lên theo kịp ánh ban mai

 Sống an hòa với những người chung sống

 Sống là động nhưng lòng luôn bất động

 Sống là thương nhưng lòng chẳng vấn vương

 Sống hiên ngang danh lợi xem thường

 Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến

 Sưu tầm

 (1 số tài liệu cho là của Thiền sư Thích Nhất

Hạnh)

Trang 43

Còn gặp nhau - Nhà thơ Tôn Nữ Hỷ Khương

 “Còn gặp nhau thì hãy cứ vui

Chuyện đời như nước chảy hoa

 Còn gặp nhau thì hãy cứ chơi

Bao nhiêu thú vị ở trên đời

Vui chơi trong ý tình cao nhã

 “Còn gặp nhau thì hãy cứ cười Cho tình thêm thắm, ý thêm tươi Cho hương thêm ngát, đời thêm vị Cho đẹp lòng tất cả mọi người”

 “Còn gặp nhau thì hãy cứ chào Giữa miền đất rộng với trời cao Vui câu nhân nghĩa tròn sau trước Lấy chữ chân tình gửi tặng

nhau…”

 “Còn gặp nhau thì hãy cứ say Say tình, say nghĩa bấy lâu nay Say thơ, say nhạc-say bè bạn Quên cả không gian lẫn tháng ngày.”

 “Còn gặp nhau thì hãy cứ đi

Đi tìm chân lý, lẽ huyền vi

An nhiên tự tại lòng thanh thản Đời sống tâm linh thật diệu kì!”

Trang 44

Tài liệu tham khảo, trích dẫn

1. Daniel Goleman: Trí tuệ xúc cảm, làm thế nào để biến

những xúc cảm của mình thành trí tuệ, NXB KHXH, 2002

2. Daniel Goleman: Trí tuệ xúc cảm, ứng dụng trong

công việc, NXB Tri thức, 2007

3. OSHO, Hạnh phúc tại tâm, Trí Việt xuất bản

4. Mike George, Từ giận dữ đến bình an, NXB Tổng hợp

tp.HCM, 2008

5. MimiKhuc&Thanh Triều Nguyễn, Mặc Thanh Như

dịch, Pháp thiền Tại và Hiện, một phương cách giúp thoát khỏi đau khổ nhanh chóng và hữu hiệu, NXB

Tôn giáo, 2005.(www.hereandnowmeditation.com, có thể xin sách ở sachthien@yahoo.com)

6. Thích Nhất Hạnh, Giận, NXB Thanh niên, 2009

Định dạng
Số trang	44
Dung lượng	0,91 MB